ઠેર ના ઠેર

17 09 2018

 

યાદ છે એક રાતના ઘાંચી ખૂબ થાકેલો હતો. સવારના પહોરમાં તેલના ચાર ડબ્બા જોઈતા હતા. તેણે બળદને ધુંસરીએ બાંધ્યા પણ બીજી બાજુ ઘાણીને બાંધવાનું ભૂલી ગયો. બળદ આખી રાત ગોળ ગોળ ફરતો રહ્યા .સવારે ઘાંચી આવીને જુએ તો એક ટીપું તેલનું નિકળ્યું ન હતું. રાતના દારૂના નશામાં તેને ભાન રહ્યું ન હતું. સવારે નશો ઉતરી ગયો હતો. બળદને ટીપે તોય કોઈ ફાયદો ન હતો. એમાં બીચારા બળદનો શો વાંક ? તેલ ન મળ્યું એટલે ઘાંચીએ બળદને ભૂખ્યો રાખ્યો. ગુસ્સો કોના પર કાઢે ? અબૂધ મુંગા જાનવર પર ? ઘાંચી ભાઈ ઠેર ના ઠેર . તેલ નિકળ્યું નહી, ને પૈસા મળ્યા નહી !

માનવ સ્વભાવ એવો છે કે દુઃખ પડે ત્યારે બકરી જેવો થઈ જાય. સુખના સમુદ્રમાં હિલોળાં લેતો હોય ત્યારે રાવણ કરતાં વધારે અહંકારી થઈ જાય. સમત્વનું કે સમતાનું નામોનિશાન મિટાવી દીધું છે. માત્ર પોકળ વાતો, મોટી મોટી કરે છે.  અરે આપણો દેશ ,’પુરૂષ પ્રધાન દેશ’ છે. એ બહાનું બનાવી આજે સ્ત્રીઓ એ બેફામ વર્તન કરવાનું શરું કર્યું છે. એમાં સ્ત્રીનો વાંક કાઢવો તેના કરતાં નાની બાળાના ઉછેરમાં ધરખમ ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. કોઈવાર પુરૂષ  મુખ્ય પાત્રમાં તો વખત આવે સ્ત્રી, આપણે રહ્યા ‘ઠેર ના ઠેર’ !

સ્ત્રી અને પુરૂષના બંધારણમાં કુદરતે જે ફેરફાર રચ્યો છે, તેનો ઈન્કાર કરવાની કોઈનામાં તાકાત નથી. ” શામાટે સ્ત્રીને પુરૂષ સમોવડી થવું છે “?

અરે “સ્ત્રીઓ”, બરાબર સાંભળો, ‘તમારું મહત્વ અને સ્થાન પુરુષ કરતાં અનેક ગણું ઉંચું છે. તે વિચારી હરખો ! તમારે તે પૂરવાર કરવાની કોઈ જરૂર નથી.  જે તમે કરી શકો છો તે કોઇ પુરુષમાં તાકાત નથી કરવાની.  ખાલી આંધળી દોટ શાને મૂકી છે ?  ૨૧મી સદીની સ્ત્રી પુરુષ કરતાં અનેક દિશામાં આગળ નિકળી ગઈ છે.’ પોતાના અભ્યાસ અને કાર્યક્ષેત્ર દ્વારા.

‘આ કઈ પ્રતિસ્પર્ધામાં તમે હિસ્સો લઈ રહ્યા છો  ‘?

“તમને શું પુરવાર કરવાની તમન્ના છે “?

આપણી સંસ્કૃતિમાં કહેવાય છે,’ સ્ત્રી (માતા) બાળકની પ્રથમ ગુરૂ છે’. હવે એ ગુરૂ જ્યારે ભટકી જાય તો બાળકની પ્રગતિ, તેના સંસ્કારની જવાબદારી સફળતાપૂર્વક કોણ પાર પાડી શકે ?  શામાટે સ્ત્રીના મગજમાં ઠસાવવામાં આવ્યું છે કે બાળક ઉછેરવા એ  તેનો ધર્મ નથી ! જે બાળને આ ધરતી પર લાવવાનું અણમોલ કાર્ય સ્ત્રી કરી રહી છે. તો પછી તેના ઉછેરની જવાબદારી તેણે પ્રેમ પૂર્વક લેવી જરૂરી છે. તેમાં નાનમ નથી. એ તો ગર્વની વાત છે.

નહી કે બાળકને “નેની યા ડૅ કેરમાં મૂકી ‘ કમાવા જવાની જરૂરત છે !

આ ૨૧મી સદીમાં પણ આપણી વિચાર શૈલીમાં ફરક નહી જણાય તો પછી પથ્થર પર પાણી છે. ભારત જવાનું હમેશા મન થાય એ સ્વભાવિક છે. ત્યાં જઈ જુવાન દીકરીઓને મળવાનું. માત્ર શહેરની નહી . આજુબાજુના ગામડાઓની અથવા નાના શહેરોની. તેમનામાં ઉછળકૂદ કરી રહેલી જુવાની જોવાની મઝા આવે.

આજે પેલી સુહાની આવી, ભાવનગર મિત્રને ત્યાં ગઈ હતી. બે બંગલા છોડીને રહેતી હતી.

‘આન્ટી મને તામારા અમેરિકાની વાતો કહોને ‘?

‘બેટા મને તારી વાત સાંભળવામાં રસ છે’.

‘તો ચાલો હું કહું. મેં બે મહિના પહેલાં એમ.બી. એ. કર્યું . બસ હવે કોઈ જુવાન છોકરો મળે તેની સાથે પરણી જવાનું. જો પરણ્યા પછી સાસરીવાળા હા પાડૅ તો નોકરી કરવાની’.

આન્ટી અમે રહ્યા લુહાણા. અમારામાં તો દીકરો ભણેલો હોય તો તેના ‘ભાવ બોલાય.’

આ ‘ભાવ બોલાય’, શબ્દ સાંભળીને મારા કાન ચમક્યા. ‘ભાવ બોલાય એટલે શું”?

આન્ટી જો છોકરો ડોક્ટર હોય તો બે લાખ, એંજીનિયર હોય તો એક લાખ એવી રીતે.

‘આ ભણેલા છોકરાઓ પણ માતા પિતા કહે એ માને છે?

હવે આવી વાતો સાંભળીને ખૂન ખોળી ઉઠે ! માતા અને પિતાને સમજાવવાની જવાબદારી બાળકોની છે. લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બંધાતા પહેલાં આવા હીણ કાર્યનું આચરણ ! ખરેખર અરેરાટી આવે છે. ક્યારે આપણો યુવાન વર્ગ ‘સત્ય’ માટે ઉભો થઈ અવાજ કાઢશે ! આજે ભારતની છોકરીઓ ચાંદ પર જઈ આવી. જાન ગુમાવ્યા. છતાં પણ આવી હાલત.

“ઠેર ના ઠેર” કહેતાં પણ લાજ આવે છે ! આ તો અધોગતિ તરફનું પ્રયાણ છે !

ખબર છે,  આપણું ‘ભારત’ ગામડાંઓમાં વસે છે. ભારતના ગામડૅ ગામડે ટેલિવિઝન આવી ગયું છે. એમ ન કહેશો કે અમે દુનિયાથી અજાણ છીએ. અરે, દુનિયા ગઈ ઝખ મારવા, તમારો અંતરાત્મા શું કહે છે ? તમારે ત્યાં પણ દીકરીઓ હશે ? ન હોય તો તમારા ભાગ્ય. પણ કેમ વિસરો છો, દીકરાને જન્મ આપનાર માતા એક જમાનામાં કોઈની લાડલી દીકરી હતી. તમને યાદ નથી આવતું તમારા માતા અને પિતા પર શું વિત્યું હતું ?

એક વાત લખ્યા વગર નથી રહી શકતી, “તમારી સાસુએ કદાચ તમને “ત્રાસ” આપ્યો હશે એટલે તમે આજે વ્યાજ સહિત વસૂલ કરો છો? “જાગો” આ તો ભગવાને અવસર આપ્યો તમારી અસલિયત સાબિત કરવાનો. તમે માનવ છો એ સહુને જણાવવાનો ! તમારી “માણસાઈ” મરી પરવારી નથી !

આજકાલ અમેરિકામાં રહીને મોટા થયેલા છોકરાઓ ભારતની કન્યા પરણીને લાવે છે.  બસ થઈ રહ્યું , અંહી આવીને તેમને પાંખો આવે છે. ગયા અઠવાડિયે એક લગ્નમાં ગઈ હતી. ૩૦ વર્ષથી પરણીને આવેલીનો દીકરો પરણતો હતો. માતા, પિતા ,ભાઈ અને બહેન બધા લગ્નમાં ભારતથી આવ્યા હતા.  એનો પોતાનો ભાઈ અમેરિકા આવ્યો ત્યારે ૯ વર્ષ સુધી બહેન અને બનેવીના રાજમાં પડ્યો પાથર્યો રહ્યો હતો. સજ્જન બનેવીએ એક પૈસો લીધો ન હતો. લગ્ન વખતે સહુને ભેટ સોગાદ આપી. એકની એક નણંદબાને કાંઈ નહી ! શું  આવા માતા અને પિતાના સંસ્કાર છે ! સહ્રદયી નણંદ કશું બોલી નહી. પ્રેમથી ભાઈ અને ભાભીનો પ્રસંગ ઉજાળ્યો. આ છે અમેરિકાના ભારતિય સંસ્કાર. ભારતની સાધારણ યા પૈસાવાળી બધી સરખી.   મોટેભાગે તેમાં માતા ભાગ ભજવતી હોય છે. પરણેલી દીકરી શામાટે પોતાનું દિમાગ ચલાવતી નથી.. યાદ રહે આ, ‘ ૨૧મી’ સદી છે.

હરી ફરીને આ ચવાઇ ગયેલા વિષય ઉપર લખું છું ત્યારે દિલમાં ટીસ ઉઠે છે. પણ સમાજમાં આના સિવાય કાંઇ દેખાતું નથી. આજકાલની ભણેલી, આધુનિક છોકરીઓ પણ આ વિષચક્રમાં ફસાયેલી જોઈને દર્દનો અહેસાસ થાય છે. અરે, બાળકોને સાચું શિક્ષણ આપો. તમારો પરિવાર તમારી મરજીથી સુંદર રીતે કંડારો. માતા અને પિતાની જરૂરત લાગે ત્યાં સહાય લો. બાકી બાળકો તમારા , પતિ અને પત્ની તમે એકબીજાના બાકી બધા પરાયા. તમારી ચોખટમાં કોઈને પગપસેરો કરવાની પરવાનગી શાને આપો છો ?

યાદ રાખજો અંતરાત્મા ક્યારેય જુઠું નથી બોલતો !

જ્યાં પૈસાની રેલમછેલ છે ત્યાં નજારો થોડો અલગ છે. આખરે  દીકરીઓ અને દીકરાઓ વચ્ચે ભેદ ક્યાં સુધી રાખીશું ? આપણે ચાંદ પર જઈએ કે ગમે તેટલા આધુનિક ગણાઈએ રહ્યા, “ઠેર ના ઠેર ” !

ચારે બાજુ નજર કરો છાશવારે છૂટાછેડાના કિસ્સા સંભળાયછે. તમે નહી માનો  ઉનાળાની રજામાં મારી મિત્ર ભારતથી આવી હતી.

“અરે યાર શું કહું મારો દીકરો પરણવાની ના પાડે છે”.

મેં કારણ જાણવા પૂછ્યું ,તો કહે,’ એના ચારેય મિત્રોએ લગ્ન પછી છૂટાછેડા લીધા’ !

છે ,તમારી પાસે  આનો જવાબ ?

હવે તો આપણે કોઈ જાતિની, કોઈ પણ દેશના છોકરા અને છોકરી સાથે લગ્ન કરીને શાંતિથી જીવન વિતાવી શકીએ છીએ. મારી નજર સામે બેથી ત્રણ શાદી સુધા વ્યક્તિઓ છે જેઓ ૫૦ વર્ષથી આંતરરાષ્ટ્રિય લગ્નનો લહાવો માણી રહ્યા છે.

એક કદમ આગળ વધીને કહીશ ઃછોકરો ,છોકરાને અને છોકરી છોકરીને પરણીને પણ સુખી થાય છે. સુખ શેમાં શોધો છો? અરે અંદર નજર નાખો ‘તમારી અંદર આરામથી પલાંઠી વાળીને બેઠું છે”. ખોટી ભાગમભાગ ન કરો . આ જીવન શું છે ? જાણો છો ?

“પ્રથમ અને અંતિમ શ્વાસ વચ્ચેનો ગાળૉ” !

હવે એ સમયનું કોઈ માપ ખરું ?

કેટલાં વર્ષો?

કેટલા મહિના?

કેટલા દિવસો?

કેટલા કલાકો ?

કેટલી પળો ?

જરા વિચારો અને અમલમાં મૂકો. પ્રગતિના સોપાન સર કરો. સમય હાથમાંથી સરી જાય છે. ભલે અમેરિકાએ ‘સિટિઝનશીપ આપી” અંહી બોડિયા બિસ્તરા બાંધીને કાયમ નિવાસ નથી !

Advertisements




દીકરી મોટી થઈ ગઈ

13 09 2018

મમ્મી, તું જરાય સાંભળતી નથી. કહી કહીને થાકી , મને ભીંડાનું શાક ભાવતું નથી. પાછું આજે મને ટિફિનમાં મોકલ્યું હતું ‘. નિલિમાને આસ્થાની વાત કરવાની રીત જરા પણ ગમતી નહી.

આસ્થા આજે ખૂબ નારાજ હતી. મ્હોં ફુલાવીને બેઠી. પપ્પા આવ્યા ત્યારે દોડીને વહાલ કરવા પણ ન ગઈ.

એકની એક દીકરી. લગ્ન પછી બાર વર્ષે તેણે પધરામણી કરી હતી. મમ્મી અને પપ્પાની આંખનો તારો. ચતુર અને ભણવામાં હોંશિયાર. જો જરાક મનગમતું ન થાય તો પારો સાતમે આસમાને ચડી જાય. મા અને બાપ મોઢા પર ગોદરેજનું તાળું મારીને ચૂપચાપ બેસી રહે. જો હોંકારો પૂરાવે કે બે શબ્દ બોલે તો તૈયારી રાખવાની. ઘરમાં ત્રીજુ વિશ્વયુદ્ધ ફાટી નિકળે.

આસ્થા જેમ ઉમરમાં મોટી થતી ગઈ એમ ભણવામાં અવ્વલ નબર લાવતી. શાળાના અને ઘરના વર્તનમાં આસમાન અને જમીનનો ફરક જણાતો. શાળામાં બધા શિક્ષક અને શિક્ષિકાઓની લાડલી તેમજ આજ્ઞા કારી. ્ઘરમાં એકદમ વિરૂદ્ધ.  બધું તેની મરજી મુજબ જ થવું જોઈએ.

મમ્મીને થતું આ દીકરી હજુ તો સોળની નથી થઈ ,આવા હાલ રહેશે તો ? તેના ભવિષ્યની ચિંતા તેને કોરી ખાતી. રહી રહીને પસ્તાવો કરતી , ‘કેવા સંસ્કાર મેં આપ્યા ?’

ખબર નહી કેમ નિરવને હૈયે ટાઢક હતી. તેને વિશ્વાસ હતો ,મ્હોંફાટ, આસ્થા એવું કોઈ કામ નહિ કરે જેનાથી માતા તેમજ પિતાને નીચાજોણું થાય.

કાલની કોને ખબર છે? આજ ,આસ્થાની બેફામ બનતી જતી હતી. તેમાંય જ્યારે શાળામાંથી પ્રથમ નંબરે પાસ થઈ તો નમ્રતાને બદલે ઉદ્ધતાઈએ માઝા મૂકી. મમ્મી તેનાથી સો ગજ દૂર રહેતી હતી. ક્યારે અપમાન કરી બેસે તેનું કોઈ ઠેકાણું નહી.

નિલિમા માત્ર શાઆમાંથી ભણી રહી કે તરત જ નિરવ સાથે તેના લગ્ન લેવાયા હતા> નિલિમાની નાનીને ,દીકરી પાનેતરમાં જોવાની ઈચ્છા હતી. લગ્ન પછી માત્ર બે અઠવાડિયામાં નાનીનો સ્વર્ગવાસ થયો હતો. દાદા અને દાદીનું મુખ જોવા તેમજ લાડ પામવાનું આસ્થાના નસિબમાં ન હતું. નિરવ વાતો કરી કરીને દીકરીને તેમની ઓળખાણ આપતો હતો.

ઝેવિયર્સ  કોલેજમાં દાખલો મળ્યો હતો. આસ્થા ઘર બહાર ખૂબ સુંદર વ્યવહારને કારણે મિત્રમંડળમાં સહુને ગમતી. હાથની પણ છૂટી હતી. આખો દિવસ બહાર રખડી ઘરે આવે એટલે પાછું તેનું પોત પ્રકાશે. ઘરના નોકરો તેને વતાવે નહી. ‘બહેનબા’ કહીને નવાજે. તેની બધી માગ પૂરી કરે.

કોલેજમાં ગયેલી આસ્થા સાથે મમ્મીએ બોલવાનું નહિવત કરી નાખ્યું હતું. ઘરના કામકાજની કે રસોઈ બાબતની કોઈ પણ વાત ક્યારેય મા દીકરી વચ્ચે થઈ ન હતી. જ્યારે એન્જીનિયર થઈ અને મૂરતિયા જોવાનું નક્કી કર્યું , ત્યારે એક વખત રાતના જમતી વખતે મમ્મીએ ,પપ્પાની હાજરીમાં વાત છેડી.

‘ તને કશું ભાન છે’?

મમ્મી સડક થઈ ગઈ. પપ્પાએ પણ ન બોલવાનું ઉચિત સમજ્યું.

‘શું તું બતાવશે તે છોકરા સાથે હું પરણવાની’?

મમ્મીએ ‘ના’ દર્શાવવા માથું ધુણાવ્યું.

‘ શું તારા મોંમા મગ ભર્યા છે’?

પાછું માથું ધુણાવ્યું.

નિરવ નીચું મોં રાખીને જમવાનો સ્વાદ માણી રહ્યો હતો. ખરેખર તો તેનો ડોળ ચાલુ હતો. દીકરીની આવી વાણી તેને અંતરમાં દઝાડતી હતી. બાપ હતો શું બોલે ? હવે કોલેજમાં આવેલી દીકરીને કશુણ ન કહેવાય તે જાણતો હતો. કોઈક વાર તેના દિમાગમાં પ્રશ્ન સળવળતો,” આને પરણનારની” કેવી હાલત થશે ?

એવામાં એક દિવસ આસ્થાએ આવીને એટમબોંબ ફોડ્યો !

‘ મને મારી સાથે એન્જીનિયરિંગનું ભણતા,’ અમર’ સાથે પ્રેમ થઈ ગયો છે’.

રાતનો સમય હતો. મહારાજ વાળુ પિરસી રહ્યા હતા. હજુ તો પહેલો કોળિયો મોંમા મૂકે તે પહેલા બોંબ ફૂટ્યો. નિરવ અને નિલિમાના હાથનો કોળિયો મોઢા સુધી પહોંચી ન શક્યો.

‘તમે બન્ને કેમ આમ પથ્થરની મૂર્તિ બની ગયા ‘?

આસ્થાએ બીજો પાણો ફેંક્યો.

પપ્પાએ સ્વસ્થતા ધારણ કરી, ‘ અરે અમને કઈ રીતે ખુશી પ્રદર્શિત કરવી તેનું ભાન ન રહ્યું.’

ત્યાં સુધીમાં નિલિમાએ પણ હોશ સંભાળ્યા. હસીને બોલી ,’અરે આ તો શુભ સમાચાર છે’.

પછી જાણે સામાન્ય વાત ચાલતી હોય તેમ જમવાના સમયે વાત ચાલી રહી. આસ્થાનો ઉમંગ માતો ન હતો. નિરવ અને નિલિમા બન્ને જણા મુખ પર કોઈ જાતની ઉત્કંઠા બતાવ્યા વગર પ્રશ્નોત્તરી કરી રહ્યા. નિલિમા બને ત્યાં સુધી, હં,  હા, સરસ એવા સામન્ય ઉત્તર આપતી હતી.  તે જાણતી હતી કે જો કોઈ શબ્દ એવો બોલાઇ જાય તો આસ્થાનો ગુસ્સો સાતમે આસમાને પહોંચી જાય. ખૂબ સાવચેતી પૂર્વક બધા સમાચાર સાંભળ્યા.

‘મહારજ ગઈ કાલે લાવેલી તાજી મિઠાઈ લાવો અને થોડીવારમાં તાજો કંસાર બનાવી લાવો અમે બધા દિવાનખંડમાં બેઠા છીએ. ‘

પપ્પાની વાત સાંભળી આસ્થા ઉભી થઈ, તેમને ગળે વળગી. મમ્મીએ ઉભી થઈને તેને મસ્તકે વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.

મહારાજે બનાવેલો ગરમા ગરમ કંસાર ખાઈ બધાએ સૂવાની તૈયારી કરી.

“શુભ રાત્રી” બેટા કહીને નિરવ પોતાના સૂવાના રૂમમાં આવ્યો. નિલિમા હાથમાં ગરમ દૂધનો ગ્લાસ લઈને આવી. નિરવને આદત હતી, રાતના સૂતા પહેલા ગરમ દૂધ પીવાની. રોજ કેસર અને ઈલાયચી વાળું હોય . આજે ભારે જમ્યો હતો એટલે નિલિમા સાદુ દૂધ લાવી હતી. આવતાંની સાથે,

” શું આપણે સાચું સાંભળ્યું ” ?

‘કેમ તને શંકા છે’?

‘મને મારા કાન પર વિશ્વાસ નથી ‘.

‘શાંતી રાખ, ઘીના ઠામમાં ઘી પડી જશે.’

બસ પછી તો ‘અમર’ની અવર જવર વધી ગઈ. આસ્થા બધા સાથે હોય ત્યારે પ્રેમાળ વર્તન કરતી. નિલિમા બને ત્યાં સુધી મૌન પાળતી, અમર સાથે ક્યારેક બે ચાર વાક્યની આપલે કરતી. છ  મહિનામાં લગ્ન લેવાના હતા. આસ્થા સાથે બધે જતી. તેને જે જોઈએ તે લેવાનું હતું.

એકની એક દીકરી, જે ગમતું હતું બધું મન ભરીને અપાવ્યું. કોઈ વસ્તુની ના નહી . જે માગે તેના કરતા સવાયુ અપાવે. આસ્થા ખૂબ ખુશ હતી. મનનો ગમતો પ્રેમી પામી હતી.

ઉપરથી ખુશ દેખાતો નિરવ અંદરથી ખળભળી ઉઠ્યો હતો. તેને ‘અમર’ની દયા આવવા લાગી. ખબર નહી  આસ્થા ક્યારે અમર સાથે આથડી પડશે અને તેને ટકાનો કરી મૂકશે. આ ભય તેને સદા સતાવતો. અમર સાથે ખૂબ પ્રેમથી વર્તતો.

નિરવ અને નિલિમાએ ખૂબ સાવચેતી પૂર્વક વર્તન કરી પ્રેમથી દીકરી પરણાવી. ગમે તેમ તો આસ્થા તેમની પુત્રી હતી. લગ્ન પછી કેટલી ઉપાસના કર્યા બાદ મેળવી હતી. પ્રેમ અને લાડથી મોટી કરી હતી. શામાટે ઘરમાં તેનું વર્તન અસહ્ય રહેતું એ પામવાની શક્તિ બન્નેમાં ન હતી.

હસી ખુશીથી નૈનિતાલ ફરીને નવપરણિત યુગલ પાછું ફર્યું. અમરના માતા તેમજ પિતા સુરત રહેતા. અમર મુંબઈની આઈ. આઈ. ટી. માંથી ભણીને અંહીજ રહેવાનો હતો. આસ્થા પણ તેના વર્ગમાં હતી. તેની બુદ્ધિ પ્રતિભાથી અંજાઈને તો આસ્થાએ તેના દિલ પર અડ્ડો જમાવ્યો હતો.

શરૂ શરૂમાં તો આસ્થા કહે તે બધું માનતો. લગ્નના છ મહિના પછી જ્યારે પોતાના વિચાર જણાવતો ત્યારે આસ્થા છણકો કરતી. અમરને ઝઘડો પસંદ ન હતો. ચૂપ રહી પરિસ્થિતિને કાબૂમાં કરી લેતો. અરે ઘરમાં કામવાળીને પણ આસ્થા બરાબર ઝપટમાં લેતી.  અમરનું જીવન જરા હલબલી ગયું.

એક વખત નિરવ અને નિલિમાને ત્યાં જમવા આવ્યા હતા ત્યારે સમય જોઈને નિરવને વાત કરી. નિરવે અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી વાતને વાળી લીધી.  રાતના  નિરવે નિલિમાને વાત કરી.  નિલિમાના પેટમાં તેલ રેડાયું .

ત્યાં તો સમાચાર મળ્યા કે આસ્થાને બાળક આવવાનું છે. પાછા સહુ તેને લાડ કરવા માંડ્યા. આસ્થાને તો ભાવતું તું ને વૈદે કીધું. આસ્થા પાણી માગે ને દૂધ હાજર. અમરના મમ્મી તેમજ પપ્પા આવ્યા. ખોળો ભરવાનો પ્રસંગ રંગે ચંગે ઉજવી ઘરે પાછા ગયા.

આસ્થાએ કહ્યું, ‘એ પિયર બાળકના જન્મ વખતે નહી આવે’ !

તેણે મમ્મીને પોતાને ત્યાં બોલાવવાનું નક્કી કર્યું. નિલિમાના હાંજા ગગડી ગયા. તેને જરા પણ મન ન હતું . આસ્થા જમાઈબાબુના દેખતા પોતાની બેઈજ્જતી કરે તે તેને માન્ય ન હતું. નિરવને પણ મન ન હતું. અમરને ના કેવી રીતે પડાય ?

‘બાંધી મુઠ્ઠી લાખની’, જેવી હાલત હતી.  મન મક્કમ કરીને નિલિમા ગઈ. પાંચ દિવસ હોસ્પિટલમાં રહીને સુંદર મજાની, ‘ભક્તિ’ને લઈ આસ્થા ઘરે આવી.

આસ્થા તેનું મુખ જોતાં ધરાતી નહી. તેને માટે રાતનો ઉજાગરો પોતે કરતી. મમ્મી પાસે મનભાવતી રસોઈ બનવડાવતી. અમર દિવસે તો ઘરમાં હોય નહી એટલે બધું ચૂપચાપ કરતી. રાતના બન્ને જણાને ભક્તિ સાથે સમય ગાળવા મળે એટલે કામ આટોપી સૂવાના કમરામાં જતી રહેતી.

અઠવાડિયા પછી એક દિવસ રાતના નિલિમાના કમરામાં આસ્થા આવી, એક પણ અક્ષર બોલ્યા વગર માને વળગી પડી.

બીજે દિવસે સવારે બધા સૂતા હતા ત્યારે નિલિમાએ ,નિરવને ફોન કર્યો,’આપણી દીકરી મોટી થઈ ગઈ’!





જિંદગીભરનો ઉનાળો દીધો.

9 09 2018

 

ઉનાળાની ઋતુ એટલે સૂરજ સાથે પ્રણય. જેને કારણે ધરતી ગાઈ ઉઠે ,ઝૂમી ઉઠે ઝળહળી ઉઠે. સમસ્ત વાતાવરણ ઝળંહળાં થયેલું વર્તાય. સૂરજ ઉગે પણ વહેલો અને આથમે પણ મોડો.  બગિચામાં લટાર મારવાની ત્યારે મઝા આવે જ્યારે સૂરજદાદા ક્ષિતિજેને આલિંગવાની ઉત્કંઠા દાખવતા હોય.  જેમ ‘અતિસર્વત્ર વર્જયેત’. જિંદગીભરનો ઉનાળો કદાચ  પોતે પણ પરસેવાથી લદબદ થઈ જાય તો નવાઈ ન પામશો. કિંતુ ઉનાળો આવે અને જ્યારે ધોમ ધખતો તાપ તેમજ ગરમી ૨૪ કલાક આંટા મારે   ત્યારે એવી લાગણી જરૂર ફેલાય.

‘અરે, આ જિંદગીભરનો ઉનાળો ‘ દઈ સર્જનહારે કોના પર કોપ વરસાવ્યો છે. હવે એમાં સર્જનહારનો શો દોષ. માનવનો સ્વભાવ છે, ઠંડીમાં ઠુઠવાય તો પણ હેરાન. વરસાદની હેલીમાં પલળે તો પણ કોપે અને ધોમ ધખતા ઉનાળામાં તપે તો તેના દિમાગનો પારો સાતમે આસમાને પહોંચી જાય.

જો ઉનાળો, ચોમાસુ અને શિયાળો ન હોત તો કેવી રીતે ખબર પડત ક્યારે ખેતરમાં બીજ રોપવાના, ક્યારે ઉભા મોલને માણવાનો અને ક્યારે તેને લણવાનો ?  કાયમનો ન ઉનાળો સારે કે ન ચોમાસુ ! કાયમ ઠંડીમાં થર થર ધ્રુજવાનું કોને ગમે ? આ તો પેલો સર્જનહાર છે ને તે બધું સમતોલ રાખે છે !

પેલા કિસન અને ગૌરીને જોયા ? ધોમ ધખતા ઉનાળામાં આંબાના ઝાડની છાયામાં કેરી ખાઈ રહ્યા છે. ગોટલો તો હાથમાંથી છૂટતો જ નથી. બસ ‘અંબાલાલની દીકરીને બચ્ચીઓ કરતાં ધરાતા જ નથી”. તેમને ક્યાં ઉનાળાની બળબળતી બપોર હેરાન કરે છે.  ગૌરીએ  પોતાનો બચુ અને કિસને બબલી પાછળ બાંધ્યા છે. વારે વારે જોઈને સંતોષ પામે છે કે બન્ને બચુડાને તાપ તેમ જ ગરમી હેરાન નથી કરતાંને ? ગામડા ગામના કિસાન તેમને ન ટાઢ નડે ન શરદી. રૂમઝુમ વરસતો મેહુલિયો તેમને ખૂબ પ્યારો. ઉનાળામાં જ્યારે ઉભો મોલ હરખે ત્યારે તેમનું શેર લોહી ચડે.

આ ઉનાળે પાક તો સારો ઉતર્યો હતો. પણ ગયે વરસે પેલા શાહુકારના થોડા પૈસા બાકી રહ્યા હતા તે આવીને આંગણે ઉભો હતો. ગૌરી ગુસ્સાની મારી લાલ પીળી થઈ રહી હતી. કિસનો બે ચોપડી ભણેલો હતો. તેને થોડો હિસાબ કિતાબ ગણિતમાં ભણ્યો હતો તે યાદ હતું. શાહુકારને મચક દેતો નહી.

શાહુકારને એમ કે આ અભણ કિસાન છે, ઉઠાં ભણાવીને ખળામાંથી બધું અનાજ ઉસેટી જઈશ. કિસન એકનો બે ન થયો. ગૌરી બહુ જાણતી નહી પણ એટલું તો એ  પણ સમજતી કે થોડા પૈસા હાટુ આટલું બધું અનાજ લેવાનો શાહુકારને કોઈ હક્ક નથી. શાહુકાર એમ ગાંજ્યો જાય તેવો ન હતો. સાચને આંચ ન આવે એ કિસન જાણતો હતો.

ભલું થજો તેનો લંગોટીયો મિત્ર હમણા ઉનાળામાં કેરીની મઝા માણવા શહેરમાંથી ગામડે આવ્યો હતો. શહેરી દોસ્ત ગોપાલની તો આખી સિકલ બદલાઈ ગઈ હતી.  શહેરના હવાપાણીએ તેના રંગ રૂપ ખિલવ્યા હતા. કિસન અને ગૌરી તેના બાળપણના મિત્રો. પ્રેમ એવોને એવો રહ્યો હતો. કિસન અને ગૌરીના ખેતરની ‘કેરી’ની મઝા માણતો.

કિસને, ગોપાલને બોલાવ્યો અને પેટછૂટી વાત કરી. ગોપાલ કહે,’ હું છું ને,  તારા એ શાહુકારના બચ્ચાને,’ પાંદડે પાણી પાઈશ”. ગામડા ગામમાં બાળપણ ગુજર્યું હતું, એ ગોપાલને બરાબર યાદ હતું. શાહુકાર આમ ખુલ્લે આમ લુંટ ચલાવે તે સહન ન થયું. પોતાના મિત્રને તેમજ ગામના બીજા ચારેક કુટુંબને મદદ કરવાનો પાક્કો નિર્ધાર કર્યો. આ ગામનું પાણી પીને મોટો થયો હતો.

કિસને, શાહુકારને આજે ઘરે બોલાવ્યો હતો. ફળિયામાં વડલા હેઠળ ખાટલો ઢાળ્યો , સરસ મજાનું નવી માટલીનું ઠંડુ પાણી પિવડાવ્યું. પોતાની વાડીની કેરી કાપી ખાવા માટે ધરી. કેરીનો સ્વાદ શાહુકારની દાઢમાં રહી ગયો. તેણે પોતાનો નિર્ણય પાકો કર્યો.

‘આજે તો આ બધી કેરી ઘર ભેગી કરવી છે’.

ઉનાળાની ઋતુ અને બળબળતી બપોર, આખા દિલમાં ટાઢક ફેલાવી ગઈ. કિસન અને ગૌરીના ખેતરની કેરીનો સ્વાદ તેના અંગ અંગમાં પ્રસરી ગયો.

શાહુકાર હળવેથી બોલ્યો, ‘ચાલો હવે હિસાબ માંડું. ‘ કિસને હા પાડી. ગોપાલ ઘરમાં હતો. બધી વાતો ધ્યાનથી સાંભળતો. કેરી ખાધા પછીનું શાહુકારનું મોઢું જે ખીલી ઉઠ્યું હતું તે તેણે નરી આંખે નિહાળ્યું હતું. શાહુકારના બદ ઈરાદાથી તે વાકેફ હતો. જ્યારે તેણે હિસાબ ચોખ્ખો કર્યો અને આંકડો કિસનને બતાવ્યો ત્યારે, જાણે એરૂ આભડ્યો હોય એમ કિસન કુદયો.

અચાનક બારણા પાછળથી ગોપાલ દેખાયો. શાહુકારને ખબર હતી, ગોપાલ હિસાબ અને કિતાબનો એક્કો છે. જેવો ગોપાલ બહાર આવ્યો તેવી શાહુકારે વાણી દ્વારા બાજી પલટી નાખી.

‘અરે, કિસન ભાઈ તમારી સાથે અવળચંડાઈ ન થાય’.

‘તો, બોલો તમને કેટલા પૈસા દેવાના’?

શાહુકાર તો વાઢો તો લોહી ન નિકળે એવો થઈ ગયો.

‘તમે જે સરભરા કરી. મારા બાળકો હાટુ આ બે કેરીના કરંડિયા દીધા તેમાં બધુ આવી ગયું’.

કિસને કહ્યું,” તો લખો, હું સહી કરી આપું. તમે જે બોલ્યા તે અક્ષરસઃ લખો”.

ગોપાલ,’ તું સાક્ષીની સહી કર’. કાલે ઉઠીને આ શાહુકારનો બચ્ચો ફરી ન જાય. ‘

ગૌરી અંદરથી કાચી કેરીનું તાજું સરબત બનાવીને બધા માટે લાવી. બચુ અને બબલી માને ધાવીને હમણાં જરા શાંત થયા હતાં. કિસનાને, ગૌરી પર ખૂબ પ્રેમ એકી હારે બે બાળકો દઈ તેને ખુશ કર્યો હતો.

કોણ કહે છે, ‘જિંદગીભરનો ઉનાળો’ શામાટે ઈશ્વરે બનાવ્યો હશે?’ અરે આ તો ખુલ્લા દિલે પોતાનો પ્રેમ વહેંચી પેલો સાત ઘોડાનો અસવાર લટાર મારવા નિકળ્યો છે. કેરી દ્વારા અમૃતનું પાન કરાવે છે.

 

 





હા, પસ્તાવો****

7 09 2018

“હા પસ્તાવો વિપુલ ઝરણું સ્વર્ગથી ઉતર્યું છે

પાપી તેમાં ડૂબકી દઈને પુણ્યશાળી બને છે ” !

****************************************

 

આજે સવારથી દિલમાં ઉમંગ માતો ન હતો. જ્યારે પણ કશુંક સારું થવાનું હોય તેની આગાહી અણમોલને દિલમાં થતી. તેને થતું ,’મારા જેવું નસિબદાર કોઈ નથી ‘. તેની ડાબી આંખ પણ ફરકતી હતી.

અમલ આજે ઓફિસેથી વહેલો આવી ગયો હતો. તેના પણ ભણકારા અણમોલને વાગી ગયા હતા. મનોમન નક્કી કર્યું અને ચા ચારને બદલે સાડાચારે પીવાનું નક્કી કર્યું. હજુ તો ચા કપમાં રેડે તે પહેલાં દરવાજાની ઘંટડી વાગી. રોજ બારણું ખોલવા રમા જાય. આજે તેની ધીરજ રહી નહી. કામ પડતું મૂકીને બારણું ખોલવા ધસી ગઈ. અમલને જોઈને સીધી તેને વળગી પડી.

‘કેમ આજે કાંઈ બહુ ખુશ છે’?

‘મને હતું તું જ છે, સાચું પડ્યું એટલે આનંદનો ઉભરો આવી ગયો. ચાલ ચા તૈયાર છે’.

અમલને ચાની તલપ લાગી હતી. માથું દુખતું હતું એટલે તો ઘરે વહેલો આવી ગયો હતો.

બન્ને જણા ચા પીવા બેઠા. ચા સાથે બાફેલા મુઠિયા તૈયાર હતા. માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરી બન્ને વરંડાના હિંચકે આવી બેઠા. અણમોલને ઘણીવાર પોતાની ઈર્ષ્યા આવતી. કયા કર્મોનું ફળ તે આ જન્મમાં પામી રહી હતી. જ્યાં સુધી બધું આપણી મરજી પ્રમાણે મનગમતું થાય ત્યાં સુધી આપણો વિશ્વાસ દ્રઢ બને. બાળકો કોલેજમાંથી સારા ક્રમાંક લાવી અમેરિકા ભણવા ગયા હતા. અમલને વિશ્વાસ હતો તેઓ અમેરિકાની ઉચ્ચ તાલિમ લઈને  પાછા ભારત આવશે અને તેના ધંધામાં પ્રગતિના નવા શિખર સર કરશે.

માનવી ધારે કાંઇ અને કુદરત આપે કાંઈ. બન્ને બાળકોએ સુંદર ઉચ્ચ તાલિમ તો લીધી પણ પછી અમેરિકન છોકરીઓને પરણી અંહી અમેરિકામાં રહેવાનું વિચાર્યું. લગ્ન પણ કર્યા પછી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લેવા ભારત આવ્યા. એ તો સારા કર્મ જાણો કે આવતા પહેલાં કહ્યું હતું એટલે અણમોલ અને અમોલે નાની પણ અતિ સુંદર પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. બધા ખુશ થયા. ખુશી અલ્પજીવી નિવડી. દસ દિવસમાં તો ઘરમાં હતી એવી પાછી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

આજે અણમોલ વિચારી રહી આવું કેવી રીતે બન્યું. શું મારી પરવરિશમા ક્યાંય ખોટ હતી ? અચાનક સ્મૃતિ પટ પર બા તેમજ બાપુજી છવાઈ ગયા. લગ્ન કરીને આવી ત્યારથી ઉછળતી હરણી જેવી હતી. ક્યારેય તેને બા તેમજ બાપુજી પોતાના લાગ્યા ન હતાં. શાંતાબાએ મુંગા મોઢે સહી લીધું. રસિકભાઈ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતાં. શાંતાબાને ખૂબ પ્યાર કરે. અમલ ઉપર તો જાન ન્યોછાવર કરે. હવે અણમોલ ઘરમાં ઠેકડા મારે પણ તેનું કાંઈ ઉપજે નહી. અમલ તેને અનહદ ચાહતો પણ કંકાસ ગમતો નહી. આખરે તેણે હારી થાકીને લગ્ન પછી બે વર્ષમાં અણમોલને લઈ  મુંબઈ આવી પોતાની જીંદગી શરૂ કરવાનું વિચાર્યું.

અણમોલની તો કાયાપલટ થઈ ગઈ. પોતાનો નાનકડો મજાનો બે બેડરૂમનો ઓનરશીપનો ફ્લેટ હતો. તેને ક્યાં ખબર હતી અમલના બાપુજીએ પ્રોવિડન્ટ ફંડના પૈસા ઉપાડીને તેમને અપાવ્યો હતો.  અમલને સારી તરક્કી મળતી રહી. પાંચ વર્ષમાં તો ખૂબ પ્રગતિ સાધી. મરિન ડ્રાઈવ પર મોટો ફ્લેટ લીધો. અમલ માતા તેમજ પિતાની ખબર રાખતો. તેમને ધંધાના કામે જંઉ છું કહી ગામ જઈ મળી આવતો. માતા અને પિતા પુત્રથી ખૂબ ખુશ હતા. શાંતાબાના સંસ્કાર દીપી ઉઠ્યા.

અણમોલે તો બાળકો થયા પછી પણ પોતાના વર્તનમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નહી. બાળકોને ઘણીવાર થતું દાદા અને દાદી કેમ આવતા નથી. અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી અણમોલ વાત ઉડાવી દેતી. બાળકો પછી ઝાઝી માથાકૂટ કરતા નહી. અમેરિકા જવાનું હતું ત્યારે અમલ બાળકોને લઈને ગામ ગયો હતો. દાદા તેમજ દાદી અને ઘર જોઈ ખૂબ ખુશ થયા. જો કે તેમની તબિયત ઉમરને કારણે થોડી નબળી થઈ ગઈ હતી.

બસ પછી તો તેઓ અમેરિકાવાસી થઈ ગયા. હવે જ્યારે પોતાના બાળકો અમેરિકા ખાતે થયા, ત્યારે એક સાંજે અમલ જમવાનો ન હતો. રાતના તાજમાં મિટિંગ હતી. અણમોલ ભૂતકાળમાં સરી પડી.

બા અને બાપુજી એકીટશે તેને નિહાળી રહ્યા હતા. બા તો હમેશની જેમ શાંત હતા. બાપુજીની વેધક આંખો તેને વીંધી રહી હતી.

બાપુજી કહેતા જણાયા ,’હું બધું જાણતો હતો. ઘરના વડીલ તરિકે મૌન રાખીને મારો મોભો જાળવ્યો હતો.’ મારા અમલને તું ગમી ગઈ હતી એટલે કાંઈ પણ ન બોલવાનું નક્કી કર્યું હતું. તે બાના દિલને વિંધ્યું છતાં હું કાંઈ ન બોલ્યો. મારી ભોળી અને વહાલી શાંતાને પારાવાર દુઃખ થયું હતું. અમલને અમારાથી છીનવી લીધો !’ અમલ તેની માતાની આંખનો તારો અને દિલની ધડકન હતો. તેના એકના એક દીકરાને માતા તેમજ પિતા પાસેથી અળગો કરતાં તને ક્શું જ થયું ન હતું. તારા મુખ પર વિજયના સ્મિતની રેખા મેં નિહાળી હતી.’

જુવાનીમાં તને ક્યાં ભાન હતું કે તારા વર્તનની અસર બાકી ઘરના સભ્ય ઉપર કેવી પડે છે. તને તો બસ,’ તું કહે એ સાચું દેખાતું હતું. ‘  જુવાનજોધ દીકરાની જિંદગીમાં અવરોધ ન આવે એટલે અમે બન્ને મુંગા રહેતાં. આમારા મૌનને તે નિર્બળતા માની હતી. તારા સંસ્કાર પણ જણાઈ આવતા હતાં. ‘કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે’. જો માતા અને પિતા સાચા અને ખોટા વચ્ચે ભેદ ન પારખી શકે તો તને શું દોષ દેવો ? સંસારનું ચક્ર અવિરત ગતિ એ ચાલે છે. તું અમારા પુત્ર અને બાળકો સાથે સુખેથી રહે એવી મનોકામના.

કોને ખબર ‘સ્ત્રી’ કેમ આટલું ક્રૂર વર્તન કરી શકે છે ? સ્વાર્થી બની માત્ર પોતાના ગમા અણગમાને જીવનનું મધ્ય બિંદુ બનાવે છે.  પુરૂષને શું કહેવું ? પરવશ કે પામર ! ના, કદાચ ઝંઝટ અને ક્લેશથી દૂર રહેવાનો માર્ગ ન શોધી શકનાર મુસાફર !  ઘંટીના બે પડ વચ્ચે અનાજ સાબૂત નથી રહી શકતું એ સત્ય છે. માતા અને પત્ની બન્નેને ખુશ રાખવાનો રામબાણ ઈલાજ હજુ શોધાયો નથી.

શોધાશે પણ નહી. જો’ સમજણ’ નું ધાવણ ધાવ્યા હોય તેમને માટે આ સરલ છે.

અણમોલે બે હાથ વડે કાન દબાવ્યા. તેનું અંતર આજે તેને કોષી રહ્યું હતું. તેના હૈયાનો અવાજ તેને બિહામણો લાગ્યો. આજે અચાનક આ વિચાર નહોતો આવ્યો. બન્ને દીકરાઓ દસ દિવસમાં પાછા અમેરિકા ગયા ત્યારથી તેનું અંતર મન હચમચી ગયું હતું. માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ ચાહતા હોય છે, તેની પ્રતીતિ થઈ હતી. અમલ હવે પહેલાં કરતા ખૂબ શાંત થઈ ગયો હતો. એટલે તો તેને બારણું ખોલતાં વળગી પડી હતી. તેનું દિલ , દિમાગ ,ઘર ખાલિપો અનુભવી રહ્યું હતું’.

જુવાનીમાં કરેલું વર્તન આજે તેને રહી રહીને સતાવવામાં સફળ થયું. જો આજે તે પોતાની ભૂલની કબૂલાત કરે તો  પણ કોની પાસે ? માતા અને પિતા એકલતાની જીંદગીમાં ઝૂરી  અકાળે અવસાન પામ્યા હતા. તેમને અસહ્ય દુખ પહોંચાડ્યા હતા. પસ્તાવાના પાવન ઝરણામાં અણમોલ સ્નાન કરી રહી પણ તેનું દિલ અને દિમાગ તેને કોસતું રહ્યું ! હવે તેના હાથમાં કોઈ ઈલાજ ન હતો.

અમલને હૈયે ખૂબ ધરપત હતી. તેણે માતા અને પિતાને જીવની સાટે સાચવ્યા હતા. અણમોલને કહેવાની કોઈ જરૂરત તેને જણાઈ ન હતી. અમલ પોતાની ફરજમાંથી તસુભર ચલિત થયો ન હતો. માતા અને પિતાને અનહદ ચાહતો હતો.  આખરે તે પણ બે બાળકોનો પિતા હતો. તેમની માતાને જરા પણ દર્દ  થાય તે સંતાનો સહી ન શકત. અણમોલની લાજ તેણે પોતાના બાલકો પાસે અકબંધ રાખી હતી.’ અમલના સંસ્કાર તેને કોઈ પણ દિશામાં ખોટું પગલું ભરવા દેતા નહી.

અણમોલને ખૂબ અફસોસ થઈ રહ્યો હતો. ‘જીવતા જીવ માતા પિતાની આંતરડી ઠારવાની’ વાત તો બાજુએ રહી ભરપૂર ઉપેક્ષા કરી હતી. એ તો અમલ હતો, જેણે આંખની પલકોં પર પોતાના માતા અને પિતાને સજાવ્યા હતા. જેની સાથે રહેવું તેની સાથે વેર ન રખાય. આખરે તે પણ પોતાના બાળકોની મા હતી ! જુવાનીમાં માનવ એવી તો દીશા ભૂલે છે કે જ્યારે તેને ખ્યાલ આવે છે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે. જુવાનિયા ભૂલી જાય છે ‘જુવાની ચાર દિવસની ચાંદની છે’. તેને માત્ર પોતાના ‘માતા તેમજ પિતા’ દેખાતા હતાં. અમલને જાણ એના માતા તેમ જ પિતા ઝાડ પરથી તોડી લાવ્યા હતા !

પેલો કળીઑ સાથે કરેલો સંવાદ યાદ આવી ગયો. માળી તાજા તાજા ફૂલ ચુંટતો હતો. કળીએ વિચાર્યું કાલે મારો વારો છે ! હજુ પણ મોડું નથી થયું. જુવાનિયાઓ ,જુવાનીના મદમાં એવા અંધ ન બનો કે પાછળથી પસ્તાવો પણ તમને એ ડાઘ ધોવા માટે મદદ રૂપ ન થાય !

અણમોલના અંતરાત્માએ જવાબ આપ્યો. આજે તે અવાજને અણમોલ અવગણી ન શકી. રહી રહીને પોતાની આજની પરિસ્થિતિ માટે કોણ જવાબદાર છે તે સમજાયું.  શાંતિ રાખી  અમલ પાસે કઈ રીતે ક્ષમા માગવી તેનો વિચાર કરી રહી. અમલ પણ હવે કશું કરવાને સમર્થ ન હતો.

શાંતાબા તેમજ રસિકભાઈના ફોટા પાસે ઉભેલી અણમોલને સમયનો પણ ખ્યાલ ન રહ્યો કે ક્યારે અમલ તેની પાછળ આવીને ઉભો હતો. તેની આંખમાંથી અશ્રુધારા નિર્બંધ બની વહી રહી હતી. પત્નીને થયેલા પસ્તાવાને અમલ સાક્ષી બની નિહાળી રહ્યો !

પસ્તાવાનું ઝરણું કોને પાવન કરશે ? મૃત શાંતાબા અને રસિકભાઈના હૈયા ઠરશે ? અણમોલ માફી પામશે ? અમલ ગઈ ગુજરી ભૂલી શકશે ?

 

 

 

 

 

 

 

 





ઉખાણાના જવાબ ૨૦૧૮ (ઓગસ્ટ)

5 09 2018

 

 

૧.

મને દિનચર્યામાં શામિલ કરો.

આધિ યા વ્યાધિ ન થાય તેની બાંહેધરી આપું છું.

********

જવાબ ઃ  પ્રાર્થના

***********

૨.

ઉનાળો હોય અને ‘હું’ યાદ ન આવું ?

જરૂર તમે વિચારતા નથી !

*****

જવાબઃ   કેરી

*****

 

૩.

ચારે તરફ કોલાહલ, ગમે કે ન ગમે

સહન કરૉ જો જો આનંદ આવશે.

**********************

ભુલકાંઓથી ઉભરાતું ઘર

*********************

 

૪.

જુઓ ને કેટલી બધી ભીડ છે ?

ભીડ હોવા છતાં લોકો આવ્યા જ કરે છે.

**************

જવાબઃ   મુંબઈની લોકલ ટ્રેન

************





નંદ ઘેર આનંદ ભયો ૨૦૧૮

2 09 2018

 

નંદ ઘેર આનંદ ભયો જય કનૈયાલાલકી . આવો આજે ખુશીમાં શામેલ થવા.

કાના તારી પાસેથી જેટલું શિખીએ તેટલું ઓછું છે ! બસ તારા હોઠો પરનું મુસ્કાન અને તારી ચંચલ આંખોનું માધુર્ય નિહાળીએ કે સઘળા દર્દ ગાયબ. કોઈ ફરિયાદ ટકી શકે જ નહી.

કારાગારમાં જન્મ , માતા અને પિતાથી વિયોગ, ગોકુળમાં યશોદા અને નંદબાબાને ત્યાં આગમન. ્કરવી હોય તો કેટલી ફરિયાદ આ કાનો કરી શકે. છતાં પણ તેનું વદન કમળ જેવું ,સદા મલકતું. ક્યારેય કોઈ ફરિયાદ નહી. જે મળે તેમાં ખુશ, માખણ અને મહીડાની ચોરી કરી ગોવાળિયાઓની સંગે મચાવે ધુમ.

દેવકી અને વાસુદેવન શું ગુન્હો હતો? એ તો પેલી આકાશવાણીથી દોરવાઈ ભાન ભૂલેલો કંસ મામો સગા ભાણિયાના જીવ નો તરસ્યો હતો. જનમ ધર્યો ત્યારથી બધા એના જીવના તરસ્યા હતા. પુતના માસી, કહેવાય છે માસી અને મામા ખૂબ વહાલા લાગે. પત્નીના પિયરના હોય ને એટલે ! એ જ તો એના જીવના તરસ્યા હતા.

હા, આ બધી વાતોથી આપણે સહુ પરિચિત છીએ. એ બધું બાળકોને ગમે તેવું છે. ચાલો જરા એની ઉલટ તપાસ કરીએ. શું ગોકુળ છોડ્યું ત્યારે ગોપીઓને વિરહ થયો ? કાનાને કાંઇ નહી થયું હોય  તે પણ કહેતો હતો, ‘ઉદ્ધવ મન ગોકુળ તન મથુરા’ !

રાસ લીલા કરી, માનુની રાધાની સંગે પ્રીત જોડી તેને પણ ત્યજી,  વસાવી સોનાની દ્વારકા ! રૂકમણી અને સત્યભામા તેમજ બીજી પટરાણી હતી, ૧૬૦૦૦, રાણીઓનો ઉદ્ધાર કરી દ્વારકા લાવ્યો. સુભદ્રા જ્યારે અર્જુનને પરણી તેની સાથે ગઈ ત્યારે તેને બહેનનો વિરહ વેઠ્યો. એ જ અર્જુનનો મહાભારતના યુદ્ધમાં સારથિ બની તેનો રથ હાંક્યો ! યુદ્ધ ટાણે અર્જુનના ગાત્રો ઢીલા થયા અને યુદ્ધ કરવાની ‘ના’ સાંભળી યુદ્ધના મેદાનમાં ‘ગીતા’ નો સંદેશો જગતને આપ્યો. જે આજે હજારો વર્ષ પછી પણ માનવીના જીવનની દીવાદાંડી બની પથ પ્રજવાળી રહી છે.

અરે. પેલો નટખટ પાછો આવ્યો. આપેલું વચન પાળે છે, એમાં બે મત નથી. પણ આ માનવ જાત છે તે કદાપિ સંતોષ પામતી નથી. કાના અર્જુનના રથનો સારથિ બની તે જીવનના સઘળા કાર્યને મહત્વ આપ્યું. વિદુરની ભાજી ખાધી અને એઠાં પતરાળા પણ ઉપાડ્યા. જેણે ભરી સભામાં દુઃશાસન દ્વારા ચીર હરાવ્યા અને પોતે જઈને ચીર પૂર્યા. જેણે સુદામાનૉ ભાઈબંધી કેવી નિભાવી ! જે મીરાં નો પણ બન્યો, જે નરસિંહનો પણ બન્યો. કોઈ નાનું નહી કોઈ મોટું નહી જે અંતરથી યાદ કરે તેનો !

બસ સહુ મંદીરોમાં મોટા, મોટા મનોરથો કરશે ! જુગાર રમીને દિવસ ગુજારશે ! છપ્પન ભોગ આરોગીને અપવાસ કરશે.

અરે, માત્ર “ગીતા”નું વાંચન કરી તેમાંથી મળતા જીવનના પાઠ ભણે તો તેમને કશું ભણવાનું બાકી ન રહે. કાના, ઓ કાના તને શું કહું ? તું તો ઈશારામાં સમજી જાય તેવો છે. જેનો આવિર્ભાવ માત્ર મંદીરો પૂરતો સિમિત ન રાખતાં જીવનમાં પ્રગટાવીએ.   જે રસેશ્વર છે, યોગેશ્વર પણ છે. અરે એ તો પૂર્ણ પુરૂષોત્તમ છે.

આ નટખટને ભાવે માખણ ! કેમ જાણો છો ? “મા”ખણ, જે શબ્દમાં ‘મા’ સમાયેલ છે. બાકી બધું નકામું. ‘મા’ના નામની મહત્તા, કાનાથી વધુ કોણ સમજાવી શકે ?

કૃષ્ણ વિષે માત્ર વાંચી ને કે લખીને શું ફાયદો ? એના નામ સ્મરણથી પણ જન્મ સફળ થઈ જાય. આમાં તો કોઈ મુશ્કેલી નથી. પાઈ કે પૈસાનો ખર્ચો નથી.  જો તે અંતઃસ્તલમાં બિરાજશે તો જીવન તરી જવાશે.

કૃષ્ણ જન્મની વધાઈ અને શુભકામના !





લો આવ્યા નવા ઉખાણા, ઓગસ્ટ ૨૦૧૮

31 08 2018

 

Just know hit 222,222  what a fantastic number .

Thanks a lot  friends  Giving  inspiration to do job better. Day by day.

———————————/—————-

 

૧.

મને દિનચર્યામાં શામિલ કરો.

આધિ યા વ્યાધિ ન થાય તેની બાંહેધરી આપું છું.

 

૨.

ઉનાળો હોય અને ‘હું’ યાદ ન આવું ?

જરૂર તમે વિચારતા નથી !

 

૩.

ચારે તરફ કોલાહલ, ગમે કે ન ગમે

સહન કરૉ જો જો આનંદ આવશે.

 

૪.

જુઓ ને કેટલી બધી ભીડ છે ?

ભીડ હોવા છતાં લોકો આવ્યા જ કરે છે.