હૈયું હલકું થયું

13 08 2021

હૈયુ ક્યારે ધબકવું બંધ કરશે ? ક્યારે અંતિમ શ્વાસ હશે ? ક્યારે આ ભાણું પરિવાર

સાથે છેલ્લે લેવાનું હશે ? ક્યારે વાળુ લીધા પછી, પાછું લેવાનું નસિબમાં હશે કે નહી ?

શું આ પ્રભાતનો સૂરજ અંતિમ વાર મને નિહાળવા મળ્યો છે ?

આ બધા પ્રશ્નોનો ઉત્તર નથી. કિંતુ “જો આ હોય મારો અંતિમ લેખ” ?

હૈયામાં હલચલ મચી ઉઠી. એ તો સભાન પણે કહી શકાય ! કદાચ કાલે લખવાનો

મોકો ન પણ મળે.

શ્રાવણ મહિનામાં આવો વિચાર કઈ રીતે આવ્યો ? લેખન પ્રવૃત્તિમાં પ્રવૃત્ત રહી જેને

કારણે જીવન રસમય બન્યું છે. મનને સારી કસરત મળે છે. વિચારો હંમેશા સાચી

દિશામાં વિહરે છે.

“હૈયુ” એ શરીરના કયા અંગનું નામ છે ? એને રીઝતા વાર નહીં . એને નંદવાતા વાર નહીં.

ચેતનાથી ખળભળતું, હંમેશા ધબકતું ક્યારેય આરામ ન કરતું એ હૈયાથી આપણે સહુ સારી

રીતે પરિચિત છીએ. એનો રંગ કેવો છે? એનું વજન કેટલું છે. એનો આકાર કયો છે. એનું કદ

તો વિચારી પણ ન શકાય.

હૈયુ સુખ દુખનો અનુભવ કોઈ પણ સંકોચ વગર કરે છે. એ ક્ષણ નો પણ વિલંબ કર્યા વગર

કરે છે. હંમેશા સાચો રાહ બતાવે છે. કિંતુ આ અવળચંડુ મન તેને કોઈ વાર રાહ પરથી

વિચલિત થવાના ઠાલાં પ્રયત્ન કરે છે.

સૃષ્ટિનું નિયમન કઈ રીતે ચાલે છે ? તેની પ્રક્રિયા પાછળ કઈ પદ્ધતિ કાર્ય કરી રહી છે ? વિચાર

કરો ક્યારેય સૂર્ય અને ચંદ્ર ભટકાતા નથી. અત્યારે કોરોના માં જેમ છ ફૂટની દુરી રાખવાની તેમ

તે બંને વચ્ચેનું અંતર કાયમ રહે છે. આ નિયમન દરેક ગ્રહને પોત પોતાની મૂળભૂત જગ્યા પર

રાખી ભ્રમણ કરે છે. જેમ સૃષ્ટિના નિયમનમાં ફરક ન થઈ શકે તે પ્રમાણે માનવી જન્મથી મૃત્યુ

તરફ ગમન કરે છે એ પણ સનાતન સત્ય છે. એ નિયમને ઊની આંચ આવી શકે ?

આમાં મૂળભૂત નિયમો શું છે? એની શોધ સતત ચાલુ છે. એનો અંત પામવો મુશ્કેલ છે. હા, આ

જીવન અને મરણ, શરૂઆત અને અંત નરી આંખે દેખાય તેવા છે. સૃષ્ટિનો આ અકળ નિયમ

કળવો અશક્ય છે. બસ એ છે, એમ માનીને જીવન સરળ ગુજારવું એ મનુષ્ય ધર્મ છે.

અંતિમ નો વિચાર આરંભથી કરીએ ત્યારે ચિત્તને પરમ શાંતિનો અનુભવ થાય છે. જીવન દરમિયાન

અખંડ, અનંત, અદભૂત આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે. એ જ તો આ જીવનનો ધ્યેય છે. ત્યારે એક એવો

વિચાર મનમાં ઝબકી જાય છે, કે કાવાદાવા કરતાં., બેઈમાની કરતા, લોકોને દિલમાં કંઈ નહી

થતું હોય ?

મનુષ્ય માત્ર માં સેવાની વૃત્તિ પ્રબળ હોય છે. હા, એમાં અપવાદ હોઈ શકે. સેવા પણ મેવા મેળવવા

કરાતી હોય છે. સ્વાર્થ, લોભ અને નામને કારણે સેવા, સેવા કરતા દંભ વધારે છે. તેને ‘સેવાના નામે’

માણસ ચરી ખાય છે. સેવા દ્વારા થતો આનંદ અવર્ણનિય છે. એને શબ્દમાં ઢાળવો કઠિન છે.

સેવા શુદ્ધ મનથી કરવી. સૂક્ષ્મ રીતે તેને જોઈ કરવી. સ્થિર ચિત્તે કરવી. ઉતાવળ યા બેબાકળા મને નિર્ણય

ન કરવા. સેવા પાછળની ભાવના નિર્મળ હોય તો તે કામની, વરના ઊંધો ઘડો ભરવાની ચેષ્ટા કહેવાય છે,

સેવાનું ફળ સેવા થશે, ઋતુ પ્રમાણે મેવા રે.

જીવનના બધા પહેલું આવરી લેવાની નાદાનિયત કરી રહી છું . પહેલી પંક્તિ યાદ છે ને ? જો આ લેખ મારો

‘જીવનનો અંતિમ લેખ હોય તો’ ?

ઈતિહાસ અને ભૂગોળ બાળપણમાં પ્રિય ન હતા. ગણિત અને વિજ્ઞાન ગમતા વિષય હતા. આજે બદલાઈ ગઈ

છું. વિજ્ઞાન કૂદકે અને ભૂસકે આગળ વધી રહ્યું છે. દોડી શકતી નથી. ગણિતમાં ધીરી થઈ ગઈ છું. હવે લાગે છે

ઈતિહાસની તત્વજ્ઞાન સંબંધી અદભૂત વાત કાલ્પનિક નથી. આ બધા જ સહયોગ એક સાથે કઈ રીતે થાય ? જે

ઈતિહાસ ભણ્યા હતા તે માહિતી ભેળસેળ વાળી હતી. સદંતર ખોટું ભણ્યા હતા એમ કહું તો અતિશયોક્તિ નહી

જણાય.

જીવનનો અર્થ શું ? આપણે જે કંઈ પણ કરવું હોય તો એ કે આપણા અંતઃકરણને પરિપૂર્ણ રીતે શુદ્ધ કરવું

જોઈએ. વિગતો બરાબર તપાસીને ચાલવું જોઈએ. સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરવી આવશ્યક છે. જીવનમાં કશુંક એવું કરવું

તેને કારણે જીવન જીવ્યા અને આત્મ સંતોષ થાય. જીવન તો રેતીમાં પગલાં  સમાન છે. ક્યારે વાયરો વિંઝાશે

અને પગલું ભૂંસાઈ જશે. અર્થાત જીવન જીવ્યા નહીં તો આવ્યા, ગયા અને પંચમહાભૂતમાં વિલિન થઈ ગયા.

આખી જીંદગી એક વાક્ય પાછળ વેડફી, સુખની પ્રાપ્તિ, દુઃખની નિવૃત્તિ”! જે છે છતાં આંધળી દોટ મૂકી. હજુ મોડું

નથી થયું. અંત અનિશ્ચિત છે. હમણાં જ , અત્યારે થંભી જા અને શાંત ચિત્તે નિહાળ, પરમાનંદની પ્રાપ્તિ થશે. તેને

કારણે સર્વોત્કૃષ્ટ સેવા થશે. દુઃખનું નિવારણ થશે. જો તમારું દિમાગ સારા રાહ પર ચાલતું હશે, તિક્ષ્ણ મગજ હશે

તો તમને આ વાત હૈયા સોંસરવી ઉતરી જશે. નિત્ય અને પરિવર્તન શીલ આ સંસાર છે. ઉદાર દિલે સ્વીકાર કરો.

અગ્નિ ઉપર ઢંકાયેલી રાખ છે. હવાના ઝોકા થી રાખ ઉડી જશે અગ્નિ પ્રજ્વલિત થશે. સૄષ્ટીના પાયામાં જે છે તે સદા

રહેવાનું છે. તમે કે હું એમાં રતીભર ફેર કરવા અસમર્થ છીએ.

ધર્મ, આધ્યાત્મ એ બધા ઠાલાં શબ્દો છે. આપણી ગુલામીની મનોદશા નીકળતા હજી વાર લાગશે. નીકળવું અશક્ય

નથી, અતિ કઠિન છે. છતાં ચાલો આજથી શુભ શરૂઆત કરીએ. અખિલ બ્રહ્માંડ જે એકસૂત્રતા થી બંધાયેલું છે એ

રહસ્યનો પડદો ચીરવો નહીં તેમાં સંતાઈ જાઉં યા મુક્તપણે વિહરવું. બની શકે તો તેના તાલમાં તાલ મિલાવી જીવવું.

જીવનના બધા પહેલુ આવરી લેવાની નાદાનિયત કરી રહી છું . યાદ છે ને ? જો આ લેખ મારો ‘જીવનનો આખરી

લેખ હોય તો’ ?


ક્રિયાઓ

Information

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s




%d bloggers like this: