શું શોધો છો ?

23 02 2018

 

હોસ્પિટલની લોબીમાં અભિષેક લમણે હાથ દઈને બેઠો હતો. અચલાની ચીસોને બદલે ત્યાં શાંતિ જણાઈ. અચલામાં હવે ચીસો પાડવાની પણ શક્તિ ન હતી. બાળકના આવવાની બધી તૈયારી થઈ ચૂકી હતી. જો જરૂર પડૅ તો સી. સેકશન કરવાની પરવાનગી આપી દીધી હતી. ચિંતા અને ઉદાસી અભિષેકના મુખ પર ખરડાયા હતા. અચાનક કોલેજથી આવી ચડેલા અંશે પપ્પાના ખભા પર હાથ મૂક્યો. અભિષેક ચોંકી ઉઠ્યો પણ અંશને જોઈને ફિક્કું હસ્યો.

જ્યારે અભિષેકને તેના દીકરાએ પ્રશ્ન કર્યો ત્યારે, તે એકદમ ખળભળી ઉઠ્યો.

“પપ્પા, તમે શું શોધો છો”?

શું મારો  દીકરો મને આ સવાલ પૂછી રહ્યો છે ? મેં તેને પ્રેમથી નજીક બોલાવ્યો, ‘કેમ બેટા આવું પૂછવું પડ્યું’?

‘પપ્પા, હું સહુથી મોટો દીકરો, પછી પાંચ બહેનો અને આજે મમ્મીએ છઠ્ઠી બહેનને જન્મ આપ્યો.   અંશ ૨૦ વર્ષનો હતો. હવે તેને બધી ખબર પડતી હતી. ૨૧મી સદીના બાળકો શાનાથી અજાણ્યા તેમજ વંચિત હોય એ એક પ્રશ્ન છે. અભિષેક વિચારમાં ડૂબી ગયો. આપણા દેશની પ્રજા જ્યાં કૂદકે અને ભૂસકે વધી રહી છે ત્યાં મેં આવું કામ કેમ કર્યું ? પોતાના દીકરાને ઉત્તર આપવા માટે તે મુંઝાયો. હા, ધંધો સારો હતો. પૈસે ટકે સધ્ધર હતો . ઘરમાં કોઈ પણ વાતની કમી ન હતી.  કિંતુ આટલો બધો સ્વાર્થી કેવી રીતે થઈ ગયો. માત્ર પોતાના પરિવાર વિસ્તારવાનો જ વિચાર કરવાનો? આવનાર બાળકના  ભવિષ્ય અને ભારતની આબાદી માટે તેણે કાંઈ જ વિચારવાનું નહી ? તે અભણ તો ન હતો !

વધુ બાળક ન થાય તેની કાળજી લેવાની તેની ફરજ બનતી હતી. જો અચલા કાંઈ પણ કહે તો તેને ઉતારી પાડવામાં પાવરધો હતો. આ તો જ્યારે પોતાના લોહીએ આ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો ત્યારે તેની આંખ ખૂલી. ખૂબ મોડું થઈ ગયું હતું. તે હમેશા પોતાની જાતને આશ્વાસન આપતો, ” મુસલમાન લોકો આપણા દેશની આબાદી બઢાવે છે . હું શું કામ પાછળ રહું’ ?

વાત વણસી ગઈ હતી. અંશે તો પિતાની આંખ ખોલવાનું કાર્ય સફળતા પૂર્વક પાર પાડ્યું. ઉપરા ઉપરી બાળકોને જન્મ આપનાર માતા સાવ નંખાઈ ગઈ હતી. છેલ્લે ટાણે તેની અશક્તિને કારણે માતા તેમજ દીકરી બન્નેની જાન ખતરામાં હતાં. ઘણા પ્રયત્નો કર્યા પણ અંતે અભિષેક બાજી હારી ગયો.  અંશે જ્યારે માતાના દેહને અગ્નિદાહ આપ્યો ત્યારે અંતરથી ધ્રુજી ઉઠ્યો.  મોટી ત્રણ બહેનો થોડી સમજુ હતી. નાની બે તો ચાર અને બે વર્ષની હતી.  અભિષેકને માથે આભ ટૂટી પડ્યું.

હવે શું ?

અંતિમ ક્રિયાની બધી વિધિ પૂર્ણ કરી. અભિષેકે સગા તેમજ વહાલાંઓને જણાવ્યું કે,’ કોઈ પણ જાતના રિતરિવાજમાં હું, માનતો નથી. અચલા તેમજ મારી નાની દીકરી પાછળ જે કરવું હશે તે અમે નક્કી કરીશું. ઘરે મળવા આવવાની કે દુઃખ પ્રદર્શિત કરવાના શિષ્ટાચારની આવશ્યકતા નથી. જય શ્રી કૃષ્ણ . ”

શનીવાર અને રવીવારે બધાએ સાથે બેસીને નક્કી કર્યું. અભિષેકના માતા તેમજ પિતાએ નાની બાળકીઓને સંભાળવાની જવાબદારી લીધી. અચલાના માતા તેમજ પિતાએ પણ સહકાર આપવાનું સ્વેચ્છાએ વિચાર્યું.  અંશ ખૂબ જવાબદાર મોટોભાઈ રાતોરાત બની ગયો. અભિષેકની તો રાતની નિંદર પલાયન થઈ ગઈ. સારું હતું અચલાના સમયથી ઘરમાં નોકર, મહારાજ તથા દીકરીઓ માટે આયાની સુંદર વ્યવસ્થા હતી. અભિષેક દરેકને સુંદર પગાર આપતો અને તેમને આડભીડ વખતે પૈસાની મદદ કરવામાં આનાકાની ન કરતો. તેને ત્યાં કામ કરવાવાળા દરેક વ્યક્તિના, દવાના બીલ, તેમના બાળકોનું શિક્ષણ પ્રેમથી ભરતો.

અંશનું કોલેજનું છેલ્લું વર્ષ હતું. ૨૦ વર્ષની ઉમરે કોલેજમાંથી સ્નાતક થઈને તૈયાર થઈ ગયો. તેની ટકોરને કારણે અભિષેકને પોતાના પુત્રમાં ખૂબ સુંદર સંસ્કારની ઝાંખી થઈ. પિતાએ પુત્ર પાસે ખુલ્લ દિલે કબૂલ્યું.

‘બેટા , મારા બેજવાબદાર વર્તનને કારણે સહુ બાળકોએ માતા અને મેં પત્ની ખોઈ.’

‘પપ્પા તમને પસ્તાવો થયો છે. તમારી ભાવના સારી છે. હવે હું છું ને, તમારી સાથે ખભે ખભો મિલાવીને કામ કરીશ.  ગયેલી મમ્મી પાછી નહી આવે. બહેનો મને ખૂબ વહાલી છે. આપણે બન્ને સાથે તેમનો સંગ માણીશું. તેમના ઉછેરમાં કે પ્રગતિમાં કોઈ બાધા નહી આવે તેનો ખ્યાલ કરીશું’.

અભિષેક તો અંશની સહાય પામીને ધન્ય થઈ ગયો. તેને તો પુત્રના રૂપમાં જીગરી દોસ્ત મળ્યાનો આનંદ થયો.

‘પપ્પા તમે એટલે તો મારું નામ ‘અંશ’ પાડ્યું હતુ.’

‘બેટા મેં નહી તારી મમ્મીએ, એક તો તું દેખાય મારા જેવો અને પાછો દીકરો. તને જોઈને મમ્મી બોલી ઉઠી હતી, અભિષેક આ જુઓ તમારો અંશ, તમારા જેવા નાક અને નકશાને લઈને આવ્યો છે’.

પિતાજી, ‘મારી મમ્મી સાચું બોલી હતી, હું તમારો અંશ , નાક નકશા સાથેનો વિચારોનો નહી ! તમારી જેમ —–‘

અભિષેક અટ્ટાહાસ્ય કરતાં બોલ્યો ,’માન લિયા દોસ્ત, તેરે કો સલામ’.

અંશને પપ્પાની ખેલદિલે પર ખૂબ ગર્વ થયો. હવે માત્ર વાતોમાં સમય બરબાદ કરવાનું પાલવે તેમ ન હતું. અનુ અને અમી જોડિયા બહેનો હતી. સહુથી મોટી. કોલેજનો ઉબરો ઓળંગી પ્રવેશ મેળવી ચૂકી હતી. મોટી હોવાને કારણે નાની બહેનોને સંભાળવાની થોડી જવાબદારી તેમના પર નાખી.  ચાર વર્ષની આભા અને બે વર્ષની આન્યા ની દેખરેખ ભલે આયા કરતી હોય પણ નિગરાની તેમને રાખવી પડતી. દાદી ને આંખે જરા ઓછું દેખાતું. આયા ગોલમાલ ન કરે તે મોટી બે બહેનો જોતી.  મોતિયો ઉતરાવ્યો પછી દાદીની આંખો સુધરવાને બદલે વધારે ખરાબ થઈ હતી. વચલી અનુષ્કા, ૯માં ધોરણમાં હતી.

અંશને પપ્પાની બીજી બાજુનો અનુભવ થયો. પપ્પાની યાદ શક્તિ પર એ મુસ્તાક બન્યો. જેવી કુશળતાથી પપ્પાએ ધંધો વિકસાવ્યો હતો તે જાણી અંશ મોઢામાં આંગળા નાખી ગયો. ધીરે ધીરે પપ્પામાં રહેલાં ગુણોનો ‘ખુલજા સિમ સિમ દરવાજો’ ખૂલતો ગયો. મમ્મીને દિલથી ચાહતા પપ્પા, જીવનમાં ગોથું ખાઈ ગયા. પણ જે થઈ ગયું તેનો અફસોસ કરવો નકામો હતો.   એ તો ભૂલી પણ ગયો હતો કે તેણે પપ્પાને આવી વાત હસવામાં કરી હતી. મમ્મીનું જવું અને પપ્પાની નજીક સરવું એ લહાવો તેને માણવો હતો. પિતા અને પુત્રની જોડીએ આ કામ સફળતા પૂર્વક પાર પાડવાનો નિર્ધાર કર્યો.

જો કે આને કામ કહેવું યોગ્ય શબ્દ ન હતો.  પરિવારનો બાગ સુંદર રીતે મઘમઘી ઉઠે તે માટે બાપ અને દીકરાએ કમર કસી. અંશે સ્નાતકની પદવી હાંસિલ કરી  આગળ ફાઈનાન્સમાં માસ્ટર્સ કરવાનું વિચાર્યું. જેથી પિતા અને કુટુંબ માટે સમય ફાળવી શકાય.

‘કેમ પપ્પા આજે સારું નથી લાગતું’ ?

‘હા, બેટા તું તો હવે મની બરાબર વાંચતો થઈ ગયો છે ‘ ?

‘અરે, પપ્પા તમને હવે નજદિકથી રોજ નિહાળું છું’.

‘બેટા તારી મમ્મી સ્વપનામાં આવી હતી, કહે કે મારા દીકરાને સાચવજો. એ તમને બરાબર સમજતો થઈ ગયો છે. એની જુવાની વેડફતા નહી’.

‘પપ્પા, તમે મારી ચિંતા ન કરો. મમ્મીએ મને ખૂબ શીળી છાયા આપી તેથી તો તમારી નજદિક આવવાનો મોકો મળ્યો ન હતો. બોલો મારા જેવું નસિબદાર કોણ છે ?  આ પાંચેય બહેનો એ પ્યારથી વંચિત રહી. અમી અને અનુને થોડો અનુભવ થયો છે. અનુષ્કા, આભા અને આન્યાની પરવરિશ આપણે તથા દાદા અને દાદીએ સાથે મળીને કરવાની છે’. ખોટા વિચાર ન કરો.

અભિષેક , અંશને એક પલક તાકી રહ્યો. વિચારી રહ્યો ,’આ મારો દીકરો કઈ રીતે આટલો સમજુ અને શાણો પાક્યો’ ?

આજે આખી રાત અચલા જોડે વાત કરી હતી ,સવારના પહોરમાં મીઠી નિંદર આવી ત્યાં આન્યાએ ઘર ગજવી મૂક્યું. બસ મમ્મી જોઈતી હતી. હવે મમ્મી ક્યાંથી લાવવી. ખૂબ મનાવી, લાલચ આપી પણ એકની બે ન થઈ. ત્યાં અમીને વિચાર આવ્યો. આન્યાની વર્ષગાંઠ વખતે વિડિયો લીધી  હતી. તે ચાલુ કરવાનું ભાઈને કહ્યું. અંશે આન્યાને ખોળામાં બેસાડી સી.ડી. ચાલુ કરી. અચાનક આન્યા મમ્મીને જોઈને ખુશ થઈ ગઈ. અભિષેક દૂરથી નિહાળી રહ્યો. તેનામાં હિમત ન હતી કે કશું બોલી શકે. અનુ અને અમી કોલેજ જવા નિકળી ગયા. એક ગાડી ઘરે રાખી હતી. બાળકો તેમેજ દાદા અને દાદીની તહોનતમાં.

આન્યા રાજી થઈ એટલે આયાને સોંપી બધા ચા પીવા આવ્યા. અનુષ્કા સ્કૂલ બસમાં જતી. આભાને બાર વાગ્યાની સ્કૂલ હતી એટલે નિરાંતે દૂધ નાસ્તો કરી આન્યા સાથે મમ્મીની મોજ માણવા બેઠી.  દાદીમાએ જવાબદારી ઉપાડી હતી. આન્યા ને તો દાદી જ પોતાની મમ્મી લાગવા માંડી. અનુષ્કા, અમી અને અનુ જાણતા કે આ દાદી છે. નાની આન્યા અને આભા ધીરે ધીરે મમ્મીને વિસરી ગયા.

આજે અંશને ઘરે આવતા મોડું થયું. પપ્પાની ઓફિસમાં પણ ગયો ન હતો. અભિષેકને ચિંતા થઈ .  સેલ ફોન લગાવ્યો. બંધ હતો. અભિષેક કાગડોળે દીકરાની રાહ જોઈ રહ્યો હતો. રાતના દસ વાગે આવ્યો.

‘કેમ બેટ મોડું થયું. ક્યાં હતો આખો દિવસ?’

અંશે હસતાં હસતાં કહ્યું, ‘પપ્પા સાચું કહું કે બહાનું બનાવું.’.

‘બેટા જ્યાં સુધી હું તને ઓળખું છું, તું બહાનું સરખું આપી નહી શકે. જુઠું બોલવું તારા સ્વભાવમાં નથી. સાચું કહીશ તો તારી મુશ્કેલીમાં ભાગિદાર થઈશ અને સારા સમાચર હશે તો તારી ખુશી બેવડાશે’.

અંશ પપ્પાના મુત્સદીગીરી જેવા સ્વભાવથી ગેલમાં આવી ગયો.

‘પપ્પા, તમે ઉસ્તાદ થઈ ગયા છો. ‘

‘બેટા એક દિવસ હું પણ તારી ઉમરનો હતો’.

‘તો પછી કહી આપો કારણ શું હશે’ ?

‘ જો , હું તને ઓળખતો હોંઉ અને કારણ સાચું હોય તો ના નહી પાડવાની’.

બાપ દીકરાની વાતમાં  દાદા અને દાદી કાંઈ સમજી શક્યા નહી. ‘એમ કરો તમે બાપ દીકરા પહેલી સુલઝાવો અમે સૂવા જઈએ છીએ’.

અભિષેકે કહ્યું સારું અને પછી અંશ સામે આંખ મિચાકારી, ‘બોલ બેટુ, કારણ કોઈ છોકરી છે ને’ ?

‘જી પપ્પા. ‘

‘અરે પણ તેમાં શરમાય છે શું?  એક જમાનામાં હું પણ તારી ઉમરનો હતો.’ ચાર વાક્યમાં બીજી વાર આ વાક્ય બોલી અચલાને મૂક અંજલી આપી.

પપ્પા, જ્યારથી મમ્મી ગઈ છે, આપણા જીવનમાં  ‘યુ ટર્ન’ આવી ગયો છે. જેને કારણે મારી મિત્ર, પૂર્ણા ખૂબ નારાજ હતી. આજે તો તે છેલ્લા પાટલે બેસી ગઈ હતી.

‘ જો અંશ, તું આજનો દિવસ મારી સાથે નહી વિતાવે તો સમજ જે કે હું તારી જિંદગીમાં નથી’.

‘પણ આજે એવું તોશું છે કે સાવ આમ બોલે છે’.

‘એય, તે પણ મારે તને યાદ કરાવવું પડશે’ ?

અચાનક અંશને યાદ આવ્યું , આજે પૂર્ણાની વર્ષગાંઠ હતી.  પૂર્ણાએ જબરદસ્તીથી તેનો ફોન સ્વીચ ઓફ કરી દીધો હતો.

અંશના પપ્પાજી હવે મિત્ર થઈ ગયા હતા. તેણે બધી વાત કરી.

‘પપ્પા, પૂર્ણા તમને અને મારી બહેનોને મળવા માગે છે. તમને વાંધો ન હોય તો ઘરે બોલાવું.  મમ્મીના વિરહનું  દુખ હળવું કરવામાં તેણે મને ખૂબ મદદ કરી છે.’

આવતે મહિને મમ્મીની યાદમાં બધા પિકનિક પર જવાના હતા. પૂર્ણાને પણ સાથે આવવાનું આમંત્રણ મળ્યું.

અંશ પોતાની બેવડી ભૂમિકા ભજવી રહ્યો હતો. પૂર્ણાનો સંગ તેમાં રંગ લાવતો. પૂર્ણા અને અંશ લગ્નની બેડીમાં ક્યારે બંધાશે એ તો હજુ નક્કી કરી શક્યા ન હતાં. છતાં અંશની પડખે ઉભી રહી પૂર્ણા અંશને બનતી સહાય કરતી. અભિષેકે હવે ધંધાની જવાબદારી અંશને સોંપી સાથે વર્ષો જૂનો મેનેજર પણ હતો.

અભિષેકે દીકરીઓના જીવનમાં રસ લીધો. તેમને માતાની ખોટ ન સાલે તે માટે બધી તૈયારી રાખતો. મોટી બન્નેને કહી દીધું તમે ભણો અને તમારા ભવિષ્યની કારકિર્દી માટે તૈયાર થઈ જાવ. આનુષ્કા, આભા અને આન્યા પર હું પૂરતું ધ્યાન કેંદ્રિત કરીશ. અંશને પણ ધંધાની આંટીઘુંટીથી વાકેફ થવાનું હતું. માસ્ટર્સ પુરું કરી બધો વખત ધંધામાં ગાળતો. અભિષેકે તેને બરાબર પલોટવા માંડ્યો. અંશ પિતાજીની કુનેહથી વાકેફ હતો. તેને ગર્વ હતો કે પિતાજી હવે બહેનોની પ્રવૃત્તિમાં પ્રવૃત્ત થયા છે.

અમીને ડોક્ટરી ભણતા અનુજ સાથે ઓળખાણ થઈ. બન્ને સાથે હતાં. ભવિષ્યના રંગીન શમણા જોવા લાગ્યા. અનુને અમિત મળ્યો . બન્નેને કોર્પોરેટ લૉમાં રસ હતો.  એ બન્ને ઠેકાણે પડી ગયા. જ્યારે અંશ ૨૮ વર્ષનો થયો ત્યારે અભિષેકે સામે ચડીને કહ્યું, “બેટા હવે લગ્નની શરણાઈ વગડાવીએ”.

અંશ બોલી ઉઠ્યો ,’પપ્પા હું રાહ જોતો હતો કે તમે મને ક્યારે કહો છો”.

આખું ઘર લગ્નની તૈયારીમાં ધમધમી ઉઠ્યું. મુંબઈની મોંઘામાં મોંઘી ‘વેડિંગ પ્લાનર’ને સોંપ્યું . ઘરમાં મા તો હતી નહી. દાદી આજના રિતરિવાજથી   અજાણી. આન્યા હવે મોટી થઈ હતી તેથી કામકાજમાં દાદીને થોડી નવરાશ મળતી. અભિષેકે પપ્પાના પાત્રમાં ” મા”નું ‘પાત્ર’ ભજવવામાં પી.એચ.ડી. કરી લીધું હતું. ધંધો તો અંશ સંભાળતો. પિતા અને પુત્રની જોડીએ સુંદર કામાગીરી બજાવી. મોટી બન્ને બહેનોએ ભણતર સાથે ગણતર મેળવી પપ્પાને સહકાર આપ્યો.

વાજતે ગાજતે પૂર્ણા  રૂમઝુમ કરતી આવી પહોંચી. દાદી તો વહુને જોઈને ફૂલી ન સમાતી. અભિષેકે ,અંશ અને પૂર્ણાને લગ્ન પછી મધુરજની માણવા આગ્રહ કરીને કાશ્મીર મોકલ્યા. પંદર દિવસ કાશ્મીરની વાદીઓમાં અંશનો હાથ પકડીને ઘુમતા ઘુમતા ‘પૂર્ણા’ સંપૂર્ણપણે ‘અંશમય’ બની ગઈ. અંશને પણ લાગ્યું ભલે તે ‘અંશ’ હતો , ‘પૂર્ણા’ને પત્ની  રૂપે પામીને પૂર્ણ બની ચૂક્યો હતો. ખુશખુશાલ બન્ને પાછા આવ્યા અને કુટુંબમાં સમાઈ ગયા.

પૂર્ણા અને અંશના બાળકને રમાડ્યા વગર એક દિવસ દાદી ઉંઘમાં લાંબી યાત્રા પર ચાલી ગઈ. દાદીના વિરહમાં દાદાએ ઝાઝુ ન ખેંચ્યું. અભિષેકે પૂર્ણાને કહ્યું, ‘મારી મા બાળકોને તૈયાર કરી પોતાની ફરજ બજાવી જતી રહી. તેણે મને તો જન્મ આપ્યો પણ મારા બાળકોને પણ છાતીએ લગાડી સાચવ્યા. હું તેનો ખૂબ ઋણી છું. ‘

‘મા અને પિતા પાછળ અભિષેકે તેમની મરજી મુજબ સઘળું કર્યું. દાદા અને દાદીને બાળકો વહાલા હતાં. અનાથ આશ્રમ અને શાળામાં પાણીની જેમ પૈસા વેરી તેમના આશિર્વાદ મેળવ્યા. અમી અને અનુ પોતાના મનગમતા સાથી સાથે લગ્ન ગ્રંથીથી જોડાઈ પ્રગતિના સોપાન સર કરવા માંડ્યા. અનુષ્કા અમેરિકા એમ.બીએ. કરવા ગઈ અને એન્ડ્રુને પરણી ગઈ. એક બાળક થયા પછી પપ્પાને અને બધા ભાઈ બહેનને મળવા આવી.

અંશ અને પૂર્ણા હજુ બાળક કરવું કે નહી તેના વિચારમાં છે.

‘જો તને જોઈતું હોય તો હા પાડ, નહી તો ના’.

‘કેમ તને નથી જોઈતું’ ?

‘ જો પૂર્ણા મને શું જોઈએ છે, એની મને ખબર નથી’?

‘એમ વાત છે તો તારો કાન લાવ હું તને ખાનગી વાત કહું’.

અંશ કાન નજીક લાવ્યો એટલે બચકું ભરતાં બોલી મને ,’મિલન’ જોઈએ છે.

મોટી ત્રણ પોત પોતાના સંસારમાં ગુલતાન હતી. આ વર્ષે અભિષેક નાની બે ઢીંગલીઓને લઈને અલાસ્કાની ક્રુઝમાં નિકળી ગયો. અલાસ્કામાં બરફની ચાદર ઓઢેલા પર્વત પર ઠંડી લાગતી ત્યારે અચલા અચૂક યાદ આવતી. આન્યા અને આભાને સૌંદર્ય માણવા સાથે સ્કી કરવાની મોજ પડી.

અંશ ધંધો સંભાળતો  હતો. પૂર્ણાએ અંશને તેને ‘ શું જોઈએ છે” , એ શોધ’માં સંપૂર્ણ સહકાર આપવાનો નિર્ધાર પાકો કર્યો.

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements




આંધળી દોટ

17 02 2018

 

 

 

 

અરે નિરવ, તને ક્યારેય ખાવાનો સમય મળે છે ખરો’ ?

મમ્મી , તું જુએ છે ને કે પપ્પાના હીરા અને ઝવેરાતના ધંધામાં હું ગળાડૂબ છું ‘

બેટા, તું કેમ ભૂલે છે કે પૈસા પાછળની આંધળી દોડ તને ક્યાંયનો નહી રહેવા દે’.

હા, મમ્મી, તું માનશે, મેં હિરલને પાંચ દિવસર્થી જોઈ નથી. સવારે શાળાએ જાય, રાતના હું આવું ત્યારે સૂઈ ગઈ હોય’.

બેટા આવા પૈસાને અને ધંધાને શું કરીશ’?

તને ખબર છે ત્રણ દિવસથી ઝરણા ઉઠી શકતી નથી, એ તો તું આવે ત્યારે માત્ર હસતું મોઢું રાખે છે’.

મમ્મી, શું થયું છે એને’?

તું કેમ તેને નથી પૂછતો’?

મમ્મી આ રવીવારે આખો દિવસ હું ઝરણા અને હિરલ સાથે ગાળીશ’.

આમ ફોન ઉપર વાત કરીને નિરવ પાછો કાગળિયાઓમાં ડૂબી ગયો. ઝરણા જ્યારે નિરવના મમ્મી સાથે ‘ફેસ ટાઈમ’ કરતી ત્યારે બધું જણાવતી. નિરવ પાસે તો સમય જ ક્યાં હતો? ઝરણા પૂછે ત્યારે ઉડાઉ જવાબ આપે. ધંધામાં ક્યાં શું કરે છે તેની રતિભર ખબર ઝરણાને ન હોય. ઘણીવાર એવું લાગે , આ કેવો પતિ અને પત્નીનો રિશ્તો ? પણ શું કરે અમુક પતિઓ માનતા હોય છે, ‘પત્નીને આમાં શું ગતાગમ પડે’?

એમ સમજી ધંધામાં કાળા ધોળા કરે તે પણ પત્નીને ખબર ન હોય. જ્યારે પત્નીને બધું ખબર પડે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય ! બિચારી એવી ફસાય કે કોઈ નિર્ણય લેવા શક્તિમાન ન રહે. નિરવભાઈ પણ આવું જ કાંઇક કરતા હતા. સમાજમાં મોટાભા થઈને ફરે. હીરાના બજારમાં તો તેના નમના સિક્કા ચાલે. મુખ પર ‘પ્લાસ્ટિક હાસ્ય’ હમેશા જડેલું રહેતું. અંદરખાનેથી પોલંપોલ હતી. પાઘડી પહેરાવવામાં અને ફેરવવામાં એક્કો, એટલે નિરવ પંડ્યા!

એન્ટવર્પની બેંકમાંથી ભારતને અને ભારતની બેંકમાંથી એન્ટવર્પના ખાતાઓમાં પૈસાની જબરદસ્ત ગોલમાલ કરી હતી. હવે જ્યારે બેંકોમાંથી ઓવરડ્રાફ્ટ બંધ થયો અને પૈસા ટ્રાન્સફરમાં ગોટાળા થવા માંડ્યા ત્યારે નિરવને લાગ્યં પરિસ્થિતિ વણસતી જાય  છે.

રવીવાર આવવાને હજુ બે દિવસની વાર હતી. ઝરણાને મનાવી હતી. આ વખતે રવીવારને દિવસે ધંધાનું કોઈ પણ કામ નહિ કરું. તારી અને હિરલ સાથે ગુજારીશ. તું કોઈને પણ મળવાનું રાખીશ નહી.

ઝરણા કાગડોળે રવીવારની રાહ જોઈ રહી. શુક્રવારે સવારે નિરવ ઓફિસ જવા નિકળ્યો. હજુ તેણે ઘરબહાર પગ મૂક્યો નથી ત્યાં, ‘ઈનકમ ટેક્સ’ના ખાતામાંથી ચાર જણા આવ્યા.   સારું થયું હિરલ પપ્પાની પહેલા સ્કૂલમાં જવા નિકળી ગઈ હતી.

ઝરણાને જરા આંચકો લાગ્યો. તેને થયું આ લોકો ખરેખર મારે ત્યાં દરોડો પાડવા આવ્યા છે. ખૂબ શાંતિથી અને વિનય પૂર્વક વાત કરી રહી. પોતાની અશક્તિ આવનાર આંગતુકોથી છૂપાવવાનો વ્યર્થ પ્રયત્ન કરતી રહી. ગભરાયા વગર, હતી એટલી બધી હિમત ભેગી કરીને બોલી,

‘આપ લોકો સાચા સરનામે આવ્યા છો ?’

‘શું આ નિરવ પંડાયાનું ઘર હોય તો સરનામું સાચું છે’.

‘હા, આ નિરવ પંડ્યાનું ઘર છે’.

સર્ચ વૉરન્ટ બતાવશો’ ?

આવનાર વ્યક્તિઓએ સરકારી કાગળિયા પેશ કર્યા.

હવે ઝરણા પાસે બીજો કોઈ ઈલાજ ન હતો.

ઝરણાને કોઈને પણ ફોન કરવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી. એન્ટવર્પમાં ભારતિય વસ્તીની વચ્ચે રહેતા હતા એટલે સારું હતું. બાજુમાં રહેતા અનુબહેનને કાંઈ શંકા ગઈ. તેમણે નિરવને ફોન કરી સમાચાર આપ્યા. નિરવ હવે ગભરાયો . ઘરમાં એકલી ઝરણા હતી તેની પણ ચિંતા કર્યા વગર સીધો એરપોર્ટથી દુબઈના પ્લેનમાં બેસી ગયો. ઝરણાતો ભોળાભાવે   આવેલા આંગતુકો સાથે વાત કરતી હતી.

પોતાની તબિયત નાદુરસ્ત છે એ પણ વાતવાતમાં જણાવી દીધું. ઝરણા પાસેથી કોઈ એવી બાતમી ન મળી કે જેનાથી પેલા દરોડો પાડનારને માહિતિ મળે. બપોરે હિરલને આવવાનો સમય થયો ત્યાં સુધી આખું ઘર ફેંદી નાખ્યું.

નિરવે બધી બાતમી પોતાના આઈ પેડમાં રાખી હતી. જેની ઝરણાને ખબર પણ ન હોય. અરે પોતાના પિતા અભિષેકને પણ બધું કહેતો નહી. એન્ટવર્પની ઓફિસનું કામકાજ ખૂબ ખાનગી રીતે પોતે એકલો ચલાવતો. જેમાં ઘણા ગોટાળા કર્યા હતા. તેને નાની ઉમરમાં ખ્યાતિ અને ધન દોલત પ્રાપ્ત કરવા હતા. ‘યેન કેન પ્રકારેણ’.

જેને કારણે હિરલ અને ઝ્ઝરણાની પણ અવગણના કરી હતી. ઝરણાની તબિયત નરમ હોવાનું વ્યાજબી કારણ હતું. હિરલને ભાઈ કે બહેન મળવાના હતા. સમય જોઈને ઝરણાએ રવીવારે કહેવાનું નક્કી કર્યું હતું.

પેલા લોકો તો અઠે દ્વારકા કરીને બેઠા હતા. રાતના નિરવ આવે તો તેને સિધો જેલમાં લૈ જવાની વેતરણમાં હતા. નિરવ શહેરમાં હોય તો ઘરે આવે ને. ઝરણા પણ તેની કાગડોળે રાહ જોઈ રહી હતી. તે કામમાં મશગુલ હોય તો આખા દિવસમાં  ફોન પણ ન કરે. સાંજના સાત વાગ્યા. હિરલ પણ પપ્પાની રાહ જોતી હતી.  ન નિરવ આવ્યો ન તેની કોઈ ખબર.

ત્યાં પાછો મમ્મીનો ફોન ભારતથી આવ્યો. ઈનકમ્ટેક્સ્વાળાઓએ ઝરણાને વાત કરવાની પરવાનગી આપી.

‘સામાન્ય વાત કરજે ‘.

અંહી વિષે કાંઈજ બોલવાનું નથી. ઝરણાએ તબિયત સારી નથી એવી સામાન્ય ફરિયાદ કરી . પોતાને સખત ઉંઘ આવે છે તેની વાત કરી.

‘સારું બેટા આરામ કર’. કહી મમ્મીએ ફોન મૂકી દીધો. ખૂબ સહજતાથી વાત કરી હતી.

નિરવ ઉંચો નીચો થતો હતો. દુબઈના એરપોર્ટ ઉપર છુપાઈ રહ્યો હતો. રાતના ઘરે ન આવ્યો તેથી ઝરણાને નવાઈ લાગી. રેઈડ પાડવાવાળા પણ મળ્યા એટલા કાગળ લઈને વિદાય થયા. ઝરણા અને હિરલે એકબીજાને વળગી આખી રાત કાઢી.

ઝરણાએ નિરવને ફોન કરવાનૉ પ્રયત્ન કરો પણ તે જવાબ આપતો નહી. મુંબઈ પપ્પાને ફોન કરી બધી વાત કરી. પપ્પાએ ટુંકમાં જણાવ્યું બેટા , ‘નિરવ પૈસા અને પ્રસિધ્ધિની આંધળી દોડમાં ખૂબ આગળ નિકળી ગયો છે. તેને ભાન પણ ન રહ્યું કે , આ દોડમાં તે જીતવાને બદલે હારવાનો છે’.

ઝરણા થોડું ઘણું સમજી. હવે શું ? વિચાર કરતી પણ જવાબ મેળવી ન શકી. નિરવની રાહ જોતી ‘નીલ’ની મા બની. બાળકો સાથે ભારત આવી ગઈ. નિરવ દિશા વગરનો ગાંડાની જેમ દોડી રહ્યો છે. તેને બીક છે પકડાશે તો જેલની હવા ખાવી પડશે.

નિરવ પંડ્યા ,”તમે શું મેળવવા આમ દોટ મૂકી હતી” ?

“તમને ખબર છે, તમે શું ખોયું “?

 

 

 

 

 

 

 





વેલનટાઈન દિવસ, ૨૦૧૮ ફેબ્રુઆરી ૧૪.

15 02 2018

આજનો દિવસ

પ્રેમથી ઉભરાતો દિવસ

દિલની લાગણી વ્યક્ત કરવાનો દિવસ

ખુશીઓનો ખજાનો લુંટવવાનો દિવસ

હાસ્ય અને મોજમાં ડુબવાનો દિવસ

*******

ત્યાં કાળૉ કેર વરતાયો

ફ્લોરિડામાં ૧૮ વર્ષના છોકરાએ

——————————————

૧૫, હાઈસ્કૂલના વિદ્યાર્થિઓને માર્યા

૧૪, હોસ્પિટલમાં ઘાયલ છે.

અગણિત બાળકો ભયભિત બન્યા છે.

શામાટે ?

**************************

ગોળીઑ છોડી

સમાજે  તરછોડ્યો

નિર્દોષ માર્યા

 

 





છૂટા-છેડા

13 02 2018

 

 

 

 

 

 

 

આજે સવારથી આખા ઘરમાં આંટા મારી રહેલી સલોની, કોઈ પણ પ્રશ્નનો ઉત્તર મેળવી શકતી ન હતી. તેને છૂટવું હતું કોનાથી ?  વિચારોના બે છેડા મળતા ન હતા, ક્યાંથી શરૂ કરવું ? કોનાથી છૂટા પડવું હતું ! તેના પ્રિય પતિ, સાગરથી? શું પામશે અંતે ?સાગર વગર રહેતા આવડશે ? આ બધા પ્રશ્નોનો જવાબ પણ મળતો ન હતો. મઝધારમાં ફસાયેલી નૈયા જેવી તેની હાલત હતી. આ બધું માનસિક હતું. જો નરી આંખે જોઈએ ને વિચાર કરીએ તો તેના જેવું સુખી કોઈ ન હતું. પતિના પ્રેમની કિમત કરવાને બદલે અવહેલના કરતી.

જે સાગરને મળવા હમેશા નદીની માફક દોડતી , એ સલોની આજે વિરૂદ્ધ દિશામાં દોડવાનો ઠાલો પ્રયત્ન કરી રહી હતી. દોડવું તો બાજુએ રહ્યું પગલું પણ ભરી શકતી નહી. દસ વર્ષમાં એવું તો શું બની ગયું કે ‘નદી સાગર’ને બદલે રણ તરફ જવા માગતી હતી ?

સાગર, સલોની વગર એક ડગ ન ભરતો. હદ તો ત્યાં કરી જ્યારે સલોનીએ પરણીને સાગરના ઘરમાં પગ મૂક્યો તેના બીજા દિવસે ‘હનીમૂન’ પર નૈનીતાલ જવાનું નક્કી હતું. ચબરાક અને હોંશિયાર સલોની પોતાની હનીમુનની બેગ પિયરથી ભરીને જુદી લાવી હતી.

સાગરના મમ્મીએ પૂછ્યું , ‘બેટા તારી બહારગામ ફરવા જવાની બેગ ભરી’? પંદર દિવસની વાત છે.

‘મમ્મી , હવે બેગ ભરવાનું કામ સલોનીનું. ‘.

‘બેટા, હજુ કાલે તો આવી છે.’

‘અરે મમ્મી, તને ખબર નથી. સલોની હોંશિયાર છે. જો સલુ ,આ મારું કબાટ અને આ બેગ કહી ખડખડાટ હસવા લાગ્યો’.

‘સલોની સાગરને છ મહિનામાં બરાબર ઓળખી ગઈ હતી. તેની બધી જરૂરિયાત અને આદતથી વાકેફ હતી.

હવે આવા સુંદર જીવનથી પણ જેને સંતોષ ન હોય તે સલોની પાછી વર્તમાનમાં પટકાઈ.

આજે  સાંજે સાગર ઘરમાં આવે ત્યારે ‘હું ઘરમાં નહી હોંઉ’ ! મનમાંનો ઘુઘવાટ બડબડ કરીને ઠાલવતી હતી.

એવું તો સાગર તને શું દુઃખ આપે છે ?

અરે, એતો એના કામમાં મશગુલ મારી જરાય કિમત કરતો નથી ?

‘કેમ તને તારી કિમત ખબર નથી ?’

‘તેને મન હું તો માત્ર ઘર સંભાળવાવાળી છું.’

અરે, જા રે ગાંડી, ઘરમાં આવતાની સાથે તને વળગે છે, આખા દિવસના સમાચાર પૂછે છે.

‘એથી શું, મને શું જોઈએ છે તેની તેને ક્યાં પડી છે’?

‘અરે. તને પણ ખબર છે કે તને શું જોઈએ છે?’

બસ સવાર પડી નથી ને ,’સલોની મારી ટાઈ ક્યાં છે ? અરે મારા પાકિટમાંથી કોણે પૈસા કાઢ્યા?  આજે મારી ચામાં આદુ નથી નાખ્યું ? મારા ખમીસનું બટન નિકળી ગયું છે.’

સલોની, તું આ બધું ધ્યાન ન રાખે તો કોણ કામવાળી રાખશે?

મેં કોઈ દિવસ પૂછ્યું છે મારા ચશ્મા ક્યાં છે ?’

તારે પૂછવાનિ જરૂર જ નથી હોતી, સાગરને તારા ચશ્મા જ્યાં પણ દેખાય ત્યાંથી સીધા તારા વાંચવાના પુસ્તકની બાજુમાં મૂકી દે છે.

હ**  મ.

ક્યાં લગ્ન પહેલાંનો હરવા ફરવાનો સમય. સલોની એ સમયને યાદ કરતી ત્યારે તેને થતું, ‘જો સ્વર્ગ, પૃથ્વી પર ક્યાંય હોય તો અંહી જ છે’. આ સાગરની બાહોંમાં. સાગર અને સલોની એકબીજામાં ગુલતાન. છ મહિનાનો એ સમય આંખના પલકારામાં પસાર થઈ ગયો. બન્ને જણા લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બંધાયા. સાગરના અને સલોનીના માતા તેમજ પિતાના આશિર્વાદ સાથે નવિન દુનિયામાં પગરણ માંડ્યા.  જાણે સોનામાં સુગંધ ભળી હોય તેવું ખુશનુમા વાતાવરણ હતું. સાગરને બહેન હતી નહી, એટલે સલોની પુત્રી તેમજ વહુ બન્નેનો પ્રેમ પામતી.

એ તો સાગરનો નાનો ભાઈ આકાશ પરણ્યો એટલે સાગર અને સલોનીએ જુદું ઘર વસાવ્યું.  જે માત્ર દસ મિનિટના રસ્તે જ હતું. પાંચેક વર્ષ થયા અને બાળકના કોઈ એંધાણ દેખાયા નહી, તેથી ડોક્ટરોના ઘરના દોડા શરૂ થયા. પથ્થર એટલા દેવ પૂજ્યા. સાગરે તો મન વાળ્યું પણ સલોની હમેશા બાળકના વિચારોમાં ડૂબેલી રહેતી. બાળક  દત્તક લેવાનો ખ્યાલ તેને ગભરાવતો. ‘મા’ બનવાની તેની ખેવના પૂરી ન થઈ શકી.

લગ્નના દસ વર્ષ પછી હમેશા સલોનીને સાગરનો વાંક  દેખાતો હતો. તેની પોતાની આંખે સ્વાર્થના ચશ્મા પહેર્યા હતા. ભણેલી હતી અને તે પણ ‘માનસ શાસ્ત્ર’ સાથે. ઘણી  વખત ભણતર માત્ર પોથીમાંના રીંગણા જેવું હોય છે. જે ભણ્યા હોય તેનો ઉપયોગ બીજા પર કરવાનો. આચરણમાં મોટું મસ ‘મીંડુ”.  જો સાગર કાંઇ પણ સમજાવાનો પ્રયત્ન કરે કે મોઢું ખોલે તો બિચારાનું આવી બન્યું.

સાગર હમેશા ઉલઝનમાં રહેતો.

‘શું કરું તો સલોનીને મારા પર પ્રેમ આવે’?

રિઝવવા માટે  સુંદર ફુલોનો ગુલદસ્તો લાવે તો, “શું પૈસા ઝાડ પર ઉગે છે. ખોટા બગાડવાના. ફુલ તો બે દિવસમાં કરમાઈ જશે’.

સાગરને એમ હતું કે આવા સુંદર ફુલના બદલામાં મને આલિંગન આપશે યા ચુંબન ? બિચારાના વિચારનો મહેલ કડ ડ ડ ભૂસ કરતો જમીન દોસ્ત થઈ જતો. તેની સમજમાં ન આવતું કે “હું શું કરું તો સલોની રાજી થાય. સાગર તેની માતા બનવાની તીવ્ર ઉત્કંઠા જોઈ શકતો નહી. ખૂબ સમજાવતો. પણ પથ્થર પર પાણી.  સલોનીને કહેતો.’ તું ભણેલી છે. જો કરવી હોય તો નોકરી કર. તારું પોતાનું નાનું કનસલ્ટીંગ દવાખાનું ખોલ. ‘

સલોનીને કશું કરવામાં રસ ન હતો. ઉપરથી સાગરને હમેશા ટોકતી. હવે બાળક ન થાય તેમાં સાગર પણ શું કરે ? ડોક્ટરોએ બતાવેલા બધા ઉપાય અજમાવ્યા.

જો કે સલોનીના વર્તન પાછળ તેનું માનસિક કારણ અગત્યનો ભાગ ભજવતું હતું. દસ વર્ષના લગ્ન જૉવનના ગાળા દરમ્યાન તે માતા બની શકી ન હતી. માતૃત્વની તીવ્ર ઈચ્છા પર સંયમ જાળવવો તેને માટે ખૂબ કઠીન હતો.  સાગર અને સલોનીએ કાંઈ કેટલાય ડોક્ટરોના અને હોસ્પિટલોના ધક્કા ખાધા. બન્ને એ પોતાની સંપૂર્ણ ચિકિત્સા કરાવી. એવું કોઈ કારણ ડોક્ટરોને ્તપાસ દરમ્યાન ન સાંપડ્યું કે શામાટે સલોની માતા બની શકતી નથી. જેને કારણે સલોનીની માનસિક હાલત દિવસે દિવસે બગડતી જતી હતી.

સાગર પણ કંટાળ્યો હતો. જુવાનિયા એવા જીદ્દી હોય કે માતા તેમજ પિતાને કશું જણાવે નહી. હવે તેમને વિશ્વાસ હોય તો માત્ર ડોક્ટર ઉપર ! તેમના મિત્ર મંડળમાં જેને જેને બાળકો હતા તે સહુ ડોક્ટરની સલાહ લે. યા તો  બજારમાં મળતા પુસ્તકો વાંચીને બાળ ઉછેર કરે. નવજાત શીશુ પર અખતરા કરે.

સલોનીએ મન મક્કમ કર્યું હતું. આવી માનસિક હાલતમાં હવે એ એક પળ પણ સાગર સાથે નહી રહી શકે. સાગર જેવો ઓફિસે જવા નિકળ્યો કે તરત તે સૂવાના ઓરડામાં ગઈ. ખાટલા નીચેથી બેગ કાઢીને સામાન ભરવા માંડી. ત્યાં અચાનક યાદ આવ્યું, સાંજે સાગર ઘરે આવશે ત્યારે એને ભૂખ લાગી હશે. બેગ ભરવાનું પડતું મૂકી રસોડામાં સાગરની મનગમતી વાનગી બનાવવા લાગી. જાણે સાગરને અંતિમ વાર ભોજન પિરસવાનું હોય એમ દિલ દઈને રસોઈ કરી રહી.

રસોડાનું કામ પતાવી નહાવા ગઈ. પાછી બેગ ભરવામાં તલ્લિન થઈ ગઈ. ઘર બધું વ્યવસ્થિત કર્યું . ડાઈનિંગ ટેબલ પર જમવાની થાળી, વાટકી, ચમચી, પાણીનો જગ બધું ગોઠવ્યું. હજુ સાગરને ઘરે આવવાની બે કલાકની વાર હતી. વિચાર આવ્યો એટલે છેલ્લે વિદાયનો કાગળ લખવા બેઠી.

સાગર, સંબોધનમાં પ્રિયનો પણ છેદ ઉડાવી દીધો. પોતાની માનસિક સ્થિતિનું વર્ણન કર્યું. ગાંડી થઈ જવા કરતાં અલગ થઈ જવાનું ઉચિત સમજી આ પગલું ભરી રહી છું.  શોધવાનો પ્રયત્ન કરતો નહી. “હું હાથ નહી આવું”. બસ છેલ્લી પળે બેગ લઈને બારણું ખોલ્યું તો ત્યાં સામે સાગર. હાથમાં ડોક્ટરનો રિપોર્ટ લઈને હસી રહ્યો હતો.

“પ્રિય, આખરે હું બાપ બનવાનો ” !

 

 





કોને પ્રતાપે ?

10 02 2018

દર વર્ષે ભારત જવાનો મોકો સાંપડે છે. આમ પણ “જનની જન્મભૂમિ  સ્વર્ગાદપિ ગરિયસી”.  રાતના સમયે બહુ બહાર નિકળવું હવે ગમતું નથી. ક્યારેક સંજોગવશાત જવું પણ પડે. ંઘણિ સાંકડી ગલી હતી. રાતના સમયે લાઈટ ઉડી ગઈ.  અંધારું વિકરાયેલું હતું. ખેર હાથમાં ટોર્ચ રાખવાની આદત પાડી હતી.

અચાનક કૂતરાના ભસવાનો અવાજ સંભળાયો. કૂતરો નજીકમાં છે એમ લાગ્યું એટલે ટોર્ચ ચાલુ કરી. પ્રકાશમાં જોયું તો સામે સાપ !

હવે આ પરિસ્થિતિમાં કોનો આભાર માનવો ?

કૂતરાનો ?

કે

ટોર્ચનો ?

૧. અંધારું

૨. કૂતરાનું ભસવુ

૩. હાથમાં ટોર્ચ ?

 





સ્ત્રીનું અવનવું રૂપ

9 02 2018

 

 

 

 

 

 

 

 

અશક્ય !

શું?

પોતાની યા પારકી કોઈ પણ સ્ત્રીને સમજું છું એ દાવો સદંતર ખોટો છે. એક સ્ત્રી થઈને આ લેખ લખું છું. સ્ત્રીને કદી સમજી નહી શકો. ખરું પૂછો તો તેને સમજવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કરશો પણ નહી.  જો એ વાત સ્વીકાર્ય હો તો આ લેખ તમને ગમશે એમાં શંકા નથી. દરેક સ્ત્રી પોતાની અંદર ઝાંકીને કહે ,’ હું જરા પણ અતિશયોક્તિ કરતી નથી.  યાદ રહે અંદર ઝાંકવા આયનાની જરૂર નહી પડે. આંખ મીંચીને અંદર ઉતરી શકાય છે.’

સ્ત્રીને ત્યાગની મૂર્તી ગણવામાં આવે છે. હા માતાના રૂપમાં જ્યારે નાનું બાળ  માતા પર અવલંબિત હોય છે. ત્યારે પણ સ્ત્રી માત્ર બાળક સિવાય દરેક માટે અલગ છે. જે સ્વભાવિક છે.   થોડા અપવાદ બાદ કરતાં સ્ત્રી જેવું સ્વાર્થી પ્રાણી આ દુનિયામાં બીજું કોઈ નથી. હા,  પોતાના બાળકો, પોતાના માતા અને પિતા અને પ્રાણ પ્યારો પતિ કાજે. બીજાના નહી. પોતાના માટે એ કોઈ પણ યોગ્ય યા અયોગ્ય આચરણ હિચકિચાટ વગર કરશે. આ સ્વાર્થ નહી તો બીજું શું છે?

સ્ત્રીને માતાના રૂપમાં માત્ર પોતાની માતા ગમે છે. કારણ તેણે નવ મહિના પોતાને પેટમાં સાચવી હતી. એ જ સ્ત્રી પોતાના પતિની માતા માટે કેટલું બેહુદું વર્તન દાખવી શકે છે એ માટે લખવું આવશ્યક નથી !  જે પતિ સ્ત્રીને પ્રાણથી પણ અધિક વહાલો છે. આ સ્ત્રીની કરૂણતા નહી તો બીજું શું ? જે દિવસે સ્ત્રી આ અભિગમ બદલશે ત્યારે આ ધરતી પર સોનાનો સૂરજ ઉગશે. જે અસંભવ છે !

એક સ્ત્રી કેટ કેટલાં પાત્ર ભજવી શકે છે. છતાં તેના મુખ પર આનંદ અને સંતોષની ઝલક જણાશે. આ ઉપરાંત ૨૧મી સદીમાં મોટા ભાગની સ્ત્રી આજીવિકા પણ રળતી હોય છે. પુરૂષ કરતાં અમુક ક્ષેત્રમાં તે ખૂબ આગળ નિકળી ગઈ છે. એવું કોઈ કાર્ય નથી જે પુરૂષ કરી શકે અને સ્ત્રી નહી. અરે જે સ્ત્રી કરી શકે તે પુરૂષ કોઈ કાળે નહી કર શકે.  એક જીવમાંથી બીજા જીવનું આ જગે આગમન. સ્ત્રી તારી સમક્ષ મસ્તક ઝુકી જાય છે. પુરૂષ કોઈ કાળે આ કર્તવ્ય કરી શકવા માટે અસમર્થ છે.

મા, પત્ની, દીકરી , બહેન, ભોજાઈ, દેરાણી, જેઠાણી, સાસુમા, નણદી, કાકી, માસી, મામી, ફોઈ, દાદી અને નાની આ સર્વે રૂપ એક સ્ત્રીના હોઈ શકે. માત્ર સ્થળ અને સંજોગ જુદા હોય. હવે વિચાર કરો તખ્તા પર અભિનેત્રી કેટલા રૂપ બદલી શકે પણ અંદરથી તે એક જ વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે. તે પ્રમાણે સ્ત્રીનું પાત્ર ભલે ભિન્ન હોય પણ અંદરથી તેનો આત્મા અને બહારથી તેનો દેખાવ બદલાતો નથી . તો પછી શામાટે વર્તનમાં આભ અને જમીનનો ફરક? શામાટે  પક્ષપાત ? સ્ત્રીનું રૂપ મિત્ર તરીકે અતિ ઉત્તમ છે. તેમાં શંકાને સ્થાન નથી. જેમાં સ્વાર્થ કરતાં મિત્ર પ્રેમ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

જો કોઈ પુત્ર નપાવટ નિકળે તો તેની કિમત ક્યારે પણ ઘટી છે ?  કારણ તે દીકરો છે ! શામાટે સ્ત્રીને થાપણ યા બોજ માનવામાં આવે છે. દીકરો હોય યા દીકરી માતા તેમને “ગર્ભ”માં સરખો સમય ધારણ કરે છે. તેને તો ખબર પણ નથી આવનાર પારેવડું કોણ હશે ? આ બધી માનવીના અળવિતરા મનની ઉપજ છે.

ચાલો હવે મુખ્ય મુદ્દા પર આવું. સ્ત્રીનું ‘સ્ત્રીયાણ’ પુરું કર્યું. હવે ભાગવત ચાલુ કરું. પેલી કિશોરી રોજ સવાર પડે ને બની ઠનીને નિકળે. કોઈને ગંધ પણ ન આવી કે એ ક્યાં જાય છે. શું કરે છે ? એકલી રહેતી હતી. તેને ઘરે ક્યારેય ચકલું પણ ફરકતું નહી. સ્ત્રીનું અનોખું રૂપ છે. ધારી લેવાની છૂટ નથી. તમને કે મને ખબર નથી તે ક્યાં જાય છે, શું કરે છે. કોઈના માટે બેહુદો ખ્યાલ એ સારી આદત ન કહેવાય. કિશોરીને સજવા ધજવા નો ખૂબ શોખ હતો. તે દરરોજ તૈયાર થઈ માતાને મળવા હોસ્પિટલમાં જતી. પિતા હતા નહી. માતાની બિમારી લાંબી ચાલી. પોતે એકની એક હતી. સારું હતું કે વિમો ઉતરાવેલો હતો. તેથી લાંબી માંદગીમાં રાહત હતી. કામ પર જવું, માતાની દેખરેખ રાખવી. ક્યાંથી સમય લાવે ? જેને કારણે પરણવાનું પણ મોકુફ રાખ્યું હતું .

આપણે જનમ્યા ત્યારથી શ્વાસ લઈએ છીએ. સહુને અંદાઝ છે ,જો એ શ્વાસ બંધ થઈ જાય તો તેનું પરિણામ શું આવે. સ્ત્રી જો સહજ ભાવે વર્તન આચરે, સ્વાર્થને વેગળો કરે તો એ સ્ત્રી, “નારાયણી” બને તેમાં બે મત નથી. સ્ત્રીને નારાયણી બનવું છે કે પિશાચણી એ પણ સ્ત્રી પોતે પોતાની મરજીથી કરી શકે છે. સ્ત્રીનું વર્તન પ્રત્ય્ક્ષ અને પરોક્ષ રીતે પણ અલગ હોય છે. બે માણસની વચ્ચે તમને માન આપનારી તેની ગેરહાજરીમાં તમારું અપમાન કરે તો નવાઈ ન પામશો. હાથીના દાંત જેવું આચરણ શક્ય છે ! આવી સ્ત્રીઓ સમક્ષ “મૌનં પરં ભૂષણં” એ યોગ્ય આચરણ છે.

ખરું પૂછો તો પુરૂષ અને સ્ત્રીના બંધારણમાં ધરમૂળથી ફરક છે. પુરૂષને નાની નાની બાબતોમાં ઊંડા ઉતરી વાતનું વતેસર કરવું  ગમતું નથી. ઘણી નવરી સ્ત્રીઓ તેમાં પાવરધી હોય છે. આ વિષય પર ચિંતન કરવાનો આશય ખૂબ સરળ છે. જીવનની ઢળતી ઉમરે આખી દુનિયામાં ફરતી હોવાથી સ્ત્રીઓના નિત નવા અનુભવ થાય છે. ઘણીવાર એટલે મૌન રહેવું , ઓછું લોકો સાથે હળવું મળવું એ વ્યાજબી લાગે છે. બહોત ગઈ અને થોડી રહી !

સ્ત્રીનું અવાસ્તવિક વર્તન, ‘મારું અને તારું’ તેમાં ઉઘાડી આંખે જણાતા ભેદભાવ જોઈ હૈયું છાનું આક્રંદ કરે છે. સ્ત્રી દ્વારા સ્ત્રીને થતો હડહડતો અન્યાય ! હવે જ્યાં પોતાના પાત્રમાં જ છેદ હોય તો શું રોકી શકાય. જુવાની મદમાતી અને અહંકાર યુક્ત હોય છે. જ્યારે જાગે છે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે.

આમ સ્ત્રીને બન્ને બાજુથી પોતાની જાતને સાચવવી પડે છે. સ્ત્રીઓ પર પુરૂષો દ્વારા થતા અત્યાચાર,  એક સ્ત્રી દ્વારા બીજી સ્ત્રીની અવહેલના ! છતાં પણ સ્ત્રી ઉદારતા અને સહન્શીલતાની મૂર્તી પણ ગણાય છે.

ઘણી વાર પ્રશ્ન ઉઠે છે, આ દિલ જો કાયમ વાત અને પ્રસંગોની ગાંઠો જ મારશે તો કદાચ અંતિમ સમયે ત્યાં હ્રદયને બદલે ગાંઠોનો દડો રહેશે. જો પેલા યમરાજા પાસે દલીલ કરવાનો સમય મળે તો કહેવા ચાલે, ‘જુઓ દિલ સાફ લાવી છું. બાળપણ અને જુવાનીના કર્મો બને તેટલા ધોયા છે’.

બાકી આજકાલની બધી સ્ત્રીઓ એમ.બી.એ. છે. માન્યા વગર નહી ચાલે. ( મને  બધું  આવડે  છે) ૨૧મી સદીમાં સ્ત્રી લગ્ન પછી શું ચાહે છે ? પતિ અને પિતાની સરખામણી અસ્થાને છે. પતિ પાળેલો કૂતરો નથી કે ૨૪ કલાક દુમ હલાવે. તેને પૂછીને આજ્ઞા અનુસાર બધું કાર્ય કરે. તે કમાય છે તેનો અર્થ એ નથી કે બાળકોમાં સારા સંસ્કાર ન રેડે ! સંસાર રથ બન્ને સાથે મળીને વહાલથી ખેંચે. બન્ને મિત્ર બની બાળકો માટે અનુકૂળ વાતાવરણનું સર્જન . બાળકો જો આ ધરતી પર લાવ્યા. તો તેમની બન્નેની જવાબદારી બને છે તેમનો ઉછેર સુંદર રીતે થાય.

લગ્ન એ બન્નેની સંમતિથી થયેલી સ્થિતિ છે. જે સંસારના પાયામાં છે. પાયો ખૂબ સમજણ અને પ્યારથી સિંચાયો હશે તો તેના ઉપર ચણાયેલી ઈમારત લાજવાબ હશે ! કદાચ આ જૂનવણી વિચારધારા હોઈ શકે. છતાં પણ જે સત્ય છે તે સનાતન છે. બાળકોને ઉછેર અને સંસ્કાર માત્ર “ઘર”માંથી પ્રાપ્ત થાય છે. ચારે બાજુ નાસીપાસ થયેલા બાળકોનું બેજવાબદારી ભર્યું વર્તન નજરે પડે છે. બાર વર્ષનો છોકરો શાળામાં બંદૂક લઈ જઈ ખૂલે આમ નિર્દોષોની હત્યા કરે છે. નાનું બાળક આત્મહત્યા કરે છે. બાળકોને બાળકથી થતી પરેશાની આજનો સળગતો પ્રશ્ન છે. આ સર્વ વર્તનના મૂળમાં સિથિલ ઘરેલુ સંજોગો છે. માતા તેમજ પિતાને કોઈ સંયમ નથી. રોજના ઝઘડા, વારે વારે થતા છૂટાછેડા, માતા અને પિતાનું અમાનવીય વર્તન. નાના બાળકના મનમાં આ બધા સંજોગો તુમુલ યુદ્ધ મચાવતા હોય છે.

જો સ્ત્રી અને પુરૂષ એકબીજાને સમજે. લગ્ન કર્યા પછીની જવાબદારી સહિયારી સમજીને નિભાવે તો આ પ્રશ્નો હલ થવા સરળ છે. ઘરને “બનાવવામાં” કે  તેનો “વિનાશ” નોતરવામાં સ્ત્રી મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. એ પ્રશ્ન પુરૂષોનો પણ છે. તેમાં ના નહી !





રાજ **કારણ

2 02 2018

 

જેમાં ‘રાજ’ સુંદર રીતે ચલાવવાનું કોઈ ‘કારણ’ જડે નહી

*

‘રાજ’ દરેક નાગરિકને આવરે છે, ‘કારણ’ નેતા અને અધિકારીઓને માલમાલ કરવા માટે હોય છે.

*

‘રાજ’ ચલાવનાર પ્રજાનું યા દેશનું નહી પોતાના હિતનું ‘કારણ’ જ  જુએ છે.

*

‘રાજ’ની ધુરરંધરા હાથમાં લેવા કોઈ  પણ ‘કારણ’ યા નાપાક કાર્ય ચાલે.

*

‘રાજ’ના વડા બનવા માટે ‘કારણ’ની કોઈ અગત્યતા ખરી ?

*

‘રાજ’ની ઉચ્ચ પદવી પરદેશી વેઈટ્રેસ માની આંગળી જાલી ‘કારણ’ શોધાય !

*

રાજની યોગ્યતા ધરાવનાર માટે ‘કારણ’, મોટો ધોખો, મોટી પદવી. (૨જી, ૩ જી, કોયલા. ઘાંસચારો વિ. વિ. )

*

‘રાજ’ ચલાવવા માટે ‘કારણ’, ‘કાયદાનું છડે ચોક ઉલ્લંઘન’.

‘રાજ’ મેળવવાનું ઠોસ ‘કારણ’, ‘મંદબુદ્ધિ, ગમાર, અભણ અને અંધશ્રદ્ધાળું, લાચાર પ્રજાને ભરમાવવાનું’.

*

‘રાજ’ની ધુરંધરા સંભાળવા માટેની લાયકાત, એક પણ યોગ્ય ‘કારણ’ બતાવો !

*

‘રાજ’ની પ્રગતિ ઈચ્છનાર કરોડોની પ્રજા, ‘કારણ’ તેના પર દમન’, અત્યાચાર અને ઉઠા ભણાવવાના’.

*

‘રાજ’ની આબાદી, ધનિકોની સુખસગવડતા અને મોજશોખનો ઈજારો, ‘કારણ’ ગરીબોની બેહાલી તેમના લોહી ચૂસવાના.

 

આપણા દેશમાં સારા માણસોનો તોટો નથી ! તેઓ ‘રાજ કારણ’ની ગંદકી સહન કરી શકતા નથી.

ઈમાનદારા માણસોને જાનનો ખતરો છે.

‘ભ્રષ્ટાચાર, ગેરનિતી અને  અને કાવાદાવા’થી આમ જનતા દૂર રહેવામાં સલામતી માને છે.

આપણા દેશની પ્રજા ખૂબ બુદ્ધિશાળી છે. જુવાનો, સ્ત્રીઓ અને બાળકો પ્રગતિના પંથે પ્રયાણ કરી સિધ્ધી હાંસિલ કરે છે.

ગુંડાગીરી અને લાંચરૂશ્વતે માઝા મૂકી છે !