લગ્નનો લયઃ– પ્રકરણ ૧

26 08 2017

‘લગ્ન’ કેવો સુંદર શબ્દ ! કેવી સુંદર તેની ભાવના ! છતાં કહેવું પડશે શું ખરેખર આપણે તેનો અર્થ સમજ્યા છીએ ? સમજ્યા હોઈએ તો તેને આચરણમાં ઉતારીએ છીએ. “લગ્ન” જેવા પવિત્ર શબ્દની આજે ખુલ્લે આમ હાંસી ઉડાવીએ છીએ. હિંદુ સંસ્કાર પ્રમાણે આ પવિત્ર બંધન ,સાત જન્મ સુધી પતિ અને પત્ની વચ્ચે બંધાયેલું છે. ચાલો આપણે રહ્યા ૨૧મી સદીના માનવી, એટલું બધું લાંબુ ન વિચારીએ તો પણ આ જન્મનો સાથ પ્રેમ પૂર્વક નિભાવીએ તો પણ ઘણું .

તમે સહમત થશો આ રિશ્તો ખૂબ પવિત્ર છે. આ રિશ્તાની  ગાંઠ ક્યારે ખૂલે જ્યારે બેમાંથી એક સાથ ત્યજી વિદાય થાય. શું તે આજે બની રહ્યું છે ? જવાબ આપવાની જરૂર નથી. તેમ બધા એ રિશ્તો નિભાવતા નથી એ કહેવું પણ સત્ય નથી. લગ્નના પવિત્ર બંધન દ્વારા સ્ત્રી અને પુરૂષ ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ સાથે કરે છે. લગ્ન બાદ સ્ત્રી અને પુરૂષનું મધુરું મિલન સર્જાય છે. પતિ અને પત્ની બને છે. તન અને મનની ઐક્યતાનો અનેરો અનુભવ પામે છે. જેને કાયદો પણ મહોર મારે છે.

૨૧મી સદીમાં આ જરા વધારે પડતું લાગે  કિંતુ શાંત ચિત્તે વિચારશો તો તેમાં રહેલી અગત્યતા સમજાશે. આ કાંઇ ઢીંગલા અને ઢીંગલીનો ખેલ નથી. આજીવન  સાથ નિભાવવાનો છે. એક બીજાને સમજવા, તેમની લાગણીઓને મહત્વ આપવું, બન્ને એ આપસમાં પ્યાર અને આદર ભર્યો વહેવાર કરવો. આ બધું લગ્નજીવન દરમ્યાન આવશ્યક છે. લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બંધાયેલી બે વ્યક્તિ સર્જન પ્રક્રિયા દ્વારા તેમની નિશાનીઓને આ ધરતી પર લાવવાને શક્તિમાન બને છે.

સર્જન કરવાની આ પવિત્ર પ્રક્રિયાનું મહત્વ આલેખવું સંભવ નથી બાકી તો આડાતેડા ઘણા રસ્તા છે. ૨૧મી સદીમાં પ્રવર્તી રહેલા પ્રચલિત માર્ગથી નાના મોટા સૌ પરિચિત પણ  છે. જેના ભયસ્થાનો અગણિત છે.

આપણા પુરાણ અને ઈતિહાસમાં આવા કેટલા દાખલા છે. રામાયણ અને મહાભારત લગ્ન જીવન, પતિ તથા પત્નીના  રિશ્તાની ગવાહી આપે છે. પુરાણકાળમાં રજપૂતાણીઓ પતિ રણ સંગ્રામમાં માર્યો જાય ત્યાર પછી જૌહર કરતી હતી. એમાં અતિશયોક્તિ હતી. તેથી તો રાજા રામમોહન રૉયે તે પ્રથા નાબૂદ કરી. આ બધું જણાવવાનો એક માત્ર હેતુ છે, આ રિશ્તાની પવિત્રતા દર્શાવવાનો.

ત્યાર પછી ઘણા ફેરફાર થયા. માનવીની વિચાર શક્તિ, વર્તન, સમાજ, આધુનિકતાના નામ હેઠળ ‘લગ્ન’ શબ્દની લાજ લુંટાઈ ગઈ. તેનામાં રહેલી પવિત્રતાની ભાવના લુપ્ત થઈ ગઈ. ‘લગ્ન’ના નામ હેઠળ ગોલમાલ શરૂ થઈ. વફાદારી જેવી ચીજ વિદાય થઈ. પવિત્ર ‘કામ’ની જગ્યાએ કામુકતા એ પ્રવેશ કર્યો. કામુકતાએ એવી આંધાધુંધી ફેલાવી કે સમાજ ત્રાહીમામ પોકારી ઉઠ્યો.

પહેલા પ્રકરણ દ્વારા લગ્ન વિષે માહિતી આપવાનો ઈરાદો હતો. હવે તે પ્રથામાં ધીરે ધીરે આપણા ભારતમા અને દુનિયામાં કેવો બદલાવ આવ્યો તે જોઈશું.

ક્રમશઃ

**********************************************************************************************************************

 

 

Advertisements

ક્રિયાઓ

Information

One response

28 08 2017
pravinshastri

સરસ વિષયની સરસ શરૂઆત.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s




%d bloggers like this: