મારા બાપુ

27 02 2021

***********

જ્યારે રણછોડને રાધાએ કાનમાં કહ્યું કે તે પોતે મા બનવાની છે ! આ શબ્દો સાંભળીને રણછોડ એવો કુદ્યો કે રાધા ગભરાઈ ગઈ. હજુ તો ગભરામણ મટે ત્યાં રણછોડ રાધાને ઉંચકીને ગોળ ગોળ ફરવા લાગ્યો. રણછોડ રાધાને ખૂબ ચાહતો. આમ જોઈએ તો બન્ને અનાથ આશ્રમમાં રહી મોટા થયા હતા.

કોને ખબર, કોણ મા, ને કોણ બાપ ? બન્ને અનાથ હતા. સાથે મ્યુનિસિપાલિટિની શાળામાં ભણ્યા. રાધા સિવવાનું કામકાજ શીખી અને રણછોડ રિક્ષા ચલાવતો. નાનપણથી સાથે મોટા થયા હતાં. પ્રેમ થઈ ગયો. પ્રેમ થઈ જાય છે, ક્યારેય પૂછીને થતો નથી !

અનાથ આશ્રમના સંચાલિકા બહેનના આશિર્વાદ લીધો. બન્ને એ ચાર ફેરા કૃષ્ણના મંદીરમાં ફરવાનું નક્કી કર્યું. સુજાતા બહેને અંતરના આશિર્વાદ આપ્યા. ખિસામાં એવા કોઈ પૈસા ન હતા, પણ આશા અને ઉમંગની કચાશ ન હતી. રાધાએ એક પૈસાપાત્રને ત્યાં તેમના દીકરા માટે ‘આયા’નું કામ લીધું. પ્રેમાળ હતી., તેમના દીકરાને ખૂબ સુંદર રીતે સાચવતી. શેઠાણીને ખૂબ ગમી ગઈ. તેમના ગેરેજની બાજુમાં એક ઓરડી હતી, રાધાને રહેવા માટે આપી.

રાધા અને રણછોડને તો સ્વર્ગ મળ્યા જેવી અનુભૂતિ થઈ. રાધા તેમનું બાળક રાખતી અને સમય મળ્યે ત્યારે સિવવાનિં કામકાજ કરતી. રણછોડને કોઈની નોકરી કરવી ન હતી. ભાડા પર રિક્ષા ચલાવવા લાગ્યો. કરકસર ત્રીજો ભાઈ છે. પાંચ વર્ષમાં રાધાને જ્યારે સારા દિવસો જણાયા ત્યારે પોતાની રિક્ષા આવી ગઈ હતી.

હા, હતું મહેનતનું કામ પણ તેમાં ખુદ્દારી હતી. ગ્રાહકો સાથે પ્રેમ ભર્યો વર્તાવ કરતો હોવાથી લોકો ખુશ થઈ મનમાન્યા પૈસા પણ આપતા અને બક્ષોશ આપે તે નફામાં. રણછોડ કોઈને છેતરતો નહી. સ્ત્રી મુસાફર હોય તો શાકની થેલી યા બીજો સામાન ઉચકવા પણ લાગતો. પરિણામ લોકો ઉતરતી વખતે તેનો ફોન નંબર માગતા. જરૂરત પડે રણછોડની રિક્ષા બોલાવતા. જો રણછોડ નવરો હોય તો તરત ત્યાં પહોંચી જતો.

એક વખત શાળાના શિક્ષિકા બહેન તેની રિક્ષામાં હતા. રણછોડની વાત પરથી ખૂબ વિશ્વાસુ લાગ્યો. શાળાના દસ છોકરાઓ વચ્ચે રિક્ષા બંધાવી. સવારના શાળામાં છોડવાના અને સાંજ્ર શાળામાંથી લઈ તેમને ઘરે સહી સલામત પહોંચાડવાના.

રાધાને જ્યારે લક્ષમી જેવી દીકરી આવી તો એની શેઠાણીએ સરસ મજાનું ‘જીવાણુ’ કર્યું. એમને ખબર હતી રાધા અનાથ છે. હવે તેમનો દીકરો મોટો થઈ ગયો હતો એટલે રાધાની જરૂર ન હતી. હવે રાધા પણ મા હતી. રાધાને એક ચાલીમાં ભાડાની જગ્યા લેવા સહાય કરી. જગ્યા ભલે બે કમરાની હતી પણ રાધા અને રણછોડ માટે સ્વર્ગ સમાન હતી.

રણછોડ રિક્ષા ચલાવે ને રાધા દિકરી તારાને ઉછેરે. ખૂબ પ્યાર આપે તારાને તો માતા અને પિતા બન્નેનું સુખ સાંપડ્યું. રાધા અને રણછોડ રાત પડૅ પોતાના બાળપણની વાતો કરે ત્યારે આંખમાં આંસુ આવે પણ તારાની વાતોથી મુખ પર સ્મિત રેલાઈ જાય.

તારા આસમાનના તારા જેવી ચમકદાર અને નટખટ હતી. ભગવાને રુપ સાથે બુદ્ધિ પણ ઉદાર હાથે આપી હતી. શાળામાં રોજ રણછોડ તેને રિક્ષામાં મૂકવા જાય. રાધા નાનું મોટું સિલાઈ કામ કરી ઘર ચલાવવામાં સહાય કરે. તારા, ધીમે ધીમે ઘરનું કામ પણ મા પાસે શિખતી હતી.. શાળાનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો, કોલેજમાં આવી.

રણછોડ અને રાધાએ સંમતિ આપી. રાધા અને રણછોડનું જીવન તારાની આસપાસ ઘુમતું હતું. પ્યારથી ઉભરાતા વાતાવરણમાં તારાએ કોલેજનો અભ્યાસ પણ પૂરો કર્યો. તારાનું સ્વપનું હતું કે તે ‘કલેક્ટર’ બને. પણ છેલ્લા કેટલા વખતથી રાધાની તબિયત નરમ ગરમ રહેતી હતી એને એમ હતું કે તે લાંબુ નહી જીવે. મરતા પહેલાં તારાને સુખી જોવાનો ઈરાદો હતો.

કોલેજનું છેલ્લું વર્ષ હતું. કલેક્ટર બનવા શું કરવું પડૅ તેની તારાને જાણ હતી. માએ જ્યારે પરણવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ત્યારે તારાએ કહ્યું, ‘મા મને બે વર્ષ આપ પછી હું પરણીશ”.

રાધાએ હા તો પાડી પણ અંદરથી મુંજવણ હોવાને કારણે બે મહિનામાં નાની માંદગી ભોગવીને વિદાય થઈ. રણછોડ ભાંગી પડ્યો. તારા એ બાપુને સંભાળ્યા. રણછોડૅ દીકરીને પોતાનું સ્વપનું પુરું કરવાની મંજૂરી આપી. દિવસ રાત રિક્ષા ચલાવીને પૈસા ભેગા કરતો.

સમજુ તારા એક પણ પૈસો ખોટો બગાડતી નહી. બાપુને ઘરકામ માં પણ મદદ કરતી. તારાને જોઈ કોઈ એમ ન માને કે એના બાપુ રિક્ષા ચલાવીને ઘર ચલાવે છે ! તારાને પોતાના બાપુ પર ખૂબ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને શ્રદ્ધા હતા.

તેને મન ‘બાપુ’ સર્વસ્વ હતા. માતા ગુમાવ્યા પછી, બાપુએ તો એને બધી રીતે સહાય કરી હતી. તેની મરજી વિરૂદ્ધ બાપુ કશું ન કરતા. તારાના સુખે હમેશા સુખી રહેતા બાપુ , નું હમેશા ધ્યાન રાખતી. જો જરા પણ તબિયત નરમ ગરમ જણાય તો તારા રિક્ષા ચલાવવા જવા ન દેતી. દવા લાવવાથી માંડી જમવાનું પણ ધ્યાન રાખતી.

આજે તારાનું પરિણામ આવ્યું. બાપુ તેને લેવા આવ્યા હતા. તારા આખા વર્ગમાં પ્રથમ આવી હતી. મિત્રો સાથે ખુશી મણાવવા ન જતાં બાપુની સાથે ગઈ.

બાપુ, આજે હું રિક્ષા ચલાવું અને આપણે બન્ને સાથે ચોપાટી પર કુલ્ફી ખાવા જઈએ. રણછોડ તો દીકરીને એકીટશે નિહાળી રહ્યો.

ખિસામાંના પાકિટમાંથી રાધાનો ફોટો કાઢીને બબડ્યો, “જોઈ તારી દીકરી મને આઈસક્રિમ ખાવા લઈ જાય છે, તને યાદ કરીને આજે હું બે ખાઈશ. “.

પેલો ચાંદ નિરખી રહ્યો ! કોને ,બાપને કે દીકરીને ?





મંગલની મનોકામના

24 02 2021

આજનો દિવસ મંગલકારી હતો. આખા ઘરમાં આનંદનું મોજું ફરી વળ્યું હતુ. સવારથી

ચહલ પહલ અને ધમાલિયું વાતાવરણ હતું. સહુના મુખ પર સ્મિત લહેરાયું હતું. કારણ

વ્યાજબી હતું. ઘરમાં મમ્મી અને પપ્પા આવ્યા હતા. અમેરિકાથી નાની બહેન અને

મુંબઈથી મોટો ભાઈ પરિવાર સહિત આવ્યા હતા.

આજે જાણે સોનાનો સૂરજ ઉગ્યો હતો. સુહાનીના મમ્મી અને પપ્પાને લેવા ગાડી સ્ટેશન

પર જવા રવાના થઈ ગઈ હતી. સાથે તેની નાની બહેન સલોની પણ આવવાની હતી. એ

ઘરમાં સહુથી નાની હતી. મમ્મી અને પપ્પાની આંખનો તારો. ભાઈ તો તેમનો વર્ષોથી

અમેરિકાવાસી થઈ ગયો હતો. અમેરિકન મેમને પરણી પોતાના કુટુંબને ભૂલી ગયો હતો.

સાહિલ અને સુહાનીના લગ્નની ૨૫મી વર્ષગાંઠનો ભવ્ય કાર્યક્રમ હતો. ઘરના બધાં સભ્યો

આવી ગયા હતાં. સાહિલે મોટી વાન ભાડે કરી હતી જેને કારણે સહુ હોટલ પર સાથે

આવી શકે. તેની પોતાની ગાડીના બે ડ્રાઈવર પણ હતા.

સહુને પાર્ટી માટે હેર સ્ટાઈલ કરાવવી હતી. બે જુવાન છોકરીઓને બ્યુટિ પાર્લરમાંથી ઘરે બોલાવી

હતી. સુહાનીએ સુંદર મહેંદી મૂકાવી હતી. સાહિલ તો સુહાની પાછળ પાગલ હતો.

સલોની, સુહાની કરતાં દસ વર્ષ નાની હતી. ભણવામાં અને પોતાની કરિયર બનાવવામાં ખૂબ વ્યસ્ત

હોવાને કારણે પરણી ન હતી. સહુ તૈયાર થઈને ”હોટલ મહારાજા’ જે વડોદરાની ભવ્ય હોટલ છે ત્યાં

જવા નિકળ્યા. એક એકથી ચડિયાતા કપડા અને દાગિના પહેરીને સ્ત્રીઓ આવી હતી. પુરુષોને શાંતિ

ખમીસ અને પાટલુન પહેર્યાં એટલે સજ્જ.! હા ,કોઈક શોખિન સૂટમાં પણ જણાતા.

સાહિલે સૂટ પહેર્યો હતો. સુહાની પણ ખૂબ સુંદર લાગતી હતી. જેવો સલોનીએ હોલમાં પ્રવેશ કર્યો કે

બધાની આંખો ચકાચૌંધ થઈ ગઈ. જાણે સ્વર્ગની અપ્સરા પૃથ્વી પર ઉતરી ન આવી હોય. બહેનની

૨૫મી લગ્ન તિથિ માટે ખૂબ સુંદર ડ્રેસ કરાવ્યો હતો. મુંબઈની મોંઘામાં મોંઘી ફેશન ડિઝાઈનર

‘રૂબી મલય’ પાસે. એના રૂપ અને દેખાવ પાસે સહુ ઝાંખા પડી ગયા. અરે સુહાનીને પણ પોતાની

બહેનની મનોમન ઈર્ષ્યા થઈ. સાહિલતો સલોની પરથી નજર હટાવી જ શકતો ન હતો.

પાર્ટીનું આયોજન સુહાનીના દીકરા અને દીકરીએ ખૂબ સુંદર રીતે કર્યું હતું. કમપ્યુટર પર સ્લાઈડ

શૉ તૈયાર કર્યો હતો. લગ્ન થયા ત્યારથી આજ સુધીની જાત જાતની સ્લાઈડનું પ્રદર્શન સુંદર ગીતો

સાથે સાંકળી લીધું હતું. ખાણી પીણી અને નૃત્યમાં સહુ તલ્લીન હતા. સાહિલે, સુહાની સાથે ડાન્સ કર્યા.

આપણામાં કહેવત છે, ” સાળી અડધી ઘરવાળી”.

સાહિલ, સલોનીને આમ કહી ખૂબ ચીડવતો. એકની એક સાળી હતી તેને. કામકાજમાં વ્યસ્ત હોવાને

કારણે બહુ આવતી નહી. આજની તેની સુંદરતા આગળ જીજુ ,પાણી પાણિ થઈ ગયો. સુહાની મહેમાનોમાં

વ્યસ્ત હતી. સાહિલે સમયનો લાભ લેવાનું મુનાસિબ માન્યું. સલોની સાથે નૃત્યમાં ખોવાઈ ગયો.

સાહિલ તેમન સુહાનીના માતા અને પિતાને આ દૃશ્ય ગમ્યું નહી પણ કાંઈ ન બોલવામાં ડહાપણ માન્યું.

સલોનીએ મિત્રો ઘણા રાખ્યા હતાં પણ આજે જે અનુભવી રહી હતી , અહેસાસ ખૂબ ગમ્યો. સાહિલ

જીજુ છે એ વાત વિસરી ગઈ. જ્યારે શરીર સ્પંદનો અનુભવે ત્યારે ,’દુનિયા જખ મારે છે ! ઉંમરમાં પણ

પરિપક્વ હતી.સાહિલે સુહાની પાસેથી આવી લાગણી વર્ષોથી અનુભવી ન હતી. હા, પ્રેમ અને શરીરની

માગ એ બન્ને ભિન્ન વસ્તુ છે.

પાર્ટી તો રંગે ચંગે પૂરી થઈ. મહેમાનો સહુ વિખરાયા. એવી સુંદર ગોઠવણ બાળકોએ કરી હતી કે સહુ

મોંમા આંગળા નાખી ગયા. સુહાનીના મમ્મી અને પપ્પા, સલોની સાથે પાછાં જવાની વાત કરી રહ્યાં

હતા. સલોની બોલી .’મમ્મા હું ઘણા વખત પછી દીદીને ત્યાં આવી છું. તમે ને પપ્પાજી જાવ, હું અઠવાડિયુ

વધારે રોકાઈશ”.

મમ્મીની અનુભવી આંખોને આ ગમ્યું નહી, પણ સુહાનીએ સૂર પુરાવ્યો ,’ મમ્મી રહેવાદોને, એની પાસે

રજા પણ છે’. સુહાની ખૂબ લાગણિશીલ હતી. પાર્ટીના દિવસ્ર જીજા અને સાળી વચ્ચે શું ચાલ્યું હતું ,

તેનાથી અજાણ !હવે મમ્મી શું બોલે ?

સાહિલે આંખોથી ખુશી દર્શાવી. અંતે સલોની રોકાઈ ગઈ,.*********કાયમ માટે !!!!!!!!!!!!.





ત્રણ માળવાળી દાળ

21 02 2021

મમ્મી મને દાળ આપ ને?

નાનકો ટીકલુ અને મોટો રુપિયો જમવા બેઠાં હતા. બન્નેને દાળ ખૂબ ભાવે. એમાંય જો

તુવેરની હોય તો પૂછવું જ શું. એક રોટલી ખાય અને એક વાટકી દાળ ચપાચપ પી જાય.

ભાતની બહુ ગરજ નહી પણ દાળ, પૂછો મત.

આજે રજાનો દિવસ હતો. મારી નાની નણંદ બે બાળકો સાથે આવી હતી. ‘બહેન તમે આજે

અંહી જમજો”. ખુશ થઈને ૧૧ વાગતામાં તો આવી પહોંચી. બાળકોને રમવામાં મજા આવી.

ભાભી અને નણંદ ગુફતગુ કરવામાં મશગુલ હતાં.

ત્યાં બા, બોલ્યા, ‘અરે તમે તો વાતોથી પેટ ભરશો, પણ મને ભૂખ લગી છે”.

અમે બન્ને રસોડામાં આવ્યા. બાને પ્રેમથી જમાડ્યા. બેટા આજે દાળ ખૂબ સરસ થઈ છે, થોડા

ભાત વધારે આપ.

જમ્યા પછી બાને આડે પડખે થવાની આદત હતી. બાની એકદમ કૂકડાની નિંદર હતી. સોય પડે ને

જે અવાજ આવે તો પણ તેમને નિંદરમાં ખલેલ પહોંચે. બધા બાળકોને ઉપર મોકલ્યા. કહ્યું, ‘થોડીવાર

સહુ પોતપોતાના મોબાઈલમાં વિડિયો ગેમ રમે. બા જમીને ઉઠી જાય પછી હું નીચે બોલાવીશ. અમે

બન્ને નણંદ ભોજાઈ વરંડામાં હિંચકા પર ઝુલવા લાગ્યા. તમે બન્ને વતો કરો. મને થોડીવાર સુવા જવું

પડશે. બા ગયા એટલે મારી નાની બહેન બોલી, ભાભી મારા બન્ને છોકરાં દાળ ખાતા જ નથી. મેં

કાવ્યાને કહ્યું , ‘આજે બાળકો જમવા બેસી ત્યારે તું કાંઈ બોલતી નહી.’ સારું ભાભી. પેટમાં કૂકડા

બોલ્યા એટલે બધા જમવાના ટેબલ પર ગોઠવાઈ ગયા.

ટીકલુ અને રૂપિયાના દાળના વાટકા જોઈ કાવ્યાને નવાઈ લાગી. આંખોથી કહ્યું, ‘કાંઈ બોલતી નહી’.

કાવ્યાના દીકરોઅને દીકરી ટેબલ પર ગોઠવાયા. જાણી જોઈને મામીએ દાળ માટે વાટકી ન આપી.

જમવાનું પિરસાયું. રોમા અને રાહિલ જોઈ રહ્યા, ‘મામી અમને કેમ દાળ માટે વાટકી ન આપી’ ?

‘તમને દાળ ભાવે છે ?

‘આપો તો ખરા નહી ભાવે તો નહી ખાઈએ’.

બધાને દાળ, ભાત, ગરમા ગરમ રોટલી અને શાક પિરસાયા. સાથે કાકડીનું રાઈતું. નણંદબા બાળકો

સાથે આવ્યા હોય એટલે ભાવતો શિરો તો હોય જ ! વટાણા અને રીંગણનું શાક સહુને મનગમતું હતું.

રોમા આમ તો બહુ દાળની શોખિન ન હતી. પણ ટીકલુ અને રૂપિયાના દાળનો વાટકો જોઈ મન પલળ્યું.

દીદીનું જોઈ રાહિલે પણ રોટલી દાળમાં બોળીને ખાધી. બન્ને જણા પ્રેમથી દાળને શાક સાથે રોટલી ખાઈ રહ્યા

હતા.

અચાનક ,કાવ્યા બોલી પેલી ત્રણ માળવાળી દાળની વાર્તા ભાભી કહોને. સલોનીએ વાત ચાલુ કરી. અમે

વડોદરા ગયા હતા. ત્યાં તમારા માના મિત્રને ત્યાં દાળ જમવામાં પિરસી તો વાટકામાં પાણી ઉપર અને વગર

ચડૅલી દાળ નીચે. વચમાં જરાક ઢંગડ્ગડા વાળી દાળ દેખાઈ. ટીકલુ અને રૂપિયો તો શાક અને શ્રીખંડ સાથે

જમીને ઉભા થઈ ગયા. રસ્તામાં ગાડીમાં હોટલ પર જતાં નટખટ ટીકલુએ એ દાળને ત્રણ માળ વાળી દાળનું

નામ આપ્યું.

બીજે દિવસે અંબાલાલ કાકાને ત્યાં જમવા જવાનું હતું. કોને ખબર કેમ સવરના જમણમાં અમદાવાદ હોય કે

વડોદરા તુવેરની દાળ જ બને. હવે કાકાને પતળી દાળ ભાવે . પાછાં ટીકલુ અને રુપિયોે જમવામાં દાળ ન

લીધી. ગાડીમાં બેસીને કહે ,”મમ્મી દાળમાં દાળ જ ન હતી’.

આમ દાળ પુરાણ ચાલુ થયું. રોમા અને રાહિલ બોલ્યા ,’મામી આમારી મમ્મીને તમારા જેવી દાળ બનાવતા શિખવો.”.

દાદીમાને ડાયાબિટિસ છે એટલે દાળમાં ખાંડ નથી નાખતી.

તેને વચ્ચેથી અટકાવી સલોની બોલી બેટા દાળમાં ખાંદ નહી ગોળ હોય !

હવે કાવ્યાને ખ્યાલ આવ્યો કેમ તેના બાળકો દાળ નથી ખાતાં. સારું સારું બહુ બોલ્યા છાનામાના જમીને ઉભા થાવ.

હજુ અમે જમીશું , ‘હરિ’ને કામ કરવાનું મોડું થાય છે.

દાળતો એવી છોકરાઓએ ઝાપટી કે પાછળ જમવાવાળાં માટે મહારાજે તરત કઢી બનાવી.





ઠંડીમાં પસીનો !

18 02 2021

ઠંડી પડૅ તો ઠરી જવાય અને ગરમી હોય તો પસીનો છૂટે. માનવી ક્યરેય સંતોષાય ખરો ? ભલેને ગમે

તેટલી ફરિયાદ કરીએ કુદરતનું કાર્ય અવિરત ચાલે. તેમાં કોઈની દખલ ન ચાલે. ફરિયાદ કરવાથી કોઈ

ફાયદો નથી. જે છે તેનો સ્વીકાર હસતે મુખે કરવો.

“અરે, પણ તું જો તો ખરી કેમ એકદમ ઘરમાં ઠંડી વધી ગઈ” ? કમપ્યુટર પર શેર બજારનું કામ કરતો

સાહિલ બોલ્યો.

‘લાગે છે આપણા ઘરનું હિટર બગડી ગયું છે’.

શિયાળાની ઠંડીમાં હિટર બગડૅ, એટલે ખેલ ખતમ !

ઘરમાં બે નાના હિટર હતાં ,જ્યાં જઈએ ત્યં સાથે લઈ જવાય તેવા. પણ આવડા મોટા રાજમહેલ જેવા

ઘરમાં તેની શી વિસાત.!

રાહુલે કામ કરવાનો વિચાર પડતો મૂક્યો. આમપણ બજાર ઠંડુ હતું. ઠંડિએ જે મારો ચલાવ્યો હતો તેની

સામે પહેલાં રક્ષણ અને પછી કામકાજ. જાતે હિટર ઠીક કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તેમાં ચાંચ ન ડૂબી. જાણો

છો વાણિયાના દીકરને આવા કામ ન ફાવે. ઠંડી કહે મારું કામ. સલોનીએ સીધો ,હિટર રિપેર કરતી

કંપનીને ફોન કર્યો.

આવતા વાર લાગે તેમ હતી. ઠંડીની ઋતુ હજુ અડધી પણ થઈ ન હતી. કામ કરાવ્યા વગર છૂટકો ન

હતો. છેક આઠ વાગ્યા પછી માણસ આવ્યો. બિચારાને આટલી ઠંડીમાં પસિનો થતો હતો. શું કરે

ફરિયાદીઓનો પાર ન હતો. એની કંપનીના બધા માણસો સ્વારથી કાર્યરત હતા.

આવતાંની સાથે કામે વળગ્યો. ‘ઠંડુ પાણી મળશે’?

સલોનીથી રહેવાયુંનહી ‘ખરેખર ઠંડું પાણી જોઈએ છે’?

પેલાએ હા પાડી એટલે લઈ આવી. તપાસતા ખબર પડી કે આ મશીન ખૂબ જુનું હતું. હવે આવા સમયે

એને રિપેર કરવું અસંભવ લાગ્યું. માણસે સરખી વાત કરી, ‘હું તમને ચાલુ કરી આપીશ પણ કોઈ ફાયદો

નથી, ૨૪ કલાક પણ નહી ચાલે. પાછું ઠપ થઈ જશે. ‘.

સાહિલ બોલ્યો તો આનો ઈલાજ શું છે” ?

‘નવું યુનિટ લગાડવું પડશે’.

આવી ઠંડીમાં મળશે ?

હા, મળી તો શકે પણ અઠવાડિયું નિકળી જાય.

મને મારા શેઠ જોડે વાત કરવા દો. બન્ને એવી રીતે વાત કરતા હતા, કે સાંભળનાર તેનો મર્મ ન પારખી

શકે. આખરે વાત પતાવીને કહ્યું, તમે જો અમારી પાસેથી ખરીદીને મારી પાસે નવું મશી મુકાવદાવશો

તો હું દરરોજ આવીને ૨૪ કલાક ચાલે એટલું ‘ફ્રી ઓન’ નાખી જઈશ. તેના વધારાના પૈસા નહી લંઉ.

સાહિલને થયું આ વાત ગમે એવી છે. એણે હા પાડી. સલોનીને પણ આ પ્રસ્તાવ ગમ્યો.

અઠવાડિયા સુધી એ કારિગર રોજ આવતોઅને મશીનમાં ફ્રી ઓન નાખી ચાલુકરી જતો. આમ સાહિલ

અને સલોનીને તકલિફ પડી નહી.

સાહિલે તેમજ સલોનીએ ભાવ પૂછવાની તસ્દી લીધી નહી.

‘સાહેબ તમારું મશીન આવી ગયું છે ,હું કાલે જુનું કાઢીને નવું બેસાડી જઈશ. સાહિલે નોકરી પરથી રજા

લીધી.

સલોનીને રજા હતી એટલે બન્નેએ સાથે અરામથી બપોરનું ભોજન કર્યું. જમીને આડે પડખે થયા. ત્યાં

દરવાજાની ઘંટડી વગી. મશિન લઈને બે જણા આવ્યા હતા,. જુનું કાઢવાનું અને નવું લગાડવાનું ખાસો

સમય લાગ્યો.

સાહિલ એંજિનિયર હતો. તેને બધું સમજ પડતી હતી. મશિન વિષે બધા પ્રશ્નો બારિકાઈથી પૂછ્યા. મશિન

કામ કરતું થયું.

‘હાશ, હવે કમસે કમ દસ વર્ષની શાંતિ” !

પેલાને મસ્ત ચા અને નાસ્તો કરાવ્યો. દસ દિવસથી આવતો હતો. ભાઈબંધી જેવો નાતો બંધાયો હતો. હવે

અંતિમ કાર્ય કરવાનું હતું.

સાહિલે ઈનવોઈસ અને લગાડવાના પૈસાનું બિલ માગ્યું. રકમ જોતાંની સાથે સાહિલને પસિનો છૂટી ગયો.

સાહિલની હાલત જોઈને સલોનીએ બિલની રકમ જોવાની હિંમત ન કરી.





સ્વમાન

9 02 2021

અર્પિતા કોલેજના ત્રીજા વર્ષમાં હતી.આ વર્ષે ભાઈના લગ્ન લેવાયા હતા. એના મનમાં

આનંદના ફુવારા ઉડતા, હૈયામાં ઉમંગ માતો ન હતો.રોજ મમ્મી પાસે આવીને શાંતિથી

જાતજાતના નવા તરંગ અને તુક્કા કહી સંભળાવતી. ખૂબ લાડલી બહેન હતી.

વાજતે ગાજતે ઘરમાં ભાભી આવી. ભાભી ખુબ શુશીલ હતી. ભલેને અર્પિતા પોતાનું

ધાર્યું કરતી હોય, ભાભી તેમાં જરાય ખરાબ ન લગાડતી. તે સમજી ગઈ હતી કે અર્પિતા

તેના પતિની લાડલી નાની બહેન છે. ભાભી શાણી હતી , નણંદબાને લાડ કરતી જેને

કારણે તેનું ઘરમાં સમ્માન થતું. અર્પિતાએ ભાભીના થતા માનપાન નિહાળ્યા હતા.

પ્યારમાં ફટવેલી અર્પિતાએ આમાનું કશું શિખવાનો પ્રયત્ન ન કર્યો.

ત્રણેક વર્ષ પછી પાછાં શરણાઈના સૂર ગુંજી રહ્યા. અર્પિતા બહેન પ્યાર કરી બેઠાં.

અર્પિતા, અમોલની થવા ચાલી. અમોલ તેનો કોલેજકાળનો મિત્ર હતો. ક્યારે પ્રેમ થઈ

ગયો ખબર પણ ન પડી. અમોલ અર્પિતાના પિતાની સરખામણીમાં થોડો ઓછો ધનિક

હતો. એક વાતમાં હમેશા માનતો, “વચને કિં દરિદ્રતા”. જેને કારણે અર્પિતાને અંદાઝ ન

હતો કે અમોલ ખરેખર કઈ પરિસ્થિતિમાં રહે છે ! આમ પણ અર્પિતા બિનદાસ હતી.

લગ્ન પછી, તેને હકિકતને અપનાવતા વાર લાગી. ઘરમાં ભાભી અને મા સથે કરતી હતી

એવું વર્તન કરી ન શકાય. પણ આદતથી મજબૂર અર્પિતાને સંયમ રાખતાં ખૂબ મુશ્કેલી

નડી. અમોલની મા, વહુ નવી હતી એટલે ખાસ કશું બોલતી નહી,.મનમાં બધુ સમઝતી.

અમોલના મમ્મીનું મૌન અર્પિતાને તેમની કમજોરી જણાઈ.

અમોલના પિતાજીને નોકરી પર અકસ્માત નડ્યો હતો એટલે પથારીવશ હતા. વાંક શેઠનો

હતો, એટલે હોસ્પિટલનો ખર્ચ પણ આપ્યો અને ઘેર બેઠાં જીવે ત્યાં સુધી આખો પગાર મળે

એવું કોર્ટ દ્વારા નક્કી થયું હતું. ખાધે પીધે સુખી હતા, હવે અમોલ પણ કમાતો હતો. અર્પિતાના

લગ્ન તાજા થયેલા હતા એટલે થોડો વખત જીંદગીની મઝા માણવામાં મશગુલ હતી.

અમોલના પિતાજીની હાલતને કારણે તેના મમ્મી સરલા બહેન ખુબ મૃદુ હતાં. તેમને ખબર હતી,

અમોલ માતા અને પિતાને ખૂબ ચાહે છે. અર્પિતાને પરણી તે સુખી થાય તેવી તેમની મનોકામના

હતી. પિતા તો નરમ તબિયતને કારણે ઉઠવાના પણ ન હતા અને જીંદગીના બાકીના દિવસો

ગૌરવભેર જીવે એ સરલાબહેનની અંતરની ઈચ્છા હતી. કાલની પરણેલી વહુ આ પરિસ્થિતિ

કોઈ પણ હિસાબે સમજી ન શકે એ તેઓ જાણતા હતાં.

સરલાબહેન ખૂબ સંસ્કારી અને માયાળુ હોવાને કારણે અર્પિતા તેમનો ગેરલાભ પણ લેતી. ‘બોલે

તો બે ખાય’ એકદમ મૌન રહેતા. પૂછે તેનો જવાબ. અમોલ ,મા સાથે હોય ત્યારે પેટ છૂટી વાત

કરતો. સરલાબહેન ક્યારેય એક અક્ષર પણ અર્પિતા વિષે બોલતા નહી. અર્પિતા જાણતી હતી

પોતાનો અયોગ્ય વહેવાર, હંમેશા તેને ડર રહેતો મમ્મી અમોલને ફરિયાદ કરશે તો ?

સંસારમાં ચારે તરફથી જાત જાતના સમાચાર મળતા. સરલાબહેનને થતું આવા હાલ મારા પરિવારના

ન થાય તે જોવાની જવાબદારી મારી છે. “સ્ત્રી જ સ્ત્રીની દુશ્મન છે”, એ વાક્ય સાંભળિ સાંભળીને

એમના કાન પાકી ગયા હતા. અધુરામાં પુરું સાલસ સ્વભાવને કારણે પોતાની મા તેમજ પતિની મા

બન્નેનો અઢળક પ્રેમ માણી ચૂક્યા હતા,

એવામાં અમોલના પિતાજીનો સ્વર્ગવાસ થયો. સરલાબહેને સ્વમાન પૂર્વક તેમની ઈચ્છા અનુસાર

ક્રિયા કરી. અર્પિતાને ગમ્યું તો નહી પણ અમોલ અને મા વચ્ચે કશું બોલી નહી. જેમ જેમ દિવસો અને

મહિના વિતતા ગયા તેમ તેમ અર્પિતાને સાસુના વર્તન માટે વિચાર કરવાની તક સાંપડી.

આખરે પોતાની ભૂલ જણાઈ. ભૂલની માફી માગે તે બીજા. સરલાબહેનને તેના વર્તનમાં ફરક જણાયો.

પોતાનું સ્વમાન ગૌરવભેર સચવાયું અને શાંતિથી જીવી રહ્યા.





ડોશીની ખાંસી

14 01 2021

ટુંટીયુંવાળીને ખૂણામાં બેઠી હતી. આડી પડે તો આખો દી’ ખાંઉ ખાંઉ થાય. શું કરવું તેનું ભાન

હોય તો ને ? કોને ખબર હતી ઘડપણમાં આવા હાલ પણ થઈ શકે ? કહેવાય છે. ‘ જવાની, જવાની’!

પણ જવાનીના જોશમાં ક્યાં કોઈ ,કોઈને ગાંઠે છે ? બસ પોતાના તોરમાં સહુને મગતરાં સમજે છે !

‘ઈચ્છા’ પણ ઓછી ન હતી. નગરશેઠની પત્ની, ગુસ્સો તો નાકને ટેરવે બેઠે હોય. નોકર ચાકરને વાતે

વાતે ધમકાવતી.

નગરશેઠ ખૂબ સંસ્કારી અને નરમ હતાં. તેમને સર્વગુણ સંપન્ન કહેવામાં તલભર પણ અતિશયોક્તિ

ન હતી. સમાજમાં તેમના નામના સિક્કા બોલાતાં. જ્યારે ઈચ્છા શેઠાણીથી સહુ સો ગજ દૂર રહેતાં.

તેમનો પડ્યો બોલ ઝિલાવો જોઈએ. પલભરનો વિલંબ તે સાંખી ન શકતાં. આરે બાળકોને પણ

ઘડીભરમાં પઈના કરી મૂકતાં. માત્ર પતિદેવ આગળ તેમનું કાંઇ ચાલતું નહી ! તેમના મુખ પરની

ચમક દમક તેમને આંજી દેતી. ઘણિવાર શેઠ ટોકતાં,’આટલો બધો ગુસ્સો સારો નહી’?

ત્યારે છણકો કરતાં, ‘તમે ચૂપ રહો, આટલા મોટા ઘરનો કારભાર ચલાવવો સરળ નથી ‘.

‘તમને આમાં કાંઇ ગતાગમ ન પડે’ !

‘તમારી ચાંચ આમાં ન ડૂબે’ !

‘તમારી વાતમાં હું માથું મારું છું ? તમે વચ્ચે કાંઈ બોલશો નહી’.

ઈચ્છા પરણી ત્યારે ૧૫ વર્ષની હતી. એની બાળપણની ઈચ્છાઓને સાકાર કરવાનો સમય પામી

હતી.દેખાવમાં ચાંદને શરમાવે તેટલી સુંદર હોવાને કારણે નગરશેઠના ઘરની વહુ બની. તેની

ઈચ્છાઓને કોઈ લગામ ન હતી.. નાથજી શેઠના માતાજીએ ઈચ્છાને સુંદર ર્રીતે કેળવી. નગરશેઠના

ઘરનાં રીત રિવાજ સમજાવ્યા. માણસો પાસે કામ કરાવવાની કળા શિખવી. તેમને સહુ ઈજ્જત

આપતા. તેમનું વર્તન સહજ હતું. મુખ પર દમામ ભારે હતો. હૈયું હોલાનું હતું.

સાસુમા હતા ત્યાં સુધી ઈચ્છા ડાહી ડમરી વહુ તરિકે રહી. જ્યારે તેમનો સ્વર્ગવાસ થયો તેના બીજા

દિવસથી આખે આખી ઈચ્છા બદલાઈ ગઈ. સસરાજી પાંચ વર્ષે પહેલાં ગયા હતા એટલે નગરશેઠ

તેના પતિ થઈ ગયા હતા. નાથજી શેઠના રગમાં ખાનદાની લોહી વહેતું. તેમાં તેમના માતાજી ખૂબ

સંસ્કારી હતાં. નાથજી શેઠમાં સુઝબુઝ સારી હતી. ઈચ્છાની કોઈ મરજી ચાલતી નહી.

જેવા માતુશ્રી ગયા કે શેઠાણી બની ગઈ. તેના સ્વભાવને કારણે છોકરાંઓ પણ ગણકારતાં નહી. નાથજી

શેઠના બધા પ્રયત્નો નાકામ રહ્યા. આખરે ભગવાન ભરોસે છોડી પોતાના કામકાજમાં વ્યસ્ત રહેતાં. દિવસો

કોઈના એક સરખા જતા નથી. અંહી તો વર્ષોના વહાણા વાયા. બાળકોને નગરશેઠ્ની પ્રવૃત્તિમાં કોઈ રસ ન

હતો. બન્ને પરણીને અમેરિકા ભેગા થઈ ગયા. બેથી ત્રણ વર્ષે એકાદ આંટો ભારત મારતા. પિતાજીનો પ્યાર

તેમને ખેંચી લાવતો. માની ઉદ્ધતાઈ તેમને ગમતી નહી. પણ મા સમજતી નહી.

જવાની જવાની, બુઢાપાએ ધીરે રહીને ડૅરા તંબુ તાણ્યા. નાથજી શેઠને હવે કામકાજમાં રસ ન હતો. પૈસા

હતા એટલે વાંધો આવે તેવું ન હતું. કરકસરથી રહેવા લાગ્યા. કામ કરવાવાળાં માણસોની સંખ્યા ઘટાડી.

ઈચ્છાબાને કામ કરવું ગમતું નહી પણ શું થાય ? એમાં નાથજી શેઠ બિમાર પડ્યા. પૈસા પાણીની જેમ વપરાયા.

ખાતાં તો કુબેરના ભંડાર પણ ખૂટી જાય. લાખ પ્રયત્ન કર્યા પણ શેઠનો જાન બચાવી ન શક્યા.

બાળકો અમેરિકાથી આવ્યા, સમાજમાં પ્રતિષ્ઠાને કારણે બધી લૌકિક ક્રિયા કરી પાછા જતા રહ્યા. શેઠની સેવા

ચાકરી કરતાં ઈચ્છાબા પોતે ઘસાઈ ચૂક્યા હતા. તબિયત નબળી થઈ ગઈ હતી. જવાનીમાં કરેલા અત્યાચારને

કારણે કોઈ તેમને ત્યાં કામ કરવા રાજી નહતું. નાથજી શેઠ તો ઝલાં- ઝલાં માં ગયા. ઈચ્છાબાના હાલ ભુંડા

થયા બાળકોએ પૈસાની સગવડ કરી આપી પણ કહેવાય છે,’પૈસાને કૂતરાં પણ નથી સુંઘતાં’ !

બસ ખૂણામાંથી ખાંસવાનો અવાજ સંભળાય છે !

તું ભલે મને અડધે રસ્તે છોડી,છેહ દઈ ગયો !*

સપ્તપદીના ફેરા વખતે આપેલો વાયદો,’ હું મરતે દમ તક પાળીશ. ‘

અભિમાનમાં ચકચૂર જવાની નો સાથ ખાંસી નિભાવે ?





જીવન શૈલી

10 01 2021

જીવન જીવવું એ કળા છે. કળા કેળવવી પડે છે. જેમ મોરના ઈંડાને ચીતરવા નથી પડતાં તેમ

જીવન જીવતાં દરેક વ્યક્તિને આવડતું હોય છે. ક્યાંક આળસ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે . તો

ક્યાં વધુ પડતી મહત્વકાંક્ષા . બંનેનું જ્યાં સમતોલન હોય છે ત્યાં જીવનનો બાગ મઘમઘી ઉઠે

છે. બગિચામાં ઉગેલાં ફૂલ અને ફળ જોઈ આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે . જીવન શૈલી એવી કંડારવી કે

સંસારમાં આવનાર બાળક ફુલની જેમ મઘમઘી ઉઠે. કેટલા પુણ્ય કર્યા હોય ત્યારે મનુષ્ય જીવન

પ્રાપ્ત થાય છે જેને તે દીપાવી શકે !

જીવન શૈલી દરેકની આગવી હોય છે. આમાં ‘હું જ સાચો કે સાચી” એવી કોઈ શરત નથી. સત્યને

પંથે, યોગ્ય શિક્ષણ અને સંસ્કાર , જીવનમાં ધ્યેય અને પ્રગતિનો નિર્ધાર આ બધાનું સિંચન બાળપણથી

થયું હોય તો આદર્શ જીવન જીવવામાં સફળતા પમાય છે. સંજોગો ખૂબ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. છતાં

પરિસ્થિતિ સાથે તાલ મિલાવવો આવશ્યક છે. જીવન શૈલી એવી કંડારવી કે, અંત સમયે જીવનમાં કોઈ

અફસોસ ન રહે.

આજથી ૨૦ વર્ષ પહેલાં હતું, એ જીવન સારું કે બાળપણમાં માતા અને પિતાની છત્ર છાયામાં

પસાર થયું હોય! ખરું પૂછો તો સમય સાથે કદમ મિલાવતા જાવ, વર્તમાનમાં રહી, પોતાના

ખિસાને પરવડે એ પ્રમાણે જીવો એ જીવન ઉત્તમ ! જુનું તે સોનું, માનવાવાળા આપણે અંહી

થાપ ખાઈએ છીએ. એ સોનાના ઘરેણાં હમેશા આધુનિક કલાકારિગરીના બનાવડાવીએ છીએ !

જીવનમાં નિયમિતતાના આગ્રહી બનવું. બાળકોના સંસ્કાર પર ધ્યાન આપવું. ‘દેખાદેખી’ શબ્દ

ને શબ્દ કોષમંથી વિદાય કરી ‘સંતોષ” શબ્દને મોટા લાલ અક્ષરે લખવો.

૨૧મી સદીમાં આંધળું અનુકરણ કરી સંસાર બેસૂરો બનાવવો નહી. જીવન જીવવામાં પોતાની

આગવી પ્રતિભાને સ્થાન આપવું. મારી બહેનપણિ એ કૂતરો પાળ્યો એટલે મારા બાળકોને પણ

લાવી આપવો ? કૂતરો પ્રાણી છે . તેની પાછળ કેટલું કામ અને ખર્ચો છે તેની ત્રિરાશી જરૂર માંડવી

મને જે ગમે તે, સમયની અનુકૂળતા, ઘર સંસારની જવાબદારી, પતિ તેમજ બાળકો યા ઘરના વડીલોની

સંમતિ આ બધુ વિચારવું પડે .

માત્ર “હું’ ને કેંદ્રમાં રાખી જીવન જીવીશું તો પરિણામ ભોગવવાની પણ તૈયારી રાખવી પડશે. પોતાના

મનની મુરાદ, જે ક્ષેત્રમાં કાર્ય કરતા હોઈએ તેમા પ્રગતિના સોપાન પણ સર કરવાના હોય. જીવનમાં

સાલસતા ,વ્યવહારિક બુદ્ધિ, પ્રમાણિકતા બધું સપ્રમાણ હશે તો જીવન મઘમઘી ઉઠશે. ઉદાર દિલ અને

મોકળું મન ,સોનામાં સુગંધ ભળશે.

જીવનમાં કોઈ તમને સમજે કે ન સમજે ચિંતા કરવી નહી. જ્યાં સુધી તમારું વર્તન અને અંતર શુદ્ધ હશે ત્યાં

સુધી દુનિયા ઝખ મારે છે. આ દુનિયા કોઈની થઈ નથી અને થવાની નથી ! દુનિયામાં કોઈને પણ સમજાવવાની

જવાબદારી શિરે લઈને ફરવામાં કોઈ મઝા નથી. જીવનમાં નાસીપાસ થવું એના જેવો કોઈ ગુનો નથી ! જીવન

છે, ચડતી આવે કે પડતી આવે ફરી ઉભા થવાની તાકાત બતાવવી જ પડૅ.

બાકી બહાનાં બનાવવા હોય તો તેનો કોઈ જવાબ નથી. હા, તેમાં જીંદગૈથી ભાગી જવાની બૂ જરૂર આવે,

હે, આ જીવન જીવવું સરળ છે, મારે વ્યર્થ જવા દેવું નથી

જીવન જીવતાં સંકટ આવે, મારે રડતાં રડતાં જીવવું નથી

જીવન શૈલી નિરાળી હોય મારે ઘરેડમાંહી ચાલવું નથી

ચીલો ચાતરી કેડી કંડારી, મારે ઘેટાંની જેમ જીવવું નથી





હકિકત

7 01 2021

હકિકતની હોડીને હલેસાં મારવામાં આળસને સ્થાન ન હોઈ શકે ! હકિકતનો હવા મહેલ ચણવા

તેને અનુકૂળ સપના પણ આવે. જેમાં સિમેન્ટ અને રેતીનું મિશ્રણ આખા દિવસના અનુભવો

પૂરા પાડતાં હોય છે!

જુવાનીમાં સપના ન આવે તો ક્યારે ઘડપણમાં આવે ? હા, ઘડપણમાં આવે ખરા પણ એ જરા

વિચિત્ર હોય. બાજુમાં પત્ની સૂતી હોય ને એમ લાગે કે કોઈ છે જ નહી ! રાતના દાંત વગર શીરો

ખાધો હોય ને એમ લાગે કે ચકરી ખાધી હતી. ભગવાનની માળા ફેરવતાં ફેરવતાં બાજુ વાળાની

જુવાન પત્ની ,ખાંડ લેવા આવી હતી તે યાદ આવે !

સપના જોવાનો અધિકાર છે, બાળકોને અને જુવાનિયાઓને. બાળકોને રમત ગમતમાં પહેલાં

આવવું હોય. શાળામાં સારા ગુણાંક લાવી ઉપલા વર્ગમાં જવું હોય. રમતગમતોમાં ઈનામ જોઈતા

હોય. સપના અને હકિકત છે તો સંસાર સરતો રહ્યો છે. હકિકતની હરિયાળીમાં કેવી રીતે જીવન

જીવવું એ સમજાવે છે. હાલત સદા એક સરખી રહેતી નથી.

ભરતી, ઓટ, સાંજ, સવાર એ કુદરતનો ક્રમ છે. કોરોનાની મહામારી, લોક ડાઉન, સુશાંતનું

કસમયનું મૃત્યુ !

જુવાનિયાઓને રંગીન સપના આવે. મનગમતા સાથી સાથે હવામાં કિલ્લા બાંધે. ભણીગણીને

નામ કમાવાની દોડધામ ચાલતી હોય. માતા અને પિતાના સપના પૂરા કરવામાં મચી પડ્યા હોય.

હમણાં આ ‘કોરોના’ની મહામારીને કારણે મને પણ મુસિબતોમાં ફસાયેલાં લોકોના વિચાર

કરવાની આદત પડી ગઈ છે. ઉમર એવી છે કે ખાસ તો બહુ ન કરી શકું ! જેનો અફસોસ છે.

સુશાંતની કતલ, એ વિચારે તો સમગ્ર જીવન હચમચી ગયું છે. એને હું, મર્યો તે પહેલાં ઓળખતી

પણ ન હતી. દેશી ચેનલ રાખી નથી, નવા ચહેરાથી જરા પણ પરિચિત નથી. આ તો એના

ગયા પછી થોડું ઘણું વાંચ્યું, તેના ચલચિત્રો જોયા, એમ લાગે છે એ જાણે મારા કુટુંબનો સભ્ય ન

હોય ? તેને ન્યાય મળવો જ જોઈએ. આજે નહીતો કાલે ‘સત્ય મેવ જયતે”! ભારતમાતાના

એ સુપુત્રને ,તેના પરિવારને ત્યારે જ શાંતિ પ્રાપ્ત થશે !

એના પરિણામની તો રાહ જોવાની છે. કિંતુ ભારત માતાને એક લાડલા, ‘સોનુ સુદે’ મહામારીના

આપત્તિ કાળ સમયે લોકો માટે જે કામગીરી કરી છે તેને બિરદાવ્યા વગર રહી શકતી નથી. આપણા

દેશના સંતાનો ખરેખર પ્રસંશનિય છે. આપણી ધરતીમાતા ખૂબ પવિત્ર છે. આ ભારત દેશ છે, જે’

ધરતી’ને માતાનું સ્થાન પ્રદાન કરે છે. જેનો સુપુત્ર ,’સોનુ સુદ’ એણે કેટ કેટલી વ્યક્તિઓને સહાય કરી.

આ મહામારીના કાળ દરમ્યાન પોતાના જાનની પરવા કર્યા સિવાય કેટલું ઉમદા કાર્ય કર્યું. સફળતા

પૂર્વક અનેક લોકોને ઘર ભેગા થવામાં સહાય કરી. તેમને માટે વાહનની વ્યવસ્થા, ખાણી પીણીનો

ઈંતજામ કરવો ! તે પણ આવા કપરા કાળ દરમ્યાન ધન્ય છે તેના માતા અને પિતાને આવા સુંદર

બાળકને, જન્મ આપવા બદલ. તેની પત્ની અને બાળકો પણ સહભાગી બન્યા.

‘સોનુ’ના કાર્યની ગમે તેટલી પ્રસંશા કરીએ તે પૂરતી નથી. માનવના દેહમાં સાક્ષાત ભગવાને આવીને

તેને પ્રેરણા આપી. અને સતક્રર્મમાં જોતર્યો. રાત દિવસ એક કર્યા. બસો, ગાડીઓ અને બીજા વાહન

વ્યવહારની વ્યવસ્થા માટે કેટ કેટલા ધક્કા ખાધાં. આના વિચાર માત્રથી શરીરમાં સ્પંદનો ઉત્પન્ન

થાય છે. તે સમયે તેની માનસિક હાલત કેટલી દૃઢ હશે. આ કાર્ય કરવાની તેને પ્રેરણા આપનાર

જે પણ હોય તેને શત શત પ્રણામ.

વિઘ્નહર્તાએ તેનો સાથ નિભાવ્યો. આવા સુંદર કાર્ય બદલ લાખોની સંખ્યામાં લોકો પોતપોતાને

ઘરે સહિસલામત પહોંચ્યા. કોરોનાને કારણે જ્યારે આપણા લાડીલા વડાપ્રધાને ‘લોક્ડાઉન’ જાહેર

કર્યું ત્યારે આપણા દેશ વાસીઓને સ્થળાંતર કરવાની જરૂરત પડી. આખા દેશમાંથી લોકોને પોતાને

ગામ અને શહેર પહોંચવું હતું ! કેટલી વિકટ પરિસ્થિતિ હતી

સોનુ સુદના દિલમાં ભગવાન વસ્યા અને તેણે આ મુશ્કેલ કાર્ય આરંભ્યું. તન તોડ મહેનત કરી.

જાનની પરવા ન કરી. જોઈએ આપણા દેશની સરકાર તેને કઈ રીતે નવાજે છે ? સરકાર

એનું કાર્ય કરશે કિંતુ, પ્રજા તરિકે આપણિ ફરજ બને છે. તેને અભિનંદન પાઠવવાની. તેના આ

અપ્રતિમ સાહસી કાર્યને બિરદાવવાની.

સપના અને હકિકતનો આપણા જીવનમાં અમૂલ્ય ફાળો છે. એ સોનેરી તક આપણા હાથમાંથી

સરી ન જાય તેની તકેદારી રાખવી. સંજોગોને માથે બધું ઢોળી આપણે હાથ ઉંચા કરીએ તે કાયરતા

દર્શાવે છે. જીવનનો સહુથી સુનહરો કાળ છે.” જન્મ અને મૃત્યુ વચ્ચેનો” !





દોસ્તી

27 12 2020

ક્રિના અને કેતુ પહેલા ધોરણથી બાળમંદિરમાં સાથે ભણતા હતા. ચોથું ધોરણ પાસ કરીને બન્ને ફેલોશિપ સ્કૂલમાં પણ સાથે દાખલ થયા. બન્ને બાજુમાં બેસતા તેથી મૈત્રી થઈ ગઈ. વર્ગમાં બીજા વિદ્યાર્થીઓ પણ હોય તો ખરા જ ને ! ક્રિનાની બહેનપણિઓ મજાકમાં  કહેતી .

‘કેતુ સાથે ખૂબ દોસ્તી થઈ ગઈ છે’?

ક્રિના પણ કહેતી મને એની સાથે ફાવે છે. સ્વભાવનો ખૂબ સારો છે.

એક દિવસ ક્રિના મમ્મીને ફરિયાદ કરી રહી, મમ્મી, છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી કેતુ વર્ગમાં આવતો નથી !

આજકાલ બધાને ‘કોરોના’ સતાવે છે, પણ કેતુને કોરોના નહી કેન્સર થયું હતું. મમ્મીને ખબર હતી ક્રિનાના વર્ગમાં ભણતા કેતુને કેન્સરનું નિદાન થયું હતું. ક્રિના હજુ જાણતી ન હતી.  કેતુ વગર ક્રિનાને વર્ગમાં ગમતું નહી. ક્રિનાને આ વાત જણાવવાની મમ્મીમાં તાકાત ન હતી. કેતુને ‘રેડિયેશનની ટ્રિટમેન્ટ ‘ચાલતી હતી.

કેન્સર હજુ શરૂઆતના તબક્કામાં હતું. ડોક્ટરે છાતી ઠોકીને કહ્યું હતું, ‘કેતુ એકદમ પાછો હતો એવો હરતો ફરતો થઈ જશે.કેતુના માતા અને પિતાને ડોક્ટરમાં ખૂબ શ્રદ્ધા હતી. તેની સારવાર દરમ્યાન કેતુને ખૂબ ઉત્સાહમાં રાખતા. નાનું બાળક એટલે જરા નરમ થઈ જાય.

છતાં મમ્મીને ધીરજ બંધાવે, ‘મમ્મી આ ડોક્ટર કાકા છે ને એ કેન્સરના નિષ્ણાત છે. એ તો મને જ્યારે કિમો આપે ને ત્યારે ઢીલો થઈ જાંઉ છું. પણ પછી જો હું  અત્યારે કેવો ઘોડા જેવો છું ને ‘!

આમ લગભગ એક મહિનો ચાલ્યું. આજે સવારથી ક્રિના મમ્મીનું માથું ખાઈ રહી હતી. ” જો આજે તું મને કેતુને ઘરે નહી લઈ જાય તો દૂધ પણ પીવાની નથી. જમવાની વાત તો કરતી જ નહી’.

મમ્મી અવાચક થઈ ગઈ. શું’ , ક્રિનાને આટલી બધી લાગણી છે, કેતુ ઉપર ‘?

હવે તેનો ઈલાજ શો?

ક્રિનાની મમ્મીએ કેતુની મમ્મીને ફોન કર્યો. બધી વાત જણાવી.

કેતુની મમ્મી બોલી,’ અમે ગઈ કાલે રાતના કેતુને લઈને હોસ્પિટલમાંથી ઘરે આવ્યા છીએ. અત્યારે કેતુ ઘસઘસાટ ઉંઘે છે. એમ કરો કાલે રવીવાર છે, બાર વાગ્યા પછી ક્રિનાને લઈને આવજો. કેતુ પણ ક્રિનાને ખૂબ યાદ કરે છે. તેને મળીને ખુશ થશે. ‘

કેતુની મમ્મીએ આજે તેને ભાવતી બધી રસોઈ બનાવી. કેતુ ઉઠ્યો એટલે કહે,

‘આજે ક્રિના તને મળવા આવવાની છે. તારા વગર એને વર્ગમાં ગમતું નથી. એને ખબર નથી તને શું થયું છે.’

કેતુ બોલ્યો,’મમ્મી તું ચિંતા નહી કરતી. ‘

કેતુ, નાહી ધોઈને તૈયાર થયો. છેલ્લી વાર તેઓ જ્યારે પર્યટન પર ગયા હતા ત્યારે ફેરિયા પાસેથી લીધેલા ગોગલ્સ ચડાવ્યા. પપ્પાની કેપ કાઢી અને માથા પર પહેરી લીધી. ગળામાં રૂમાલ બાંધ્યો. મમ્મી તો કેતુને જોઈને અવાચક થઈ ગઈ. બધું દુઃખ, દર્દ ભુલી કેતુને ગળે લગાવ્યો. સવારનો નાસ્તો કરી કેતુ વરંડામાં બેસી ક્રિનાની રાહ જોવા લાગ્યો.

ક્રિના આવવાની છે. દર્દ અડધું ગાયબ ! આંખોમાં ક્રિના ને જોવાની અને મળવાની તમન્ના.

બરાબર બાર વાગે ક્રિના મમ્મીની સાથે આવી. કેતુની મમ્મીએ બધું કામ પુરું કર્યું હતું, જેથી ક્રિના અને તેની મમ્મી સાથે આરામથી વાત થાય.

ક્રિના કેતુને જોઈને ખુબ ખુશ થઈ. ‘ અરે કેતુ, તું કેટલો સરસ લાગે છે’.

કેતુ ,’તારી રાહ જોઈને બેઠો છું’. ક્રિનાને જોઈને કેતુ ઉત્સાહમાં આવી ગયો.

રવીવારને દિવસે બપોરના સમયે કેતુએ આવા વેશ કેમ કાઢ્યા હશે. એકદમ બોલૉ ઉઠી,

‘અરે  આજે આપણે ક્યાં પર્યટન પર જવાનું છે ? તું તો જુહુ બીચ ગયા ત્યારે જેવો લાગતો હતો એવો આજે લાગે છે’. શાળાએ કેમ આવતો નથી, મને તારા વગર વર્ગમાં ગમતું નથી. તું માનીશ તારી બેસવાની જગ્યા પર હું મારો નાસ્તાનો ડબ્બો મુકું છું’.

‘અરે પગલી બસ સોમવારથી આવીશ’.

જમવાના ટેબલ પર પણ જ્યારે કેતુએ ચશ્મા અને કેપ ન કાઢ્યા તો અચાનક ક્રિના ઉભી થઈ, એક હાથે ચશ્મા અને બીજા હાથે કેપ કાઢી લીધા. કેતુ ને જોઈ પાષાણની મૂર્તિ થઈ ગઈ. જમ્યા વગર મા અને દીકરી ઘરે પહોંચ્યા.

સોમવારે અવારે ક્રિનાના માથા પર પણ ‘કેપ’ હતી.





બાળમાનસ

21 12 2020

ભગવાનમાં ન માનતો અજય આજે ભગવાન પાસે ધ્રુસકે અને ધ્રુસકે રડી રહ્યો હતો. આજે એવું તો શું બન્યું એનો અહેસાસ અજયનું અંતર અનુભવી રહ્યું હતું. પાંચ વર્ષની નિર્દોષ સુંદર બાળાએ તેના અંતરને વલોવી નાખ્યું. અંજુના બચવાની કોઈ ઉમ્મીદ ન હતી. અંજુની માતા અનિતાને પોતાના કનૈયા પર ખૂબ વિશ્વાસ હતો.

અજય ધાર્મિક વાતાવરણમાં ઉછર્યો હતો. તેની મમ્મીને કૃષ્ણ ઉપર આસ્થા હતી. મમ્મી કહેતી, ‘કાનાને સાચા દિલથી યાદ કરી આપણા જીવન રથનો સારથિ બનાવીએ તો મુશ્કેલ સમયમાં જરૂર સહાય કરે છે,’.

અજય હસી કાઢતો. ભણવામાં હોંશિયાર હતો. ડોક્ટર થયો, મમ્મીને કહે ,’મા, મારી મહેનતે ડોક્ટર થયો છું’.

મમ્મી હસી કાઢતી. પપ્પા તો હતા નહી. અજય લગ્ન પછી પિતા થયો. તેની ખુશી લાંબી ટકે તે પહેલાં માતાની બિમારી આવી અને તેણે વિદાય લીધી.

આજે તેના દવાખાનામાં નાની બાળા અંજુ આવી હતી. તેની માતા પણ અજયની મા જેવી જ હતી.

‘બેટા આ બાલ કૃષ્ણને હમેશા યાદ કરજે. તને ડર પણ નહી લાગે. તારી સહાય કરશે. ‘

અંજુના બાળ મન પર આની ધારી અસર થઈ. કાનો તેનો મિત્ર હોય એમ આખો દિવસ વાત કરે. એની ઉમરના બધા બાળકો શાળાએ જતા હોય. એની સખી અમી સમય મળ્યે તેના માતા અને પિતા સાથે મળવા આવતી ત્યારે અંજુ કિલકિલાટ હસતી સંભળાતી.  ભલેને કોઈ અંજુના રૂમમાં હોય કે ન હોય અંજુ એના કાના સાથે દિવસ ભર વ્યસ્ત રહેતી,

‘અરે, કાના તું ક્યારેક તો મારી સાથે બોલ’?

અંજુ ને થતું ભલે એ બોલે કે ન બોલે સાંભળે તો છે ને ! અંજુને કાનો ખૂબ વહાલો હતો. ભણવા બેસે અને કાનાને મુશ્કેલી બતાવે. થોડીવારમાં સુઝાવ પ્રાપ્ત થાય એટલે કાનાને કહે ,’તારો આભાર તેં મને મદદ કરી’.

આજે અંજુને ઠીક ન હતું. પપ્પા મમ્મીને કહે તો દુખ થાય એટલે બોલી નહી. ગમે તેટલો દુખાવો હોય તો પણ અંજુ સહન કરતી. તેને ખબર હતી તેની માતાને ખૂબ દુઃખ થાય છે. પિતાજી કામકાજમાં વ્યસ્ત હોય. અંજુની ચાકરી માટે બે નોકરી પણ કરતા. પૈસા વગર કેમ ગાડું ચાલે ? આજે સવારે માતાને લાગ્યું અંજુને જરા વધારે દર્દ થાય છે. હવે અંજેને શેનું દર્દ હતું એ ડોક્ટરોથી  કળાતું નહી. ‘વાયરસ’ નામ આપીને છૂટી પડતા.

અંજુની માતા એ કહ્યું ,બેટા નાહીને તને સુંદર નાસ્તો ખવડાવું, તારાથી ખવાય તેટલો ખાજે. પછી ડોક્ટર પાસે જઈશું’.

મા દીકરી બન્ને તૈયાર થઈને ડોક્ટરના દવાખાને જવા નિકળ્યા.  અંજુની સાથે તેનો કાનો તો હોય જ ! પોતાનો વારો આવે તેની રાહ જોતા બેઠા હતા. ત્યાં બેસીને મોટેથી વાત ન થાય એટલે આંખોથી અને ઈશારાથી અંજુ કાના સાથે વાર્તાલાપ કરી રહી હતી. આજે તેને કાનો અલગ લાગ્યો. અંજુની સામે મંદ મંદ મુસ્કુરાતો હતો.

તેનો વારો આવ્યો એટલે અંજુ માતા સાથે ડોક્ટરની કેબીનમાં દાખલ થઈ. અંજુને તપાસતા ડોક્ટર બોલ્યા,’ અંજુ તને ખૂબ દર્દ થાય છે’ ?

‘જી, ડોક્ટર કાકા’. એટલે તો મમ્મી મને તમારી પાસે લાવી, પણ–

ડોક્ટરે પૂછ્યું,’ પણ શું’ ?

‘આ મારો કાનો છે ને મારી સામે જુએ છે ત્યારે દર્દ ગાયબ થતું હોય એવું લાગે છે’.

ડોક્ટરની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. આટલી નાની બાળાને જો ઈશ્વર પર શ્રદ્ધા છે તો મને શામાટે માત્ર મારા પર ગર્વ છે ! અરે જો મારામાં તાકાત હોય તો ,મારી વિદ્યા મૃત આદમીને કેમ જિંદા નથી કરી શકતી’. હે પ્રભુ આજથી તારામાં વિશ્વાસ અને શ્રદ્ધા જે મને મારી વિદ્યામાં પ્રાણ પૂરવા  સહાય કરશે’.

અજયના કાનમાં માતાના વેણ ઘુમી રહ્યા !