પાવન દેશ પ્યારો આપણો જેવું ગંગાનું પાણી

બાપુને ગયાને આજે ૬૪ વર્ષ  ગુજર્યા આજે

દુનિયામાં નામ કમાયાને ભ્રષ્ટાચારે માઝા મૂકી

અમેરિકાને આદર્શ બનાવી સ્વને વિસરી ગયા

ભારતની દુર્દશા નિહાળી આંખમિચૌલી રમી રહ્યા

લાંચરૂશ્વતના ખુલ્લો દોરે  જીવનનું મોલ ખોઈ દીધું

સ્વાર્થના ચશ્મા પહેરી સત્યને ઓળખી ના શકયા

રોટી કપડાં અને મકાનના પ્રશ્નને જટીલ બનાવ્યા

કાળાબજારિયા વધતા ગયા ગરીબી લાચાર થઈ

વસ્તી બેફામ વધારી દેશના પ્રશ્ન વિકટ બનાવ્યા

આમ જનતાને મોંઘવારીની ચક્કીમાં પીસ્યા

ખેત ખલિયાણોનાની પેદાશ ધુતારાઓ લુંટી ગયા

મારું ભારત મહાન શબ્દોના પોકળ ગાણાં ગાયા

ભારતાના સત્યાગ્રહી વીરોનાં બલિદાન એળે ગયાં

તેમના લોહીની કિંમત ભ્રષ્ટાચારી જાણી ન શક્યા

શું આ દિવસ જોવા માટે આઝાદીનો જંગ જીત્યા

જાગો ઉઠો બાપુ, વલ્લભભાઈને વાણી વિચારો

સમજી વિચારી આજે આઝાદીનો અર્થ બતાવો

ભારતમાની ગરીબ પ્રજાનું લોહી ચૂસીને લાવે

જનતા રડતાં રડતાં રે પાપી પેટને સમજાવે

કોના બાળક કોની પત્ની ભોગ તેનો બનતાં

કોના પતિની અસહાય આંખો અશ્રુ વહાવે

જનતા રડતા રડતાં રે પાપી પેટને સમજાવે

ખુરશી ઉપર બેસાડેલાં પ્રધાનોની છે માયા

કાળાં કર્મો કરતા જેને નિત નવા સુઝે ચાળા

જનતા રડતાં રડતાં રે પાપી પેટને સમઝાવે

જાતજાતના કૌભાંડોમાં કરોડો રૂપિયા બનાવે

મોંઘવારીની ચક્કી ચલાવી પ્રજાને પિસાવે

જનતા રડતાં રડતાં રે પાપી પેટને સમજાવે

કાળું નાણું કાળાં કૃત્યો કાળી દાનત જેમની

કાળાંપાણીની સજા  પામે ઉજળી ના થવાની

જનતા રડતાં રડતાં રે પાપી પેટને સમજાવે

પ્રજાસત્તાકના શુભ દિને મન મક્કમ કરીને

હાથ મિલાવી ‘અન્નાને’ સહકાર દિલથી દઈએ

જનતા હિંમત  કેળવીને માતને આશ્વાસન દઈએ

મોહનઃ એક કલાકથી તૈયાર થાય છે. મેં એક ઝોકું પણ ખાઈ લીધું.

મીનાઃ જુઓ તૈયાર થઈને આવી ગઈ.હવે કહો આ બેમાંથી કયા

સેંડલ પહેરું?

મોહનઃ આ જમણા હાથમાં છે તે.

ખેલ ખતમ.

મીનાઃ તમને એ ગમ્યા તો હવે હું સાડી બદલીને આવું. આ સાડી જે

પહેરી છે તેની સથે એ મેચ નથી થતાં.

મોહનઃ આજે  હું ઓફિસેથી વહેલો આવીશ

રાતના દસ વાગે આવ્યો..

દિવસ—-૨

મોહનઃ અરે  યાર , તું પ્રાણથી પ્યારી. તારી વર્ષગાંઠ કાંઈ ભુલી જવાય.

મીતાઃ  હા,હા હવે આવતે વર્ષે આવશે !

દિવસ—-૩

મારા  ચશ્મા ક્યાં છે?

તમારી આંખ ઉપર!

દિવસ—-૪

મોહનઃ કાળાં મોજા માંગ્યા ને તે સફેદ આપ્યા!

મીતાઃ સફેદ રંગનું પેંટ પહેર્યું છે એટલે!

દિવસ—–૫

મોહનઃ  આજે  ટિફિનમાં થેપલાં, શાક સાથે રાઈતું આપજે!

મીતાઃ તમે રાતના કહ્યું હતું, તમારે ક્લાયન્ટ સાથે લંચમાં જવાનું છે!

મોહનઃ તું તૈયાર થઈ જા. મંદિરમાં દર્શન કરવા જવાનું છે.

મીતાઃ સરસ સાડી પહેરીને આવી. મોહનને તાકી રહી.

તમે અડધું પાટલુન પહેર્યું છે. જ્ભ્ભો લેંઘો કે આખું પાટલુન પહેરીને આવો!

જેણે મને ઘડ્યો તેને હું ઘડું છું

સજીવ થઈ નિર્જીવને ચાહુ છું

સાકારની મનપસંદ મૂર્તિ ઘડું છું

કલ્પનાના રંગો તેમાં ભરું છું

રંગબેરંગી ચીર ધારણ કરું છું

ભાવતા ભોજન આરોગાવું છું

ભક્તિ ભાવે ભિંજાઈ ભિંજવું છું

સહ્રદય હ્રદયે વિનતી કરું છું

શરણું તેનું ગ્રહવા તરસું છું

પ્રાણ પૂર્યા જેણે આ તનમાં

પ્રાણ તેને ન્યોછાવર કરું છું

જવાબ સીધો છે,ના. હવે ઉદાર  દિલે આ સત્ય ઘટના વાંચો અને વિચારો.

હુસેનમિંયા નામ પરથી જ ખબર પડે કે મુસલમાન છે. નસિબ જોગે ફાતિમા

પણ ખૂબ શ્રદ્ધાળુ હતી. જન્મે મુસલમાન તેને તો કેમ કરી અટકાવાય! બંને પતિ

પત્ની કૃષ્ણના ભક્ત હતા. રામ તેમના હ્રદયમાં વસ્યા હતા.તેમને ઘણા હિંદુ

મિત્રો હતા. તેમના સ્વભાવ, રહેણીકરણી હિંદુઓની હોય તેના કરતાં પણ

વધારે “હિંદુ” હતી.બે બાળકો રાધા અને રામ. સુંદર સંસ્કારી ,ભણવામાં કુશળ

અને શિસ્તના આગ્રહી. માતા પિતાને ખૂબ પ્યારને સમ્માન આપતાં. હુસેનમિંયા

ધંધો પ્રમાણિકતાથી કરી બે પાંદડે થયા.ફાતિમા સિલાઈકામમાં પ્રવીણ હતી.

સુંદર કપડાંની સિલાઈ કરતી. અવનવી જમાનાની રીત પ્રમાણે ભાતભાતની

કારિગરી દ્વારા ગ્રાહકોને ખુશ રાખતી. કોલેજની યુવતીઓ તેની સુંદરતા જોઈ

ફાતિમા પાસે પોતાનાં કપડાં સિવડાવતી. તેની સિલાઈમાં ક્યાંય આછકલાંપણું

જણાતું નહી.તેથી યુવાન છોકરીઓની મા તેમને મોં માગ્યા દામ આપવા માટે

રકઝક ન કરતી.

સવારના પહોરમાં હુસેનમિયા મોટેથી ‘જાગને જાદવા કૃષ્ણ ગોવાળિયા” ગાઈને

ઘરનાને અને શેરીની વસ્તીને જગડતાં. સહુને એક આદત પડી ગઈ હતી. જો

કદાચ વહેલું મોડું થાય તો તેમની દિનચર્યામાં ગડબડ થઈ જતી. રાધા અને

રામને મિત્રો પણ હિંદુ હતા. નામ ઉપરથી કોઈ કહી પણ ન શકે કે તેઓ જન્મે

મુસલમાન છે.

બંને ભાઈ અને બહેન ભણીગણીને સારી નોકરીએ લાગ્યા. સ્વભાવિક છે માતા

પિતા તેમના લગ્નની  ચિંતા કરે. રાધાને બાજુના મકાનમાં રહેતાં રોહિત સાથે

પ્રેમ થઈ ગયો હતો. રોહિતને પણ સુંદર રાધા ખૂબ ગમતી. રામ ડોક્ટર થયો . તેની

સાથે ભણતી રીના સાથે વચનથી બંધાયો હતો. માતા અને પિતા આ વાતથી

અનજાણ હતા.

રોજ સવારે હેંગીગ ગાર્ડન મિત્રો સાથે હુસેનમિંયા ફરવા જતા ત્યારે ધર્મની

ચર્ચા ચાલતી હોય.તેમનું વેદ, રામાયણ અને મહાભારતનું જ્ઞાન જોઈ તેમના

હિંદુ મિત્રો ચકિત થઈ જતાં. ગીતાતો તેમણે પચાવી વર્તનમાં સાંગોપાંગ ઉતારી

હતી. એક દિવસ તેમના મિત્ર શાંતિભાઈ કહે, હુસેનમિંયા આટલો બધો હિંદુ ધર્મ

પ્રત્યે પ્રેમ છે. તમારું વાંચન અને જ્ઞાન પણ અઢળક છે. તમે હવે હિંદુ ધર્મ બસ

અપનાવી લો.

હુસેનમિંયા એક પલક વિચારમાં પડી ગયા અને બોલ્યા,’શાંતિભાઈ મને હિંદુ

ધર્મ અપનાવવામાં જરા પણ વાંધો નથી. મને ખાત્રી આપો કે મારા બાળકોને

તમે દીકરા, દીકરી પરણાવશો ?’

શાંતિભાઈ જવાબ ન આપી શક્યા.  ગરીબ પ્રજાને નિચલી વર્ણ ગણી આપણે

તેમને હડધૂત કર્યા. તેના પરિણામ રૂપે ઘણાં હિંદુઓ વટલાઈને  મુસલમાન

ઠઈ ગયા. હવે જ્યારે તેમેને પાછા હિંદુ થવું હોય તો ઉદારતાતો દાખવવી જ પડે.

ભલું થજો કે તેમના બાળકો હિંદુને પરણ્યા. પ્રેમ થઈ જાય છે.પ્રેમ થાય ત્યારે બીજું

બધું ગૌણ હોવાથી હુસેન મિંયા અને ફાતિમા બાળકોને  પરણાવતાં પહેલાં હિંદુ ધર્મ

અપનાવી વાજતે ગાજતે લગ્ન  વિધી કર્યા.

ઉદાર દિલના આવા સુંદર પ્રસંગો નજરે પડે ત્યારે હ્રદયમાં આનંદની અનૂભુતિ થાય.

મારો  ઠોકો ખુંદી  વળો

દયા મુજપર ના કરો

ઉંહકારો ભણીશ નહી

આપવાનો સ્વભાવ મારો

૨.

મુજ ઉપરથી રેલ જાય

ઘોડા જાય ગાડી  જાય

મોટા મોટાં ખટારા જાય

ઘાવ કદી ન કરતા જાય

૩.

ઉંચે ઉંચે ઉંચે આભે જાય

નાના મોટા સહુ રાજી થાય

ભિન્ન ભિન્ન રંગ રીઝવું સહુને

છોડી દો તો રાજીના રેડ થાય

બોલો  બોલો  બોલો  કોણ–?

ઢીલ છોડો તો સરરર ર ઉંચે જાય

વાયરાની સંગે તે મોજે લહેરાય

પવન પડે તો જમીનદોસ્ત થાય

નાના મોટા સહુ સંગે હરખાય

કાઈપો છેની  રાડો પાડતા જાય

બાંબુ લઈને લપટાવતા જાય

હાથ આવેતો ગાંડા ઘેલા થાય

જિંદગી પતંગની જેમ જીવાય

સઘળાં દુખ દર્દ શમી જાય

અવસર જીવનમાં આવે જાય

યોગ્ય ટાણે પતંગ કપાય

દોર કોની ફિરકી કોના હાથમાં

કટી પતંગ  ક્યાં કોના સંગમાં

નિશાનીઓ તારી હસ્તીની વાત કહી ગઈ

પ્રેમની મિઠાશ ગમની નદીમાં તણાઈ ગઈ

વિરહની વેદના નજર સામક્ષ ફેલાઈ ગઈ

દર્દમાં સઘળે ભલેને અગન છાઈ ગઈ

આંસુમાં ભિંજાઈ ટાઢક દિલે વ્યાપી ગઈ

જન્મ અને મૃત્યુની ગાથા સમજાઈ ગઈ

‘પમી’  હવે જીવવાની  આદત પડી ગઈ

હામ હારી જવાય

પગ દુઃખી જાય

આંસુ સૂકાઈ જાય

શ્રદ્ધા ડગમગી જાય

એષણા ખૂટી જાય

શ્વાસ થંભી જાય

મન મરી જાય

તિમિર છાઈ જાય

આશ નિરાશ થાય

વિશ્વાસ ઉઠી જાય

ત્યારે પ્રભાતનું કિરણ

સફળતાનો પથ રોશન કરે!