મારા મોટાઈ, 2021

19 06 2021

દર વર્ષની જેમ આજે પાછો “પિતાજીનો” દિવસ આવ્યો. ક્યારેય પણ પિતાજી,

બાપા અરે મોટાભાઈ પણ કહ્યું નથી. માત્ર મારા મોટાઈ, મારા એકલીના નહિ

અમે પાંચ ભાઈ બહેન છીએ. મારી મમ્મીનું અતિ પ્રિય વાક્ય “જા, તારા

બાપાને કહે તારું સાંભળશે”. સમજી ગયા ને? મોટાઈ પાસે કોઈ પણ

કામ કઢાવવું હોય તો હું તૈયાર. મને કેવી રીતે ના પાડી શકે?

એ જમાનામાં કોલેજ જઈએ એટલે મહિને ‘દસ’ રૂપિયા મળે. એમાં શું

થાય ? રોજ ગાડીમાં મૂકવા આવે ત્યારે રુપિયો પડાવવાની આદત. જેનો

હિસાબ મમ્મીને આપવાનો હોય નહી. હવે આવા વાતાવરણમાં ઉછરી

હોંઉ તો મમ્મી અને મોટાઈ કાયમ યાદ આવે કે નહી ?

મોટાઈનો પડ્યો બોલ ઝિલવાનો. અર્થાત કોઈ પણ ભાઈ બહેન તેમની

વહારે ધાય એ પહેલાં હું પહોંચી જાંઉ. ધંધો હતો, દુકાને જવાનો સમય

થાય એ પહેલાં તેમની બધી વસ્તુઓ તૈયાર. તેમને માગવાનો સમય જ

ન આવે. જતી વખતે મધુરું સ્મિત રેલાવતા જાય.

એ જમાનામાં માતા અને પિતા ” બહુ ભણેલા ન હતા કિંતુ ગણેલા કહીએ

તો તેમણે માસ્ટર્સની ડીગ્રી’ મેળવી હતી. સંસ્કાર અને વર્તન પ્રત્યે ખૂબ

સજાગ. ખોટું બોલતા આવડતું નહી. વડીલોની મર્યાદા અને મોઢામાં

અપશબ્દો પર લગામ જે, આજે પણ જણાય.

મોટાઈ તમારી પ્રેમ નિતરતી આંખો નજર સમક્ષ આવે અને એમ

લાગે કે તમે આજુબાજુમાં ક્યાંક છો . “Father’s Day”ભલે વર્ષમાં

એકવાર આવે. મારે માટે તો મારા મોટાઈ અને બાળકોના પપ્પાજી

હમેશા સાથે છે. જેઓ મને જીવનની હર પળમાં સાથે જણાય છે.

સંતોષ એટલો છે કે પપ્પાજીની કેળવણી પામેલા બન્ને દીકરાઓ

પણ પોતાના બાળકોને ખૂબ સુંદર રીતે ઉછેરી રહ્યા છે. તેઓ

પણ પ્યારા ડેડી છે.

આજનો દિવસ ખૂબ મંગલકારી છે. મોટાઈની મધુરી યાદો,

દિમાગના કોઠારમાં ભરાયેલી તેમની સ્મૃતિ સળવળી રહી છે.

હવે વાનપ્રસ્થ આશ્રમમાં આવ્યા પછી પણ તે યાદોમાં રાચવું

ગમે છે. ઉમર એ માત્ર “વધતા જતા આંકડા છે”. બાકી મન,

વચન અને કર્મથી આજે પણ એ જ સ્ફૂર્તિનો અહેસાસ છે.

અનુભવની નિશાળમાંથી ઉત્તીર્ણ થવાની આ તો મઝા છે.

મોટાઈ પાર્લાથી બે બાળકોને લઈને આવતી હતી ત્યારે ,

દસ મિનિટનું તમારું ભાષણ સાંભળતી, એમાંથી નિકળતી

પ્રેમની ગંગા આજે પણ યાદ છે. દર રવીવારે પાલવા ફરવા

જવાનું , બોટમાં બેસવાનું અને પાછા ઘરે આવતા ચોપાટી

પર આઈસક્રિમ ખાવાનો.

પરીક્ષામાં પાસ થતી ત્યારે મારા કરતા તમે વધારે ખુશ

જણાતા. તમારી સાથે રાતના રમી રમ્યા વગર સૂવા

ન જવાતું. મોટાઈ બાળપણની મીઠી મધુરી યાદો

આજે બધી તાજી થઈ. ઘણિવાર પાછું બાળપણ

આવે એવી ભાવના થાય છે. જે સંભવ નથી. પણ

વિચારને કરવામાં ક્યાં પૈસા પડે છે. બસ તમારા

પ્યારની મહેક માણવામાં મગ્ન છે.





તક

18 06 2021

જીવન જીવવાની તક મળી, હળવે ડગ માંડ્યા

માતાપિતા દ્વારા તક પામી સુંદર બાળપણની

બસ પછી તો તકનો પ્રવાહ સતત વહેતો રહ્યો

*

બન્ને હાથે મળેલી તકનો લહાવો લુંટતી રહી.

શેતાની બાળપણમાં શિખવાની તક ગુમાવી

છતાં પણ તકને ઇલ્જામ ન દેતા ભૂલ સ્વીકારી

*

જાગી ત્યાંથી સવાર સમજી તક્ને શરણે આવી

વેડફાતી તકને બાચકા મારી આ મુઠ્ઠીમાં ઝીલી

આંખો ખુલી, તકની પાછળ ‘પમી’ બાવરી દોડી

*

બસ હવે તો તક અને હું પેલી સંતાકુકડી ખેલી

તકની પરંપરાને વળગી જીવવાની વાટ પકડી

એક પણ તકને નહી સરવા દેવાની જીદ પકડી

*

ભણી ગણીને સ્થિર થવાની તકમાં સાથી પામી

સાથી સંગે વર્ષો વિત્યા હરએક તક પ્રેમે માણી

માતા બની બે દીકરાની તક સોડમાં સંતાણી

*

વિલેપાર્લામાં મધુવન તક અંગ અંગ રેલાણી

બોડિયા બિસ્તરા બાંધી અમેરિકા તક ઝડપી

બાળકોને ઉછેરવામાં તકને જકડી રાખી

*

તકની ઝડી વરસી ને પ્રેમે આખી ભિંજાઈ

નવા  અનુભવોને તકની વણજાર લાંબી

એક ઝડપું ત્યાં બીજી તક ઉભી મ્હોં ફાડી

*

તકની વણઝાર ખૂબ લાંબી વિસ્તરી

બાકી રહેલી જીંદગી તકમાં અટવાઈ

બસ હવે આખરી પામીશ વિદાઈ





જાગ્યા ત્યાંથી સવાર !

15 06 2021

જુનું યાદ કરી શું ફાયદો ? ગયો સમય પાછો ન આવે !

*

દબાવીને ખાધા પછી પસ્તાવો નકામો ! પરિણામ ભોગવો !

*

બાળપણ મસ્તી તોફાનમાં ગુમાવ્યું ! હવે કરો પસ્તાવો !

*

જીવનમાં શોખ કેળવ્યા હશે તો, વૃદ્ધાવસ્થા આરામથી ગુજરશે

*

પ્રસિદ્ધિ પામવા ‘યેન કેન પ્રકારેણ’ની રીત ન અપનાવો

*

વાત મુદ્દાસર ગોઠવીને કહો ! એલફેલ બોલવાનો શું અર્થ ?

*

નજર નીચી વિચાર ઉંચા ! નહી તો પગ મોચવાય !

*

દેખાદેખીમાં સમય વેડફ્યો ! હવે જાગ્યા, શું પામ્યા ?

*

જુવાની દીવાની ગઈ, છુપાયેલી ‘કલા’ વિકસાવાની તક સાંપડી !

*

બાળકો પરણીને સ્થાયી થઈ ગયા, હવે મંજીરા વગાડો યા પ્રવૃત્ત બનો !

*

હવે તો જાગો, સરજનહારને સમરો, કોઈનું ભલું કરો, સમયનો સદ ઉપયોગ કરો

*

ખાલી આવ્યા ખાલી જવાના, જવાનું ભાથુ બાંધો, સતકર્મોની શુભ  શરૂઆત

*

કોઈ બે શબ્દ કહે સાંભળી લો, ગોબો તો નથી પડ્યોને ?

*

મોડું થાય તે પહેલાં ચેતજો ! ઉત્તિષ્ઠઃ  જાગ્રતઃ

*





સવારે

10 06 2021

પાયલને આજે સવારે પેટમાં દુઃખતું હતું. નોકરી પર નહિ આવી શકવા

નું કહેવા માટે ફોન હાથમાં લીધો. નજર ગઈ તો ફોન ચાર્જર પર મૂકવાનો

ભૂલી ગઈ હતી. દુકાળમાં અધિક મહિના વિષે સાંભળ્યું હતું. પણ બધી

મુસિબત એક સાથે આવશે તેની ખબર ન હતી. પાયલ એકદમ નિરાશ

થઈ ગઈ.

થોડી રાહ જોઈને ફોન કરવાનું નક્કી કર્યું. પથારીમાંથી ઉભા થવાનું દિલ થતું

ન હતું. ઘરમાં કોઈ બીજું હતું નહી. કદમ, ઓફિસના કામે દિલ્હી ગયો હતો.

હજુ બે દિવસ પછી આવવાનો હતો.

થોડીવાર પછી જોયું તો હવે ફોન ચાલુ થયો હતો. ઓફિસમાં આટલું વહેલું કોઈ

આવે નહી એટલે મેસેજ મૂકી દીધો. પછી પેટ પકડીને ટુંટિયું વાળીને સૂઈ ગઈ.

જરાક સારું લાગ્યું. આંખ મિંચાઈ ગઈ. પાછી ખુલી ત્યારે ઘડિયાળમાં નવને

ત્રીસ થઈ હતી. બસ હવે કદમના ફોનની રાહ જોતી હતી. કદમ ગમે ત્યારે

ઓફિસના કામે બહારગામ જાય. હમેશનો ધારો હતો કે દિવસમાં ત્રણ વાર

ફોન કરવાનો.

ફોનની ઘંટડી અને દરવાજાની ઘંટડી સાથે વાગી. ધીરેથી ઉભી થઈ ફોન હાથમાં

લઈ બારણું ખોલવા ગઈ. પેટના દુખાવાને કારણે જરા વાર લાગી. કદમે ફોન મૂકી

દીધો. બારણું ખોલવા ગઈ તો પગ દરવાજામાં જકડાઈ ગયા. સામે કદમ ઉભો હતો.

પાયલ તો કશી પ્રતિક્રિયા કરવાને અસમર્થ હતી.

કદમ કહે, ‘કેમ તું મને ઓળખતી નથી’?

પાયલ એકદમ તેને વળગી પડી. તેનું ટેપરેકોર્કડર ચાલુ થઈ ગયું.

‘કદમ, મને આજે સવારથી ઠીક નથી.

પેટમાં સખત દુઃખે છે.

શાંતાબાઈ આવી નથી.

ફોન ચાર્જ કરવાનું ભૂલી ગઈ હતી.

તું ઘરમાં ન હતો. ‘

સતત એક પછી એક મુસિબત, બંદૂકમાંથી ગોળી છૂટે એમ સવાલ છૂટી રહ્યા.

અંતે બોલી,’તારા માનવામાં નહી આવે, તને જોઈને હું કેટલી ખુશ થઈ છું .’

‘અરે, પણ તું તો કાલે રાતના આવવાનો હતો’?

‘બોલ, વહેલો આવ્યો તો પાછો જાંઉ’?

‘અરે, યાર આજે મેં પણ રજા લીધી છે’.

‘ચાલ મને ચા બનાવવામાં મદદ કર. આજે તારા હાથની ચીઝ સેન્ડવિચ બનાવજે’.

કદમ વહેલો આવ્યો હતો, એટલે તેને પણ રજા હતી. પાયલને નરમ જોઈ થયું. સારું

થયું મારું કામ વહેલું પૂરું થયું.

બન્ને જણા સાથે ચા અને નાસ્તો કરવા બેઠા. લગ્ન થયાને ચાર વર્ષ થયા હતાં. બસ

હવે બાળક માટે બન્ને તૈયાર હતા. પાયલ અને કદમ મુંબઈમાં રહેતા. બન્નેના માતા

અને પિતા વડોદરા રહેતા. નસિબ સારું હતું પાયલે, કદમના માતા અને પિતાના મન

જીતી લીધા હતા. કદમ પણ પાયલના મમ્મી અને પપ્પાની ઈજ્જત કરતો.

શાંતાબાઇ આવી ગઈ. આજે શેઠ અને શેઠાણીને ઘરમાં જોઈ હરખાઈ ઉઠી. કદમ

બોલ્યો, શાંતાબાઈ આજે તુમચી આમટી આણિ ચાવલ બનાવા’.

કદમને મહારાષ્ટ્રિયનની આમટી બહુ ભાવતી. ખરેખર સ્વાદિષ્ટ હોય છે. પાયલ

પાછી સૂવા ગઈ. કદમને નવાઈ લાગી. પણ અનુભવી શાંતાબાઈની આંખો કશુંક

પારખી ગઈ હતી.

શાંતાબાઈ રસોડાના કામમાં વ્યસ્ત હતી. તેની અનુભવી આંખો કશું જોઈ રહી

હતી. ધીરેથી પાયલ પાસે જઈને તેને માથે હાથ ફેરવવા લાગી. પાયલને ખૂબ સારું

લાગ્યું. શાંતાબાઈ હતી મહારાષ્ટ્રિયન પણ તેને પાકું ગુજરાતી આવડતું હતું.

ભાભી, તમારા માટે ગરમ બટાટા પૌંઆ લાવું. પાયલે હા પાડી , તેને કશું ચટાકેદાર

ખાવું હતું. ‘હા, પણ સરખા લીલા મરચા, લીંબુ અને ખાંડ નાખજે. શેઠને એકદમ

સ્વાદિષ્ટ ભાવશે.

કદમ નાહીને આવ્યો. બટાટા પૌંઆનું નામ સાંભળી મોઢામાં પાણી આવ્યું. ‘શાંતાબાઇ

આમટી નહી, બટાટા પૌંઆ ખાવાની મજા માણિશું. વધારે બનાવજે ,ઘરે તારા વર માટે

લઈ જજે’.

કદમ વાત કરવાને આતુર હતો. જે કામ માટે ગયો હતો તે સરસ રીતે પાર પડ્યું હતું. જેને

કારણે નોકરી પર આગળ વધવાની ઈચ્છા પૂરી થાય તેમ લાગતું હતું.

‘શાંતાબાઈ ચા વધારે બનાવજે’.

કદમ અને પાયલ ચાના રસિયા હતા. પાયલ નાહીને આવી મંદીરમાં જઈ ભગવાનને યાદ કરી

માળા ફેરવીને આવી. બાર વાગી ગયા હતા. શાંતાબાઈ કપડાં ધોવાનું કામ પતાવી ડાઈનિંગ

ટેબલ પર બધું ગોઠવી રહી. હજુ તો પહેલો કોળિયો મોઢામાં મૂકે ત્યાં પાયલ બાથરૂમમાં દોડી.

તેનાથી ખવાઈ રહ્યું ન હતું. કદમ ગભરાઈ ગયો. શાંતાબાઈને પોતાની અટકળ સાચી લાગી.

પાયલ બાથરૂમમાં હતી. કદમને કહી રહી, ‘મને લાગે છે શેઠાણીચા પાંવ ભારી આહે’ !

કદમને સમજતાં જરા વાર લાગી, પણ સમજ્યો ત્યારે ખુશીનો માર્યો ઉછળી પડ્યો.

આજની સવાર, એક પછી એક અવનવા રંગ બતાવી રહી હતી !





પ્રયત્ન

8 06 2021

પાપ કરેલા કૃત્યોનો પસ્તાવો કરવો મારે

પુણ્યમાં ફેરવી ભાર ઉતારવો મારે

*

શુદ્ધ મન સરળ સ્વભાવને સહારે

કર્મ કરી ભાર ઉતારવો મારે

*

જાણે અજાણે કરેલા બૂરા કર્મોનો

પસ્તાવો કરી ભાર ઉતારવો મારે

*

અલ્લડ જવાનીમાં ગોથું ખાધું

કળાવેલ આંતરડી ઠારવી મારે

*

સ્વાર્થની ગંગામાં તરતાં ડૂબી

અહંકાર ત્યજી ભાર ઉતારવો મારે

*

કોને ખબર ક્યારે આવશે તેડાં

ચાલ્યા વગર ચાલી જાવું મારે

*

કાચી માટીની કાયા રાખ બને

તે પહેલાં ભાર ઉતારવો મારે

*

બે કર જોડી શિર નમાવી કહું

સહાય કર ભાર ઉતારવો મારે

*

તું જે કરીશ સદા શિરોમાન્ય મને

હા, સતત પ્રયત્ન કરવો રહ્યો મારે





સમય નથી

6 06 2021

આ વાક્યમાં રહેલી પોકળતા જગ જાહેર છે. તેમાં છુપાયેલો સંદર્ભ સહુને વિદિત છે. છતાં પણ તેનું ચલણ ચારેકોર છે. જ્યારે પણ ‘સાંભળવા મળે’ ત્યારે સામેવાળાની બોલતી બંધ થઈ જાય છે. તે વાક્ય પર વાદ વિવાદ નિરર્થક છે.

“મમ્મી, તું સમજતી કેમ નથી ?”

“અરે, બેટા એક મિનિટ સાંભળ તો ખરો”.

“મમ્મી મારે બીજો ફોન આવે છે. હું તને પાછો કરું છું”.

પાછો ફોન કરે એ બીજા !

સંજુ એ બીજો ફોન લીધો, ‘પપ્પા, જુઓને આ ટીની, મને ઘરકામ કરવા દેતી નથી”.

“બેટા, ટીની ને આપો”.

“પપ્પા,  ભાઈ મારી સાથે રમતો નથી”.

“બેટા ભાઈને શાળાનું ઘરકામ કરવાનું હોય. પુરું થશે એટલે તારી સાથે રમશે”.

“પપ્પા, હું સ્કૂલે ક્યારે જઈશ?”

આમા બાળકો સાથે દસ મિનિટ વાત કરી તેમને સમજાવ્યા.

જે સંજુ પાસે મા સાથે વાત કરવા એક મિનિટ ન હતી તેણે દસ મિનિટ બાળકોને સમજાવવા ખૂબ શાંતિ અને પ્રેમ પૂર્વક કાઢી. હવે આ સંજુને કોણ યાદ અપાવે કે બેટા, તું નાનો હતો ત્યારે તારી આ મમ્મી તને કેટલા પ્યારથી સાંભળતી હતી, ને સમજાવતી હતી.

સરલાને આદત હતી ક્યારેય સંજુને ખોટા ફોન ન કરવા. આજે તેને પેટમાં સખત દુખતું હતું. સવારથી તેના આખા બદનમાં તકલિફ થઈ રહી હતી. રોજ પાંચ વાગે ઉઠવાવાળી સરલા આજે સવારના આઠ વાગ્યા ત્યાં સુધી પથારીમાંથી ઉભી થઈ ન હતી.પાંચ વર્ષ પહેલા પતિ ગુમાવ્યો પછી એકલી રહેતી હતી. તેની તબિયત ખૂબ સારી હતી. તેનું જીવન શિસ્તથી ભરેલું હતું. આખરે, આ મનવ શરીર છે, ક્યારેક ન પણ સાંભળે. સવારથી ચાનો એક કપ પણ પીધો ન હતો. પીવી હતી પણ કોણ બનાવી આપે ? ખેર એ તો મામુલી વાત હતી.

લગભગ ઘડિયાળમાં દસ વાગ્યા. માંડ માંડ ઉભી થઈ. ત્રણેક વાર બાથરૂમમાં લટાર મારી આવી. પેટમાં ક્યારેય નહી ને આજે સખત ચુંક આવતી હતી.  અચાનક તેને મમ્મી યાદ આવી. તેની સાથે ‘પાપડિયું’ શબ્દ દિમાગમાં ઝબકી ગયો. ઉભી થઈ રસોડા તરફ ડગ માંડ્યા. પાપડિયુ બનાવ્યું. શાંતિથી પીધું. પેટમાં જરાક કળ વળી. આખા બદનમાં દુખતું હતું. કારણ શોધવા ખૂબ પ્રયત્ન કર્યો પણ પરિણામે મીંડુ

સરલાએ ક્યારેય ખાટલો શોભાવ્યો ન હતો. છેલ્લી હોસ્પીટલમાં ગઈ હતી સંજુના જન્મ વખતે. સંજુથી મોટી હતી સોનિયા, જે લગ્ન કરીને અમેરિકા ગઈ હતી.   સંજુને થતું ‘મમ્મી હવે મારે માથે પડી”. પપ્પા હતા નહી. દીદી અમેરિકા રહ્યો માત્ર સંજુ. ખબર નહી કેમ આ ભાવના મમ્મીને ખૂબ અકળાવતી. બની શકે એટલા બધા કામ જાતે કરતી.

આજની વાત અલગ હતી. ભગવાનના નામનું રટણ કરતી પથારીમાં પાછી આવી. પાપડિયુ પીધું હતું એટલે શાંતિ થઈ હતી. સમયનું પણ કેવું છે ! ક્યારેક ખૂટતો ન હોય તો ક્યારેક એવી ઝડપે ભાગે કે દિવસ ક્યાં પૂરો થઈ જાય સમજ પણ ન પડે. વહેલી ઊઠી હતી એટલે સરલાની આંખ મળી ગઈ. ભૂખનું દુઃખ પણ ભૂલી ગઈ. ઊઠી ત્યારે બપોરના બાર વાગ્યા હતા. કામવાળી પાસે ચાવી હોય એટલે તેણે ઘરમાં કામ શરૂ કરી દીધું હતું.

બહેનને સૂતેલાં જોયા. ચાની તપેલી દેખાઈ નહી. એની ચાનો કપ પણ તૈયાર હોય. સરસ મજાની આદુ વાળિ ચા બનાવી અને બે ટોસ્ટ મૂક્યા. હજુ ઉઠાડવા જાય તે પહેલાં સરલા ચાની સોડમથી જાગી ગઈ.

અરે ઈંદુ તું આવી ગઈ. સારું થયું તે ચા બનાવી. લાવ અને તું પણ તારા માટે ટોસ્ટ બનાવીને લાવ. ચાની સાથે ટોસ્ટ ખાતા સરલાને ખૂબ આનંદ થયો.

‘ઈંદુ વઘારેલી ખિચડી બનાવજે.’ સરલા ઈંદુને રાજી રાખતી તેથી, કહે એ બધું કામ કરતી.

‘અરે હાં, વધારે બનાવજે ઘરે તારા વર માટે પણ લેતી જજે. ‘

સમય નથી એ એક એવું બહાનું છે, જેનો કોઈ ઉપાય નથી ! સહુ મનમાં જાણે છે કે આ બહાનાને, પગ નથી કે પાંખો નથી છતાં પણ  તેનું ચલણ છે. બેધડક લોકો આ વાક્યનો પ્રયોગ કરે છે. સામેવાળી વ્યક્તિ જાણે છે, છતાં મૌનનું સેવન કરે છે. કારણ તેનો કોઈ પુરાવો નથી.

અરે જે બાળકોને માતા તેમજ પિતા માટે પણ સમય નથી તેનાથી દયાજનક જીવનમાં કોઈ પરિસ્થિતિ નથી.

આજે ઘરમાં મોટી મિજબાની હતી, કારણ હતું, સૌમિલની સગાઈનું. એની સગાઈ હતી તેની પાસે જ સમય ન હતો. કામકાજમાં ગળાડૂબ !

હવે ઓચિંતુ જાણવા મળ્યું કે ‘કેટરર્સ, ખાવાનું આપવા ઘરે નહિ આવી શકે’.

સૌમિલે પોતાના મિત્રોને ફોન કર્યા. સહુની વ્યસ્તતાએ સૌમિલને અકળાવી મૂક્યો. આખરે , માએ કહ્યું,’ બેટા મારા એક મિત્ર છે, એમને કહીશ તો લેતા આવશે’.

જીવનમાં એવા તબક્કે આવી ઉભા છીએ કે કોઈના માટે ઘસાવું પડે તો વિચાર નથી કરતાં.

જૂવાન પેઢીએ શિખવા જેવી ખાસ વાત છે, એક ‘હું કામમાં છું ‘ બીજો સમય નહી ‘ એ બન્ને બહાનાંની પોકળતાથી તમે પણ પરિચિત છો.

થોડી સભયતા દાખવો. સામીવાળી વ્યક્તિની કિમત ક્યારે પણ ઓછી ન આંકશો. ્સહુ સત્ય જાણે છે માત્ર મૌનનું પાલન કરે છે.

બાકી સમજુ કો ઈશારા કાફી !





હા, પસ્તાવો ****૨

4 06 2021

પસ્તાવો થાય ત્યારે પાપ ધોવાય. હવે આજે કહેવા બેઠી જ છું તો વર્ષોથી દિલમાં ઘુમરાતી

વાત કહીને બોજો હળવો કરીશ. અજાણતામાં કરેલી ભૂલ નો વસવસો આટલી હદે સતાવશે

એનો અંદાઝ ન હતો.

અણમોલ, હવે ખૂબ પસ્તાઈ રહી હતી. ભૂતકાળના આવા વર્તન કાજે શરમ અનુભવી રહી હતી.

એ જમાના પ્રમાણે ઉંમર નાની તો ન કહેવાય કિંતુ સમઝણ ના નામે મોટું મસ મીંડુ હતું. નવો

નવો પ્યાર થયો. અણમોલ ,અમલનો હાથ ઝાલી સાસરે આવી. મા અને પિતાના સંસ્કાર

સારા હતા, સાસરીમાં સમાઈ તો ગઈ. અમલ પણ હજુ ભણતો હતો. નવા પરણેલાં હતા. મસ્તી

જીવનમાં ભરપૂર હતી.

હજુ તો બાર મહિના નહોતા થયા ત્યાં ‘પગ ભારે’ થયો. અમલ ચમક્યો. પોતે હજુ પિતા પાસે પૈસા

માગતો હતો. એને આ ઉપાધિ લાગી. અણમોલ કાંઇ બહુ સમજતી નહી. અમલની વાતોમાં

આવી ગઈ.

‘ન કરવાનું કૃત્ય’ કરી બેઠી. આવું એક વાર નહી બે વાર બન્યું. આખરે અમલ ભણીને કમાતો થયો.

જીવનમાં અનુભવ મળ્યો. અમલ કમાતો થયો એટલે બહેનનો રૂઆબ ફરી ગયો. સાસુ અને સસરાની

હાજરી ઘરમાં ગમતી નહી.

હા, પોતાને પિયર, ભાઇ અને ભાભી સંયુક્ત કુટુંબમાં રહેતાં તે ખૂબ ગમતું. આવું વિચિત્ર વર્તન કોને

ખબર કેમ સ્ત્રીઓ કરતી હશે? તે હજુ મારી સમજમાં આવતું નથી. હવે તો લગ્નને આઠ વર્ષ થઈ

ગયા હતા. બાળક આવવાના શુભ સમાચાર ઘરમાં જણાવ્યા. અમલના માતા અને પિતા રાજી થયા.

આ પહેલા બનેલી ઘટનાથી બન્ને અનજાણ હતા.

જેવો ઘરમાં પગલીનો પાડનાર આવ્યો કે અણમોલ અમલની પાછળ પડી. મારે આપણા બાળક

સાથે જુદો ઘર સંસાર માંડવો છે. અમલના સમજાવવાના બધા પ્રયત્ન નિષ્ફળ ગયા. રોજના

ઝઘડાથી થાકેલા અમલે મુંબઈ બદલી માગી.

બસ આજની ઘડીને કાલનો દિવસ, પિયર ગઈ બાળક લઈને પોતાને ઘરે મુંબઈ આવી પહોંચી.

જ્યારે અમલના માતા અને પિતા ઘરે આવતા ત્યારે અપમાનજનક વર્તન કરી તેમને દુભવતી.

અમલ માતાની આંખનો તારો હતો. અણમોલ જુવાનીમાં અંધ બની હતી. પછી તો બીજો

દીકરો આવ્યો. ભણીગણીને મોટા થયા અને બન્ને અમેરિકા જઈ સ્થાયી થયા.

જ્યારે અણમોલના પોતાના બાળકો અમેરિકા ગયા ત્યારે સમજ આવી. પોતાના ખરાબ

વર્તનની આજે સમજ આવી. ખૂ મોડું થઈ ગયું હતું. પસ્તાવો કરે પણ પાપા ધોવાઈ શકે

તેમ ન હતું.

દાદા અને દાદી ,પૌત્રોના પ્યાર માટે તરસતા રહ્યા. આ જીવનમાં અમર પટો લઈને કોઈ

આવ્યું નથી. આવા તંગ વાતાવરણમાં દાદા દાદી અકાળે અવસાન પામ્યા.

તેમના જીવનમાં દીકરા અમલ તરફથી ભરપૂર સંતોષ અને પ્રેમ પામ્યા હતા. અમલે તેના

પ્રેમમાં જરા પણ ઓટ આવવા ન દીધી. ગામ મળવા જતો ત્યારે માના ખોળામાં માથુ

મૂકી હિંચકે ઝુલતો. પપ્પા અને મમ્મીની દેખરેખ માટે માણસની તજવીજ કરી હતી.

અમલના વર્તનમાં રતીભાર ફરક ન આવ્યો. જેને કારણે માતા અને પિતાને અંતરમાં

શાંતિ હતી. અણમોલ તરફથી આશા છોડી દીધી હતી. અમલના બાળકો જોવા જીવ

તરસતો. અમલ વાતો અને ફોટાથી તેમના દિલ બહેલાવતો. બાળકો અમેરિકા ગયા

ત્યારે દાદા અને દાદીના આશીર્વાદ લેવા લઈને આવ્યો હતો.

પુત્ર પ્રેમ ને કારણે અમલના માતા અને પિતા શાંતિથી જીવતા. અમલે, અણમોલ તરફથી

સારા વર્તનની આશાને તિલાંજલી આપી દીધી હતી. તેના બે બાળકોની ‘મા’ હતી.

બસ એટલું પુરતું હતું.

બાળકો પાસે અણમોલની પોલ ક્યારેય ખુલ્લી પાડી ન હતી. કિંતુ મોટા થયા પછી બાળકો

પરિસ્તિતિ સમજી ચૂક્યા હતા. જ્યાં તેમના પિતાજી, અમલ કાંઈ ન બોલતા તો તેમણે પણ

ચૂપ રહેવામાં ડહાપણ લાગ્યું.

આજે જ્યારે અણમોલના બન્ને બાળકો અમેરિકા છે, સમય મળે ત્યારે વાત કરે છે. જેમાં

પ્રેમનો અભાવ અણમોલને વરતાય છે ! આવા સમયે અણમોલ, પોતાની જુવની દરમ્યાન

કરેલા કૃત્યોને ફાટી આંખે નિહાળી રહી છે ! આજે અણમોલને બધી જૂની વાતો યાદ

આવી રહી હતી. પોતાના કરેલા અભદ્ર વર્તનને કારણે તેનું માથું શરમથી ઝૂકી ગયું હતું.

પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો !

પણ શું કામનો ?

ઉત્તર હોય તો મને પણ સમજાવશો !

ચારે તરફ ધુંધળું જણાય છે.





વિરોધાભાસ

2 06 2021

જીવન તારી ન કળી શકાય તેવી માયા. તું ક્યારે રીઝે અને ક્યારે

નારાજ થાય કહેવું અસંભવ.

આજનો દિવસ અનેરો હતો. આમ જોવા જઈએ તો રોજ પ્રભાતે

ઉગતો સૂરજ નિત નવી વાતોની વણઝાર લાવે છે. ક્યારેય તેમાં

લેપાવું નહી. ‘છે છે ને નથી નથી જેવા હાલ થાય.’

જીવનની દરેક પળને માણો. જ્યારે ૭૫નો આંકડો પસાર થાય

પછી તો દરેક દિવસ અને રાત જોવા મળે એના જેવું સૌભાગ્ય

બીજું કશું નહી.

‘એક વાગે યોગના’ વર્ગમાં આવતું હસમુખું દંપતિ લગ્ન જીવનના

૬૧ વર્ષ ઉજવી રહ્યા હતા. આનંદનો અવધિ ઉલાળા મારતો હતો.

વર્ગમાં બધા ખુશખુશાલ હતા. યાદ છે ને આનંદ વહેંચીએ તો

બમણો થાય.

સાંજની ખુશનુમા હવા માણવા ઘરની બહાર જવાની આદત

પાડી છે. બરાબર ઘરની સામે ફરવા જવા માટે બગિચો છે. અડધો

કલાક તો અડધો કલાક જવાનું એટલે જવાનું. આજે થાકેલી હતી

છતાં પણ ગઈ. એક માઈલ જેટલું ચાલીને આવી.

અમારા મકાનનો દરવાન કંઈક વાત કરી રહ્યો હતો. મકાનમાં રહેતા

એક ભાઈ શનિવારે બિમાર પડ્યા. રવીવારે ઓપરેશન થયું. સોમવારે

‘વેંટીલેટર’ પર અને મંગળવારે મૃત્યુને ગળે લગાવ્યું.

મારાથી એનું નામ અને ઉમર પૂછાઈ ગયા. નામ ટી. જે. અને ઉમર ૬૧ વર્ષ.

કુદરતની કમાલ જુઓ. સ્વસ્થ લાગતો ટી જે ૬૧ વર્ષની ઉમરમાં ટુંકી બિમારી

ભોગવી ચાલ્યો ગયો. ‘યોગના’ વર્ગમાં આવતા દંપતિએ ૬૧ વર્ષ લગ્ન પછી સાથે

વિતાવ્યા.

કુદરત કમાલ તારી

માનવે હાર માની !!!!!!!





હા, પસ્તાવો

30 05 2021

હા, પસ્તાવો**

**********************

“હા પસ્તાવો વિપુલ ઝરણું સ્વર્ગથી ઉતર્યું છે ,એ વાત સાચી ?

પાપી તેમાં ડૂબકી દઈને પુણ્યશાળી બને છે  ? કિંતુ પાપ ધોવાશે ખરા ?

****************************************

આજે સવારથી અણમોલના દિલમાં ઉમંગ માતો ન હતો. જ્યારે પણ કશુંક સારું થવાનું હોય તેની આગાહી અણમોલને દિલમાં થતી. તેને થતું ,’મારા જેવું નસિબદાર કોઈ નથી ‘. તેની ડાબી આંખ પણ ફરકતી હતી. એવી કોઈ મનની મુરાદ ન હતી જે પૂરી ન થઈ હોય. સુંદર પ્રેમાળ પતિ. જે અણમોલની કોઈ પણ વાતનો અનાદર કરતો ન હોય. ફૂલ જેવા બે સુંદર બાળકો ! પતિનો સંપૂર્ણ પ્રેમ નસિબદારને મળે !

અમલ આજે ઓફિસેથી વહેલો આવી ગયો હતો. તેના પણ ભણકારા અણમોલને વાગી ગયા હતા. મનોમન નક્કી કર્યું અને ચા ચારને બદલે સાડાચારે પીવાનું નક્કી કર્યું. હજુ તો ચા કપમાં રેડે તે પહેલાં દરવાજાની ઘંટડી વાગી. રોજ બારણું ખોલવા રમા જાય. આજે તેની ધીરજ રહી નહી. કામ પડતું મૂકીને બારણું ખોલવા ધસી ગઈ. અમલને જોઈને સીધી તેને વળગી પડી. આનંદ ઘણિવાર પેલી ‘ગાંડી નદી જેવો’ હોય . કિનારાની પરવા કર્યા વગર બેફામ વહેતો જણાય છે. અમોલને અણમોલનું વળગી પડવું ખૂબ પસંદ આવ્યું.

‘કેમ આજે કાંઈ બહુ ખુશ છે’?

‘મને હતું તું જ છે ! સાચું પડ્યું એટલે આનંદનો ઉભરો આવી ગયો. ચાલ, ચા તૈયાર છે’.

અમલને ચાની તલપ લાગી હતી. માથું દુખતું હતું એટલે આજે ઘરે વહેલો આવી ગયો હતો.

બન્ને જણા ચા પીવા બેઠા. ચા સાથે બાફેલા મુઠિયા તૈયાર હતા. માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરી વરંડાના હિંચકે આવી બન્ને બેઠા. અણમોલને ઘણીવાર પોતાના ભાગ્યની ઈર્ષ્યા આવતી. કયા કર્મોનું ફળ તે આ જન્મમાં પામી રહી હતી. પ્રેમાળ અને કહ્યાગરો કંથ, ખૂબ પ્યાર કરતા બે સુંદર બાળકો. જીવનમાં કશી કમી નહતી.

જ્યાં સુધી બધું આપણી મરજી પ્રમાણે મનગમતું  થાય ત્યારે  આપણો વિશ્વાસ દ્રઢ બને. બાળકો કોલેજમાંથી સારા ક્રમાંક લાવી અમેરિકા ભણવા ગયા હતા. અમલને વિશ્વાસ હતો તેઓ અમેરિકાની ઉચ્ચ તાલિમ લઈને  પાછા ભારત આવશે અને તેના ધંધામાં પ્રગતિના નવા શિખર સર કરશે.

માનવી ધારે કાંઇ અને કુદરત આપે કાંઈ. બન્ને બાળકોએ સુંદર ઉચ્ચ તાલિમ તો લીધી પણ પછી અમેરિકન છોકરીઓને પરણી અંહી અમેરિકામાં રહેવાનું વિચાર્યું. લગ્ન પણ કર્યા પછી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લેવા ભારત આવ્યા. એ તો સારા કર્મ જાણો કે આવતા પહેલાં કહ્યું હતું એટલે અણમોલ અને અમોલે નાની પણ અતિ સુંદર પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. બધા ખુશ થયા. ખુશી અલ્પજીવી નિવડી. દસ દિવસમાં તો ઘરમાં હતી એવી પાછી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

અમેરિકામાં બન્ને બાળકોને સુંદર નોકરી હતી. કેમ ન હોય ? ભણવામાં મહેનત ઘણી કરી હતી. તેમની પત્નીઓ અમેરિકન હોવાને કારણે ,એ સમાજમાં તેમને માન મળતું. આમ પણ ભારતિય અમેરિકામાં ભણતરને કારણે ઈજ્જત અને સારી નોકરી મેળવવા ભાગ્યશાળી બન્યા છે. વિદ્યા સર્વત્ર પૂજયતે. કામમાં કુશળતા અને મહેનત જીવનમાં રંગ લાવે તે સ્વભાવિક છે.

આજે અણમોલ વિચારી રહી, આવું કેવી રીતે બન્યું? શું મારી પરવરિશમા ક્યાંય ખોટ હતી ? અચાનક સ્મૃતિ પટ પર બા તેમજ બાપુજી છવાઈ ગયા. લગ્ન કરીને આવી ત્યારથી ઉછળતી હરણી જેવી હતી. ક્યારેય તેને બા તેમ જ બાપુજી પોતાના લાગ્યા ન હતાં. શાંતાબાએ મુંગા મોઢે સહી લીધું. રસિકભાઈ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતાં. શાંતાબાને ખૂબ પ્યાર કરે. અમલ ઉપર તો જાન ન્યોછાવર કરે. હવે અણમોલ ઘરમાં ઠેકડા મારે પણ તેનું કાંઈ ઉપજે નહી. અમલ તેને અનહદ ચાહતો પણ કંકાસ ગમતો નહી. આખરે તેણે હારી થાકીને લગ્ન પછી બે વર્ષમાં અણમોલને લઈ  મુંબઈ આવી પોતાની જીંદગી શરૂ કરવાનું વિચાર્યું.

અણમોલની તો કાયાપલટ થઈ ગઈ. પોતાનો નાનકડો મજાનો બે બેડરૂમનો ઓનરશીપનો ફ્લેટ હતો. તેને ક્યાં ખબર હતી અમલના બાપુજીએ પ્રોવિડન્ટ ફંડના પૈસા ઉપાડીને તેમને અપાવ્યો હતો !  અમલને સારી તરક્કી મળતી રહી. પાંચ વર્ષમાં તેણે ખૂબ પ્રગતિ સાધી. મરિન ડ્રાઈવ પર મોટો ફ્લેટ લીધો. અમલ માતા તેમજ પિતાની ખબર રાખતો. તેમને ધંધાના કામે જાઉં છું કહી ગામ જઈ મળી આવતો. માતા અને પિતા પુત્રથી ખૂબ ખુશ હતા. શાંતાબાના સંસ્કાર દીપી ઉઠ્યા.

અમલ જાણી ગયો હતો, અણમોલ માત્ર તેને જ પ્રેમ કરતી હતી. તેના વહાલા માતા તેમજ પિતાને નહી! અમલ ખૂબ સાવધ રહેતો. તેની હાલત કફોડી હતી. માતા અને પિતાના સુંદર સંસ્કારને કારણે જીવનમાં કલેશને પ્રવેશવા દીધો ન હતો. પત્ની તેમજ માતા અને પિતાને પ્યાર આપવામાં કચાશ ન રાખતો. કઈ માટીનો બનેલો હતો અમલ ? વિચાર કરીને પગલા ભરતો. દરેક કદમ જીવનમાં કામયાબી તરફનું રહેતું. તેની માતા જીવનમાં પથદર્શક હતી અને પિતાનો જીગરી દોસ્ત હતો. પિતાએ સાથ આપ્યો તેથી અમલ બન્ને મોરચે જીવન સફળતા પૂર્વક જીવવા શક્તિમાન થયો.

અણમોલે તો બાળકો થયા પછી પણ પોતાના વર્તનમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નહી. બાળકોને ઘણીવાર થતું દાદા અને દાદી કેમ આવતા નથી. અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી અણમોલ વાત ઉડાવી દેતી. બાળકો પછી ઝાઝી માથાકૂટ કરતા નહી. અમેરિકા જવાનું હતું ત્યારે અમલ બાળકોને લઈને ગામ ગયો હતો. દાદા તેમજ દાદી અને ઘર જોઈ ખૂબ ખુશ થયા. જો કે તેમની તબિયત ઉમરને કારણે થોડી નબળી થઈ ગઈ હતી.

બસ પછી તો તેઓ અમેરિકાવાસી થઈ ગયા. હવે જ્યારે પોતાના બાળકો અમેરિકા ખાતે થયા, ત્યારે એક સાંજે અમલ જમવાનો ન હતો. રાતના તાજમાં મિટિંગ હતી. અણમોલ ભૂતકાળમાં સરી પડી.

બા અને બાપુજી, એકીટશે તેને નિહાળી રહ્યા હતા. બા તો હમેશની જેમ શાંત હતા. બાની શાંતિ ‘ભારેલા અગ્નિ’ જેવી હતી. જે અણમોલને પ્રકાશ તો આપતી હતી, પણ એવી રીતે દઝાડી રહી હતી કે પ્રયત્ન કરવા છતાં એક શબ્દ બહાર પડતો ન હતો. અણમોલના અવાજની તાકાત ન હતી કે ગળાની બહાર સરી પડે !  બાપુજીની વેધક આંખો તેને વીંધી રહી હતી. આજે અણમોલને બાપુજીની આંખમાંથી નિકળતો સંદેશ સ્પષ્ટ વંચાયો. તેમની આંખોમાંથી નિકળતું દ્રૂષ્ટીનું કિરણ અણમોલના હ્રદયને આરપાર વિંધી રહ્યું હતું.

બાપુજી કહેતા જણાયા ,’હું બધું જાણતો હતો. ઘરના વડીલ તરિકે મૌન રાખીને મારો મોભો જાળવ્યો હતો.’ મારા અમલને તું ગમી ગઈ હતી એટલે કાંઈ પણ ન બોલવાનું નક્કી કર્યું હતું. તે બાના દિલને વિંધ્યું છતાં હું કાંઈ ન બોલ્યો. મારી ભોળી અને વહાલી શાંતાને પારાવાર દુઃખ થયું હતું. અમલને અમારાથી છીનવી લીધો !’ અમલ તેની માતાની આંખનો તારો અને દિલની ધડકન હતો. તેના એકના એક દીકરાને માતા તેમજ પિતા પાસેથી અળગો કરતાં તને ક્શું જ થયું ન હતું ? તારા મુખ પર વિજયના સ્મિતની રેખા મેં નિહાળી હતી! જ્યારે મારા અમલનો હાથ પકડી તું ઘરની બહાર નિકળી હતી ત્યારે તારા મુખ પર છલકતી ખુશીના તોરમાં તને અમારા મુખ પર રમતી દુઃખની વાદળી દેખાઈ  હતી ? દીકરાના સુખ માટે અમે મૌન રહેવાનું ‘પણ’ લીધુ હતું !

જુવાનીમાં તને ક્યાં ભાન હતું કે તારા વર્તનની અસર બાકી ઘરના સભ્ય ઉપર કેવી પડે છે. તને તો બસ,’ તું કહે એ સાચું દેખાતું હતું. ‘  જુવાનજોધ દીકરાની જિંદગીમાં અવરોધ ન આવે એટલે અમે બન્ને મુંગા રહેતાં. આમારા મૌનને તે નિર્બળતા માની હતી. તારા સંસ્કાર પણ જણાઈ આવતા હતાં. ‘કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે’.

અણમોલની માતાને પોતાના સાસુ અને સસરા સાથે આખી જિંદગી રહેવું પડ્યું હતું. પતિ પાસે કાંઈ ઉપજે નહી એટલે વર્ષો પસાર કર્યા. દાદા અને દાદી બાળકોને ખૂબ લાડકોડથી ઉછેરતા. પણ તેની માને મનમાં વસવસો હતો. સ્ત્રીને એમ કે લગ્ન પછી પતિ માત્ર પોતાનો જ હોવો જોઈએ. માતા અને પિતા પર પ્રેમ શું કામ વરસાવે ?

અણમોલને માતાની આ બાજુ ખબર ન હતી. જેને કારણે અણમોલના લગ્ન પછી, હમેશા તેને જુદા રહેવા ઉશ્કેરતી.  એમાં અણમોલનો ભાઈ લગ્ન પછી અમેરિકા જતો રહ્યો. જેણે બળતામાં ઘી હોમ્યું. આમ અણમોલ જુદા રહેવા માટે હમેશા પ્રવૃત્ત રહેતી.

જો માતા અને પિતા સાચા અને ખોટા વચ્ચે ભેદ ન પારખી શકે તો તને શું દોષ દેવો ? સંસારનું ચક્ર અવિરત ગતિ એ ચાલે છે. તું અમારા પુત્ર અને બાળકો સાથે સુખેથી રહે એવી મનોકામના કરનાર  અમલના માતા અને પિતા ખૂબ સમજૂ હતા. અણમોલ સાથે પોતાનો પુત્ર મુંબઈ જતો રહ્યો તેનું દુઃખ કળવા ન દીધું.

કોને ખબર ‘સ્ત્રી’ કેમ આટલું ક્રૂર વર્તન કરી શકે છે ? સ્વાર્થી બની માત્ર પોતાના ગમા અણગમાને જીવનનું મધ્ય બિંદુ બનાવે છે.  પુરૂષને શું કહેવું ?

“પરવશ કે પામર !”

ના, કદાચ ઝંઝટ અને ક્લેશથી દૂર રહેવાનો માર્ગ ન શોધી શકનાર મુસાફર !  ઘંટીના બે પડ વચ્ચે અનાજ સાબૂત નથી રહી શકતું એ સત્ય છે. માતા અને પત્ની બન્નેને ખુશ રાખવાનો રામબાણ ઈલાજ હજુ શોધાયો નથી. શોધાશે પણ નહી !

જો’ સમજણ નું ધાવણ ધાવ્યા હોય તેમને માટે આ સરલ છે.’

અણમોલે બે હાથ વડે કાન દબાવ્યા. તેનું અંતર આજે તેને કોસી રહ્યું હતું. તેના હૈયાનો અવાજ તેને બિહામણો લાગ્યો. આજે અચાનક આ વિચાર નહોતો આવ્યો. બન્ને દીકરાઓ દસ દિવસમાં પાછા અમેરિકા ગયા ત્યારથી તેનું અંતર મન હચમચી ગયું હતું. માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ ચાહતા હોય છે, તેની પ્રતીતિ થઈ હતી. અમલ હવે પહેલાં કરતા ખૂબ શાંત થઈ ગયો હતો. એટલે તો તેને બારણું ખોલતાં વળગી પડી હતી. તેનું દિલ, દિમાગ અને ઘર ખાલિપો અનુભવી રહ્યું હતું’.

જુવાનીમાં કરેલું વર્તન આજે તેને રહી રહીને સતાવવામાં સફળ થયું. જો આજે તે પોતાની ભૂલની કબૂલાત કરે તો  પણ કોની પાસે ? માતા અને પિતા એકલતાની જીંદગીમાં ઝૂરી  અકાળે અવસાન પામ્યા હતા. તેમને અસહ્ય દુખ પહોંચાડ્યા હતા. પસ્તાવાના પાવન ઝરણામાં અણમોલ સ્નાન કરી રહી પણ તેનું દિલ અને દિમાગ તેને કોસતું રહ્યું ! હવે તેના હાથમાં કોઈ ઈલાજ ન હતો.

અમલને હૈયે ખૂબ ધરપત હતી. તેણે માતા અને પિતાને જીવની સાટે સાચવ્યા હતા. અણમોલને કહેવાની કોઈ જરૂરત તેને જણાઈ ન હતી. અમલ પોતાની ફરજમાંથી તસુભર ચલિત થયો ન હતો. માતા અને પિતાને અનહદ ચાહતો હતો.  આખરે તે પણ બે બાળકોનો પિતા હતો. તેમની માતાને જરા પણ દર્દ  થાય તે સંતાનો સહી ન શકત. અણમોલની લાજ તેણે પોતાના બાલકો પાસે અકબંધ રાખી હતી.’ અમલના સંસ્કાર તેને કોઈ પણ દિશામાં ખોટું પગલું ભરવા દેતા નહી.

અણમોલને ખૂબ અફસોસ થઈ રહ્યો હતો. ‘જીવતા જીવ માતા પિતાની આંતરડી ઠારવાની’ વાત તો બાજુએ રહી ભરપૂર ઉપેક્ષા કરી હતી. એ તો અમલ હતો, જેણે આંખની પલકોં પર પોતાના માતા અને પિતાને સજાવ્યા હતા. જેની સાથે રહેવું તેની સાથે વેર ન રખાય. આખરે તે પણ પોતાના બાળકોની મા હતી !

જુવાનીમાં માનવ એવી તો દીશા ભૂલે છે કે જ્યારે તેને ખ્યાલ આવે છે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે. જુવાનિયા ભૂલી જાય છે ‘જુવાની ચાર દિવસની ચાંદની છે’. તેને માત્ર પોતાના ‘માતા તેમજ પિતા’ દેખાતા હતાં. અમલને જાણ એના માતા તેમ જ પિતા ઝાડ પરથી તોડી લાવ્યા હતા !

પેલો કળીઑ સાથે કરેલો સંવાદ યાદ આવી ગયો. માળી તાજા તાજા ફૂલ ચુંટતો હતો. કળીએ વિચાર્યું કાલે મારો વારો છે ! હજુ પણ મોડું નથી થયું. જુવાનિયાઓ ,જુવાનીના મદમાં એવા અંધ ન બનો કે પાછળથી પસ્તાવો પણ તમને એ ડાઘ ધોવા માટે મદદ રૂપ ન થાય !

અણમોલના અંતરાત્માએ જવાબ આપ્યો. આજે તે અવાજને અણમોલ અવગણી ન શકી. રહી રહીને પોતાની આજની પરિસ્થિતિ માટે કોણ જવાબદાર છે તે સમજાયું.  શાંતિ રાખી  અમલ પાસે કઈ રીતે ક્ષમા માગવી તેનો વિચાર કરી રહી. અમલ પણ હવે કશું કરવાને સમર્થ ન હતો.

શાંતાબા તેમજ રસિકભાઈના ફોટા પાસે ઉભેલી અણમોલને સમયનો પણ ખ્યાલ ન રહ્યો કે ક્યારે અમલ તેની પાછળ આવીને ઉભો હતો. તેની આંખમાંથી અશ્રુધારા નિર્બંધ બની વહી રહી હતી. પત્નીને થયેલા પસ્તાવાને અમલ સાક્ષી બની નિહાળી રહ્યો !

પસ્તાવાનું ઝરણું કોને પાવન કરશે ?

મૃત શાંતાબા અને રસિકભાઈના હૈયા ઠરશે ?

અણમોલ માફી પામશે ?

અમલ ગઈ ગુજરી ભૂલી શકશે ?

**************************************************





બેટુ

28 05 2021

‘મમ્મી, તમે સાંભળતા કેમ નથી ?’

અર્પિતા સાસુમાને બૂમ પાડી રહી હતી. એને પેટમાં સખત વેણ ઉપડ્યાં હતા. પહેલી વાર

માતા બનવાની હતી. તેનાથી દર્દ સહન થતું ન હતું. મમ્મીને ખબર હતી હજુ પેટ નીચે

ઉતર્યું નથી ઓછામાં ઓછા છ કલાક તો નિકળશે. અર્પિતાનું દર્દ દેખાતું હતું. પણ

અનુભવ હતો. બાળકને આ સૃષ્ટિ પર લાવવું એ સહજ અને સરલ નથી !

આખરે મમ્મીએ ડ્રાઈવરને કહ્યું, ‘વિઠ્ઠલ ગાડી લાવ’.

મમ્મીએ અર્પિતાને પકડીને ગાડીમાં બેસાડી. તેની બાજુમાં બેઠી. પ્રેમથી સાંત્વના

આપી રહી હતી. ઓફિસમાં આલોકને ફોન કર્યો. ‘બેટા તું હોસ્પિટલમાં આવ. હું

અર્પિતાને લઈને ૨૦ મિનિટમાં આવી પહોંચીશ’.

આલોક હાથમાંનું કામ પડતું મૂકીને પોતાના સ્કૂટર પાસે દોડ્યો. એનો પણ પિતા થવાનો

આ પ્રથમ પ્રસંગ હતો. રોજ ગાડી લઈને આવતો. આજે ખાસ અર્પિતા અને મમ્મી માટે ઘરે

રાખી સ્કૂટર પર આવ્યો હતો. હોસ્પિટલ આવી પહોંચ્યો. અર્પિતાને લેબર રૂમમાં રાખી હતી.

દૂરથી હાથ હલાવ્યો,

‘હું આવી પહોંચ્યો છું ચિંતા નહી કરતી’.

અર્પિતા, આલોકને જોઈ ખૂબ ખુશ થઈ. એક મિનિટ દર્દ ભૂલી ગઈ, બીજી મિનિટે તેની રાડો

પાછી ચાલુ થઈ. લગભગ પાંચ કલાક થયા. ડોક્ટરે અર્પિતાની હાલત જૉઈ ‘સિઝેરિયન દ્વારા’

બાળક્ને બહાર કાઢવાની સલાહ આપી. જે સહુએ માન્ય રાખી.

બાળક્નો ઉંવા અવાજ સાંભળી સહુ હરખાયા. એ આનંદ માત્ર બે મિનિટ ટક્યો. બાળક માના

ખોળામાંથી ડોક્ટરે લઈ તેની તપાસ શરૂ કરી. બાળકને કોરોના પોઝિટિવ આવ્યું. મા અને બાળ

અલગ થયા. અર્પિતા ચિલ્લાતી રહી પણ વ્યર્થ ! તાજું જન્મેલું ફૂલ જેવું બાળ. કોરોનાને લઈને આવ્યું.

ડોક્ટર એકદમ સતેજ બન્યા. બાળકને ઉપચાર આપવાના ચાલુ કર્યા. અરે હજુ આ દુનિયામાં પ્રવેશે બે

કલાક પણ નહોતા થયાને કુમળા ફૂલ જેવા બાળકને ‘વેંટિલેટર’ પર મૂકવો પડ્યો. માતા અને પિતાની હાલતને

શબ્દમાં વર્ણવવી મુશ્કેલ છે. મા, પોતાનું બધું દર્દ ભુલી ગઈ. તાજી સિઝેરિયનની સર્જરીમાંથી બહાર આવી

હતી. બાળકને હ્રદય સરસો ચાંપવા ઉત્સુક હતી. પણ કેવું દુર્ભાગ્ય ! બાળક ન રડતું હતું ન કોઈ ચેષ્ટા કરી

રહ્યું હતું.

આવા સમયે ધિરજ અને શાંતિ આવશ્યક હોય. જન્મેલા બાળકની આ હાલત જોઈ શકવી સહેલી નથી. પણ

તેનો બીજો કોઈ ઈલાજ નથી. ડોક્ટર બધી મહેનત કરે. સમય સિવાય બીજો કોઈ ઇલાજ નથી. ભલું થજો

હોંશિયાર ડોક્ટર અને નર્સની દેખરેખ હેઠળ મુસિબતમાંથી બહાર આવવાની શક્યતા સો ટકા જણાતી હતી.

એ તાજું જન્મેલું બાળક શું અનુભવતું હશે ? કેવું શાંતિથી માની કુખે પોષાઈ રહ્યું હતું.. કેવા સંજોગોનો સામનો

કરી રહ્યું છે. ફુલ સમાન બાળક તારે શરણે છે.

નાનું પારેવડું કાચની પેટીમાં બંધ હતું. તેના માતા અને પિતા આકુળ વ્યાકુળ હતા, કિંતુ બેસહાય. બન્ને જણ

એકબીજાનો હાથ પકડી બેઠા હતાં. બાળકની હાલત જોઈ શકાય એવી ન હતી. સંપૂર્ણ તકેદારી પૂર્વક નાના

બાળકનો ઈલાજ થઈ રહ્યો હતો. મા, થાકેલી હોવાથી સૂઈ ગઈ. પિતા, મા તેમજ બાળકનું બન્નેના દર્દનો અનુભવ

કરી રહ્યો હતો. નાની, નાના, દાદા અને દાદી મૂક સાક્ષી બની બધા તાલ નિહાળી રહ્યા.

ત્રણથી ચાર કલાકના આરામ પછી મા ભાનમાં આવી. તેનું કલ્પાંત હ્રદય દ્રાવક હતું. ડોક્ટરે તેને ઉંઘની ગોળી આપી

તે પાછી સૂઈ ગઈ. પિતા બેબાકળો બની હોસ્પિટલમાં આમ તેમ આંટા મારી રહ્યો હતો. એમ કરતાં ચાર દિવસ થયા

બાળકની સારવાર હેઠળ પરિસ્થિતિ કાબૂમાં આવી રહી હતી. માતાને તો પાંચ દિવસ પછી ઘરે મોકલવામાં આવી.

તેની હાલત ખૂબ કફોડી હતી. બાળકને સમય સર પોતાનું દૂધ મળે તે માટે હોસ્પિટલ પતિ સાથે જતી. ન તેને ખાવાનું

ભાન ન સૂવાનું. જે નાના બાળને નવ મહિના પાળ્યું અને પોષ્યું હતું તેના આવા હાલ કઈ રીતે જોઈ શકે.

કોઈ પણ શિખામણ યા સલાહ કામ ન લાગતી. પતિ એ કલેજા પર પથ્થર મૂક્યો. પત્નીને વહાલથી સમજાવવાના

પ્રયત્ન ચાલુ રાખ્યા. અર્પિતા જો કોઈનું પણ માનતી તો એ એના પતિ આલોકનું. ખૂબ સમજાવીને થોડું ખવડાવતો.

બાળકને માતાના દુધની અગત્યતા સમજાવી. આ બાજુ બાળકની હાલત સુધારા પર હતી. ખૂબ નબળાઈને કારણ

શરીર પણ કથળી ગયું હતું.

વેંટીલેટર પર સ્વસ્થતા જાળવી રહેલું બાલક માતાનું દૂધ પામી સુધારા તરફ પ્રગતિ કરી રહ્યું હતું. નબળાઈને કારણે

હજુ પેટીમાં (“ઈન્ક્યુબેટર’ ) હતું. અર્પિતા રોજ આવીને બેસતી. આલોક સવાર સાંજ લેવા અને મૂકવા આવતો.

પોતાનું ટિફિન સાથે લાવતી. થાકતી ત્યારે સોફા પર આડી પડતી.

આમ લગભગ મહિનો નિકળી ગયો. અર્પિતા ,આલોક સાથે વાત કરી રહી હતી. ‘મને લાગે છે આજે આપણા કુંવરને

પેટીમાંથી બહાર કાઢશે. ‘

આલોક સાંજે ઓફિસેથી આવતાં ડોક્ટર સાથે વાત કરી રહ્યો હતો. ‘ડોક્ટરે કહ્યું, તબિયત સામાન્ય થતી જાય છે.

જો તમને વાંધો ન હોય તો એક અઠવાડિયુ બહાર રાખીને જોઈએ પછી તમે ઘરે લઈ જાવ તો સારું . ‘

આલોકને અર્પિતાને સમજાવતા ,આભના પાણી મોભે ગયા. અંતે તે માની ગઈ. આજે સવારથી ઘરમાં હલચલ મચી

રહી હતી. નાના અને નાની પણ ઘરે આવી ગયા હતા. આલોક ઓફિસથી ઘ્રરે વહેલો આવ્યો અને બન્ને જણા સાથે

હોસ્પિટલ પહોંચી ગયા. **********