દશેરાની શુભ કામના.

18 10 2018

 

નવરાત્રીના દિવસો જશે, દશેરાને દિવસે રાવણ દહન થશે. શરદ પૂર્ણિમાની દૂધે ધોયેલ ચાદનીમાં રાસ રમવાને ટાણે આ અલ્પેશ ભાઈએ શાનો ઉપાડો લીધો છે ?   શિવરાત્રીની રાતે ભાંગ પીવાને બદલે નવરાત્રીમાં ભાંગ કેમ  પીધી. ગુજરાત શું એમના બાપે વસાવ્યું હતું. મને લાગે છે કે ગુજરાતીના નામ પર એ એક કલંક  છે.

ગુજરાત, “જય જય ગરવી ગુજરાત”. જેનું ગૌરવ છે, આદર અને સત્કાર. કદાચ એમના ઘરમાં આ શિરસ્તો નહી હોય. તેમણે જન્મતાની સાથે માતાના દૂધને બદલે “કોંગ્રેસનુ” દૂધ પીધું હશે. આવો વાહિયાત વિચાર કોઈ પણ ગુજરાતીના મનમાં આવી જ કેવી રીતે શકે ? લોહી ઉકળી ઉઠે છે. કોંગ્રેસી પિવડાવે એટલું પાણી હજુ પણ આપણી જનતા પીએ છે. એ ખૂબ દયનિય પરિસ્થિતિ છે.

“જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત”.  આવી સુંદર પ્રતિભા ધરાવતો ગુજરાતી આખું વિશ્વ ખુંદી વળ્યો છે. જ્યાં પણ જાય પોતાના સંસ્કાર, વાણી અને વર્તન દ્વારા સહુને આકર્ષે. તેને સહુ માન સનમાનની નજરથી નિહાળે. પરોણાગત કરવામાં જરાય પાછી પાની ન કરે. એ વ્યક્તિ આંગણે આવનારને કહે કે “તમે પાછા જાવ”. આ નામુમકિન નહી અશક્ય વાત છે. આ તો થઈ ગુજરાતીઓની ઓળખાણ.

બાકી ‘ગુજરાત હિંદનો છે એક ભાગ , જય હિંદ જય હિંદ બોલો સાથ”.

મા ભારતીનો બાળક આખા ભારતમાં ક્યાંય પણ વસવાટ કરી શકે. પોતાની આજીવિકા રળી શકે. પોતાનું મોટું મસ નામ કમાઈ કોટ કે કિલ્લા ચણી શકે.

“કોની માએ સવાશેર સુંઠ ખાધી છે કે, તે લાલને બીજા પ્રાંતનો છે કહી, હકાલ પટ્ટી કરી શકે?” અલ્યા ભાઈ તારું મુખારવિંદ ગરેબાનમાં જો, ” ગુજરાતી ક્યાં નથી વસ્યા”? જો તેઓને ઈદી અમીનની માફક બધેથી હાંકી કાઢે તો ?

આખા શરીરમાં ઠંડીનું લખલખું પસાર થઈ ગયું ને !

મારા ભાઈ, કોઇના ચડાવ્યા ના ચડીએ ! ભગવાને સહુને વિચાર કરવાની ક્ષમતા આપી છે . કે પછી “ઉપલો માળ ખાલી છે કે ભાડે આપ્યો છે ” ?

ચાલો આજે દશેરાના દિવસે સંકલ્પ કરીએ ” ગુજરાતી ડહાપણનો ભંડાર છે. અયોગ્ય કદમ ઉઠાવતા પહેલાં કે અભદ્ર બોલતા પહેલા બે વાર વિચાર કરીએ”. આજના શુભ દિવસે શુભ બોલો . શુભ સંકલ્પ કરો.

જેમ રામ શાશ્વત છે તેમ રાવણ પણ ! કોને હ્રદયમાં જીવતા રાખવા તેનો નિર્ણય કરીએ. એક જ વ્યક્તિમાં રામ અને રાવણ બન્ને સાથે વસવાટ કરતા જોવા મળશે. રાવણ ખૂબ જ્ઞાની પુરૂષ હતો. સીતા પાછળ દીવાનો બન્યો હતો. સજ્જનતાથી ભરપૂર હતો. અહંકાર અને નજર માનવીને ભાન ભુલાવે તેથી સીતાનું હરણ કર્યું હતું. કહેવાય છે ને ‘વિનાશ કાળે વિપરિત બુદ્ધિ’.

ખેર, એટલું તો શિખીશું ‘સત્યનો હમેશા જય થાય છે’.

દશેરાને દિવસે નવ રિપુનો સંહાર થયો. એના પરથી આપણે પણ આપણામાં રહેલા દુર્ગુણોને ત્યાગવાના. પ્રયત્ન કરીશું તો એક કદમ આગળ વધાશે ! આજના શુભ દિવસે રામ અને રાવણ વચ્ચેના યુદ્ધનો અંત. જેનું શુભ પરિણામ

સીતા અને રામના વિયોગનો અંત. રામના વનવાસ દરમ્યાન નાનાભાઈ ભરતની અયોધ્યામાં પ્રતિક્ષાનો અંત. રામ અને સિતા વગરની ત્રણે માતા  કૈકેયી, કોશલ્યા અને સુમિત્રાના સંતાપનો અંત. વિના કારણે સજા ભોગવી રહેલી

ઉર્મિલાના પતિ વિ્રહનો અંત. દશેરાના દિવસની શુભ મનોકામના.

.

Advertisements




નવરાત્રીના નવલા દિવસો

13 10 2018

આજ સવારથી નવરાત્રી યુવાન વયે ઉજવતા હતા તેની યાદ આવી ગઈ. દસ દિવસના ઉપવાસ કરવાના. ખાલી ફળ અને થોડો સૂકોમેવો ખાવાનો. રાત પડ્યે મન મૂકીને ગરબા અને રાસ કરવાના. પતિ દેવને ગમે કે ન ગમે ચિંતા નહી કરવાની. સાથે જરૂર આવે અને પાછળ ખૂણામાં  બેસીને ઉંઘી જાય, બીજે દિવસે નોકરી કરવા જવાનું હોય..

કોને  ખબર એ જમાનાનો એક ‘શેતાની ગરબો’ યાદ આવી ગયો. દરેક વહુને એમ છે કે બધો વાંક,’ મારી સાસુનો છે. હું તો ભોળી ભટાક  છું ‘

તમને તો કદાચ એ ગરબાની ખબર પણ નહી હોય. તો થયું લાવો જણાવું અને હસાવું.

‘મહેંદી લેશું મહેંદી લેશું મહેંદી મોટા ઝાડ.’

એક ડાળ હલાવુ ત્યારે ડાળા હલે ચાર

સૈયર મહેંદી લેશું રે.

“મારી સાસુએ એમ કહ્યું કે વાસીદુ વાળી મેલ

મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે સાવરણી બાળી મેલ

સાસુની સાવરણી બાળી મેલ.’

જુઓ સાસુની આવી મજા ઉડાવવાની. મજા ઉડાવવા ખાતર વાંધો નથી, પણ મન મેલું ન જોઈએ ! ખૂબ તાળીઓ પાડીને આવા ગરબા ગાતા.

વચ્ચેનું બધું યાદ નથી પણ છેલ્લી કડીએ તો માઝા મૂકી હતી.

” મારી સાસુએ એમ કહ્યું કે ગોખમાં દીવો મેલ”

ગોખનો અર્થ કદાચ ખબર ન હોય તો ભિંત માં ચોરસ ગાબડું હોય. તેને ગોખ કહેવાય. ઘણાના જૂના ઘરોમાં આજે કદાચ ભગવાનની મૂર્તિ મૂકેલી જોવા મળશે.

હવે પહેલી પંક્તિ પછીની બીજી પંક્તિ બરાબર સાંભળજો.

” મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે સોડમાં દીવો મેલ સાસુની સોડમાં દીવો મેલ”

“ગોખ બળે સોડ બળે બળે ચૌટા ચાર

મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે આમ દિવાળી થાય સાસુની આમ દિવાળી થાય”.

હું, રહી ભોળી મને શું ખબર પડે ? આમ ગરબા ગાતા નાચવાની મઝા પડતી.

‘સાસુ’ નામનું પ્રાણી આપણા સમાજમાં બદનામ છે. આજે થાય છે કે “સાસુ એટલે પતિની મા”. એ કઈ રીતે ખરાબ હોઈ શકે ? આ તો આપણા સમાજમાં ચાલી આવતો ધારો છે. બાળકી નાની હોય ત્યારથી, ” આમ નહી કરવાનું. મોટી થઈશ ત્યારે સાસરે જવાનું છે. સાસરીમાં સાસુ હોય, જેઠાણી હોય, નણંદ હોય” !

‘જાણે સાસરું એટલે કારાગાર ન હોય’?

આ તો માત્ર મઝાક ખાતર લખ્યું છે. ૨૧મી સદીમાં  વિચાર શૈલી ખૂબ બદલાઈ ગઈ છે. દુનિયા ખૂબ નાની થઈ ગઈ છે. માનવ ચાંદ પર જઈને પાછો આવી ગયો. એકબીજાને સમજવાનું સરળ બનતું ગયું છે. જૂના રૂઢિચુસ્ત વિચારોને તિલાંજલી આપી છે.

ચાલો નવરાત્રાની મોજ માણીએ. સહુથી પહેલો ગરબો ” નડો ના” ગાઈને શુભ શરૂઆત કરીએ.

 

 

 

 





“ગરબે ઘુમવા આવ” નવરાત્રી ૨૦૧૮

9 10 2018

raas

‘ચાલને અલી, કેમ હજુ તૈયાર નથી થઈ “?

‘હજુ મને અડધો કલાક લાગશે’. ગળામાં ડૂમો ભરાઈ આવ્યો હતો. માંડ મોઢામાંથી શબ્દો નિકળ્યા.

રેવતી ચાલાક હતી. સમજી ગઈ આજે ગૌરીના ઘરમાં કોઈ ધમાલ થઈ છે. કોઈ બોલાચાલી નહી, કોઈ વાસણનો ખડખડાટ નહી. આ તો ભાભી નણંદની રકઝક. મીઠો કલહ ! નાની નણદી જમનીની પરિક્ષા બીજે દિવસે હતી. તેનું ભણવાનું પુરું ન થાય ત્યાંસુધી ભાભી ગૌરી ગરબે રમવા જવાની ના પાડતી હતી.

બધી બહેનપણીઓમાં સહુથી પહેલી ગૌરી ઘરની બહાર નિકળી સહેલીઓના વૃંદને તૈયાર કરી નિકળતી. ગૌરીને ગરબે ઘુમતી જોવી એ એક લહાવો હતો. પરણેલા કે કુંવારા સહુ તેને તાકી રહેતા. તેની લચક ખૂબ મજેદાર હતી. તે ગરબે ઘુમતી ન હતી, હવામાં ફેર ફુદડી લેતી. જરાય આછકલી ન લાગતી. ન કોઈની આંખોમાં આંખો પરોવતી. જો, જીવણ થાક્યો ન હોય અને ગરબે આવે તો તે જોડી શંકર પાર્વતીની જણાતી. નસિબદાર પતિ અને પત્ની  હોય , જેમને સરખો શોખ હોય.

એ ગૌરીએ રેવતીને કહ્યું, “હું હમણા નહી આવી શકું’.

રેવતીનું મોઢું પડી ગયું. કાંઈ બોલી ન શકી. ગૌરીના સાસુમા સામે જ બેઠા હતા. કોઈ હોય તો એમ જ ધારી લે કે સાસુએ જ ના પાડી હશે. પણ અંહી તો બીજું જ નિકલ્યું. જીવણની નાની બહેનની પરિક્ષા હતી. તેને પણ ગરબાનો શોખ. જો ગૌરી ગરબે રમવા જાય તો તેનું ભણવાનું બગડે. વહાલી નણંદબાને કહ્યું જલ્દી પરિક્ષાની તૈયારી કરી લે પછી આપણે બન્ને જણા સાથે જઈશું.

જમની, ગૌરીને ખૂબ વહાલી હતી. કેમ ન હોય. જીવણને એક તો નાની બહેન હતી. ગૌરીને બે ભાઈ હતા. જમની પર જાન છિડકતી.

જમનીએ કહું પણ ખરું , ‘ભાભી તું જા’.

ગૌરી એમ પોતાની લાડલી નણંદને મૂકી જાય તેવી ન હતી. જીવણ, ગૌરીને ખૂબ પ્રેમ કરતો. કેમ ન કરે, ગૌરી બધાનું માન સનમાન જાળવતી અને સહુનો પ્રેમ મેળવતી.

માંડ માંડ જમનીનું બધું ભણવાનું પુરું થયું.

ગૌરીએ દમ મારીને કહ્યું, ‘ તું હવે સાડી પહેરવા ન રોકાતી. ”ચણિયા ચોળી પહેરીને ચાલ.’

ગૌરી ક્યારની તૈયાર થઈને બેઠી હતી. ગરબે ઘુમવાનો લહાવો લેવો હતો. તેને ગરબે ઘુમતી જોવી એટલે આંખની મિજબાની.

આમ જમની, ભાઈ અને ભાભીની લાડલી નણંદ ,ભાભીનો હાથ ઝાલી ભાઈ સાથે ગરબે રમવા હાલી !

ગૌરીનો મનપસંદ રાસ

*******************

હે કાળા કાળા કનજી ને રાધે ગોરી ગોરી
વ્રજની ગોપી ભાન ભૂલીને નાચે ઘેલી ઘેલી
જમુના તીરે ધુમ મચાવે બરસાનાની છોરી
થૈયા  થૈયા થા

રાસ
હે કાનુડો કાળો ને લાગે રૂપાળો
ગોપીઓની સંગે મચાવે હોબાળો
હે જશોદાનો જાયો ને નંદનો લાલો
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

માખણ મિસરીમાં ભરમાતો
છેલ છબીલો સહુને પજવતો
મોરલીના તાને થૈ થૈ નચવતો
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

ભરરે નિંદરથી મુજને જગાડી
વ્રજની વનિતાઓની ગગરી ફોડી
કંસને મારી નગરી મથુરા ઉગારી
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

હે  કાનાના કામણને  રાધાના શમણા
ભવસાગરની ભાંગી રે ભ્રમણા
ગોપ ગોવાળ સંગે ઘરના આંગણમા
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

*******************************

આંખના પલકારામા વર્ષ પુરું થઈ જાય છે. યાદ આવે છે, ગયે વર્ષે નવરાત્રીની શુભકામના કરી હતી.હજુ ફળી ન ફળી તેનો વિચાર કરું ત્યાં પાછી આંગણે આવી નવરાત્રીએ બારણું ખટખટાવ્યું.

નવરાત્રી એટલે બધી ‘માતા’ને યાદ કરવાનો મંગલ પ્રયાસ! જો કે જે માતાએ જન્મ આપ્યો છે, તેમાં આ સર્વેનો વાસ છે.જન્મદાત્રી માતા સુખી અને ચિંતા રહિત હશે તો યમુના મહારાણી, દુર્ગા, અંબા કે કાલી રાજી જ છે. તેમાં શંકાને સ્થાન નથી. બાકી નવરાત્રીના નવ દિવસ આ બધી ‘માતા’ને પ્રેમે ભક્તિ ભાવથી નિત નવી સામગ્રી દ્વારા રિઝવવાનો ઠાલો પ્રયાસ ખોટો અહંકાર વધારશે. જન્મદાત્રી માતા અને પિતા તેમના કરતા વિશેષ અગત્યના છે.

નવ દિવસના અપવાસ દ્વારા સંયમ અને સાત્વિકતા જરૂર કેળવાશે. દિલમાં ભક્તિનું ઝરણું ખળખળ કરતું વહેશે. ગરબે ઘુમવાનો અનેરો આનંદ પ્રાપ્ત થશે. રાસ રમવાનો અવર્ણનિય લહાવો લેવાશે.

નવધા ભક્તિના નવ પગથિયા ચડવાની સુંદર તક પ્રાપ્ત થશે. મંગલતા પ્રસરશે. શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ રાખી કરેલી ભક્તિ રંગ લાવશે. આપણા દરેક તહેવારો પાછળનો ગુઢાર્થ સમજી તેનું આચરણ કરવાથી સમગ્ર તન અને બદનમાં એક અનોખી લહેરખી ફરી વળે છે. કલકત્તા અને બંગાલ કાલી માતાના ઉત્સવથી ઉભરાઈ ઉઠશે. બંગાલીઓનો કાલી માતા પ્રત્યેનો અનન્ય ભક્તિભાવ ભારતમાં તો ખરો પણ સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધ છે.

ઘણા લોકોને ફરિયાદ કરતાં સાંભળ્યા છે. આ બધું દર વર્ષે આવે છે. ‘ઓ મારા બુધ્ધિજીવી ભાઈઓ અને બહેનો માત્ર એટલું જ કહીશ, ‘દર વર્ષે નહી તો શું દર મહિને આવે ?’તેથી તો આપણા ઉત્સવો, તહેવારોનું ગૌરવ જળવાઈ રહ્યું છે. આ જીવનમાં દરેક મહત્વના, ધાર્મિક તેમજ રાષ્ટ્રના તહેવાર દર વર્ષે જ આવે ! યાદ છે આપણી વર્ષગાંઠ પણ દર વર્ષે આવે છે.

નવરાત્રી દિવાળી આવવાનું રણશિંગુ ફૂંકે છે. મુખ્ય ત્રણ દેવીનું અધિષ્ઠાન થાય છે. ‘દુર્ગામાતા, લક્ષ્મીજી અને સરસ્વતિ’.

દુર્ગામાતા જીવનમાંથી દુર્ગતિ દૂર કરે છે. મનને પાવન કરે છે. શાંતિનું પ્રદાન મોકળે હાથે કરે છે.

લક્ષ્મી, ઐશ્વર્ય  અને ધન અર્પણ કરે છે. કયા માર્ગે આવે છે એ ખૂબ અગત્યનું છે.

સરસ્વતિ વિદ્યાની દેનાર છે. વિદ્યા એટલે માત્ર ધન કમાવા કાજે વિદ્યાપિઠનું જ્ઞાન નહી.પોતાના અંતરાત્માને ઓળખી તેને સતનો માર્ગ ચિંધનાર. વિદ્યા વગરનો માનવી ‘પશુ’ સમાન છે. વિદ્યા દ્વારા વિવેકનું ભાન થાય ચે.

નવરાત્રી દરમ્યાન નવ રિપુ હણવાની કોશિશ કરવી. અહંકાર, ક્રોધ, નિરાશા, ઈર્ષ્યા, સ્વાર્થ, લોભ ,મોહ, મદ, મત્સર આ નવ રિપુ ઓછા વત્તે અંશે દરેકમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તે માઝા ન મૂકે તેનું ધ્યાન રાખવું.

આમ કરવાથી ” વિજયા દશમી” એ રાવણ હણાશે! રામ રાજ્યનું સ્થાપન થશે. ભલે આ વાત પૌરાણિક લાગે. કિંતુ તેમાં આજની તવારિખનું સનાતન સત્ય છુપાયું છે!

પિતા વિના માતા બનવું અસંભવ છે !

નવરાત્રીના ટાણે માતા પૂજનિય છે.

તેની સરાહના અને ઉત્સવ ૯ દિવસ મનાવતા પરમ પિતા પરમેશ્વરને સદા યાદ કરવા !.

નવરાત્રીની શુભ કામના.

 





આજે મારે રમવું છે !{ માઈક્રોફિક્શન)

5 10 2018

 

 

સંદીપની ધિરજ ખૂટી ગઈ. આજે મન મક્કમ હતું. સંદીપ સોલંકી ઘરેથી નિર્ધાર કરીને આવ્યો હતો. કોઈ પણ હિસાબે આજે કોચના મુખેથી ના સાંભળવાની તેની તૈયારી ન હતી.

‘કોચ, હું છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી રમાતી ક્રિકેટની મેચમાં ‘એકસ્ટ્રા’ તરિકે હોવાથી રમ્યો નથી. આજે જીવ સટોસટની રમત છે. તમારે મને રમવા મોકલવો પડશે ! ”

એક મિનિટ તો કોચ અને એમ્પાયર સ્તબ્ધ થઈ ગયા.’ આજે આ મગને પગ ક્યાંથી આવ્યા ‘? સંદીપ ક્યારેય આગ્રહ ન રાખતો. રમવામાં કુશળ હતો, છતાં કોને ખબર કેમ કોચ તેની અવગણના કરતો.

‘અરે, પણ તું છેલ્લી દસ ગેમમાં રમ્યો નથી”.

‘તો શું થયું ‘? આવા સખત જવાબની અપેક્ષા ન હતી.

તેના મનની મક્કમતા જોઈને કોચે તેને રમવાની હા પાડી.

આજની ગેમમાં સંદીપે છેલ્લી ઓવરમાં બધા છક્કા માર્યા. છેલ્લો છક્કો તો તેમની ઘણા રનથી  જીત અપાવી ગયો.

કોચે કૂતુહલતા શમાવવા પૂછ્યું, ‘સંદીપ આજે ખાસ શું હતું. ‘

‘આજે મારા પિતાજી નથી આવ્યાને એટલે’.

‘કેમ આજે નથી આવ્યા ?’

“તેમનો દેહાંત થયો.”

કોચ સર, તેઓ દર વખતે મને સાથ આપવા આવતા હતા. ગયા શુક્રવારે ગુજરી ગયા. આજે સોમવારે તેઓ મારી મેચ નિહાળી રહ્યા છે.

તેમણે છેલ્લા દસ વર્ષથી અકસ્માતને કારણે આંખો ગુમાવી હતી.  !





૧૫૦ વર્ષ *****શૌર્ય શોધે ઈલાજ

2 10 2018

૨, ઓકટોબર ૨૦૧૮ આજે આપણા પૂજ્ય બાપુની ૧૫૦મી વર્ષગાંઠ છે. માનવામાં આવે છે,

આટલા બધા વર્ષો થઈ ગયા ?

**

૨જી ઓક્ટોબર,

આજે આપણા ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન લાલાબહાદૂર શાસ્ત્રીજીનો પણ જન્મ દિવસ છે.

**

બન્ને મહાન વ્યક્તિઓ એક જ દિવસે જનમ્યા હતા. તેમના જીવનમાંથી કશું ક પણ ગ્રહણ કરીશું

તો આ જન્મ સફળ થઈ જશે.

*******************************************************************************

 

આવો સુંદર દિવસ હતો. શૌર્યએ પોતાનો નિર્ધાર માતા તેમજ પિતાને જણાવ્યો.  સ્વપનું સાકાર કરવાનો દિવસ આવ્યો. દેશને માટે ફના થવાનો પ્રસંગ ઉભો થયો. શૌર્ય માતા અને પિતાનો લાડકો હતો. ૨ વર્ષ પહેલાં માયામાસીનો એકનો એક દીકરો માતા તેમજ પિતાનું વચન ઉથાપીને જ્યારે લશ્કરમાં જોડાયો ત્યારે માએ રોકકળ કરી મૂકી. ખબર નહી જન્મતાની સાથે ફોઈબાને કેવી રીતે ખબર પડી કે મારા ભત્રિજામાં નામ પ્રમાણે ગુણ હશે ?

‘બેટા તું મારો એકનો એક દીકરો, તું જઈશ તો અમે નોંધારા થઈ જઈશું ”

સાંભળે તો શૌર્ય શાનો ?

“મમ્મી તે મારું નામ શૌર્ય પાડ્યું છે, તો હવે કેમ પાછા પગલાં ભરે છે” ?

‘બેટા મમ્મીએ નહી ફોઈબાને ગમતું નામ હતું,આ તેમની પસંદ છે’ !

ગમે તેમ કરીને માયા મમ્મીને મનાવી લીધી. મંગળદાસ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતા. લશ્કરની તાલિમ લેતા બે વર્ષ નિકળી ગયા. સમય મળ્યે શૌર્ય  ઘરે આવતો. જ્યારે ઘરે આવતો ત્યારે માયા મમ્મી દિવાળી ઉજવતી. માને કહેતો ‘જો હું પાછો આવ્યો. તું જરાય ચિંતા કરતી નહી. ‘

માયાનો શ્વાસ હેઠો બેસતો. ધીમે ધીમે પિગળી ગઈ હતી. શૌર્યનું શરીર ખૂબ કસાયું. તેના આખા દીદાર ફરી ગયા. શિસ્તનો આગ્રહી થઈ ગયો. પ્રધાન મંત્રી મોદીજીના રાજ્યમાં બરાબર દેશભક્તિનો રંગ  લાગ્યો હતો. બાકી વાણિયાનો દીકરો લશ્કરમાં જોડાય  !

‘વો કહેતા ભી દિવાના ઔર સુનતા ભી દિવાના’ !

આ વખતે શૌર્ય પાંચ દિવસની રજા ભોગવીને પાછો જતો હતો ત્યારે માયામાસીના પેટમાં ફાળ પડી. કદાચ હવે દીકરાનું મોઢું જોવા નહી પામું.

‘મમ્મી મને કાંઇ નથી થવાનું’ કહી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લઈને શૌર્ય ઘરેથી નિકળ્યો.

પાકિસ્તાને ,કાશ્મીરમાં ખૂબ ઘાલમેલ કરી હતી. પથ્થર મારો એકદમ સામાન્ય થઈ ગયો હતો. બહેન દીકરીઓ તો ઠીક પુરૂષ માણસ માટે પણ ધોળે દિવસે ઘરની બહાર નિકળવું ખતરાથી ખાલી ન હતું . જો દીકરીઓ નિકળે તો તેમનું અપહરણ કરી તેમના પર જુલમ ગુજારતા. દીકરી પાછી આવે ત્યારે સમજી લેવું તેના પર જોર જુલમ થયો છે. નક્કી તેનું શિયળ ભંગ થયું છે. આવા વાતાવરણ માં માનવ શ્વાસ પણ કૈ રીતે લૈ શકે ? માનવીની માનવતા નેવે મૂકાઈ ગઈ હતી. હિંદુઓ તો ઠીક મુસલમાનો માટે પણ ઘરની બહાર નિકળવું ખતરાથી ખાલી ન હતું..

જ્યારે ગોળીબાર થાય ત્યારે મુસલમાન વધારે હોવાથી તેમનો જ કચ્ચર ઘાણ નિકળતો. પથ્થર મારો તો સાવ સામાન્ય હતો.

આવા સંજોગોમાં મોદી સરકારને કાશ્મીરમાં ઈમરજન્સી લાવવા વગર બીજો કોઈ ઈલાજ ન હતો. શૌર્યની શૂરવીરતાને કારણે તેનો નંબર પહેલી ટોળીની પસંદગીમાં લાગી ગયો. તેની છાતી ગજ ગજ ફુલી રહી.  જે કામ માટૅ માથે કફન બાંધીને નિકળ્યો હતો તે સુવર્ણ તક તેને પ્રાપ્ત થઈ હતી. મોદીજીની  દેશ પ્રત્યેની નિષ્ઠાએ ઘણા જુવાનોને જીવવાની દિશા સુઝાડી છે. શૌર્ય તેમાનો એક હતો. કાશ્મિર જઈ તેની રમણિયતાને આંખોથી પી રહ્યો. આવા સુંદર પ્રદેશમાં ચાલતી કરૂણ અને આઘાતજનક પરિસ્થિતિ તેના હૈયાને હચમચાવી ગઈ.

જીવનમાં આ પ્રથમ સુવર્ણતક તેને સાંપડી હતી જે તેણે ઝડપી લીધી.  દેશભક્તિમાં રંગાયેલું તેનું તન અને મન ભારતમાતાને ચરણે ધરી પોતાની ફરજ બજાવી રહ્યો. એક રાતના ખબર નહી કેમ એને કાને કણસતી એક સ્ત્રીનો અવાજ પડ્યો. ધીરે ધીરે એ દિશામાં આગળ વધ્યો. શિયાળાની ઠંડી રાતના તે બે હાથ છાતી પર રાખીને પોતાની લાજ ઢાંકવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી.

સરહદ પર જવાવાળો જવાન કોઈ કોંગ્રેસ, બી જે પી કે સમજવાદી નથી હોતો. એ ભારતમાતાની રક્ષા માટે બલિદાન આપવાવાળો કોઈ માનો સુપુત્ર છે. શૌર્યએ અવાજ સાંભળ્યો. ધર્મ કે મજહબ એ શબ્દથી તેને કશું લાગે વળગે નહી. ભારતમાતાની સુરક્ષા, નાગરિકોની સેવા એ તેનો ધર્મ હોય છે.  ઠંડીથી બચવા પહેરેલું જેકેટ કાઢીને એણે પેલી સ્ત્રીને આપ્યું. પ્રજાનું રક્ષણ કરનાર શૌર્યને એની ચિંતા ન હતી કે એ સ્ત્રી હિંદુ છે કે મુસલમાન ! એણે ‘તે સ્ત્રી’માં સમગ્ર સ્ત્રી જાતિનું દર્શન થયું. જેની ભર બજારે લાજ લુંટાઈ હતી.

આ જગ્યાએ પોતાની મા અથવા બહેન હોત તો? એ પ્રશ્ન તેના દિમાગમાં સળવળી ઉઠ્યો. કણસતી સ્ત્રીને પોતાની જીપમાં બેસાડી પોલિસ થાણે લઈ ગયો. શૌર્ય બેચેન હતો. સ્ત્રીની ઉમર ૨૦ યા બાવીસથી વધારે ન લાગી. તેને સ્ત્રી કહેવી યોગ્ય ન લાગ્યું. કોઈ યુવતી હતી. તેના પર બળાત્કાર કરીને લુચ્ચા લફંગાઓ ભાગી ગયા હતા. ગાડીમાંથી તેને ફેંકીને મરવાને વાંકે છોડી ગયા હતાં.

પથ્થર મારો સાવ સામાન્ય હતો. વરસતા પથ્થરોની વર્ષામાં કામ કરી રહ્યા. એ તો જવાનોના નસિબ સારા કે હજુ સુધી શૌર્યની સાથે આવેલાં કોઈ ઘાયલ થયા ન હતાં.  શૌર્ય જ્યારે તેને જીપમાં બેસાડી લાવ્યો ત્યારે થોડી શરીરમાં ગરમી આવવાથી એ યુવતી વાત કરી રહી હતી. તેની મા બિમાર હતી તે દવા લેવા નિકળી હતી. ક્યાંથી અચાનક ગાડી આવી ને તેને જબરદસ્તીથી ગાડીમાં ખેંચીને બેસાડી. લગભગ એક કલાક ગાડી ચાલી હશે. કોઈ અજાણ્યા ખંડેર જેવી જગ્યામાં તેને લાવ્યા હતાં. ત્રણેક ખુસડ જેવા માણસો હતાં. ઉર્દુ ભાષા બોલતા હતા,

ફાતિમા હવે એકદમ ચૂપ થઈ ગઈ હતી. તેને થયું અમારા જ બંદા આવું કામ કરવાના હોય તો ધા ક્યાં નાખવી ? અંધારાને કારણે તેને કોઈનું મોઢું ઓળખાય એવી શક્યતા ખૂબ ઓછી હતી. પોલિસ સ્ટેશન આવે ત્યાં સુધીમાં શૌર્યએ તેની પાસેથી ઘણી બધી વાત કઢાવી.

ફાતિમાને લાગ્યું એ લોકો આતંકવાદી હતા. પાકિસ્તાનના હતા અને ભારતના કાશ્મિરમાં ઘુસી આવ્યા હતા. કાશ્મિરમાં અરાજકતા અને અશાંતિ ફેલાવતા હતાં. શૌર્યને અનુભવ થયો હતો. કાશ્મિરમા રહેતી પ્રજા ખૂબ પ્રમાણિક હતી. તેમને આ દંગા ફસાદ જરા પણ પસંદ ન હતાં.

ફાતિમાને તેનું બયાન લઈ સરકારી હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવી. હરણીની માફક ફફડતી ફાતિમાની ડોક્ટરી તપાસ કરવામાં આવી. શૌર્યના હાથમાં આ કેસ હતો એટલે એણે અથથી ઈતિ. સુધીની બધી વાતની નોંધણી કરાવી. બધું કામ પતાવી ફાતિમાને ઈજ્જતભેર તેને ઘરે પહોંચાડી.

આતંકવાદીઓને ખબર પડી ભારતના એક હિંદુ સિપાઈએ ફાતિમાને ઈજ્જત ભેર  તેને ઘરે પહોંચાડી. બીજે દિવસે શૌર્યનું પગેરું શોધી તેનું નિકંદન કાઢવાનું નક્કી કર્યું.આખો દિવસ શૌર્ય કામકાજમાં ગુંથાયેલો હતો. રાતના ઘરે જતી વખતે તેની જીપ પર બોંબ નાખી ભાગી છૂટ્યા.

આ બધા ગદ્દારો આપણા દેશના નાગરિક નથી એ શૌર્ય બરાબર જાણતો હતો. ્તેમને પૈસા અને માર્ગદર્શન બહારથી આવતું હતું. એ તો શૌર્યના નસિબ સારા કે જીપમાંથી ઉછળીને દૂર પડ્યો. ઘાયલ થયો હતો. મદદ આવી પહોંચી અને હોસ્પિટલ ભેગો થયો. પાછા પગ પર ઉભા રહેતાં છ મહિના નિકળી જશે ! હોસ્પિટલની ખાટ પર પડેલો  શૌર્ય આ સમસ્યાનું સમાધાન શોધવામાં મશગુલ રહેતો !

શૌર્યએ નોંધ્યું હતું, કાશ્મિરની પ્રજા ખૂબ શાંતિની ચાહક છે. આ આતંકવાદના હુમલાથી ત્રાહિમામ પોકારી ગઈ છે.  ઈલાજ ??????????

 

 

 





સંયમથી માણિએ

30 09 2018

એકલતા ભરી  જીંદગી એ ઘણા ખેલ ખેલ્યા છે

રડવું છોડીને સાથીની યાદમાં જીવ પરોવ્યો છે

*

દુઃખને પચાવી હસતું મુખ રાખતા શીખ્યા છે

સ્મિતને રૂદન એ સ્ક્કાની બે અલગ બાજુ છે

*

મંજીલ બનાવી યાદોને સહારે  સફર જારી છે

રસ્તો મળે  કેડી કંડારી વિશ્વાસે ડગ ભર્યા છે

*

ફરિયાદ કરવી કોને, સમય કોની પાસે છે

ફરી  યાદ કરી જીવનમાં ધૈર્ય ધારણ કર્યું છે

*

જે નથી પામવાની આશા ઠગારી નિવડી છે

જીંદગી જીવવા સર્જનહારનો હાથ થામ્યો છે

*

દુનિયા દાધા રંગી સુખ દુઃખનું  છે મિશ્રણ

સહુને કોઈને આખરે લાધ્યું અશ્રુનું આભૂષણ

*

આવ્યા છીએ જીંદગી ઉજ્જવળ કરી જાણિએ

માનવ દેહ અમૂલ્ય લ્હાવો સંયમથી માણિએ






૨૦૧૮ –ભાદરવા સુદ પૂનમ

25 09 2018

ભાદરવા માસની પૂનમથી અમાસ સુધી શ્રાધ્ધના દિવસો છે.

શ્રધ્ધાથી વિરહીજનોની યાદમાં ફૂલ સમર્પિત.

તેમની યાદ સદા પ્રેરણાનો સ્રોત બની જીવનમાં વહેતો રહે.

પ્રણામ

આમ તો વિરહીજનોની યાદ સતત આવતી હોય છે.  તેમના વિયોગથી ખાલી પડેલી જગ્યા ક્યારેય પણ પૂરાશે તેવી ખોટી આશા રાખવી નકામી છે. હા, એ યાદ સાથે જીવન જીવવાની કળા વરી છે. કહેવાય છે ૮૪ લાખ જન્મના ફેરા ફર્યા પછી આ પાવન મનુષ્ય અવતાર મળે છે. એમાં સત્ય કેટલું છે, તેનો અંદાઝ નથી.

કિંતુ માનવ દેહ મળ્યો છે, તેને ‘એળે કેમ જવા દેવાય’ ?

પેલું ભજન જ્યારે સહુ ગાય ત્યારે મ્હોં પર સ્મિતની લહેરખી પ્રસરી જાય.

” યદિ માનવકા મુઝે જન્મ મિલે તો તવ ચરણોંકા પૂજારી બનું ‘.

એમને કહેવામાં આવે કે, ‘શું આ જન્મ માનવનો નથી ‘ ?

‘પૂજારી બનવા શેની રાહ જુઓ છો ‘ ?

‘પસંદ અપની અપની, ખયાલ અપના અપના’ , જેવી વાત છે.

અમરત્વ લઈને કોઈ આવ્યું નથી. ભલેને અમેરિકાનું નાગરિકત્વ પામ્યા ! અંતે તો બોડિયા બિસ્તરા લઈને, માફ કરશો ખાલી હાથે વિદાય થવાનું છે. આજે આપણે ‘શ્રદ્ધા પૂર્વક’ સ્નેહી જનોને યાદ કરી તેમના અર્પેલા પ્રેમ સાગરમાં હિલોળા ખાઈએ છીએ. આવતીકાલે આપણે પણ વિદાય થઈશું.

જન્મ આપનાર માતા અને પિતા કોને ખબર ક્યાં હશે ?  એ પ્રિતમ, જે તેના પિતા અને માતાનો દુલારો દીકરો હતો, ક્યાં છે ? જુવાનીમાં પ્રેમે નવાજી, દિલના દ્વાર ખટખટાવ્યા હતા.  જેણે આ  સુંદર સંસારને કિલકિલાટ ભર્યું બનાવ્યું હતું, એ પ્રિતમ ક્યાં છે ? જેના આગમનથી દિલ ધડકતું હતું. જેની નિશાનીઓ ચારે કોર ફેલાઈ સંસાર રૂપી બાગને મગમઘતો બનાવી રહી છે. ક્યાં છે  ? ક્યાં છે ? ક્યાં છે  ?

નથી કોઈ ઉત્તર ! આ પ્રશ્ન હમેશા અનઉત્તર રહેવાનો !

હવે ઉત્તર પામવાની ખેવના પણ રહી નથી. બસ આજના આ દિવસોમાં તેમની યાદોની ડોળી સજાવી, તેમના અધુરા રહેલા સ્વપનોને પૂરા કરવાની તમન્ના છે. આંખો મિંચાય ત્યારે તેમની જો મુલાકાત થાય તો સ્મિત ફરકાવી આનંદ વ્યક્ત કરી શકાય.

જરૂરતમંદોને વિદ્યા, અન્ન, કે વસ્ત્ર દ્વારા સહાયક બનવાની કોશિશ કરવાની ઉંડે ઉંડે અભિલાષા સેવી છે. ત્રણ શબ્દોમાં ‘તેરા તુજકો અર્પણ’ની ભાવના સતત દિલમાં ચિનગારી બની જલે છે.

બચપનથી ગુરૂ નાનકની એક વાત હ્રદયને સ્પર્શી ગઈ હતી. ગંગાજીમાં ગુરૂ નાનકજી બે હાથે પાણી ઉલેચી રહ્યા હતા, શ્રાદ્ધના દિવસો હતા. એક કાશીના પંડિતને આશ્ચર્ય થયું.

‘ આપ શું કરો છો’ ?

‘મારા ખેતરોમાં પાણી પહોંચાડું છું’ .

‘અરે, ખેતરોમાં આમ પાણી પહોંચે. કૂવો ખોદો પછી નહેર બાંધી તેમાં પાણી રેડો તો પહોંચે;.

‘ એમ , તો પછી શ્રાદ્ધના દિવસોમાં અંહી રહ્યે તમે તમારા પૂર્વજોને રોટલા, લાડવા અને મિષ્ટાન્ન કેવી રીતે પહોંચાડો છો ?’

કાશીનો પંડિત છોભિલો પડી ગયો.

મારા પ્રિયજનોને યાદ અને લખલૂટ પ્યાર.

હવે શ્રાદ્ધના દિવસોમાં શું કરવું તે વાચકો વિચારે.