પુનરાવર્તન !

15 10 2019

ટી.વી. ઉપર સમાચાર સાંભળીને અમીનું હૈયુ હલબલી ગયું. કાયમ એના એ જ સમાચાર,

‘આજે કોઈનું ખુન થયું ‘

‘ટ્રેનમાં સફર કરતી કન્યાનું મંગળ સૂત્ર ઝુંટવાયુ’.

‘પાંચ વર્ષની બાળાનું અપહરણ’.

”ત્રીજી દીકરી હતી એટલે ભૃણ હત્યા”.

‘ભર બજારે લાજ લુંટી બે શખ્સો પલાયન’.

‘સોનુ, ટીવી, બંધ કરતો જરા.  આ રિમોટ ક્યાં નાખી દે છે, બધા’? અમી ક્યારેય ગુસ્સો ન કરતી, એ આજે જોરથી બોલી.  ચારે બાજુ ચાલતા તોફાનોનું તાંડવ હવે તેનાથી સહન થતું ન હતું. ખૂબ સુંદર વાતાવરણમાં ઉછરેલી અમી માટે આ બધું અસહ્ય થતું જતું હતું . તેના હાથમાં આનો કોઈ ઈલાજ પણ ન હતો.

તેના માનવામાં ન આવતું કે જગત આવા માણસોથી ઉભરાય છે. બન્ને દીકરીઓ શાળાએ ગઈ હતી. પતિદેવ પોતાની મનગમતી નોકરી પર, સવારના પાંચ વાગ્યાથી દોડમ દોડ કરતી અમી, અમલ વિદાય થાય પછી સરસ મજાનો ચાનો કપ બનાવી શ્વાસ ખાતી. સવારે અમલ સાથે તેને સાથ આપવા અડધો કપ પીતી. ચા, તેને ખૂબ પ્રિય હતી. ચા પીતી વખતે પોતાની સાથે વાત કરવાની તક મળતી. મસ્ત બાદશાહી ચાનો ઘુંટડો ભરતી જાય અને બન્ને દીકરીઓને આજે સાંજના કઈ પ્રેરણા સભર વાત કરીશ તેના વિચારે ચડી જાય.  દીકરીઓને સારા સંસ્કાર મળે અને સુંદર પોતાનું વ્યક્તિત્વ દીપાવે તેવી તેની અભિલાષા હતી. અમીને બરાબર યાદ હતું, તેની મમ્મીએ કેવી રીતે ઉછેરી છે ! ચા પીધા પછી ટી.વી. જોવા લંબાવે.

જ્યારે ટી.વી. માં આવા સમાચાર આવે ત્યારે તેની લાગણિ દુભાય. પોતાની બન્ને દીકરીઓને જતનપૂર્વક ઉછેરવાનો તેનો નિશ્ચય દૃઢ બનતો જાય. અમલ પણ ખૂબ પ્યારો પતિ અને પ્રેમાળ પિતા હતો. બસ હવે દસ દિવસમાં દિવાળીના દિવસોને કારણે ઘરમાં રોનક વધી જશે એના વિચારમાં પડી ગઈ. ઘરની સાફ્સફાઈ લગભગ પૂરી થઈ ગઈ હતી. છૂટી બાઈ પાસે બધા વાસણ મંજાવીને સાફ કરાવ્યા હતા.  પેલો ટોલુ તો દર વર્ષની જેમ એક પછી એક બધા કમરા સાફ કરતો હતો આ વર્ષે બન્ને બાથરૂમો તોડાવીને એકદમ આધુનિક બનાવી હતી.

ટી.વીના સમાચાર અને નવી બાથરૂમ ,ક્યાંથી ક્યાં તેનું મગજ દોડતું હતું.  ટી.વી. જોતા જો બાથરૂમ જવું હોય તો વચમાં રસોડું આવે ! અચાનક તેનું મગજ ‘રસોડા’ પર સ્થિર થઈ ગયું. વર્ષો પહેલાંની વાત છે. આમ દિવાળીમાં ઘરની સફાઈ ચાલતી હતી. અમીની મમ્મીને બધું ઘરે બનાવવાનો શોખ. પપ્પાજીને પણ મમ્મી બનાવે એ સઘળું ખૂબ ભાવે. અમી અને તેની મોટી બહેન તો દિવાળીના દિવસોમાં નાસ્તા ઉપર જીવે.

જમવાની રજા. મમ્મી બનાવે પણ કેટલી બધી વાનગી. મઠિયા, ફાફડા, ઘારી, ઘુઘરા, મઠડી, ચંદ્રકળા. ગોપાપૂરી, ચેવડો અને મજાની તીખી સેવ. હવે આટલી બધી વાનગીઓ ઘરમાં તૈયાર હોય તો કોણ જમવાની માથાઝિક કરે?

અમી અને પમી શાળાએથી આવે એટલે નાસ્તા પર મંડી પડે. જેવી દિવાળીની રજાઓ પડે એટલે જલસો. સવારે મફતલાલા બાથમાં તરવા જાય . ત્યાં ગાંઠિયા અને જલેબીનો ગરમા ગરમ નાસ્તો કરી ઘરે આવે. જમવાના સમયે થોડા દાળ ભાત ખાય અને પછી વારો આવે દિવાળીના નાસ્તાનો. આવી રીતે એક દિવાળી પર મમ્મી નાસ્તા બનાવતી હતી ત્યાં, અમી દોડતી રસોડામાં ગઈ. મમ્મીનું ધ્યાન ન હતું. એકદમ ચમકી ગઈ અને તેલનો તવો ઉંધો વળ્યો. છાલક બધી મમ્મીના મુખ પર.ગરમા ગરમ તેલ ,મમ્મી બૂમાબૂમ કરી રહી.

અમી ખૂબ ગભરાઈ ગઈ. માંડ સાત વર્ષની હતી.  ઘરમાં નોકર હતો. શેઠને ફોન કર્યો. એમબ્યુલન્સ બોલાવી મમ્મીને હોસ્પિટલમાં લઈ ગયા. ખૂબ દાઝી હતી. ડોક્ટરના કહેવા પ્રમાણે એક આંખ સદંતર ગઈ.  બીજી આંખ બચાવવા ખૂબ પ્રયત્ન કર્યા. તેલ ખૂબ ગરમ હતું. મમ્મીના મોઢાની ભૂગોળ બદલાઈ ગઈ.  અમી ખૂબ ગભરાઈ ગઈ હતી. પમી અને પપ્પા તેને સમજાવે પણ તે રડતી બંધ ન થતી.

અમી અને પમી જોડિયા બહેનો હતી. પમી, અમી કરતાં દસ મિનિટ મોટી. મમ્મી હોસ્પિટલમાંથી ત્રણ દિવસ પછી ઘરે આવી. મુખ પર મલમ પટા હતા. ડોક્ટરના કહેવા પ્રમાણે આ બધું મટતા ચારેક મહિના લાગવાના હતા. છતાં પણ પહેલા જેવી સ્થિતિ પાછી થશે, એની કોઈ ખાત્રી નહિ.

જે આવે છે તે જવા માટે ! ચાર મહિના નિકળી ગયા. મમ્મીને ખૂબ દુઃખ સહન કરવું પડ્યું. એ પીડા અસહ્ય હોય છે. અને એમાં મોઢા ઉપર ? મમ્મી ક્યારેય અમીને દોષ ન આપતી. તે જાણતી હતી સાત વર્ષની બાળકીને શું કહેવું. જ્યારે બધું બરાબર થયું , ત્યાર પછી મમ્મીના મોઢા ઉપર ઘણા બધા ડાઘ રહ્યા હતા. સારામાં સારા પ્લસ્ટિક સર્જનની સલાહ લઈ મોઢું સુંદર કરાવ્યું.  હવે તો કોઈ કહી પણ ન શકે કે મમ્મી આટલું બધું દાઝી હતી. એ વાતને ૩૦ વર્ષના વહાણા વાઈ ગયા હતા. મમ્મી કાયમ અમીને કહેતી,’બેટા સંભાળજે બે દીકરીઓ છે’. રસોડામાં કામ કરતી વખતે તેઓ સ્ટવથી દૂર રહે !  અમીને તરત જ પોતાના બાળપણનો કિસ્સો યાદ આવી જતો.

અમી ભૂતકાળમાંથી પાછી વર્તમાનમાં આવી સરી. તેની મોના અને લીસા બરાબર સાત વર્ષના થયા હતા.  આજે સવારથી અમીની ડાબી આંખ ફરકતી હતી. ડાબી આંખ ફરકે એ તો કશું સારું થવાની નિશાની છે. વહેમમાં ન માનતી અમી આજે કાંઈ સારું બનશે એવા સ્વપનામાં રાચી રહી. તેનું દિમાગ આજે ભૂત અને વર્તમાનમાં ઝોલા ખાતું હતું. કશું જ કરવાની ઈચ્છા થતી ન હતી. દિવસભર તો આળસમાં નિકળી ગયો. સાંજે દીકરીઓ  અને અમલ આવે એપહેલાં રસોડામાં કાંઇ રાંધવું પડશે.

આળસ ખંખેરીને ઉભી થઈ રસોડામાં આજે ગરમા ગરમ પકોડા કરીને ચા સાથે ખાવાનું નક્કી કર્યું.  ગેસના સ્ટવ ઉપર તેલ ધીમા તાપે ગરમ મૂક્યું. કાંદા, બટાકા, મરચા, કેળુ અને રીંગણના ગોળ ગોળ પીતા કરી રહી. તેલ હજુ ગરમ થયું ન હતું.  આજે અમલ બન્ને દીકરીઓને લઈને શાળાએથી આવવાનો હતો. અમીને વાત કરી ન હતી. દીકરીઓ પણ મમ્મી ખુશ થશે જાણી ચૂપ રહી હતી.

તેલ ગરમ લાગ્યું એટલે અમી ભજીયા મૂકી રહી. અચાનક મોના આવીને વળગી. સવારથી ભૂતકાળમાં ખોવાયેલી અમી છળી મરી. ઝારો ઉડ્યો. તેલની પેણી બચી ગઈ. પાછળથી અમલે આવી જોરથી અમીને હડસેલો આપ્યો જેથી  ********** !!!!!!!!!





શરદ પૂર્ણિમા ૨૦૧૯

12 10 2019

શરદ પૂનમની રાતડીને સાહેલીઓનો સાથ

દૂધે નિતરતી ચાંદનીમાં રાસનો તરખાટ

આજે તો સફેદ વસ્ત્ર ધારણ કરીને, ચાંદનીમાં રાસ રમવા જવા માટે સવારથી ઉંચી નીચી થતી પેલી પારૂલ ટપ ટપ કરતી નોકરી પર જવા નિકળી. બધા નસિબદાર નથી હોતાં કે બાપદાદાની મિલકત પર તાગડધિન્ના કરે ! જો કે પારૂલને એ પસંદ પણ ન હતું .

“તૂને તિનકા તિનકા કરકે નગરી એક બસાઈ થી”.

પ્રેમ લગ્ન કરીને ભાગી ગઈ હતી એટલે માતા તેમજ પિતાએ ન લગ્ન નો ખર્ચો આપ્યો, ન આણું કર્યું ! સાસરીમાં એકનો એક દીકરો હતો. સાસુમાએ ગળે લગાડી પણ સસરાજી નારાજ હતા. ઉમર મોટી થાય ત્યારે વ્યક્તિ ભૂલી જાય કે તેમણે જવાનીમાં કેવા ખેલ ખેલ્યા હતા ? પ્રિતમની મમ્મીને ભગાડી રાતો રાત ફેરા ફર્યા હતા.

આ તો પ્રિતમ સારા સંસ્કારવાળો હતો કે જેણે પિતાજીના મુખ પર કહ્યું ન હતું. તેથી તો મમ્મીને પારૂલ ગમતી . એક ખૂબ આનંદના સમાચાર હતા કે પ્રિતમ અને પારૂલ પાસે ઉચ્ચ કક્ષાનું શિક્ષણ હતું.  વિદ્યા અને સંસ્કારના ધન ઉપર બન્ને મુસ્તાક હતા. પોતાના માતા તેમજ પિતાના આભારી પણ હતા. ભલે મહેનત તેમણે કરી હોય પણ માતા તેમજ પિતાનો પ્રેમ,  આર્થિક સહાય અને માનસિક શાંતિ ન હોય તો વિદ્યા મેળવવી આસાન નથી. જેને કારણે પ્રિતમ અને પારૂલ ક્યારેય વડિલોને દોષ દેતા નહી.

આજે શરદ પૂર્ણિમા હતી. લગ્ન પછીની પ્રથમ શરદ પૂર્ણિમા. પારૂલ નોકરી પર ગઈ, સાંજે વહેલા છૂટીને ઘર ભેગા થવું હતું. દુધપૌંઆ અને થોડા ફળફળાદી ખાવાના નક્કી કર્યા હતા. જેથી રાસ રમવાની મઝા માણિ શકાય. બધો કાર્યક્રમ પૂરો થાય પછી ગોટા અને ચાની મિજબાની માણવાની હતી.

કેટલા હવાઈ મહેલ ચણ્યા હતા. પેલા શેખચલ્લીની જેમ સપનાની દુનિયામાં વિહરી રહી. આજનું કામકાજ વેળાસર પતાવી ઘરે જલ્દી જવા માટે પારૂલે બોસની પરવાનગી પણ મેળવી લીધી હતી.  ‘માણસ ધારે કાંઇ અને થાય કાંઈ !’નોકરી પર સાથે કામ કરતી રેણુના ઘરેથી ફોન આવ્યો કે એની દીકરીને અચાનક હોસ્પિટલમાં લઈ જવી પડી. બપોરનું ખાવાનું ખાધા પછી તેને સખત ઝાડા અને ઉલટી થયા હતા. રેણુને ઘરે જવાની પરવાનગી તો મળી ગઈ પણ તેનું કામ પારૂલે પુરું કરવું પડે.

વહેલા જવાની ઉતાવળમાં પારૂલે પોતાનું કાર્ય પુરું કર્યું પણ હવે તેને રેણુનું કાર્ય પુરું કરવાનું આવ્યું. જેના કામમાં ભૂલ હતી પકડાતાં એક કલાક નિકળિ ગયો. રોજ કરતાં ખૂબ મોડું થયું. પ્રિતમના બે ફોન આવી ગયા. પારૂલ કાંઇ પણ ઉત્તર આપી શકી નહી.

રાતના ગરબામાં જવાનું નક્કી હતું. પારૂલ  સમયસર આવી શકી નહી.  પ્રિતમે મનોમન કશું નક્કી કર્યું. એને ખબર હતી , પારૂલ ખૂબ ખુશ થશે અને કાંઇ પણ બોલ્યા વગર તેને ગળે વળગશે. પારૂલે સાત વાગે પ્રિતમને  ફોન કયો. પ્રિતમે જવાબ ન આપ્યો. પારૂલ હવે ગભરાઈ., આજની રાત પ્રિતમ સાથે રાસ રમવાનો લહાવો તેને માણવો હતો. આ રાત વર્ષમાં એક વાર જ આવે. પ્રિતમ અને પારૂલ રાસ રમવામાં પહેલે નંબરે હતા.

પારૂલ નિરાશ વદને ઓફિસમાંથી બહાર આવી. બસ સ્ટોપ ઉપર જવા ગઈ તો ખોડાઈ ગઈ.

/ / /

///

પળભરમાં દોડીને પ્રિતમને વળગી પડી.

પ્રિતમ હાથમાં એક નાની બેગ લઈને ઉભો હતો. પારૂલ માટે સેન્ડવિચ ઘરેથી બનાવીને લાવ્યો હતો.

‘ચાલ પાછી ઓફિસમાં . તૈયાર થઈ જા. તારી બધી વસ્તુઓ યાદ રાખીને લાવ્યો છું. અંહિથી સિધા રાસ રમવાના સ્થળે જઈશું . તારા નોકરીના કપડાં અંહી રહેવા દેજે. ટેક્સીમાં બેસીને તારા માટૅ બનાવેલી સેન્ડવિચનો સ્વાદ માણજે !

પારૂલની ખુશીનો પાર ન રહ્યો. ટેક્સીમાં સ્ન્ડવિચ ખાતાં જાણે તે દૂધ નિતરતી ચાંદનીમાં નાહી રહી હોય તેવો આનંદ માણિ રહી !





શામાટે હું શિક્ષિકા બની !

10 10 2019

 

વાંચેલી વાત પરથી લખવાનું મન થયું. હ્રદયદ્રાવક ! વાંચતી વખતે આંખમાંથી આંસુ સરી પડ્યા હતા.

******************************************************************************************

બાળપણમાં તોફાન મેઈલ તરિકે પ્રખ્યાત હતી. એવો એક પણ દિવસ ઉગ્યો ન હોય જ્યારે મને વર્ગની બહાર ઉભા રહેવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત ન થયું હોય. વર્ગમાં મસ્તી કરવી એ મારો ‘જન્મ સિદ્ધ હક’ હતો. સુખી ઘરની હતી એટલે વર્ગમાં ચોરી કરવી એવો તો વિચાર સરખો પણ ન આવે. ‘વિનાશ કાળે વિપરિત બુદ્ધિ” ની માફક મારી બહેનપણિ સરસ મજાની ઘડિયાળ પહેરીને આવી હતી. જો મેં મારા પૂ. મોટાઈને કિધું હોત તો મને જરૂરથી અપાવત તેમાં શંકાને લેશ માત્ર સ્થાન નથી !

તે દિવસે ભાન ભૂલી મેં તે બદકૃત્ય કર્યું. હવે એને ખબર પડી કે એની ઘડિયાળ ચોરાઈ છે એટલે વર્ગ શિક્ષકને ફરિયાદ કરી. શિક્ષક ખૂબ સારા હતા. વર્ગનું બારણું બંધ કરી પૂછ્યું કે જેણે લીધી હોય તે આપી દે. હમણા અથવા રિસેસમાં તેનું નામ જાહેર કરવામાં નહિ આવે !

હું ખૂબ ગભરાઈ ગઈ હતી. હિમત દાખવી શકી નહી. રિસેસ પછી શિક્ષકે સમગ્ર વર્ગના વિદ્યાર્થિને ભિંત તરફ મોઢું રાખી ઉભા કર્યા.

‘બધા આંખો બંધ કરે’ !

એમણે સહુના ખિસા તપાસ્યા. મારા ખિસામાંથી નિકળિ. હું ખૂબ ગભરાઈ ગઈ હતી. ઘડ્યાળ મળી એટલે મારી બહેનપણિ ખૂબ ખુશ થઈ. હવે આ વાતનો ત્યાર પછી જીવનમાં ક્યારેય ઉલ્લેખ થયો ન હતો. તે દિવસે શાળા પૂરી થઈ. પછી તો મારું ભણવાનું પણ પુરું થયું. ત્યારથી એક ધ્યેય નક્કી કર્યો કે ‘હું આવી શિક્ષિકા થઈશ’.

‘મારા વિદ્યાર્થિઓને સાચું અને સારું શિક્ષણ આપીશ. તે દિવસથી એ શિક્ષક સામે મારું મસ્તક નમી ગયું. જેમણે મારી વર્ગમાં સહુની સમક્ષ બેઇજ્જતી ન કરી.

આ વાતને વર્ષો વુતી ગયા. હું બે બાળકોની માતા બની . એક દિવસ એ શિક્ષક મને દાણાવાળાની દુકાનમાં મળિ ગયા. હું પ્રાર્થના સમાજના દાણાવાળાને ત્યાં ફરાળનિ વસ્તુઓ ખરીદવા આવી હતી. તેમને જોઈને હું આનંદ વિભોર થઈ ગઈ. એ વ્યક્તિ પાસે જઈને મેં મારી ઓળખાણ આપી. તેઓ લગભગ ૬૦ની આસપાસ હતા. મને ઓળખી ન શક્યા.

“હું આપને બરાબર ઓળખું છું,  પ્રણામ’ .

પછી ખુલાસા વાર મેં વાત કરી. સાતમા ધોરણમાં હતી તે આખો પ્રસંગ વર્ણવ્યો. આખરે તેમની યાદદાસ્ત પાછી આવી.

ખડખડાટ હસવા લાગ્યા. ઓહ, તે દિવસની વાત છે. તને ખબર છે,’ તે દિવસે મને પણ ખબર ન હતી એ ઘડિયાળ કોણે ચોરી છે ?’

એવું કેવી રીતે હોઈ શકે.

‘બેટા બધાના ખિસા તપાસતી વખતે મેં પણ આંખો બંધ રાખી હતી ” !

આજે એવાતનો ખુલાસો થતા , મારા હ્રદય પરથી દસ મણની શિલા હટી ગઈ.

‘આજે મને કબૂલાત કરવાનો મોકો મળ્યો’.

એશિક્ષકે મને આશિર્વાદ આપ્યા, ‘તેં ખરેખર સાચું ક્ષેત્ર પસંદ કર્યું છે’. જીવનમાં કોઈ એક પણ વ્યક્તિ સાચા માર્ગે પ્રયાણ કરશે તો ભારતની પ્રગતિ નિશ્ચિત છે .

ફરીથી તેમને પ્રણામ કરી હું છૂટી પડી





દશેરા ૨૦૧૯

8 10 2019

‘અરે મમ્મી ગયે વર્ષે,’રાવણ દહન’ જોવા ગયા હતા. પાછું આ વર્ષે રાવણ દહન જોવા જવાનું ?’

ટીકલુનો આ સવાલ સાંભળી મમ્મીને ખૂબ નવાઈ લાગી. કઈ રીતે આ બાળકને સમજાવવું કે ‘રાવણ દહન’ તો માત્ર પ્રતિક રૂપે દર્શાવવા માટે છે. એનો ગર્ભિત અર્થ જાણવો જરૂરી છે. વાર્તાના સ્વરૂપે સમજાવવામં મમ્મી સફળ થઈ.

‘બેટા, યાદ છે ને રામાયણ સાંભળ્યું હતું ત્યારે રાવણ, સિતાનું હરણ કરી ગયો હતો’.

‘મમ્મી સિતા સ્ત્રી છે તેનું હરણ કેવી રીતે થાય ?’

મમ્મી હસવું ન રોકી શકી. ‘બેટા હરણ એટલે પ્રાણી નહી, હરણ એટલે તેને ઉપાડીને લઈ જવું.’

‘હાં, હાં મમ્મી હવે યાદ આવ્યું’.

એ રાવણને હરાવીને લંકાથી, જ્યારે રાજા રામ હનુમાન લક્ષ્મણ અને વાનર સેનાની સહાય વડે સિતાને છોડાવીને લાવ્યા હતા. તે આજનો દિવસ છે’. રાવણ ખૂબ તેજસ્વી અને બુદ્ધિશાળી હોવા છતાં તેને કુમતિ સુજી અને

સિતાને ઉઠાવી લંકા લઈ આવ્યો.’

એ રાવણ જેને દસ મસ્તક હતા, હવે આ મસ્તક તેનામાં રહેલા દસ અવગુણોનું પ્રતિક સમજીને તેનું દહન કરવાનું. લંકાનું રાજ્ય રાવણના ભાઈ વિભિષણને આપી રામ, લક્ષ્મણ અને સિતા અયોધ્યા આવ્યા.

હવે આ રવણનું દર વર્ષે દહન કરી આપણે નક્કી કરવાનું કે મારામાં જે કુવિચાર છે તેનો ત્યાગ કરવાનો. ‘સત્યનો અસત્ય’પર વિજય એ સનાતન સત્ય છે. એનું પુનરાવર્તન સહુ માનવ માટે જરૂરી છે.

આજના માનવને દેખાવનું મસ્તક એક જ  છે! સત્ય કહેજો, રાવણના દસ મસ્તક કરતાં તે ભારી છે ? કાવાદાવા કરવામાં પ્રથમ છે. કોઈનું અપમાન કરવામાં યા તો તેને કાજે મુસિબત ખડી કરવામાં પાછું વળીને જોતાં નથી !

વર્તન તો એટલું બધું બેહુદું હોય છે કે તે સમયે મૌન ધારણ કરવું ઉચિત છે. છતાંય અંતરાત્મા સત્ય કહેવાને તલપાપડ હોય છે. અહંકાર અને સમાજની ભીતી તે પગલું ભરવા દેતી નથી.  ‘પાગલ યુવાની’માં ખ્યાલ નથી રહેતો કે

શામાટે કોઈની પરિસ્થિતિનો ઉપહાસ કરવો?

ઘણી વખત એવું વર્તન  કરનારની ક્ષુલ્લકતા દર્શાવે છે.હા, ભલે ગમે તે કહીએ આજની તારિખમાં રામ, સિતા, કૌશ્લ્યા, ભરત કે લક્ષ્મણ નામ જોવા મળશે. રાવણ, કૈકેયી કે મંથરા મળવા અશક્ય છે.  નામ કરતાં તે પાછળના

કર્મ અને ભાવના અગત્યતા ધરાવે છે. દશેરાના દિવસે ઘણિ વાત જો મનમાં વિચારીએ તો સંસારની અડધી ઉપાધિઓનું તારણ મળી જશે. કિંતુ આજના આધુનિક જમાનામાં કોની પાસે સમય છે, “પોતાની જાતની કાપકૂપ

વગર ઓજારે કરી સત્યનું તારણ કાઢવા કાજે ” ? અંતરમાં વસેલ રાવણનો સંહાર કરી, પ્રેમ, મૃદુતા અને પાવનતાને અપનાવવા.

આ ત્રણે ગુણ સીતામાતા ધરાવતા હતાં. યાદ છે ને, સોનાના મૃગના લોભે ખેંચાઈ સીતાએ જાતે સંકટ વહોર્યું.  લોભને હમેેશા વિવેક વાપરી તોલવો. ‘લાભ કે હાનિ’, ઉત્તર  અંતરમાંથી   ઉઠશે. શરીર રૂપી અયોધ્યા

નગરીમાં સત્ય સભર આચરણ હશે તો સીતાને રામે ઢુંઢવા દૂર નહી જવું પડે ! દશેરાની ખૂબ ખૂબ વધાઈ. રામ અને સીતા અયોધ્યામાં પગ મૂ્કશે. રાજા રામના રાજ્યાભિષેકમાં પધારી શોભામાં  અભિવૃદ્ધિ જરૂર કરશો !

ભરતની તપસ્યાનું ફળ મળશે. ઉર્મિલા અને લક્ષમણને મળેલી સજાની મુદતનો અંત જણાશે. ત્રણે માતાઓ રામ, સિતા અને લક્ષમણને જોઈ હરખશે !

દશેરાની શુભ મંગલ કામના.




સ્પર્શ

4 10 2019

‘આજે તો ગરબા ગાવા જવું છે’.

‘અરે પણ નોકરી પરથી આવીને હું ખૂબ થાકી જાંઉ છું’.

‘ધ્વનિ, આવી રાત વર્ષમાં માત્ર નવ આવે છે. તને ખબર છે ,તું નહી આવે તો હું એકલો જઈશ’.

આ વાક્ય સાંભળીને ધ્વનિ સડક થઈ ગઈ !.

મોટે ભાગે છોકરીઓને યા સ્ત્રીઓને ગરબા ગાવાનો શોખ હોય. સ્પર્શ અને ધ્વનિના કિસ્સામાં ઉંધું હતું. ધ્વનિને ગરબાનો જરા પણ શોખ ન હતો. સ્પર્શને ગરબા તેમજ ડાંડિયા બધું ગમતું.  કેમ ન હોય, સ્પર્શની મમ્મી નૃત્યની શિક્ષિકા તેમજ સુંદર નૃત્યાંગના હતી. લગ્ન પછી બાળકો થયા અને તેનો શોખ મર્યાદિત થઈ ગયો. છતાં પણ સ્પર્શ તેમજ કૃતિ બન્ને નૃત્ય તેમજ ગરબામાં ખૂબ પારંગત હતા. ઝરણાએ તેમની પાછળ બચપનથી ખૂબ સમય ફાળવ્યો હતો.

સ્પર્શ, મશ્કરીમાં પોતાની મમ્મી ઝરણાને કહેતો, ‘મમ્મી, જેમ છોકરીઓ લગ્ન પહેલાં પૂછે કે ‘તમને નોકરી કરતી પત્ની ગમે કે નહી’ ?

મારે પણ પૂછવું છે,” તમને નૃત્ય અને ગરબા ગમે કે નહી ? ”

ઝરણા હસીને કહેતી છોકરીઓને ગરબા ન ગમે એ મારા માનવામાં આવતું નથી. આજના જમાનાની છોકરીને, ક્લબ તેમજ ડિસ્કો ગમતા જ હોય ! બાળપણમાં એવો એક પણ કાર્યક્રમ ન હોય કે જેમાં સ્પર્શ અને કૃતિને પુરસ્કાર ન મળ્યા હોય. ઝરણાએ ખાસ  સુંદર કાચનું કબાટ વસાવ્યું હતું જેમાં બન્ને ભાઈ અને બહેનની બધી યાદગીરી સંઘરાઈ હતી. એવું ન હતું સ્પર્શ અને કૃતિ માત્ર નૃત્ય કળામાં જ પારંગત હતા. નાટક તેમજ રમત ગમતમાં પણ સુંદર રીતે ઝળકતા.

સ્પર્શને ધ્વનિ એક નાટકમાં જ મળી હતી. નાટકનું નામ હતું, ‘ખાલિપો’. સ્પર્શની યાત્રા ‘હર્યાભર્યા’ પાત્રથી શરૂ થઈ ‘ખાલિપા’ પર અટકે છે, ધ્વનિ ‘ખાલિપા’થી જીવનની મુસાફરી ચાલુ કરી ‘હર્યાભર્યા’ આંગણે વિરમે છે. બન્નેનું પાત્ર ખૂબ વખણાયું. તેમને ઉત્તમ નાટક તથા અભિનેતા અને અભિનેત્રીનું પારિતોષક પણ મળ્યું. પછી તો હિંદી ચલચિત્રમાં આવે છે તેમ બન્ને પ્રણયના રંગે એવા રંગાયા કે તેમની પ્રિત લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બંધાઈ.

લગ્ન કરતા પહેલા ઘણા ગઢ સર કરવાના હતા. સ્પર્શના પિતા સાગર ધંધાદરી વ્યક્તિ હતા. એકવાર અમેરિકાથી પાછા ફરતાં વિમાનમાં ‘હ્રદયનો હુમલો’ આવ્યો અને ભારત પહોંચતા પહેલા તેમનો આત્મા ખોળિયું છોડી વિદાય થઈ ગયો.   સ્પર્શને પિતાનો ધંધો સંભાળવાનો હતો. જેને માટે એમ.બી.એ. કરવું જરૂરી હતું. ધ્વનિને નાની બહેન જે અપંગ હતી તેનામાં સંપૂર્ણ આત્મવિશ્વાસ પેદા કરવાની જવાબદારી હતી. ઝરણા કરતાં નીરા સુંદર હતી. માત્ર તેની આંખ સરખું ભાળતી નહી. સાવ ‘અંધ’ પણ ન હતી. બધું હમેશા તેને ધુંધળું દેખાતું. આંખો માટે ઈલાજ કરવવાના બધા પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા હતા. બ્રેઈલ લિપિ દ્વારા ખૂબ પ્રગતિના સોપાન સર કરી ચૂકી હતી.

અંતરમાં તેને હમેશા ખટકતું કે તે ‘દુનિયા પર બોજ છે’. આ લઘુતા ગ્રંથી કાઢવા માટે ઝરણા ખૂબ પ્રયત્નશિલ રહેતી. તેનામાં છુપાયેલા ગુણોને સદા વ્યક્ત કરી તેનો આત્મ વિશ્વાસ બઢાવતી.  નીરાને ઝરણા પર ખૂબ પ્રેમ અને અગાઢ વિશ્વાસ હતા. આમ ધ્વનિ તેમજ સ્પર્શ પોત પોતાની પ્રવૃત્તિમાં ગળાડૂબ હતા. દરરોજ ફોન યા પ્રત્યક્ષ મળાતું તેથી લગ્નની વાત કરવાનો સમય મળતો નહી.

ધ્વનિને, નીરા સંપૂર્ણ પણે આત્મવિશ્વાસથી છલકાતી જોવી હતી. માત્ર એક નાની બહેન હતી. નીરાને ઝરણા પ્રત્યે લાગણી હતી. તેનું સ્વપનું પુરું કરવાની ધગશમાં ડૂબેલી રહેતી. ધ્વનિનું બધું કહ્યું નીરા વિશ્વાસ પૂર્વક માનતી. મમ્મી અને પપ્પા નીરાના જીવનમાં આવતો વળાંક જોઈ હરખાતાં. પપ્પાને થતું, ‘અમે છીએ ત્યાં સુધી વાંધો નહી, પણ પછી નીરાનું કોણ’? આ વાક્ય ધ્વનિને દર્દ પહોંચાડતું.

નીરા આત્મવિશ્વાસથી છલકાઈ અને તે બન્નેના હૈયા ઠર્યા. હવે ધ્વનિને હૈયે ટાઢક પ્રસરી. નીરાને માટે કરેલો પ્રયાસ સફળ થયો.

‘એય, સ્પર્શ ક્યારે હું તારે ઘરે કાયમ માટે આવું ‘?

‘અરે, મને એમ હતું કે તારો, મારે ઘરે આવવાનો ઈરાદો નથી ‘!

‘કેમ એવું કહે છે’?

‘આ તો આપણે રોજ મળીએ એટલે શું જરૂર છે’.

‘ મને ચીડવ નહી , કદાચ હું મારો ઈરાદો બદલી પણ નાખું’.

‘હજુ વાક્ય પુરું થાય તે પહેલાં સ્પર્શે તેના મુખ પર તાળું મારી દીધું !

ધ્વનિ ,’તને શરમ છે ખરી’?

‘કેમ મેં શું કર્યું’?

‘વળી શાણો થાય છે, મારા હોઠ઼઼઼઼઼઼઼઼઼

‘ફરીથી તાળું મારું ‘?

‘ચાલ પાગલ ન થા’.

આમ વાત નિકળી  એટલે લગ્નની તારિખ નક્કી થઈ અને વાજતે ગાજતે ધ્વનિ, સ્પર્શનો હાથ ઝાલી રૂમઝુમ કરતી ચાલી આવી. લગ્નની રાતે પણ સ્પર્શ ઠેકાણે ન રહ્યો. રાતના બધા સૂવાની તૈયારી કરતા હતા ત્યારે ઓશિકું અને ચાદર લઈ રૂમની બહાર જવા લાગ્યો. ઝરણા છંછેડાઈ, ‘કેમ આમ’ ?

‘મને, વરંડામાં સૂવાની આદત છે’.

‘એમ, તો હું પણ આવું છું’.

બન્ને ખડખડાટ હસી પડ્યા અને સ્પર્શે ,ધ્વનિને ઉંચકી પલંગ પર પછાડી. આમ ખૂબ રમતિયાળ અને પ્રેમાળ પતિ પત્ની બન્યા. ધ્વનિની અવર જવર ઘરમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષથી હતી તેથી તેને માટે મમ્મી તેમજ કૃતિ નવા ન હતા. પપ્પા છેલ્લા બે વર્ષથી વિદાય થયા હતા. ધ્વનિને ખૂબ સરસ રીતે જાણતા હતા.

ધ્વનિ ઘરમાં સરસ રીતે ગોઠવાઈ ગઈ. સ્પર્શ, પિતાના ધંધામાં ગોઠવાવા માટે ફાંફા મારતો હતો. ઝરણા, પતિના ધંધાથી વાકેફગાર હતી. સ્પર્શ અને કૃતિ બન્ને જ્યારે કોલેજમાં ગયા ત્યારે તે દરરોજ પાંચ કલાક ઓફિસે જતી. બાકીનો સમય પોતાના નૃત્યની તાલિમમાં ગાળતી.

પૈસે ટકે સુખી હોવાથી ઘરના કામની બહુ જવાબદારી ઝરણા પર રહેતી નહી. જેને કારણે ધ્વનિને સ્પર્શના સુહાના સાથ સાથે ઘર પહેલા દિવસથી પોતાનું લાગતું હતું. કૃતિને હજુ બે વર્ષ ભણવાનું બાકી હતું. નૃત્ય કળામાં પારંગત કૃતિ સફળ વકિલ થવાના સ્વપના જોતી હતી. મન હોય તો માળવે જવાય. કૃતિ અને નીરા બન્ને બહેનપણિ જેવા થઈ ગયા હતા. ધ્વનિ તેમના સંબંધને જોડતી કડી હતી. ધંધામાં બરોબર ફસાયેલો સ્પર્શ જ્યારે અકળામણ અનુભવતો ત્યારે ધ્વનિ તેને પ્રોત્સાહન આપતી.

ધ્વનિ ‘ઈન્ટિરિયર ડિઝાઈનિંગનું ‘ ભણી હતી. પોતાના વિષયમાં આગળ વધવાના સ્વપનામં ગુંથાયેલી રહેતી. તેને બધી સ્વતંત્રતા હતી. સુંદર પોર્ટફોલિયો તૈયાર કરીને રાખ્યો હતો. સગા સંબંધી તેમજ પોતાના મિત્ર મંડંળમાં વાત કરતી. સ્પર્શના પપ્પાના મિત્રને પોતાના ઘરનું ‘રિનોવેશન’ કરાવવું હતું. ધ્વનિ નવી હતી તેથી તેનો ભાવ ખૂબ વ્યાજબી લાગ્યો. ધ્વનિએ પોતાની છાપ સુંદર પાડી અને પહેલું કામ મેળવ્યું.

મિહિર અંકલ ધ્વનિની વાતચીત અને તૈયાર કરેલા ડ્રોઈંગથી પ્રભાવિત થયા હતા. પહેલું કામ મળ્યું, ધ્વનિ ખૂબ ખુશ હતી. આવો સુંદર મોકો મળ્યો હતો. તેને પોતાની કાબેલિયત સિદ્ધ કરવી હતી. કામ કાજમાં ડૂબેલી ધ્વનિ ઘણિવાર સ્પર્શ સાથે બહાર જઈ શકતી નહી. છતાં પ્રયત્ન પૂર્વક ધ્યાન રાખતી કે સ્પર્શ નારાજ ન થાય. મિહિર અંકલ ધ્વનિના કામથી સંતુષ્ટ હતા. સહુથી વધારે ખુશીની વાત એ હતી કે ધ્વનિનું કામ ચીવટ ભર્યું અને પૈસા બજાર કરતાં અડધા. ધ્વનિ એ નક્કી કર્યું હતું કે પૈસા ભલે થોડા ઓછા મળે કામ સારું હશે તો પોતાનું નામ ચર્ચામાં આવશે. પછી ધીમે ધીમે આગળ જતા પૈસા વધારવામાં વાંધો નહિ આવે.

આમ સહુ પોત પોતાની પ્રવૃત્તિમાં રચ્યા પચ્યા રહેતાં. લગ્નને દસેક મહિના થઈ ગયા હતા. દર વર્ષે આવે છે તેમ આ વર્ષે પણ નવરાત્રી, શરદ પૂર્ણિમા અને દિવાળી આવી પહોંચ્યા. નવરાત્રીના પહેલે દિવસે ઝરણાએ ઘરમાં ગરબાની સ્થાપના કરી.

સવારે નાસ્તાના ટેબ પર સ્પર્શ બોલ્યો,’ મમ્મી આજે રાતના ગરબામાં હું, કૃતિ અને ધ્વનિ જવાના’.

ધ્વનિ, વિચારવા લાગી આજે મારે ખૂબ કામ છે. સાંજના આવીને હું તો થાકી જાંઉ છું. ગરબામાં તો શનિ, રવી જવાય’. બોલી કાંઈ નહી પણ સ્પર્શને રાતના સમજાવીશ  એમ વિચારી બધા કામ પર ગયા. ઝરણાએ તો સ્પર્ધા માટે ‘નૃત્ય નાટિકા’નું માર્ગદર્શન કર્યું હતું જેનો કાર્યક્રમ શનિવારે બપોરે ચાર વાગે’ ભારતિય વિદ્યા ભવન’માં હતો. તે સીધી રિહર્સલ માટે નિકળી ગઈ.

રસોઈની બધી વાત મહારાજને સમજાવી હતી. રાતના ગરબામાં જવાનું હોય એટલે હલકો ખોરાક બને . ઝરણા તો એક વાર જમીને અપવાસ કરતી. આમ બધા સાંજે સાત વાગે ઘરે ભેગા થયા. અમે તેટલો થાકેલો હોય સ્પર્શ તો આવીને નાહી ધોઈને ટેબલ પર આવીને બેઠો. કૃતિ તો અડધી તૈયાર થઈને આવી હતી. ઝરણાનું મુખ મલક્યું. ધ્વનિ આવી નાહીને ગાઉનમાં આવી ગઈ. થાકેલી હતી.

સ્પર્શે તેની સમક્ષ જોઈ પૂછ્યું, ‘આજે ગરબામાં નથી આવવું’?

ધ્વની ચમકી,’અરે આજે તો બુધવાર છે, આપણે શની રવી જઈશું’.

હવે આશ્ચર્ય સ્પર્શને થયું,” અરે, યાર નવરાત્રીના નવે દિવસ ગરબામાં જવાનું હોય, એમ કાંઈ ચાલે”?

‘સ્પર્શ તને ગરબા આટલા બધા ગમે છે એની તો મને ખબર જ ન હતી’.

‘હવે તો પડીને’!

પણ઼઼઼઼઼

‘જો તું નહી આવે તો હું અને કૃતિ જઈશું’.

ધ્વનિ સડક થઈ ગઈ.

‘મમ્મી, હું અને કૃતિ ૯.૩૦ એ નિકળીશું’, કહીને સ્પર્શ જમ્યો અને એક કલાક આરામ કરવા ગયો.

ધ્વનિ વિચારી રહી, નવ વાગે સ્પર્શ ઉઠીને તૈયાર થવા ગયો. પોતાના રૂમમા જેવો દાખલ થયો તેવો બારણામાં ખોડાઈ ગયો !

/

/

/

/

/

/

/

/

/

ધ્વનિ એવી સુંદર રીતે તૈયાર થઈ હતી કે સ્પર્શને ગરબા અને રાસ ઘરમાં જ ગાવાનું મન થઈ ગયું.





૨જી, ઓક્ટોબર, ૨૦૧૯ પૂ. બાપુ અને શ્રી લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી

1 10 2019

પૂજ્ય બાપુ, આજે ૧૫૦મી વર્ષગાંઠ ઉજવતા હૈયું અને આંખો બન્ને ભરાઈ આવે છે. બાપુ, ૨૧મી સદીમાં તમારા વિચારોને કેટલું મહત્વ આપવું અને કેટલુ આચરણમાં ઉતારવું એ ગહન પ્રશ્નનો ઉકેલ શોધું છું. તમે ભારતની ધરતી પર વિહર્યા હતા એ એક સ્વપ્ન લાગે છે. હા, એ હકિકત છે તેમાં શંકાને સ્થાન નથી. અસહકાર, સ્વદેશીની હલચલ, મીઠાનો સત્યાગ્રહ, સત્યની ઉપાસના, પ્રાર્થનાનું મહત્વ બાપુ આ સઘળાં શબ્દો હવે શબ્દકોષ સુધી સિમિત થઈ ગયા છે.

આપણા દેશની પ્રજા બુદ્ધિશાળી છે, તેમાં બે મત નથી. તમારી જેમ પરદેશ જઈ ભણીને બેસુમાર કમાય છે. તે આનંદ તેમજ ગૌરવવંતા સમાચાર છે. હેં બાપુ, તમે પણ પરદેશ ખેડ્યું હતું. બેરિસ્ટર થયા હતા. તમારામાં   દેશ પ્રત્યે ભાવના જાગવાનું મૂળ હું શોધીને થાકી. ક્યાંય નરી આંખે દેખાતું નથી ?

હેં, બાપુ તમને હ્રદયમાં ભારતની આજની પરિસ્થિતિ જોઈને ગર્વ કરવાનું મન થાય છે ખરું ? તમારો ‘સત્ય અને અંહિસા પ્રત્યેનો પ્રેમ તો આજે ૨૧મી સદીમાં અભેરાઈ પર ચડી ગયો છે.  જો કોઈ થોથાં મળી આવે તો તે કદાચ ધુળ ખાતાં હશે, યા ઉધઈ ખાઈ ગઈ હશે !

મનુષ્ય નામનું પ્રાણી સ્વર્થથી ભરેલો હોય તે જગજાહેર છે. કિંતુ સ્વાર્થની માત્રા જ્યારે માઝા મૂકી માર્ગના દરેક જીવ જંતુ યા માનવને કચડે ત્યારે હ્રદયમાં વેદનાની ટીસ ઉઠે છે ! બાપુ ૨૧મી સદીમાં માનવ ‘પૈસાને’ કેમ આટલું બધું મહત્વ આપતો હશે ? આ ગહન પ્રશ્નનો ઉકેલ પામવો સહેલો નથી !

બાપુ ભારતની પ્રજાએ ઘણી પ્રગતિ સાધી છે. પણ આપણાં ગામડા હજુ જોઇએ તેટલા વિક્સ્યા નથી.  ઘણીવાર પશ્ચિમનું આંધળુ અનુકરણ નજરે પડે છે. ત્યારે દર્દ થાય છે. બાપુ છેલ્લા છ વર્ષથી ભારતની સત્તનું સુકાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી અને અમિત શાહના હાથમાં આવ્યા પછી હવે જીવ જરા હેઠો બેઠો છે. પ્રગતિની ઝાંખી થઈ રહી છે.

ભારતિય હોવાનું ગૌરવ હમેશા દિલમાં વસેલું હતું, હવે ,’સોનામાં સુગંધ ભળી ‘ હોય તેવી ભાવના અનુભવું છું.

બાપુ ફરિયાદ  તેમજ હાલત જણાવવા આ પત્ર ખાસ લખ્યો છે. બાપુ દિલનો ઉભરો ઠાલવ્યો.  એ સિવાય બીજું કરી પણ શું શકું ? જુવાનીમાં ઘણું બધું કરવાની તમન્ના હતી . સમય અને સંજોગો પ્રાપ્ત ન થયા. હા, તમે ભલે બોખા મોઢે હસો મારા પર, પણ એ સત્ય છે. સંસારની માયાજાળ્માં ગુંથાઈ હતી.  આજે ‘બુઢાપા’ એ ઘેરી છે. છતાં પણ બનતું કરી રહી છું. તમે મારા જીવનનો હિસાબ માગો તે પહેલાં આપી દીધો.

આપના ચરણોમાં વંદન.

શ્રી લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી, ભારતના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન જેમનું શંકાસ્પદ હાલતમાં રશિયામાં મૃત્યુ નિપજ્યું હતું. શ્રીલાલ બહાદૂર શાસ્ત્રી તેમની સાદગી અને દેશપ્રેમ માટે પ્રખ્યાત હતા.  ” જય જવાન જય કિસાન” નો નારો આપી દેશની પ્રજાને જાગૃત કરી હતી.

દર સોમવારે એક ટંક ભાણું ત્યજવાનું, બતાવી દેશની અન્નની સમસ્યાનો હલ બતાવ્યો હતો. કેવો સુંદર વિચાર. તેમને પણ આજે શત શત પણામ.

બાપુ જે કારણે આજે પત્ર લખવા પ્રેરાઈ તેનું મુખ્ય કારણ તો જણાવવાનું રહી ગયું .

આપને બન્નેને આજે “જન્મદિન નિમિત્તે” ખૂબ ખૂબ વધાઈ. તમારા બંનેના જીવનમાંથી જે લઈ શકાય તે સંદેશો ગ્રહણ કરી જીવન જીવવાનો નમ્ર પ્રયાસ ચાલુ છે.

જય હિંદ

 

 

 

 





નવરાત્રીના નવ દિવસ (૨૦૧૯)

29 09 2019

નવરાત્રી આવે એટલે યાદ આવે વચ્ચે મૂકાતો ગરબો. ગરબો બ્રહ્માંડનું પ્રતિક છે. ગરબામાં ૨૭ છિદ્ર હોય છે. ૯ છિદ્રની ૩ લાઈન. એટલે ૨૭ છિદ્ર, તે ૨૭ નક્ષત્ર છે.  દરેક નક્ષત્રને ચાર ચરણ હોય છે. ૨૭ ને ૪ વડૅ ગુણીએ એટલે થાય ૧૦૮. નવરાત્રીમાં ગરબાને મધ્યમાં રાખી ૧૦૮ વખત ગરબી રમવાથી બ્રહ્માંડની પ્રદક્ષિણા કરવાનું પુણ્ય મળે છે.

નવ દિવસના અપવાસ દ્વારા સંયમ અને સાત્વિકતા કેળવાય છે. દિલમાં ભક્તિનું પદાર્પણ થશે. સ્વાસ્થ્ય સારું રહેશે. માને રિઝવવા ગરબે ઘુમવાની મોજ મણાશે.

નવધા ભક્તિના નવ પગથિયા ચડવાની સરળતા કરી આપશે. મંગલતા પ્રસરશે. શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ રાખી કરેલી ભક્તિ રંગ લાવશે. આપણા દરેક તહેવારો પાછળનો ગુઢાર્થ સમજી તેનું આચરણ કરવાથી સમગ્ર તન અને બદનમાં એક અનોખી લહેરખી ફરી વળે છે.

ઘણા લોકોને ફરિયાદ કરતાં સાંભળ્યા છે. આ બધું દર વર્ષે આવે છે. ‘ઓ મારા બુધ્ધિજીવી ભાઈઓ અને બહેનો માત્ર એટલું જ કહીશ, ‘દર વર્ષે નહી તો શું દર મહિને આવે ?

‘તેથી તો આપણા ઉત્સવો, તહેવારોનું ગૌરવ જળવાઈ રહ્યું છે.

નવરાત્રી દિવાળી આવવાનું રણશિંગુ ફૂંકે છે. મુખ્ય ત્રણ દેવીનું અધિષ્ઠાન થાય છે. ‘દુર્ગામાતા,લક્ષ્મીજી અને સરસ્વતિ’.દુર્ગામાતા જીવનમાંથી દુર્ગતિ દૂર કરે છે. મનને પાવન કરે છે.લક્ષ્મીજી ઐશ્વર્ય પ્રદાન કરે છે.સરસ્વતિ વિદ્યાની દેનાર છે. વિદ્યા એટલે માત્ર ધન કમાવા કાજે વિદ્યાપિઠનું જ્ઞાન નહી.પોતાના અંતરાત્માને ઓળખી તેને સતનો માર્ગ ચિંધનાર.

નવરાત્રી દરમ્યાન નવ રિપુ હણવાની કોશિશ કરવી
૧.અહંકાર , ૨.ક્રોધ,  ૩.નિરાશા,   ૪.ઈર્ષ્યા,    ૫.સ્વાર્થ,    ૬.લોભ,    ૭.મોહ,   ૮.મદ,   ૯. મત્સર

આમ કરવાથી ” વિજયા દશમી” એ રાવણ હણાશે! રામ રાજ્યનું સ્થાપન થશે. ભલે આ વાત પૌરાણિક લાગે. કિંતુ તેમાં આજની તવારિખનું સનાતન સત્ય છુપાયું છે!

પિતા વિના માતા બનવું અસંભવ છે !

નવરાત્રીના ટાણે માતા પૂજનિય છે.

તેની સરાહના અને ઉત્સવ ૯ દિવસ મનાવતા પરમ પિતા પરમેશ્વરને સદા યાદ કરવા !.

નવરાત્રીનો તહેવાર આજે ૨૧મી સદીમાં ખૂબ આદર પામી રહ્યો છે. આ દિવસો દરમ્યાન પૂજન સાથે, અબાલ, વૃદ્ધ, જુવાન સહુને ગરબે ઘુમતા જોવા એ લહાવો છે. આ તહેવારના દિવસો હવે આપણ ભારત પૂરતા જ મર્યાદિત નથી રહ્યા. પરદેશમાં પણ તેની બોલબાલા છે. વળી ભારતિય ઉપરાંત વિશ્વની પ્રજા જોડાઈને આ ગરબા તેમજ રાસની રમઝટ માણે છે.

જુવાનિયાઓને ગરબે ફરતા, હિંચ  લેતા, ગરબીમાં ઘુમતા અને રાસ રમતા જોઈ એક વાર દિલ કહે છે,” ચાલને પાછાં જુવાન થઈ જઈએ ‘ !