ઝાકળ બન્યું મોતી (પ્રકરણ ૧૦) જતીન અને સુહાનીનો સુનહરો સંસાર 

30 06 2018

 

 

જતીન ખૂબ સજ્જન, કામમાં પાવરધો,  કોઈને પણ મદદ કરવા તત્પર, ખૂબસૂરત, બે દીકરીનો પ્રેમાળ બાપ હતો. બન્ને દીકરીઓ કોલેજમાં ભણતી હતી. મોટી બહારગામ રહીને અને નાની શહેરમાં પણ હોસ્ટેલમાં રહેતી. છેલ્લા બે વર્ષથી જતીનની પત્ની સુહાની બિમાર રહેતી હતી.

જતીન અને સુહાનીનું પ્રેમ પ્રકરણ તો કોલેજ કાળથી શરૂ થયુ હતું. અંતે લગ્નમાં પરિણમ્યું. તિનકા, તિનકા ભેગા કરીને નગરી વસાવી હતી. ભલે બન્નેની ન્યાત અલગ હતી, પણ માતા અને પિતાની સંમતિથી લગ્ન થયા હતા. કોલેજના સમયમાં જતીન શાંત હતો પણ તેનો કલાકાર આત્મા ,વાર્ષિક પ્રોગ્રામોમાં ઝળકી ઉઠતો. જ્યારે સુહાની રંગમંચની રાણી હતી. પ્રેમ પૂછીને તો ન થાય ! થયા પછી તેને છૂપાવવો તો મુશ્કેલ છે. આખરે કોલેજના છેલ્લા વર્ષમાં જતીને કબૂલાત કરી. એક શરતે, લગ્ન માટે ઓછામાં ઓછા ચાર વર્ષ રાહ જોવાની. સુહાનીએ ગાલ પર હળવી ટપલી લગાવી મંજુરીની મહોર મારી.

શરૂઆતના વર્ષો હરવા ફરવામાં અને બન્ને બાળકોને સરસ રીતે ઉછેરવામાં પસાર થયા. નીરા અને તારાના આગમનથી ઘર ગાજી ઉઠ્યું. બન્ને જ્યારે નાના હતા ત્યારે મહાબળેશ્વરમાં બંગલો ભાડે રાખી મજા માણતા. મુંબઈથી નોકર લઈ જાય. અને ત્યાંની ‘પેરેડાઈઝ હોટલમાં ‘ સવાર સાંજ જમવા જાય. સવારની ચા અને નાસ્તો નોકર બનાવે. જેથી સુહાનીને આરામ મળે. બન્ને જણાને ઘોડા પર ફરવાનો ચટાકો લાગ્યો હતો. સુહાનીને બોટિંગ ગમે. ખૂબ પ્રેમાળ વાતાવરણમાં નીરા અને તારાનું લાલન પાલન થઈ રહ્યું હતું. બે બાળકોમાં ખોવાયેલો જતીન ભૂલી પણ ગયો કે તેને એક દીકરો જોઈએ છે. દીકરીઓને પ્રેમ આપી તેમનો દોસ્ત બની ગયો. અચાનક એક દિવસ પાછું તેના દિમાગ પર ભૂત સવાર થયું.

‘સુહાની તને ખબર છે ?’

સુહાની આ સવાલનો અર્થ બરાબર જાણતી હતી.

‘જો, જતીન આપણે વર્ષોથી સ્વપના જોયા હતાં બે બાળકોના. હવે પેલા ઉપરવાળાએ મારા પર ખૂબ મહેરબાની કરી એક ઝાટકે કામ પતાવી દીધું. તને શું એમ લાગે છે હવે હું ફરીથી—-, ભૂલી જજે. આપણે આ બન્નેને ખૂબ તેજસ્વી બનાવવાના છે. જતીનનું સુહાની પાસે આ બાબતમાં ન ચાલતું. આખરે જતીને પણ મન મનાવ્યું. પેલી તારાને તો ‘તારક કહીને બોલાવતો.

સુહાની પાસે જતીનનું કશું ઉપજતું નહી. વાત પણ સાચી હતી. બે બાળકોને સરસ રીતે ઉછેરવા એ કાંઇ ખાવાનો ખેલ ન હતો. તેમની સુવિધા પૂરી પાડવી. માતા અને પિતા બન્નેની સુંદર કામગીરી સાથે મુશ્કેલ કાર્ય હતું. સુહાની ચિવટપૂર્વક તારા અને નીરાની બધી ઈતર પ્રવૃત્તિઓ પર નિગાહ રાખતી. એમાં જતીનના દિમાગ પર ધંધો કરવાનું ભૂત સવાર થયું. . ્હવે સુહાની કોઈ “વંડર વુમન” તો ન હતી. જતીને પોતાનો વિચાર માંડવાળ કરવામાં સહુનું ભલું જોયું.

સુહાની અને જતીનનો કિલકિલાટ કરતો સંસાર રથ તેજીથી ભાગી રહ્યો. દીકરીઓ ભણવામાં હોંશિયાર હતી તેમજ સંસ્કારી પણ હતી. તેમની આગવી પ્રતિભાને કારણે શાળામાંથી ‘સ્ટુડન્ટ એક્સચેંજ”ના પ્રોગ્રામમાં અમેરિકા અને જર્મની એક વર્ષ માટે ગઈ હતી. મોટી તો કલ્ચરલ પ્રોગ્રામમાં  રશિયા પણ જઈ આવી હતી. સુહાની અને જતીન એકબીજાના પ્રેમમાં ગળાડૂબ રહેતા. જતીને જ્યારે ધંધો કરવાનું વિચાર્યું ત્યારે સુહાની એ પોતાનો સહકાર આપ્યો. સુહાની જાણતી હતી નવા ધંધામાં પહેલાં પૈસા પુષ્કળ રોકવા પડૅ.

મોટી અને નાની વચ્ચે માત્ર અડધો કલાકનો ફરક હતો. નીરા અને તારા નાના હતા ત્યારે દાદા, દાદી, નાના અને નાનીની દેખરેખ નીચે  મોટા થઈ રહ્યા હતા. સારા સંસ્કાર અને પ્રેમાળ વાતાવરણ ને કારણે તેમનો ઉછેર સુંદર રીતે થયો.  આછકલા પણું કે ઉદ્ધતાઈ તેમનાથી જોજનો દૂર હતા. વડીલોને માન આપવું તેમને ગળથૂથીમાં પીવા મળ્યું  હતું.   જતીન અને સુહાની ,દીકરીઓ જોઈ પોરસાતા. સર્જનહારે પ્રાર્થના સાંભળી એક સાથે બે બાળકો આપીને તેમની ઝોળી ખુશીઓથી છલકાવી દીધી.

દસેક વર્ષ નોકરીનો અનુભવ લીધા પછી, એક રાતે જતીને પોતાના મનનો તુક્કો સુહાનીને જણાવ્યો. ‘સોની’ તું જાણે છે કમપ્યુટરનો હું રાજા છું. આ તો પિતાજીની બિમારીને કારણે પીએચ. ડી પુરું ન કરી શક્યો. મને મારો પોતાનો ધંધો કરવો છે. સાથે કન્સલટીંગ પણ કરવું છે. ‘

લાડમાં સુહાનીને, જતીન સોની કહેતો જે તેને ખૂબ ગમતું. સુહાની રાજી થઈ. નીરા અને તારા પણ હવે આખા દિવસની શાળામાં જતા હતા. તેની પોતાની નોકરી પણ સારી હતી. જો કદાચ જતીનને શરૂઆતના વર્ષોમાં તકલિફ પડૅ તો, ખભેથી ખભો મિલાવી સાથ આપવા તૈયારી બતાવી.

સાફ નિયત અને ઈમાનદારીને કારણે ચાર વર્ષ પછી જતીન ધંધામાં બરાબર જામી ગયો. બાજુવાળા જયંતભાઈ પાસે અવારનવાર સલાહ માટે આવતો. આ શોપિંગ સેન્ટર ચાલુ થયું ત્યારથી આ ત્રણે જણા પાડોશી હતા. “મન પસંદ” આ જુવાનિયાઓએ પાંચેક વર્ષ પહેલાં લીધું હતું. તેની પહેલાના કાકાને ધંધો કરતા આવડતું નહી એટલે ખોટ જતી. તેમની જૂની વિચાર સરણી મુજબ કામ ચલાવે. કોઈ પણ ધંધામાં ‘ ગ્રાહક હમેશા સાચો’ સમજીને જ કામ થાય. ગ્રાહક છે તો, તમે છો એ ભુલવું ન જોઈએ.

ધંધામાં નવો નિશાળિયો જતીન શાંતિથી બધું શીખતો હતો. સુહાનીએ સાથ આપ્યો અને બન્ને વાટાઘાટો કરીને ઉલઝન સુલઝાવતા. કમ્પ્યુટરમાં પીએચ.ડી. પુરૂં ન કરી શક્યો તેનો કોઈ વાર અફસોસ જતાવતો. ખૂબ તેજ મગજ હતું. થયું કે પોતાનો ધંધો હશે તો મેદાન મોકળું મળશે. શામાટે નોકરી કરી, કોઈને પૈસા કમાઈ આપવા. સુહાનીને જતીનની વાત સાચી લાગી. તેની નોકરી પણ સારી હતી. બન્નેને ખબર હતી કે ધંધો નવો હોય તો કમાતા વાર લાગે. એક વખત ધંધામાં બરાબર પકડ જામી જાય પછી કોઈ ચિંતા રહે નહી.

તેનું કમપ્યુટરનું જ્ઞાન મદદે ધાયું. જેને પણ તે પોતાનો માલ વેચતો તેમને બરાબર સમજાવતો. જેને કારણે ધંધો કરવાવાળાને ફાયદો થતો. જતીન હમેશા જનકભાઈનો આભાર માનતો. ધંધામાં નવો નિશાળિયો હતો. જનકભાઈની સાદગી અને કાર્યકુશળતાએ તેને આકર્ષ્યા હતા. જનકે શરૂઆતમાં જતીનનો હોંસલો વધારવા ખૂબ મહેનત કરી હતી. તેમની પાસે અનુભવ હતો. જતીનથી પંદરેક વર્ષ મોટો પણ હતો. જતીન તેમને સનમાન આપતો.

જ્યારે અકસ્માતમાં પતિ અને પત્ની ગુજરી ગયા, ત્યારે શોક પ્રદર્શિત કરવા સુહાનીને લઈને જલ્પા તથા દાદીને મળવા ગયો હતો. જલ્પાની તે વખતની મનોદશા ખૂબ ગ્લાનિપૂર્ણ હતી, તેથી તેને યાદ ન હતું. શરૂઆતમાં અને જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે જતીનની સલાહ લેતી. આથી વધારે કોઈ સંબંધ ન હતો. જતીનને મનોમન થતું ,જલ્પાના પિતાએ મને ખૂબ મદદ કરી છે. તેને જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે મદદ કરવા દોડી જતો. જલ્પાને આ બધી વાતની ક્યાંથી ખબર હોય? જતીન માટે તેને આદર હતો.

જતીન અને સુહાનીની દીકરીઓ મોટી થતી જતી હતી. ત્યાં અચાનક સુહાનીએ તબિયત માટે ફરિયાદ કરી. જતીન બધા કામનો ચોક્કસ હતો. વિલંબ કર્યા વગર ડોક્ટર પાસે સુહાનીનું ચેક અપ કરાવ્યું. ડોક્ટર મહેતાએ, ડોક્ટર શાસ્ત્રીનો બીજો અભિપ્રાય લેવાનું ભાર પૂર્વક જણાવ્યું. ડોક્ટર શાસ્ત્રી કેન્સરના નિષ્ણાત હતા, સુહાની અને જતીન જરા ઢીલા થયા પણ જ્યાં સુધી ડોક્ટર શાસ્ત્રીને ન બતાવે ત્યાં સુધી શાંતિ રાખી. ડોક્ટરે ‘કેન્સર’ એકદમ શરૂઆતના તબક્કામાં છે તે જણાવ્યું. ભલે મુખ પર ભાવ પ્રકટ ન કરતાં પણ અંદરથી બન્ને હાલી ગયા હતા. જો ડોક્ટર મહેતા ન કહેત તો તેમના દિલને દર્દ થાત.

ડોક્ટર શાસ્ત્રીએ બરાબર તપાસી અઠવાડિયા પછી પરિણામ મળશે એમ જણાવ્યું. ડોક્ટર શાસ્ત્રીએ , ડોક્ટર મહેતાના અભિપ્રાય સાથે ખૂબ ઈજ્જત પૂર્વક   પોતાની સંમતિ આપી. સુહાનીને શરૂઆતના તબક્કાનું કેન્સર હતું. જેમ બને તેમ જલ્દીથી ‘કિમો’ થેરપી ચાલુ કરવાની સલાહ આપી. સુહાની ઢીલી થઈ ગઈ હતી. દીકરીઓની ચિંતા તેને કોરી ખાતી. હજુ તો ભણે છે. તેમને પોતાનું ઉજળું ભવિષ્ય બનાવવાનું છે.

‘જતીન, મને બહુ ડર લાગે છે.’

‘અરે, ગાંડી તારી સારવાર સારામાં સારા ડોક્ટરની નજર નીચે થઈ રહી છે. તેં સાંભળ્યું નહી ડો. શાસ્ત્રીએ શું કહ્યું.’

‘જતીન અને સુહાની તમે બન્ને નસિબદાર છે. ડોકટર મહેતાની ચકોર તપાસ અને નજરે તેમને જે શંકા થઈ એ સાચી નિકળી. ‘  કેન્સર એકદમ શરૂઆતના તબક્કામાં છે. જરા પણ ચિંતા કરતા નહી.  સુહાની છ મહિનામાં એકદમ સાજી થઈ જશે. ‘

ડો. શાસ્ત્રીના શબ્દોમાં સચ્ચાઈનો રણકો જતીનને લાગ્યો. સુહાની કોઈ પણ હિસાબે આ વાત માનવા તૈયાર ન હતી. જેને કારણે તેના દિમાગમાં ડર પેસી ગયો હતો. બીમારી કરતાં બીમારીનો ભય દરદીને વધારે નબળા બનાવે છે. ‘કેન્સર’ શબ્દ એવો છે ને કે, ભલભલું માણસ હેબતાઈ જાય. શામાટે માનવી, માનવા તૈયાર નથી કે’ જ્યારથી આ ધરા પર જન્મ થયો  ત્યારથી હર એક કદમ મૃત્યુની નજીક સેરવતું જાય છે. આ સનાતન ધર્મ છે. મૄત્યુ કરતાં ‘મૃત્યુ’ શબ્દનો ભય દરેક માનવીને હોય છે.   મૃત્યુ અનિવાર્ય છે. સુહાની બધું જાણતી હોવાથી હિમત હારી નહી. દિમાગના ડર પર કાબૂ રાખતી.

સુહાનીની સારવારમાં કોઈ કમી રાખી ન હતી. જતીન હવે તો લગભગ પંદરેક વર્ષથી ધંધો કરતો હતો. સારા પૈસા બનાવ્યા હતા. ભલે બહુમતી માનતી હોય કે ઈમાનદારીથી ધંધામાં ન કમાવાય. એ વાત જતીને ખોટી સાબિત કરી બતાવી. તેના ગ્રાહકો બીજા બે નવા ગ્રાહક લાવતા. જતીનની સચ્ચાઈ માટે બાંહેધરી આપતા. સુહાનીને કારણે ભલે ધંધામાં થોડી ઓછી કમાણી થાય એ સહેવા જતીન તૈયાર હતો. દીકરીઓ પણ ઘરમાં ન હતી. જતીને ધંધાનો સમય પણ થોડો ટુંકાવી દીધો હતો જેને કારણે સુહાની સાથે સમય વિતાવી શકે.

છેલ્લા બે વર્ષથી તો સુહાનીની સ્થિતી વણસી ગઈ હતી. જતીન ‘મનપસંદ’માંથી  સવાર અને સાંજ ખાવાનું લઈ જતો. નિરવ  અને જીગર આ હકિકત જાણતા તેથી જતીનના ઘરે લઈ જવાનું ખાવાનું જુદું બનાવડાવતા. જતીને ખુલ્લા દિલે કહ્યું હતું, ‘પૈસા જોઈએ એટલા લેજો. મારી સુહાનીને ખાવાની અડચણ ન પડવી જોઈએ. તેની તહોનતમાં એક બેન ૨૪ કલાક રાખ્યા હતા. ખૂબ હોંશિયાર હતા. સુહાનીનું બધી રીતે ધ્યાન રાખતા અને તેની સાથે મનગમતી રમત પણ રમતા. બન્ને સાથે નવા સિનેમા પણ જુએ.

આમ જતીનના દિલને રાહત મળતી. એક વાર જલ્પાએ જતીનના હાથમાં ટિફિન જોયું. તેના મોઢા પરનો ભાવ જોઈ જતીનને લાગ્યું , આને સુહાની વિષે ખબર નથી. જતીને જ્યારે ખુલાસા વાર જાણ કરી ત્યારે જલ્પાએ હમદર્દી બતાવી. હવે નાના ભાઈ અને બહેન ભણવામાં મશગુલ હતા. પોતે પણ એકલી હતી. અવારનવાર સુહાની પાસે જતી. તેને કંપની આપતી. જલ્પાને પણ મિત્રમંડળ ખાસ હતું નહી. સ્ટોર, દાદી અને નાના ભાઈ અને બહેન તેમાં તેની દુનિયા સમાઈ ગઈ હતી.

ઘણીવાર એકલી પડતી ત્યારે ભૂતકાળમાં સરી જતી હતી. ભવિષ્ય વિષે શું વિચારે ? જલ્પાની અવર જવર સુહાનીને ગમી. ત્રણે જણા સાથે રવીવારે પાના રમતા. ઘણીવાર જલ્પા ઘરેથી સુહાનીની ભાવતી વાનગી બનાવીને લાવતી. આમ બન્ને કુટુંબ નજીક આવતા ગયા. જલ્પાને પણ સારું લાગ્યું. સુહાનીની તબિયત વિષે ચિંતા કરતી. તેને સાંત્વના પણ આપતી.

‘તમને સારું જલ્દી થઈ જશે”.

સુહાની ફિક્કું હસતી.

‘અરે, આવો પ્રેમાળ પતિ હોય ત્યાં બિમારી રહી ન શકે’. જલ્પા મક્કમ મને તેને મનાવતી.

જતીન મનોમન આવા સુંદર વાક્યો માટે જલ્પાનો આભાર માનતો. ઘણીવાર દવા કરતાં પ્રેમાળ શબ્દો દર્દને મટાડવામાં સહાય કરે છે. જો એ દર્દ કદાચ જાય નહી પણ દર્દીના દિલ પર ખૂબ સુંદર અસર કરે છે. સુહાનીનો ડર સાચો પુરવાર થયો. તેની તબિયત સુધરવાને બદલે વણસી રહી. દવા તેમજ કિમો અસર કરતા નહી. કિમો લઈને આવ્યા પછી તેને અસહ્ય દર્દ થતું. જતીન નિસહાય બનીને જોયા કરતો. તેની નજીક બેસે. તેના  મસ્તક પર હાથ ફેરવે .સુહાની પોતાની જાતને ખૂબ નસિબદાર માનતી. આવો પ્રેમાળ પતિ પામીને ધન્ય બની ગઈ હતી.

જલ્પા તો જતીનને માત્ર ધંધાના કારણે ઓળખતી હતી. આ સ્વરૂપ જોઈને દંગ થઈ ગઈ. છેલ્લા બે વર્ષથી દર્દ સહન કરી રહેલી સુહાનીના દર્દનો આજે આખરી દિવસ હતો. સવારથી ચેન પડતું ન હતું.

‘જતીન આજે સ્ટોર પર નહી જતો.’. સુહાનીએ આજીજી કરી.

જતીન પિગળી ગયો. સ્ટોર બંધ રાખવાનો ઈરાદો મક્કમ કર્યો. બન્ને દીકરીઓને પણ બોલાવી દીધી હતી. તેમને પાસે બેસાડીને કહે ‘બસ હું ગયો ને આવ્યો. ‘ ગઈ કાલનું એક મહત્વનું કામ અધુરું રહી ગયું હતું. એક પાર્સલ કરવાનું હતું. પોસ્ટ ઓફિસ બંધ થઈ ગઈ હોવાથી કરી શક્યો ન હતો. આમ તો સ્ટોર પર આવીને લઈ જતા હોય છે. કાલે  વધારે કામ હોવાથી તૈયાર કરી શક્યો ન હતો.

નીરા અને તારા બન્ને એ કહ્યું, ‘સારું પપ્પા જઈ આવો’.

વિધિની વિચિત્રતા જુઓ એ પાછો આવ્યો ગાડી પાર્ક કરે ત્યાં તો સુહાનીએ પ્રાણ ત્યજ્યા.

*

Advertisements




ઝાકળ બન્યું મોતીઃ પ્રકરણ ૮ (બીજી બાજુનો પાડોશી)

26 06 2018

બીજી બાજુનો પાડોશી

**********************

જલ્પા સ્ટોર ચલાવવામાં સફળતા પ્રાપ્ત કરી રહી હતી. હવે તો દસ વર્ષ પણ થઈ ગયા. મમ્મી અને પપ્પા હવે સ્વપનામાં કામ વગર ન આવતા. તેમને દીકરી પર ભરોસો હતો કે બધુ થાળે પાડે એવી દીકરી છે. તે જ્યારે થાકતી, હારતી ત્યારે સાંત્વના આપવા આવી જતા. તેમને પોતાના લોહી ઉપર અટૂટ વિશ્વાસ હતો. જલ્પાનો ઉછેર એવી રીતે થયો હતો કે શંશયને સ્થાન ન હતું. કદાચ તેને કારણે જ પપ્પા અને મમ્મીએ તેને સુંદર રીતે પાળી પોષીને મોટી કરી હતી. માનવી તો ભવિષ્યની ઘટનાઓથી અજાણ હોય છે ! ચિત્રગુપ્તના ચોપડામાં બધું લખેલું હોય છે.

જલ્પાના સ્ટોરની એક બાજુ જતીનનો ‘આધુનિક ઉપકરણો’નો સ્ટોર હતો. ત્યારે બીજી બાજુ એક ‘ફાસ્ટ ફુડ’ રેસ્ટોરન્ટ હતી. ત્યાં બધી જાતનું ચટાકેદાર ખાવાનું મળતું. નામ પણ એવું અલમસ્ત હતું કે લોકો નામ વાંચીને પણ એક વખત ખાવા લલચાય. નામ હતું ‘મનપસંદ” . જે મનપસંદ વાનગી માગો દસ મિનિટમાં તમારા ટેબલ પર હાજર હોય. તેનું નામ ખૂબ જાણિતું હતું. તેને કારણે ઘણીવાર જલ્પાએ ફાલતુ લોકોનો ધસારો પણ સહન કરવો પડતો. તેનો માલિક જુવાન હતો. અધુરામાં પુરું પરણેલો પણ ન હતો. જો કે આ ‘મનપસંદ”ને કારણે તેનો પોતાનો ધંધો પણ સારો ચાલતો હતો.

બે મેત્રો એ રેસ્ટોરન્ટ ચલાવતાં. જીગરી મિત્રો હતાં. વહેલી સવારે ખોલતાં, જેથી લોકો નોકરી પર જતાં પહેલાં ચા કે કોફી પીવા આવે. દરરોજ સવારના ગરમા ગરમ બટાટા પૌંઆ અને ઉપમા તૈયાર કરી રાખે. ચોખ્ખાઈ તો તેમની જ જોઈ લો. ખૂબ સુંદર રીતે સજાવટ કરી હતી. દરરોજ ફુલદાનીમાં તાજા ફુલ ખોસવાના. ટેબલ ચોખ્ખા. જરા પણ ખોટો દમામ નહી. ઉડીને આંખે વળગે તેવું વાતાવરણ. સવાર પડી નથીને લાંબી કતાર લાગી નથી. જુવાન હોવાને કારણે સુઘડતા આંખે ઉડીને વળગે તેવી હતી. કચરો નાખવાની વ્યવસ્થા પણ સરસ રાખી હતી. સવારના પહોરમાં  તેમનો ધંધો ધિકતો હતો. બપોરના ભાણા સમયે પણ ગરમા ગરમ રોટલી કે પૂરી મળે. ઠંડીની ઋતુમાં બાજરાનો રોટલો ઘી અને ગોળ હાજર. આવી સુંદર રીતભાત હોય તો માણસ જલ્દી બે પાંદડે થાય. જીગર અને નિરવ પોતે કેવી રીતભાત ચાહે એવી રીતભાત આવનાર ઘરાકને પૂરી પાડતાં. લોકોને તેમની, તેમજ તેમના ખાવાનાની લત લાગી જતી. જરા પણ ભેળસેળ ચલાવી લેતા નહી.

જ્યારથી જલ્પા સ્ટોર પર આવતી થઈ ત્યારથી તે બન્નેના આંટા અંહી વધી ગયા. જલ્પા પણ જુવાન હતી. પેલા બન્ને જેવી આછકલી ન હતી. જેવા એ લોકો સ્ટોરમાં આવે કે તરત જ નવીનને કાઉન્ટર પર બોલાવી પોતે પાછળ કામ કરવા જતી રહે.

પેલા બન્ને રોમિયો જલ્પાની આ ચાલ સમજી ગયા. જલ્પાને થતું ‘પાણીમાં રહેવું અને મગર સાથે વેર’ શામાટે? જરૂર પડ્યે ખૂબ ઠાવકાઈથી વાત કરતી. બન્ને માંથી એકેયને ‘ઘાંસ ન નાખતી’. જુવાની દિવાની હોય. હવે તો પાંચ વર્ષ પણ થઈ ગયા હતા. જલ્પાએ જરા પણ સંબંધ વધાર્યો નહી. જલ્પાએ જતીન પાસેથી ઘણા બધા મશીનો અને કમપ્યુટર ખરીદ્યા હતા. તેની નિખાલસતાને કારણે બન્નેમાં મિત્રતા વધી ગઈ હતી. જતીન સુખી, સંસારી હતો. તેના તરફથી કોઈ ભય ન હતો.

એક વખત  જલ્પાએ  જતીનને બાજુવાળા નિરવ અને જીગરની વાત કરી. જતીનના માનવામાં ન આવ્યું કે આટલા વર્ષોથી બાજુમાં રહી ધંધો કરનાર આવું વર્તન કેવી રીતે કરી શકે? જતીનની પત્ની અવાર નવાર બિમાર રહેતી હતી. જેને કારણે જતીન તેમને ત્યાંથી ઓર્ડર આપી ખાવાનું લઈ જતો હતો. જતીન, જલ્પાની કુનેહભરી વર્તણુક અને આગવી ધંધાની કાબેલિયતને કારણે ખૂબ પ્રભાવિત હતો. તેણે જલ્પાને સમજાવી, નિરવ અને જીગર સાથે તે વાત કરશે એન કહી હૈયા ધારણા આપી. જતીન પાસેથી પોતાના સ્ટોરને આધુનિક બનાવવા બધા ઉપકરણો લીધા હતા. જેને કારણે તેને શિખવામાં મુશ્કેલી ન પડી. ધાંધાને કારણે સારો સંબંધ હતો.

નિરવ અને જીગર , જતીનની આમન્યા રાખતા. નિરવ હાલમાં પરણ્યો હતો. જીગર હજુ તેની ‘અમી’ની શોધમાં હતો. જલ્પાને માટે ‘પરણવું’ એ શબ્દ તેના શબ્દકોષમાં ન હતો. નાનો જય, ઢીંગલી જેવી જેમિની અને ‘દાદી’ સહુનો આધાર હતી,’ જલ્પા’. જતીનને આજે દસ વર્ષ પછી જલ્પાના સ્વભાવ વિશે ખ્યાલ આવી ગયો હતો.

‘તેણે જીગરને સમજાવ્યો. આપણે બાજુમાં રહી ધંધો કરવો છે. ભલું સહુનું છે, જો શાંતિથી રહીએ અને એકબીજાને જરૂર વખતે કામમાં આવીએ. જલ્પા ખૂબ સ્વમાની અને ઈજ્જતદાર છે. તારી ખેરિયત ચાહતો હો તો, તેને કનડવાનું છોડી દે. તેનામાં રહેલા ગુણોની કદર કર.  જે છોકરી માતા અને પિતા ગુમાવી પૂરા કુટુંબને સાચવી રહી છે’.

જીગર સમજી ગયો. એણે વિચાર્યું ,’આટલી મોટી દુનિયા છે. મુંબઈ શહેરમાં ઘણી છોકરીઓ છે. શામાટે ,જે વ્યક્તિને રસ નથી તેને કનડવી’.

જો કે જલ્પા હતી ખૂબ સુંદર અને છટાભેર. કોઈની પણ દાનત બગડૅ ! જીગરે મિત્રતા માટે પહેલ કરી. જલ્પાને મિત્રતામાં જરા પણ વાંધો ન હતો.જલ્પાના હૈયે ટાઢક થઈ. આજુબાજુવાળા ત્રણે સ્ટોરના માલિકો હવે મિત્ર બની ગયા. તહેવારોની ઉજવણી પણ સાથે કરવા લાગ્યા. દિવાળી દરમ્યાન સ્ટોરને બહાર અને અંદરથી શણગારવાનો કોન્ટ્રાક્ટ એક રૂસ્તમ બાવાજીને સોંપ્યો. પારસી બાવો હતો તો ૬૫ થી ૭૦ વર્ષનો. દીલનો દિલાવર અને મોઢાનો મીઠો. જલ્પાને ડીકરા, ડીકરા કહીને બોલાવે. જલ્પાને પણ બાવાજી ખૂબ ગમતા. તેને એમનામાં પિતાજી દેખાતા. બાવાજીની આમન્યા રાખતી. તેમનું ભાવતું ધાનશાક દિવાળીમાં ખાસ તેમને માટે બનાવી ,ડબ્બો ભરીને લાવતી’.

બાવાજી દિવાળી નિમિત્તે મિઠાઈનું પડીકું અચૂક લાવતા. જલ્પાની કુનેહ અને આવડતના તે ચાહક હતા. બાવાજી આજે જલ્પાને ત્યાં આવ્યા હતા. જલ્પાને નવાઈ લાગી. કારણ વગર તેઓ આવતા નહી. ફોન ઉપર વાત કરી પોતાને જોઈતું મંગાવી લેતા. જલ્પા માણસ મોકલી તેમનો સામાન પહોંચાડી દેતી. બાવાજીના મુખ પર ચિંતા જણાતી હતી.

જલ્પા દ્વિધામાં હતી પૂછવું કે નહી. જલ્પાની ભર જુવાની હતી, ધંધો ખૂબ કુનેહથી કરતી. દરેક સાથે માત્ર કામ પૂરતા સંબંધ હોય. કોઈને એમ ન લાગવું જોઈએ કે જલ્પાની દાનત ખરાબ છે. જેમ જલ્પાએ દાદીને માન સહિત જણાવ્યું હતું, તેમ તેની આજુઅબાજુની બધી વ્યક્તિઓ જાણતી કે ,’જલ્પા સાથે કામથી કામ’. ખોટી આડી અવળી યા  મજાક મશ્કરીની વાત નહી કરવાની. ક્યારે જલ્પાની કમાન છટકે અને અપમાન કરી બેસે તેનો ભરોસો નહી.

જો આવી પ્રતિભા ન રાખે તો લોકો જલ્પાની સાથે બેહુદી વાતો કરતા જરા પણ ન અચકાય. તેની ચારે બાજુ અભેદ કિલ્લો હતો. તેની કાંગરી, પણ દસ વર્ષમાં ખરવા પામી ન હતી. જતીનને તેથી તો જલ્પા માટે ખૂબ આદર હતો. જલ્પાની જીંદગીનો ધ્યેય નક્કી હતો. તેનો મારગ ધોરી મારગ જેવો હતો. રસ્તામાં ક્યાંય ખાડા કે ટેકરા ન હતા. છતાં પણ ખૂબ સાવધાની પૂર્વક પગલા માંડતી. તેને નહોતું ખાડામાં ગબડવું કે નહોતો ચડવો હિમાલય. લક્ષ હતું’ જય અને જેમિની’નું ભવિષ્ય . દાદીને વધતી જતી ઉમર સાથે પ્રેમ અને કાળજી પરોસવા હતા. માતા અને પિતાનું નામ રોશન કરવું હતું. પોતે જે પ્રેમ પામી હતી, તેવો પ્રેમ બાંટવો હતો.

પેલો બાજુવાળો જીગર પણ હવે સમજી ગયો હતો.  આ જીગરે ‘બાવાજીની’ નાની દીકરી રોશન સાથે સંબંધ કેળવ્યો હતો. બાવાજી રહ્યા પારસી, તેમને શું ખબર પડે કે આ જુવાન કેવો છે? જલ્પાની બાજુમાં તેની ‘મનપસંદ” હતી. તેમને થયું કદાચ જલ્પા તેના વિષે જાણતી હશે. જીગર અને રોશન ત્રણેક વર્ષથી એકબીજાને જાણતા હતા. રોશન હમેશા સવારનો ‘બ્રેકફાસ્ટ’ ,મનપસંદમાં બેસીને કરતી. તેનું રોજનું ટેબલ પણ નક્કી હતું. એ આવે એટલે જિગરને ખબર પડી જાય. રોજે તે બે કપ ચા અને બટાટા પૌંઆ લેતી. સાથે પોતાનું કામ લઈને આવી હોય. લગભગ કલાક નિકળી જાય.

એ કામમાં ડૂબેલી હોય જીગર તેની તરફ જોતો હોય ! જીગરને તેની અદા ખૂબ ગમતી. રોજ આવતી હોવાને કારણે પરિચય કેળવાયો. જુવાન હૈયા ક્યારે નજીક સરી પડે તે કળવું મુશ્કેલ છે. અંતે જે ભવિષ્ય ભાખ્યું હતું તે હકિકતમાં પરિણમ્યું. બન્ને નજીક સર્યા ને પ્રેમમાં પાગલ બન્યા.

આમ પણ પારસીઓ એવું માને કે તેમણે પારસીને પરણવું. પારસી પ્રજા ધીરે ધીરે નામશેષ  થઈ રહી છે. પારસી કોમને પણ તેની ચિંતા છે. મુખ્ય કારણ પારસી પ્રજા ખૂબ મોટી ઉમરની થાય ત્યાં સુધી પરણતી નથી. પછી તેમને બાળકો કરવા માટૅ ખૂબ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. ઘણાને બાળક થતા પણ નથી.

રૂસ્તમજીની દીકરી, રોશન ઘરમાં સહુથી નાની હતી. માતા ગુમાવ્યા પછી બાપ દીકરી ઘરમાં હતા. રોશનને જીગરથી પ્રેમ થયો હતો. રૂસ્તમજી ખૂબ નારાજ હતો. દીકરીને સમજાવી શકવાની તાકાત ન હતી. જલ્પા તેને મન દીકરી સમાન હતી એટલે આજે વાત કરવા આવ્યો હતો. આવી વાત રૂબરૂમાં કરવી સારી, એમ તે માનતા. જલ્પાએ રૂસ્તમજીને બેસવાનું કહ્યું . એક ગ્રાહક સાથે વાત ચાલતી હતી. તેના ગયા પછી નવીનને કહ્યું જરા ધ્યાન રાખજે. મારે રૂસ્તમજી સાથે કામ છે.

બાવાજી જલ્પાનું આવું સુંદર વલણ જોઈને ખુશ થઈ ગયા. જલ્પાએ આગ્રહ કર્યો,’ ચા કે કૉફી શું ચાલશે’ ? બાવાજી એ કૉફી કહ્યું એટલે બે કપ ભરીને લાવી. બન્ને જણા બેસીને વાતે વળગ્યા. જલ્પાના મુખ પરનો પ્રશ્ન રૂસ્તમજી એ વાંચ્યો. જલ્પાને નવાઈ લાગી, આ બુઢા બાવાજીને મારું શું કામ હશે?

‘જલ્પા બેટા એક કામ હતું, મારા ડીકરા’.

“હાં, બોલો હું આપની ખિદમત કઈ રીતે કરું’.

બાવાજી જરા અટક્યા, તેમને થયું વાત કરું કે નહી? પછી મન મક્કમ કર્યું. ‘જલ્પા ડીકરા, આ તારી બાજુ વાળા જીગર ને તું ઓળખે છે’?

જલ્પા ચમકી ગઈ. કોઈ પણ જાતના પૂર્વાપર સંબંધ વગર અચાનક જીગરનું નામ સાંભળીને. તેને થયું જીગરનું કામ આ પારસીબાવાને આ ઉમરે કેમ પડ્યું હશે ? પોતાની ઈંતજારી દબાવી કોઈ પ્રતિ પ્રશ્ન ન પૂછતાં વિચારી રહી.

‘અરે ,ડીકરા તું કાંઈ વિચારમાં પડી ગઈ. મારે એક ડીકરી છે. રોશન ૩૦ની થવા આવી , પરનવાનું નામ લેતી નો’તી. અચાનક એક વાર મેં એને જીગર સાથે હાથ પકડીને રસ્તા પર ચાલતી જોઈ. હજુ એને ખબર નથી કે મારો બાપ જાને છે’?

હવે જલ્પાને ભાન થયું . તે પણ ચોંકી ગઈ. જીગર પણ લગભગ ૩૨ની આસપાસ હતો. જલ્પાને તેનો બહુ અનુભવ નહી. તેનું કારણ સાફ હતું. જલ્પાને ખોટી વાતો કરવાની આદત ન હતી. તેના દિમાગમાં હમેશા ‘કામ અથવા કુટુંબ’ બીજું કાંઇ ભમતું નહી.

તેણે રૂસ્તમજીને કહ્યું, ‘જી, મને જીગરનો બહુ અનુભવ નથી. હા, અમારો ધંધો બાજુ બાજુમા છે.  કોઈક વાર મને ગમતું ખાવાનું લેવા જાંઉ. એ લોકોને મારા સ્ટોરની કોઈ વસ્તુ જોઈતી હોયતો લેવા આવે. તેનાથી વધુ કાંઇ નહી.’ પણ,

‘પણ શું બેટા’ ?

‘મારી બાજુવાળા જતીનને તેમની સાથે સારો સંબંધ છે. તેના મારફત તમને સમાચાર લાવી આપીશ.’

રૂસ્તમજી તો રાજીના રેડ થઈ ગયા. ‘બેટા હું આવતા અઠવાડિયે પાછો આવીશ. ત્યાં સુધીમાં બને તો જાની લેજે’.

જલ્પાએ હા કહી, તેમને વિદાય આપી. બીજે દિવસે ધંધો જરા ઠંડો હતો. જલ્પાના દિમાગમાં રોશનની વાત ઘુમતી હતી. હમણાથી તેનું ‘કેશ રજીસ્ટર’ જરા સરખું ચાલતું ન હતું. જતીનને પૂછવા પણ જવાનું હતું. નવીન સાથે સમાચાર મોકલ્યા હતા કે ,’કામ ખાતર  બપોરે મળવા આવીશ.’ બપોરે લંચ ખાઈને તેની શોપમાં ગઈ. જતીન તેની રાહ જોતો જણાયો. હમણાથી તેની પત્નીની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે ખૂબ મુંઝવાયેલો રહેતો. જલ્પાને જોઈ ધીમું મુસ્કુરાયો.

‘જરા કામ હતું એટલે તમને તકલિફ આપી’.

‘અરે, વાંધો નહી .’ કહી ખુરશી ખસાડી.

જલ્પાએ પહેલા ‘કેશ રજીસ્ટરની’ વાત કાઢી.

‘હું આવીને ચેક કરી જઈશ.

ધીમેથી જલ્પા બોલી બીજું એક કામ પણ છે’.

હું સાંભળીશ, મારાથી બનશે તે પ્રમાણે મદદ કરીશ.’

‘આપણા પેલા રૂસ્તમ બાવાજી છે ને’.

‘હા, તેનું શું ?’

‘અરે, ગયે શુક્રવારે આવ્યા હતાં. તેમની દીકરી આ જીગરના પ્રેમમાં છે. તેઓ જાણવા માગે છે ,જીગર વિષે’?

‘હું ધારું છું ત્યાં સુધી જીગર સારા કુટુંબનો છે. જુવાનીમાં ભાઈ જરા સ્વચ્છંદ હતા. આ ધંધે બેઠા પછી ઠરીઠામ થયો છે. કમાણી પણ સારી છે. તેના પરિવાર વિષે ખાસ ખબર નથી પણ એ તો વાતમાંથી વાત કઢાવી જાણી શકાય’.

‘જો વાંધો ન હોય તો બે દિવસમા માહિતી ભેગી કરી કહેજો. બાવાજી પાછા શુક્રવારે આવવાના છે. એમની પત્ની નથી. રોશન સહુથી નાની છે. એટલે એમને જરા ચિંતા થાય છે.  જીગર પારસી નથી’.સ્વભાવિક રીતે બાવો ચિંતામાં હોય.

જતીનને થોડી ઓળખાણ હતી. જ્યારે તે ઘરે ટિફિન લઈ જતો, ત્યારે જીગર બરાબર ચેક કરીને આપતો. જતિનની બિમાર પત્ની તરફ તેને સહાનુભૂતિ હતી. જલ્પા આ વિષે ખાસ જાણતી નહી. તેનો સ્વભાવજ ન હતો કે ખોટી પૂછપરછ કરે. આજે જ્યારે જતિન ટિફિન લેવા ગયો ત્યારે, તૈયાર ન હોવાને કારણે જીગર સાથે ગપ્પા મારવા બેઠો. વાતમાં ને વાતમાં એવો પલોટ્યો કે જીગરથી કહેવાઈ ગયું, એક પારસી છોકરી તેની બહેનપણી છે. બન્ને જણા એકબીજાને ખૂબ ચાહે છે.

‘જીગર ,તારા મમ્મીને વાંધો નહી આવે ને “?

‘પરણવાનું મારે છે કે મમ્મી ને”.

જતિનભાઈ, ‘મને જેવી છોકરી જોઈતી હતી, તે આ રોશન છે. ‘વાતવાતમાં નામ પણ કહી દીધું. ‘

જીગરના મુખ પરની ચમક અને ગંભિરતા જતિનને સ્પર્શી ગયા. ટિફિન લઈને ઘરે જવા તૈયાર થયો. જલ્પા પણ નિકળવાની તૈયારી કરતી હતી. જતિને બધી વાત કરી.

‘રૂસ્તમ બાવાને કહેજે તેની દીકરી સુખી થશે’.

રુસ્તમબાવાના શિર પરથી દસ મણની શીલાનો ભાર હટી ગયો. દીકરીની પસંદગી પર નાઝ થયો. ધીરે ધીરે જીગર સાથે હળવા મળવા લાગ્યા. ‘હાશ હવે મને મોત આવે તો પન કોઈ વાંધો નથી. ખુશીથી મરવાનો ! રૂસ્તમ બાવો હરખપદુડો થઈ ગયો. દીકરીને વિશ્વાસમાં લીધી અને પોતાની મરજી જણાવી.

‘રોશન ડીકરા , મુને કોઈ વાંધો નથી, તું તૈયાર થાય ત્યારે કહેજે તને જીગર સાથે પરનાવી દઈશ . કોઈ ભીતી રાખતી નહી. મારા મરવા પહેલાં આ કાર્ય પુરું કરીશ. તારી માયની ખુદ જઈ વાત કરવાનો. “જોયું આપણી રોશન સુખી થઈ ગઈ’. નજીકના ભવિષ્યમાં રોશન અને જીગરના લગ્ન થઈ ગયા. રૂસ્તમ બાવો ખૂબ ખુશ થીયો.





ઝાકળ બન્યું  મોતી પ્રકરણ ૭ ***અંતરમાં ડોકિયું

21 06 2018

પ્રકરણ ૭ ***અંતરમાં ડોકિયું**

 

જીવન થાળે પડી ગયું હતું. જનારની યાદ ભૂલાતી ન હતી. ખોટ પૂરાવાની કોઈ શક્યતા ન હતી.  દીવાળીના કારણે બે દિવસ સ્ટોર બંધ હતો. જલ્પાના ચહેરા ઉપર હાશકારો ફેલાયેલો હતો.   જય તેની બહેનપણીને મળવા જવાનો હતો. જેમિની નિરાંતે સૂવાની હતી. કોલેજમાં રજા હતી. પરિક્ષાનું વાંચીને ખૂબ થાકી ગઈ હતી. થાક ઉતારવો હતો.  દાદી તેના લાલાને લાડ લડાવતી હતી. આજે જલ્પાએ નક્કી કર્યું બસ હાશ કરીને બેસીશ. દિવાળીના દિવસોમાં મિઠાઈ તેમજ ફટાકડાની મોજ માણીશું. સવારના પહોરમાં નાહી ધોઈ ,દાદી પાસે બેસી લાલાનું ભજન ગાયું. અચાનક અરીસા પર નજર પડી !

પોતાનું પ્રતિબિંબ જોઈ ચમકી ગઈ. મનમાં વિચાર્યું, ” આજે મારી સાથે સમય પસાર કરીશ”. ખૂબ નવરાશ છે. જોંઉ તો ખરી મારા દિલની હાલત કેવી છે ?’

‘આજે મારે જાતને ફંફોસવી છે. શું હું ,જવબદારી બરાબર નિભાવી રહી છું ?  જય અને જેમિનીને કોઈ પણ જાતની ફરિયાદ નથી ને ? દાદી , બરાબર સેવા પામે છે’. આવી સોનેરી તક ઘણા વખત પછી મળી છે.

“મારે મને મળવું છે.

હાલચાલ જાણવા છે.

જીવનનું જમા અને ઉધાર પાસુ તપાસવું છે.

અત્યાર સુધીના જીવનનું સરવૈયુ કાઢવું છે.

પપ્પાનો ‘જલારામ અને મમ્મીની સોનબાઈ’ જીવનના તખ્તા પર પોતાનો ભાગ કેટલી સફળતા પૂર્વક ભજવી રહી છે તે જાણવું છે.”

સાવિત્રી બહેને બનાવેલ એલચી કેસરવાળી ચાનો કપ લઈને હિંચકા પર આવી. ગમે તેટલી ચા સરસ હોય , મમ્મીની ચા જેવો જેવો ટેસડો નથી પડતો’. હજુ, ચા પીતી વખતે મમ્મી જરૂર યાદ આવે. ચાનો કપ ટેબલ પર મૂકી મમ્મી, જલ્પાને સાદ આપે.

‘સોનબાઈ, તમારી ચા બોલાવે છે’. ત્યાં તો અચાનક તેના દિલમાંથી અવાજ આવ્યો.

‘હેં જલ્પા, તારા આ જીવન માટે કોણ જવાબદાર છે” ? આવો કેવો બેહુદો પ્રશ્ન દિલમાંથી ઉઠ્યો?

“કેમ મારું જીવન કેવું છે?”

“તને કોઈ ફરિયાદ નથી” ?

આ શબ્દ બોલીને ખડખડાટ હસી પડી. સાચું બોલજે તને કોઈ શિકાયત નથી”?

‘ના, ના ને ના’.

‘અરે તું જુઠ્ઠું પણ સિફતથી બોલી શકે છે’.

એમાં અસત્ય ક્યાં આવ્યું ? જય અને જેમિનીના મુખ પર ખુશી જોઈ મને સંતોષ થાય છે. દાદીનું બોખલું મુખ મને પ્રેમ નિતરતી આંખે નિરખે છે. ‘

ત્યાં અંતર જરા હાલતું જણાયું.  જલ્પા બહેન આયના સામે આવીને ઉભા રહ્યા. ઘડીમાં ડોળા કાઢે ,ઘડીમાં હસે , ઘડીમાં શરમાય, મનમાં મલકાય, ચિત્ર વિચિત્ર ચાળા કરી રહી. મુખ પરની કમનિયતા થોડી ઝાંખી લાગી.

‘શું કામ ને ખોટો દંભ કરે છે’ ?

”શેનો “?

‘અરે, મારા જીવનમાં શાની કમી છે ? હા, મમ્મી અને પપ્પા નથી, પણ એ હકિકત હવે સ્વિકાર્ય છે’.

આટલા ઢસરડા ક્યાં સુધી કરીશ ?

શું, હું મારી જીંદગીમાં ઢસરડા કરું છું ?’

અરીસા સામે ઉભી હતી, એક કરચલી મુખ પર જણાઈ. જલ્પા નારાજ થઈ. હજુ તો માંડ ૩૦ની પણ નથી થઈ. મુખ પર કરચલી એ ગમતું દૃશ્ય નથી.

પોતાના ભાઈ, બહેન અને દાદીનું ધ્યાન રાખવું એ ઢસરડા કહેવાય? તો પછી તારા જેવા મૂરખનો આ ધરતી પર જોટો ના જડે ! અરે, મૂઢ મનવા તું બંદર છે. તને શાંત રહેવું ગમતું નથી. પાણીમાંથી પોરા કાઢે છે. તું ભલે મને સત્યના માર્ગેથી ચળાવવાનો પ્રયત્ન કરે ! હું તારું સાંભળીશ નહી. તારા કારણો કદાચ સાચાં પણ હોય , મને વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ કરવાની સ્વતંત્રતા છે.

પાછી જાતને ફોસલાવવા લાગી !’ અરે, એ લોકો તો પાંખો આવે ઉડી જશે. દાદી કેટલાં વર્ષ ? પછી તારું કોણ’ ?

‘જોયું ને, જયને બહેનપણી મળી ગઈ.’

‘કેમ ભૂલી ગઈ, જય તને કહેતા, પહેલા કેટલું ગભરાતો હતો. કહ્યા પછી પણ જાણે ગુનેગાર હોય તેમ વર્ત્યો હતો. તેં એને પ્રેમથી પાંખમાં લઈ સાંત્વના આપી હતી. તને કેટલો આનંદ થયો હતો.’

‘બન્ને જણા તને અનહદ પ્રેમ અને ઈજ્જત આપે છે’.

અરે, ‘એ તો નવું છે, ત્યાં સુધી પછી’ ?

આ જેમિની ‘લો’ નું ભણવાની છે. કોઈ લોયરના પ્રેમમાં પડશે પછી તારું કોણ’?

‘દાદી પણ હવે સાજી રહેતી નથી. તને અંતરના અશિર્વાદ આપે છે. જ્યારે એની આંખ મિંચાશે પછી’ ?

જલ્પા ત્રાસી ગઈ, આજે કેમ આવા વિચારો આવતા હતાં. દિવાળીના દિવસોમાં શુભ વિચારવાને બદલે તેનું અંતર મન, તેને છંછેડી રહ્યું હતું . ઉશ્કેરાટમાં તે ધ્રુજી રહી હતી. હે મન , મહેરબાની કરીને શાંત થા. ખોટા વિચારો કરીને તું મને ડગાવી નહી શકે. તું કેમ ભૂલે છે, મમ્મી અને પપ્પા અકસ્માતમાં ગયા ત્યારે જય અને જેમિની નાના હતાં. દાદી તો સાવ પડી ભાંગી હતી’.

‘મને, શું માતા અને પિતાએ લાડ નહોતા કર્યા ? મારે શું સ્વાર્થી થઈને મારી જીંદગી જીવવાની હતી. શું મનુષ્ય અવતાર મળ્યો તેને ઉજાળવા મળેલો અવસર વેડફી દેવાનો હતો.’

હે મન, શાંત થા. સ્વાર્થના સોનેરી કુંડાળાની બહાર પગ મૂક. આજે ઘરમાં નાનો ભાઇ અને બહેનના મુખ પર ફરકતું સ્મિત જોઈ સંતોષ માન. દાદી હવે બહુ લાંબુ નહી જીવે. જો એને તારા પર કેટલો મદાર છે. દાદીને જલ્પા એટલે, તેની સમક્ષ સ્વર્ગનું સુખ એને ઈંદ્રની અપ્સરા પણ ન ખપે. જો મેં માત્ર મારું સુખ જોયું હોત તો આજે આ સ્થિતિને પામત?

‘મારી પાસે શું નથી”?

‘પાછું તું જુઠ્ઠું બોલી’.

જલ્પા ચીસ પાડી ઉઠી, “શું હું જુઠ્ઠી છું”.

‘તને મનનો માણિગર મળ્યો”?

‘તને સંસારનું સુખ મળ્યું”?

‘અરે, શું કૂતરા, બિલાડાંની જેમ બળકો પેદા કરીએ એટલે સુખી કહેવાય”?

‘માનવ બની જીવન જીવવું એનાથી અધિક સુખ કયું છે ‘?

‘જમણો હાથ છાતી પર મૂકીને બોલ.

‘તને મન નથી થતું કે તને કોઈ ચાહનાર હોય. તારા પર ફિદા હોય. આયનામાં જો ,તું કેટલી સુહાની અને સુંદર છે’. અજાણ્યાને પણ પ્રેમ કરવાનું દિલ થાય તેવી તું છે’. તારો પોતાનો સંસાર અને બાળકોથી ઘરનું આંગણું કલ્લોલ કરતું હોય.’

‘ જો સાચું કહું, શરૂ શરૂમાં જ્યારે ખૂબ થાકી જતી હતી ત્યારે આ બધું છોડીને ભાગી જવાનું દિલ થતું હતું. ઈશ્વર સાથે ઝઘડતી પણ હતી. વળી તે, પાછું ઘરમાં બધાથી છાનું. મારા જીવનનો શું ઉદ્દેશ છે ? હું હતી કેવડી માત્ર ૨૦ વર્ષની કન્યા ! ક્યાં ગઈ મારી જુવાની ? હા, નાના ભાઈ અને બહેન વહાલાં ખરા પણ હવે તો મોટા થઈ ગયા. આ બધી જવાબદારીમાંથી હું ક્યારે છૂટીશ? ‘

તેવા સમયે પપ્પા યાદ આવતાં, “મારો જલારામ” શબ્દ કાનમાં ગુંજતો અને  ગુસ્સો બરફની માફક ઓગળી જતો. અજંપો ખોરવાઈ જતો. પપ્પાએ મૂકેલાં વિશ્વાસનો ઘાત કોઈ પણ ભોગે ન થાય.  હું મન મક્કમ કરતી.

‘મને જ શામાટે ઈશ્વરે આવું દુઃખ આપ્યું. મારા કયા જન્મના કર્મોની આ સજા છે?’

આજે જલ્પા રણચંડી બની હતી. ‘જીવવું કે હોમાઈ જવું’. આને દુઃખ કહેવું એ સારી ભાવના નથી. અકસ્માત આવે અને પરિસ્થિતિ બદલાય તો માનવ તેની સામે મસ્તક ઉઠાવે ! કાયર બની હાર ન માને !

જરા શ્વાસ લે, જો આ સરસ મજાનું ઠંડુ પાણી પી. ઊંડા પ્રાણાયામ કર. મનને શાંત થવા દે. ચિત્તને કાબૂમાં રાખવાનો પ્રયત્ન આદર. હવે વિચાર.

‘શું તને તારી એકલતા સતાવે છે ? પૂનમનો ચાંદ જ્યારે બારીમાંથી ડોકિયા કરતો જણાય ત્યારે, તારું બદન શું માગે છે ? તારો પ્રેમી તને બાંહોમાં સમાવે, તારી મનની મુરાદ પૂરી કરે. તને સ્વર્ગની સેર કરાવે ! તારું તન અને મન એ આહલાદક અનુભવ કરવા તરસે છે.’ પ્યારથી વેલની માફક કોઈને લપેટાઈ જઈ તેનો ભીનો ભીનો સંગ માણવા મન અધીરું નથી ?

જલ્પા ,હોશ ગુમાવી રહી હતી. અચાનક ખુરશી પરથી ઉભી થઈ પોતાના કમરામાં ઝડપથી આંટા મારવા લાગી. પગમાં જેમ જોમ આવતું ગયું તેમ મન સ્થિર અને શાંત થયું. જાત પર અંકુશ લાવી એક સ્થળે ઉભી રહી.

‘જલ્પા તને આજે શું થાય છે ? તારા મનનો ઉભરો ઠાલવવો હોય તો ઠાલવી મનને શાંત કર. એમાં જરાય વાંધો નથી. શું આ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થવા તને કોઈએ દબાણ કર્યું હતું ‘

‘ના’.

આ માર્ગ તેં સ્વેચ્છાએ સ્વિકાર્યો હતો. ‘

‘હા’.

તને માતા અને પિતા પ્રત્યે ખૂબ આદર અને ભક્તિભાવ હતો ?’

‘હા’.

તને લાગ્યું કે આ તારી ફરજ બને છે’.

‘હા’.

તારા માતા અને પિતાને તારા પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ હતો?’

‘એમાં શંકાને સ્થાન નથી’.

‘તને ખબર હતી આવી વિકટ પરિસ્થિતિનો તારે સામનો કરવો પડશે’?

‘અરે, આવું તો મેં સ્વપનામાં પણ વિચાર્યું ન હતું. ‘

‘આવી પરિસ્થિતિમાં બીજો કોઈ માર્ગ તને જડ્યો હતો’?

‘જે માર્ગ મેં અપનાવ્યો હતો, તે ઉત્તમ હતો.’

‘મારા માતા અને પિતાએ મારામાં મૂકેલો ભરોસો, મને આ માર્ગ લેવા ઈશારા કરી રહ્યો હતો’. મને કોઈએ જબરદસ્તી કરી ન હતી. મેં સ્વેચ્છાએ આ માર્ગ ગ્રહણ  કર્યો હતો !

‘તને આટલા વર્ષે શુ આનો અફસોસ છે”.

‘હોય કાંઈ, મને ખૂબ ગર્વ છે. ‘

‘તો આજે તું આ શેનું પ્રકરણ લઈને બેઠી છે’ ?

‘કોને ખબર કેમ આજે મારું દિલ અંદરથી બળવો પુકારે છે. જે આજ પહેલાં સળવળ્યું પણ ન હતું. હા, ક્યારેક ઉછળ કૂદ કરતું હતું પણ હું , ‘આંખ આડા કાન કરતી હતી’.

હવે જ્યારે જય અને જેમિની તેમની રાહ પર ચડી ગયા છે. મંઝિલ  પર કૂચ જારી છે. ધ્યેયને પામશે તેવી ખાત્રી છે. એ ટાણે મને હવે આવું સુઝે છે?

‘લે મન  હું, તારું વચન સાંભળું છું. આજે ખુલ્લે દિલે મારી પાસે એકરાર કર તું શું ઈચ્છે છે’.

‘મન બબડ્યું, હવે હું શું બોલું ? જ્યારે બોલી તારા કાન પકવ્યા ત્યારે તું બધિર થઈ ગઈ હતી. મને કચડી નાખ્યું હતું.  મારી સામે તડૂકી મને શાંત રાખી ધુંઆપુંઆ થઈ તું રિસાઈ જતી’.

‘એ સમય અલગ હતો. જય અને જેમિની નાના હતાં.  મન, તું તો ઉસ્તાદ છે. તને જો મેં વાર્યું ન હોત તો આજે  આ પરિણામ જોવા ન મળ્યું હોત. ‘ મારા નાના ભાઈ અને બહેનને તેમના જીવનમાં ઠરવાનો લહાવો ન મળ્યો હોત.

”બસ હવે ભૂતકાળની વાત ન વાગોળ’.

‘આજે મારી પાસે પૂરતો સમય છે. કોઈ નવો રાહ દેખાડ’.

‘તને ખબર છે તારી ઉમર ૩૨ વર્ષની થઈ ગઈ.’

‘તો શું હું હવે બુઢ્ઢી થઈ ગઈ’?

‘ના, બુઢ્ઢી તો ન કહેવાય પણ પરણવાની ઉમર વટાવી ચૂકી છે’.

શું સ્ત્રીના જીવનમાં એક જ ધ્યેય હોઈ શકે. ઉમર થાય એટલે પરણવાનું. સાસરીમાં પ્રેમે સમાવાનું. જેને જાણતા પણ ન હતાં તેમને પોતાના માનવાના. ભણતર સારું હોય તો કમાવા જવાનું. પતિને પરાણે પ્રેમ કરવાનો. પોતાની ઈચ્છાઓનું દમન કરવાનું. બાળકો મશીનની માફક પેદા કરી તેમની જીંદગીમાં ઉલઝાઈ આખી જીંદગી ઢસરડા કરવાના. આ સિવાય સ્ત્રીને બીજું કાંઈ કરવાનો અધિકાર નથી.”

‘છી, છી આવા કેવા વિચાર મને આવે છે. સ્ત્રીનું જીવન તો પવિત્ર છે. સ્ત્રી છે તો આ ધરા પર માનવજાતિ ટકી રહી છે. ‘ન પરણવું એ મારો પોતાનો વિષય હતો.  નાના   ભાઈ અને બહેનને મારે સુંદર જીવન આપવું હતું. દાદી જે મારા પિતાશ્રીના મા છે તેમની આંતરડી ઠારવી હતી’.

હે, મન તું મને બહેકાવ નહી. ‘હે મન, તને માર્ગ બતાવવાનું કહ્યું હતું. રૂંધવાનું નહી’ !

‘મન મુસ્કુરાઈ ઉઠ્યું’.

‘ લે , મન હું તને શાંતિથી  સાંભળું છું. સત્ય અને જવાબદારી પૂર્વકનો માર્ગ ચિંધજે’.

‘પાછી જવાબદારી !’

‘કેમ જયને હજુ એક વર્ષ આઈ.આઈ.ટી.નું બાકી છે. જેમિની કોલેજમાં આવી હજુ તેને પણ પાંચ વર્ષ પાકા’.

ઓ, ત્યાં સુધીમાં તું ૪૦ની થવા આવશે. પછી માળા ફેરવજે. તારી સાથે વાત કરવી નકામી છે’.

‘તો શું મારી આટલા વર્ષોની તપશ્ચર્યા પાણીમાં જવા દંઉ’. જીવનની બગિયાને ખિલવી શું હવે તેને અડધે રસ્તે ત્યજી મુરઝાવા દંઉ !

ૐ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ

જલ્પાએ શાંતિઃનું ઉચ્ચારણ કર્યું. મન જાણે તેનું ગુલામ બની ગયું. આજે સવારથી મન તેં આ શું તોફાન માંડયું છે ?

મારા છેલ્લા વર્ષોની તપશ્ચર્યાની હાંસી ઉડાવે છે !

જો તારે મારી લાકડી ન બનવું હોય તો કાંઈ નહી,  મારા કાર્યમાં ‘ટાંગ અડાવીને’ તારે શું પામવું છે’?

મારો સ્પષ્ટ વિચાર તને સંભળાવું છું.

” હું  જલ્પા શાહ,  ગીતા પર હાથ મૂકી સત્ય કહીશ. સત્ય સિવાય બીજું કાંઇ નહી કહું”  મેં સ્વેચ્છાએ મારા માતા અને પિતાના અકસ્માતમાં થયેલા નિધન પછી કુટુંબની ભરણ પોષણની જવાબદારી ઉઠાવી છે. મને કોઈએ દબાણ કર્યું ન હતું. માતા તેમજ પિતાના સંસ્કાર દીપાવવા જે મને યોગ્ય લાગ્યું હતુ તે નિઃસંકોચ કર્યું.”

મનની તાકાત ન હતી કે એક શબ્દ પણ ઉચ્ચારી શકે. તે નિઃશબ્દ બની ગયું.

‘મન, મનોમન શરમિંદુ બની ગયું. છેલ્લા ત્રણેક કલાકથી જે ઉધામા મચાવતું હતું,  તે વિસરી શાંતિની ગહરાઈમાં ડૂબી ગયું.’

હાશ હવે તું, ‘મન’ ઠેકાણે સાચી પટરી પર આવ્યું. મને મારા કુટુંબ પ્રત્યે પ્રેમ છે.  જીવનમાં સાચો રાહ દર્શાવવા બદલ મારા માતા અને પિતાના સંસ્કાર તેમ જ પ્રેમે અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે. તેમણે મૂકેલો ‘વિશ્વાસ’ મારા જીવનનો શ્વાસ છે.

અચનક યાદ આવ્યું આજે દિવાળીનું મગલ પર્વ છે.

‘આ  હું શું સવારના પહોરમાં વિચારી રહી છું. ઉઠાડવા દે જેમિનીને ,નાહી ધોઈને તૈયાર થઈ જાય. દાદી આરતિ ટાણે બધાને બોલાવશે, હજુ તો મારે જય ને ફોન કરવાનો છે. જીની ને લઈને રાતના આવે. આજે બધા સાથે બેસી જમીશું.

જલ્પાનું મન  ઘનઘોર વર્ષા પછીના નિર્મળ નભ જેવું થઈ ગયું હતું. તેના અંતરમાં આનંદ છવાયો. ‘ચોપડા પૂજન ‘માટે શુકનની ડાયરી મૂકી. લક્ષમીજીનો સુંદર ફોટો. માતા અને પિતાનો ફોટો મૂક્યો. કનૈયો તો હોય જ. હાર અને આસોપાલવના તોરણથી ઘર શણગાર્યું. સાવિત્રી બહેનને પણ લાપશી રાંધવાનું કહ્યું હતું. ગરમા ગરમ ભજિયા જે પપ્પાને ખૂબ ભાવતા તે બનાવવાના હતા. જેમિની અને જલ્પાએ સાથે મળી સરસ મજાની રંગોળી કરી.

ચાલો ત્યારે દિવાળીના દીવડા પ્રગટાવીએ. ફટાકડા ફોડવાની સહુ સંગે મજા માણીએ.

*





માતાની કેળવણી દીપાવી ઝાકળ બન્યું મોતી ( પ્રકરણ ૬)

18 06 2018

************* પ્રકરણ ૬*************

dew

 

 

 

 

 

 

માતા અને પિતાની પુણ્યતિથીએ બન્ને જણાને પ્રેમથી સંભાર્યા.  જય અને જેમિનીને પ્રસંગની ગંભિરતા સમજતાં લગભગ બે વર્ષ લાગ્યા હતાં. ૨૦ વર્ષની જલ્પા સ્ટોર સંભાળે, દાદીને સાચવે કે નાના ભાઈ અને બહેનને. તેને માથે આભ ટૂટી પડ્યું હતું. આ કાંઈ ખાવાના ખેલ ન હતા. તેની ઉમર પણ એવી તો ન હતી કે બધો બોજ ઉઠાવી શકે . તે પણ કઈ રીતે ? તેને પોતાને સહારાની જરૂર હતી. ત્યાં જ સ્ત્રીની મહત્વતા જણાય છે. ઝાંસીની રાણી અને મીરા એ કાંઈ ૪૦ વર્ષની ઉમરે ધાડ મારી ન હતી.

‘મારું ઝાંસી નહી દંઉ” કહેવાવાળી રાણી લક્ષ્મીબાઈ   નાની છોકરી હતી. મીરા તો બચપનથી કનૈયાને વરી ચૂકી હતી. સ્ત્રીનો આ ગુણ તો તેને પુરૂષથી અલગ ચિતરવામાં કામયાબ રહ્યો છે. જલ્પાએ પણ પોતાની આગવી પ્રતિભા દાખવી. બચપનથી માતા એમજ પિતાએ મુકેલા વિશ્વાસને વળગી રહી. ભલેને રાતના સમયે ઓશિકા પલાળતી. દિવસ દરમ્યાન મુખ પર સુંદર મહોરું પહેરતી. દાદીને ધોરજ બંધાવતી. નાના બન્નેને સોડમાં ઘાલી ,’હું છું ને ‘ કહી સાંત્વના દેતી.

પંદરેક દિવસતો નવિને સ્ટોર ચલાવ્યો. તેને એકલાને પણ ભારે લાગતું. જનકે તેને બરાબર ઘડ્યો હતો. નવિનને ટાણે કટાણે જનક જોઈતા પૈસાની મદદ કરતો. જ્યાં તેને વ્યાજબી લાગતું ત્યાં પૈસાની ઉઘરાણી ક્યારેય કરી ન હતી. જનક જાણતો હતો કે જો માણસોને સુખી રાખીશું તો તેમની દાનત પણ સારી રહેશે અને કામ પણ દિલથી કરશે.

નાનો ભાઈલો જય ,જ્યારે માતા અને પિતા ગુમાવ્યા ત્યારે માંડ બાર વર્ષનો હતો. અબૂધ ન કહેવાય પણ એટલી સમજનો પણ અભાવ હતો. જેમિની ૯ વર્ષની. દિવસ રાત એક કરી નાના ભાઈ અને બહેનને જલ્પાએ ખૂબ લાગણીથી સાચવ્યા. બાળકોને ઉછેરવા અને ધંધો સંભાળવો એ કાંઈ ખાવાનો ખેલ ન હતો. એ તો દાદી હોય નહી ને જલ્પા કામ સફળતા પૂર્વક પાર પાડી શકે નહી. જલ્પા બને ત્યાં સુધી તેમના પર ગુસ્સો કરતી નહી. એટલે તો આજે બન્ને ઠેકાણે પડ્યા હતા.

આ પરિસ્થિતિ એ પહોંચતા નેવના પાણી મોભે ચડ્યા હતા.  જ્યારે જય જીદે ચડે કે ભણવામાં ઢીલું મૂકે ત્યારે નારાજ થતી. નારાજગીના પરિણામ રૂપે જયને ટી.વી. નહી જોવાની સજા આપતી. ટી.વી. નહી જોવાની સજા જયને માટે ‘કાલાપાણી’ જેવી લાગતી. ‘કાર્ટુન’ જોવાના તેને ખૂબ ગમતા. મસ્કા મારી, કાકલુદી કરી દીદીને મનાવતો. નરમ જલ્પા પલળી જતી અને સજા માફ કરતી. તેના મગજમાં એક વિચાર સ્થાયી થયો હતો, આ બન્ને ભુલકાંઓએ માતા અને પિતાનું સુખ ન માણ્યું’ !

જે એના અંતરને કોરી ખાતું હતું. જેમિની પણ કમ ન હતી. નાની હોવાને કારણે ખૂબ શેતાન હતી. દીદીને બને તેટલું કનડતી અને પછી વહાલ કરી ખોળામાં લપાઈ જતી. નાના બાળકો મસ્તી નહી કરે તો કોણ કરશે ? એમ મનને મનાવી જલ્પા બધું સહી લેતી. જ્યારે તેનું મન ભરાઈ આવતું ત્યારે દાદીના ખોળામાં માથુ મૂકી હિબકાં ભરીને રડતી.

જ્યારે પંદર દિવસ  પછી માતાની વર્ષગાંઠ આવી તે દિવસે રવીવાર હતો. નસિબજોગે જલ્પાને ખૂબ વહેલાં ઉઠવાની જરૂરત ન હતી. સુનહરી સુંદર સવારમાં મીઠી નિંદર માણી રહેલી જલ્પાને કાને પ્રેમાળ અવાજ અથડાયો. જલ્પાને માનું એક વાક્ય હમેશા કાનમાં ગુંજતું, “ગોળી જેવી ઠીકરી ને મા જેવી દીકરી”. મમ્મીનો જન્મ દિવસ હતો એટલે તેના વિચારો આવે. વિચારો આવે એટલે સ્વપનમાં મમ્મી દીકરીને લાડ લડાવવા આવી પહોંચે. સવારનો પહોર હતો. સુનહરો વાયુ વાતો હતો. સૂરજ હજુ વાદળા સાથે આંખ મિચૈલી ખેલી રહ્યો હતો. ત્યાં જલ્પાને કાને મીઠો મધુરો મમ્મીનો અવાજ કાને અથડાયો.

‘જલ્પા બેટા, ઉઠો ચા તૈયાર છે. આજે પરિક્ષા આપવા જવાનું છે. ”

“મમ્મી, બસ પાંચ મિનિટ આપને ઉઠું છું.”

કહી જલ્પાએ ગોદડામાં મોઢું સંતાડ્યું.

વળી પાછી પાંચ મિનિટ માગી. મમ્મી ચૂપ રહી. જ્યારે ત્રીજીવાર કહ્યું ત્યારે હાથમાં વેલણ લઈને આવી. જલ્પાને ઉંઘમાં સુગંધ આવતી હતી તે ગમી. ત્રીજી વાર મમ્મી આવી એટલે તેને ખબર હતી, મમ્મીના હાથમાં વેલણ હશે. હજુ મમ્મી હાથ ઉંચો કરે ત્યાંતો ગોદડામાંથી ઉછળી અને મમ્મીને બાઝી પડી. ઓચિંતી જલ્પા વળગી એટલે મમ્મીનો ગુસ્સો ઠરી ગયો.

છતાં પણ મનમાં મમ્મી બબડી, કેટલી વાર યાદ કરાવવાનું આ દીકરીને. પછી મોટેથી કહે, ‘બેટા, મારા માટે પરિક્ષા આપવા જતી હોય તો આજે છુટ્ટી. ‘

‘મમ્મી ગુસ્સે ન થાને , આ તારા આલુ પરોઠાની સુગંધ આવતી હતી ને એટલે ઉઠવાનું દિલ થતું ન હતું.

જસુ હસી પડી. કહે, જા નાહીને આવ’.  નાહીને  જલ્પા આવી, દાદીને પગે લાગીને નસ્તો કરવા બેઠી. મમ્મી આજે ગણિતનું પેપર છે. મારે માટે તો ડાબા હાથનું કામ છે. ‘ કહી નાસ્તો કરી તૈયાર થઈને નિકળી. જનક રાહ જોતો હતો.

‘ચાલ બેટા તને શાળાએ ઉતારીને હું સ્ટોર પર જઈશ’. જલ્પા ખૂબ ખુશ થઈ.  ‘બેટા, પેપરમાં સાચવીને જવાબ લખજે. આજે આ છેલ્લું પેપર છે. હમણાં તું નાની છે એટલે મમ્મીને મદદ કરવાની છે. મોટી થઈશ પછી મારી સાથે સ્ટોરમાં લઈ જઈશ’.

‘કેવડી મોટી પપ્પા’?

‘જ્યારે તું મારા ખભા સુધી આવીશ ત્યારે’.

અચાનક એક દિવસ જલ્પા આવીને મમ્મીને બાઝી પડી. ‘બોલ તને શું જોઈએ છે’? મમ્મી જાણતી હતી.કાંઈક જોઈતું હોય તો દીકરી લાડ કરવા આવે.
અરે, મમ્મી, તું ભૂલી ગઈ આ અષાઢ મહિનામાં ગૌરી વ્રત આવે છે ‘.

‘બેટા ભૂલી નથી ગઈ, પણ મને થતું હતું, તું મોળું ખાઇને રહી શકીશ’?

અરે, મારી માવડી મારા વર્ગની બીજી ત્રણ છોકરીઓ પણ કરવાની છે. મને એ લોકો મદદ કરશે. ફળ અને સૂકો મેવો તો ક્યારેય પણ ખવાય.

મમ્મીએ સરસ શણગારેલી ટોપલીમાં જવારા વાવ્યા. અને અષાઢ સુદ તેરસથી મોળાકાત ચાલુ થઈ. જનકે ખાસ ચેતવણી આપી આ પાંચ દિવસ જલ્પાની ભાવતી એક પણ વાનગી બનાવવાની નહી. પેલા નાના બે તો હજુ બહુ સમજતા નહી એટલે વાંધો ન આવ્યો.

જલ્પા માટે એક દિવસ શ્રિખંડ, એક દિવસ માલપુવા , એક દિવસ રબડી, એક દિવસ ફ્રુટ સલાડ અને એક દિવસ બાસુંદી નક્કી થઈ ગયું. ઘરમાં બધાને પણ લહેર પડી ગઈ. પાંચમે દિવસે ‘વાડી ભરાવી’ જલ્પા બહેને રાધા બનવાનું નક્કી કર્યું. ઢીંગલી જેવી જલ્પા ખુબ સુંદર લાગતી હતી. અપ્સરા સ્ટુડિઓમાં જઈને ફોટા પણ પડાવ્યા.

 

પપ્પાથી રહેવાયું નહી,’ મારા જલારામને જે પરણીને લઈ જશે તે કોઈ ભાગ્યશાળી હશે.  ‘

ઘરમાં બે નાના ભાઇ બહેન હોવાને કારણે મમ્મી બહુ એકલી બહાર જતી નહી. નાનપણમાં પોતે શિખેલી કળા જલ્પાને શિખવાડવાનું નક્કી કર્યું . જસુ જાણતી હતી એક વાર એની જલ્પુ મોટી થશે એટલે જનક સ્ટોરમાં લઈ જશે. ૧૧ વર્ષની જલ્પાને, હાથનું ભરત કામ શિખવાડવા લાગી. બે સોયાનું ગુંથતાં પણ શિખવ્યું.

આપણા ભારત દેશમાં પૈસાદારોની ફટવેલી દીકરીઓને ‘ચા’ બનાવતા પણ નથી આવડતું એવું કહીને મા પોરસાય. જ્યારે મધ્યમ વર્ગની તેમજ ખાધે પીધે સુખી કુટુંબની દીકરીઓ બધું શિખવા તત્પર હોય. બાળપણ ખેલ, કૂદ અને શિક્ષણ  માટે છે. પેલી પૈસાવાળી મમ્મીઓને કીટી પાર્ટી, સિનેમા અને શોપિંગમાંથી સમય કાઢવો ખૂબ મુશ્કેલ હોય છે. બાળકો આયા અને નોકરો પાસે મૂકીને તેઓ પોતાના શોખ પૂરા કરી પતિદેવના પૈસાનો સદઉપયોગ કરવામાં મશગુલ હોય છે. દીકરીને સર્વગુણ સંપન્ન બનાવવાના મોહમાં જસુ પોતાના અરમાન પૂરા કરતી હતી.

‘મમ્મી હાથના ભરત કામ કરતાં આ બે સોયાનું ગુંથવાનું સહેલું છે’. જલ્પાને ગુંથવાનું ગમતું.   જસુ સાંભળીને ખુશ થતી. બપોરે ગરમ નાસ્તો બનાવતી હોય ત્યારે, ‘જલ્પા બેટા ટોપલીમાંથી બટાકા લાવ.’ જલ્પા દોડીને લઈ આવે. આમ શાકભાજી ઓળખતી થઈ. ફળ ભાવે એટલે બધા નામ બોલીને એક એક કટકો મોઢામાં મૂકાવે. પૂરી બનાવવાની હોય ત્યારે નાના રમકડાના આડણી અને વેલણ આપે. જલ્પા વાંકી ચુંકી વણે, એટલે હસાવે.

‘જો આ ભારતનો નકશો. બીજી વણે એટલે કહે આ જેમિનીનું નાક, અરે આ ત્રીજી તો જયનો કાન છે. જલ્પા અને મમ્મી ખડખડાટ હશે’.

દાદીમા, દીકરીને જોઈ ખુશ થાય. જય અને જેમિની જાત જાતના નામ સાંભળી છુંદા સાથે ડુચે ડુચે પૂરી ખાય. આખરે જ્યારે બરાબર ગોળ વણતા આવડી ત્યારે જલ્પા કહે,’ મમ્મી આ દુનિયા જેવી ગોળ તારા, પપ્પા અને દાદી માટે રાખજે. અમે ત્રણે જણા ભારતનો નકશો ખાઈશું.’ આ વાક્ય બોલતી હતી ત્યાં પપ્પા આવ્યા.

‘વાહ, તમે ભારતનો નકશો ખાવ અને હું દુનિયા ખાંઉ ? ના ભાઈ ના હું દેશી, ભારતનો નકશો ખાઈશ. ‘. ઘર આખું અટ્ટાહાસ્યથી ગુંજી રહ્યું. જ્યારે સમય હતો ત્યારે જસુએ જલ્પાને ખૂબ પ્રેમ આપ્યો. બારેક વર્ષની થઈ ત્યારે જલ્પાએ પહેલી વાર પપ્પા, મમ્મી અને દાદી માટે ચા બનાવી.

‘ચા પીતા ત્રણેયના મુખ પર અવર્ણનિય આનંદ છવાઈ ગયો’.

જલ્પા જ્યારે ૯ વર્ષની થઈ ત્યારે એક વાર જીદે ચડી હતી. ‘મને બે પૈડાંની સાઈકલ અપાવો’. ડાહી ડમરી જલ્પાનું આજનું રૂપ પપ્પા તેમજ મમ્મીને ન સમજાયું.

‘પપ્પાએ કહ્યું ,’બેટા  મુંબઈમાં સાઈકલ ક્યાં ચલાવીશ”?

‘રસ્તા પર’.

નિર્દોષ ભાવે જલ્પા બોલી.

‘બેટા રસ્તા પરની ગિર્દી જોઈ છે ને’?

‘હા, પપ્પા’

તને ખબર છે અકસ્માત કેટલા થાય છે’.

‘પપ્પા પેલી નૈનીને તેના પપ્પાએ અપાવી.

‘બેટા તેઓ કોલાબા રહે છે. કુપરેજ મેદાન બાજુમાં છે’.

જસુ બાપ અને બેટીની વાત સાંભળતી હતી. ધીરેથી જનકને હાથ અને આંખથી સમજાવી બોલી, ‘બેટા તું ઉનાળાની રજામાં દાદી સાથે ગામ જાય ત્યારે શિખજે. આપણે તારા માટે પંદર દિવસ સાઈકલ ભાડૅ રાખીશું.

‘બેટા ગામમા આપણી શેરી ખૂબ સરસ છે.  પછી તળાવ સુધી જજે. હાઈસ્કૂલ પણ જવાશે. કહીને એવી વાતમાં લીધી કે જલ્પા સાઈકલ લેવાનું ભૂલી ગઈ.

એક દિવસ મમ્મીને તાવ હતો. દાદી હવે બહુ રસોડામાં જતી નહી. જનકે બાને આરામ કરવાનો વટહુકમ બહાર પાડ્યો હતો. જસુ માટે રસોડામાં ખુરશી મુકાવી. જલ્પા પાસે માર્ગદર્શન આપી પહેલીવાર ખિચડી અને કઢી બનાવડાવ્યા. રાતે જ્યારે બધા જમવા બેઠા ત્યારે સહુના મુખ પર બાવન પકવાન ખાવા જેટલો સંતોષ હતો. જલ્પા પણ ખુશ થઈ કે તેણે રસોઈ કરી સહુને જમાડ્યા. દાદી તો,’ મારી જલ્પા ‘કહેતાં થાકતા નહી.

આમ જલ્પાને જસુ એ રસોઈ અને કલા બન્ને શિખવામાં મદદ કરી. જેને કારણે જલ્પા નાના મોટાં પ્રોજેક્ટ બનાવતી થઈ. જ્યાં મુંઝવણ આવે ત્યાં મમ્મી પાસે જઈ જલ્પા સુલઝાવે. જસુ જાણતી હતી નાના બાળક છોડ  સમાન હોય. જેમ વાળીશું તેમ વળશે. તેમને સંસ્કારનું સિંચન અને લલિતકલાનું ખાતર જરૂરી છે.

જલ્પા નાની છે , નાની છે કહી તેને આળસુ થવા દેતી નહી. ટી.વી. જોવાનો સમય મર્યાદિત. બાળકો સાથે સાંજના બે કલાક રમવાનું. રજા હોય કે શાળા બપોરે બાર વાગ્યા સુધી ‘ઘોરવાનું ‘નહી. અરે જરા મોટી થઈ એટલે ,’જલ્પા બેટા તું ભણવામાં હોંશિયાર છે, હવે ઘરકામમાં તેમ જ રસોઈમાં પણ તને ફાવટ આવતી જાય છે’.

‘મા, મને આ બધું ગમે છે’.

‘બેટા સાંભળ , જે તું બાળપણ અને ઉગતી જવાનીમાં શિખી રહી છે. એ તારા  ઉજ્જવલ ભવિષ્યના પાયામાં છે’. બેટા માતા તને સુંદર સંસ્કાર આપી ઘડી શકે. જેને કારણે ભવિષ્યમાં તું કોઈ પણ પગલું વિચાર કરીને ભરે’.

‘મમ્મી , હું કેટલી નસિબદાર છું. પેલી મારી બહેનપણી સંગીતા તેની મમ્મી સામે ફટ ફટ બોલે છે. તેની મમ્મીનું કહ્યું જરા પણ સાંભળતી નથી’.

‘બેટા , વડીલોની આમન્યા રાખવી, માતા અને પિતાને આદર તથા પ્રેમ આપવો. બેટા મા અને બાપ બાળકોના હિત ચાહક હોય છે. તેમને અનુભવ છે. સાચું અને ખોટું તેઓ પિછાણી શકે છે. અત્યારે ભલે તને ભાષણ લાગતું હશે. મોટી થઈશ ત્યારે તારી માને યાદ કરીશ’.

‘મમ્મી, હું ભારતિય વિદ્યા ભવનના ડાન્સિંગ ક્લાસમાં જાંઉ’? દસ વર્ષની જલ્પાને ડાન્સ નો ચટકો લાગ્યો. ‘બેટા ક્લાસ ક્યારે હોય છે.’

મમ્મી, સોમવારે અને ગુરૂવારે સાંજના સાતથી આઠ .

એક મિનિટ ઉભી રહે. હા, જો સાંભળ  સાડા છ વાગે બાજુવાળા કાકા મંદિરે દર્શન કરવા જાય છે ત્યારે તને ઉતારી દેશે. રાતના તારા પપ્પા સ્ટોર પરથી આવતી વખતે તને લેતા આવશે,.

મમ્મી જાણતી હતી ‘મન હોય તો માળવે જવાય.’ જસુ ખૂબ ખુશ થઈ . જલ્પાને ડાન્સનો શોખ પૂરો કરવાની તક મળી ગઈ. તેમાં પારંગત બની. મન મૂકીને શિખતી. ઘરે આવીને બધાની સામે રોજ શિખેલાં સ્ટેપ કરી બતાવતી. એક વર્ષ પછી જ્યારે વર્ગ ‘બેલે’ કરવા તૈયાર થયો. ત્યારે ડાન્સ ટિચરે જલ્પાને બાળકનું મુખ્ય પાત્ર ભજવવા પસંદ કરી. રાધા અને કિસનનાં ડન્સ બેલેમાં બચપનની રાધાનું પાત્ર જલ્પાએ ભજવવાનું હતું.

જલ્પા દિલ દઈને સુંદર અભિનય કરતી. એક મહિનો લાગલગાટ પ્રેક્ટિસ કરી જ્યારે તખ્તા પર બેલે ભજવાઈ રહ્યું ત્યારે પ્રેક્ષકોએ જલ્પાનું પાત્ર ખૂબ વખાણ્યું. આમ જલ્પા જીવનના બધા પહલુ પાસાદાર કરી રહી હતી. ઘણીવાર તેને જોનાર અચંબામાં પડી જાય,’આ છોકરી કઈ રીતે આટલું બધું કરી શકે છે.

દસમા ધોરણમાં હતી ત્યારે પેલો અમર ,જલ્પાની પાછળ પડ્યો હતો. જ્યાં જાય ત્યાં જલ્પાને તે સામે ભટકાય. એક અઠવાડિયું પુરું થયું. અમર તેનો પીછો કરતો હતો. આખરે જલ્પાએ વર્ગ શિક્ષક હરીભાઈ પટેલને ફરિયાદ કરી. અમરને પ્રિન્સિપાલની ઓફિસમાં બે દિવસ બેસવું પડ્યું. તેના માતા અને પિતાને ઘરે ચિઠ્ઠી મોકલાવી જાણ કરી. અમરે માફી માગી અને ક્યારેય જલ્પાને નહી સતાવવાનું વચન આપ્યું. લગભગ ૧૦ દિવસ સુધી આ પ્રકરણ ચાલ્યું હતું. અંતે બધું થાળે પડ્યું ત્યારે એક રાતે પપ્પા અને મમ્મીને વાત કરી. જનક બોલ્યા કાંઈ નહી. સોમવારે પ્રિન્સિપાલ સાહેબને મળી બધી વાત જાણી. જનકને થયું દીકરી હવે મોટી સમજણવાળી થઈ છે. જે રીતે બધું થાળે પડી ગયું એ જાણી જલ્પાના મમ્મી અને પપ્પા ખૂબ ખુશ થયા.

પોતે આજે જે કાંઇ પણ છે, તેનો યશ જલ્પા મમ્મી અને પપ્પાને આપતી. તેઓ જલ્પાના ઘડતરમાં પ્રાણ રેડીને પોતાનું કાર્ય બજાવી રહ્યા હતા. ભણવામાં પણ જલ્પાને ડોક્ટર થવું હતું. ભલું થજો સમયસર ખબર પડી ગઈ હતી કે,’જલ્પાને લોહી જોઈ ચક્કર આવે છે અને ગભરામણ થાય છે’. જ્યારે જલ્પાએ,’મારે ડૉક્ટર નથી થવું’ એવું જાહેર કર્યું ત્યારે સહુથી વધારે ખુશી પપ્પાને થઈ. બસ ત્યાર પછી જલ્પાને રજાઓમાં પોતાની સાથે સ્ટોર પર લઈ જતાં.

અચાનક જલ્પા ઉંઘમાં ચીસ પાડી ઉઠી. ‘મમ્મી, હું તને ક્યાં શોધું. એકવાર મને તારા ખોળામાં માથું મૂકી સુવું છે. મારે માથે હાથ ફેરવ. ‘ જલ્પા ભલે મોઢે કબૂલ ન કરતી પણ મનમાં ને મનમાં ્તેમને હમેશા યાદ કરતી.
જલ્પાએ ઘડિયાળમાં જોયું સવારના પાંચ વાગ્યા હતાં. અરે આ તો પરોઢિયામાં આવેલું સ્વપનું છે. ઉભી થઈ ને વરંડામાં આવી ચાંદ તારા નિહાળી રહી. વાદળોના જુથમાં તેને મમ્મીનો હસ્તો ચહેરો દેખાયો. પાછળ પપ્પાજી મુસ્કુરાઈને હાથ હલાવતા જણાયા. અજાણતા જલ્પાનો હાથ પણ સામે હાલી ઉઠ્યો.

જલ્પા નભમાં વિહરતા વાદળા નિરખી રહી. જેવો વિચાર  કરીએ તેવા વાદળોનું ચિત્ર આપણા ચક્ષુ સમક્ષ ખડું થાય.  તેને વાદળોની હિલચાલ જોવાની મઝા આવી ગઈ. અચાનક તેને મમ્મી વાદળોમાંથી ડોકિયા કારતી દેખાઈ. ‘મમ્મી,  તું ને પપ્પા ક્યાં છો? તમને તમારા બાળકો અને મા યાદ નથી આવતા”?

મમ્મી મલકાઇ રહી. જાણ એ કાનમાં કહી રહી ન હોય,’ બેટા અમે બન્ને તમને જોઈને ખુશ થઈએ છીએ. લાચાર છીએ, તારે માથે બધો ભાર મૂકી અમે વિદાય થયા’.

”મમ્મી હું પ્રેમથી બધાને સાચવું છું. મને યાદ છે, તું બધાનું ધ્યાન રાખતી હતી’.

‘બેટા, તારી માને માફ કરજે. તેનું આપેલું શિક્ષણ અત્યારે તને કામ લાગે છે. જ્યારે તું મુઝાય ત્યારે મને યાદ કરજે, તારા વિચારોમાં કે સપનામાં આવી તને રાહ સુજાડીશ.’ આજે મમ્મીની વર્ષગાંઠ હતી ને મમ્મીએ તો આખી જીંદગીની સફર કરાવી જલ્પાને ખૂબ લાડ કર્યા.

 

 





પિતાને પ્યાર ( જૂન ૧૭ ૨૦૧૮)

17 06 2018

 

આજનો દિવસ આવે અને મારા મોટાઈની યાદ ન આવે એ જ નવાઈ ગણાય. ખુશીના સમાચાર તો એ છે કે જે દિવસે ફાધર્સ ડે છે એ દિવસે મારો જન્મ દિવસ પણ છે. આપણા ગુજરાતિ મહિના પ્રમાણે.

નાનપણમાં જ્યારે વર્ષગાંઠ આવે ત્યારે મમ્મી સરસ મજાની રસોઈ બનાવે. સાંજના અચૂક મંદિરમાં દર્શન કરવા લઈ જાય. એક વાત ખાસ યાદ રાખવાની શ્રીજીબાવા પાસે કશું માગવાનું નહી. માત્ર કૃપા

શ્રીજીબાવા દર્શાવશે.

પિતા અને માતા બન્ને એકબીજાના પૂરક છે. તેથી તો આપણે હરખભેર ગાઈએ છીએ, “ત્વમેવ માતા ચ પિતા ત્વમેવ”. પિતાની છત્રછાયામાં બાળપણ કેટલું સુરક્ષિત હતું. આજે યાદ આવે છે આને આંખો

ભરાઈ જાય છે. પિતા દીકરા તેમજ દીકરી બન્નેને સરખો પ્યાર આપે છે. મને યાદ છે, મારા ભાઈને શાળાની પિકનિક પર જવા દેતા મને નહી. તે વખતે ગુસ્સો આવતો પણ આજે અનુભવું છું કે મારી સુરક્ષા

માટે હતું. આજે જ્યારે “ઉઘાડે છોગે દીકરીઓના રેપ થાય છે”.  ત્યારે મનમાં પ્રશ્નોનૉ ઝડી વરસે છે.

ક્યાં છે તેમના પિતા ?

ક્યાં છે તેમનું રક્ષણ કરનારા?

કેવી રીતે આવા દરીંદા ‘રેપ’ કરી સમાજમાં ફરી શકે છે ?

ચાલો આજના દિવસે આવા લોકોને યાદ કરી તેની મહત્વતા ઘટાડવી નથી. જમાનો ખૂબ ઝડપથી વિચારસરણી બદલી ચૂક્યો છે. ગમે તે હોય ,દરેક પિતા પોતાના બાળકોને ખૂબ ચાહે છે. તેમની સલામતી ખાતર જાનની બાજી ખેલવા તૈયાર છે.

મારા બાળકોના પિતાએ પોતાનો પ્રેમ ખૂબ સુંદર રીતે વરસાવ્યો હતો. જેને પરિણામે બન્ને બાળકો પિતાને ઈશ્વર તુલ્ય માને છે. મારા પતિના પિતાજી તેમની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે આ સુખથી થોડા વંચિત હતા. છતાં તેમના દિલમાં પિતા પ્રત્યે અપાર લાગણી હતી.

બચપનની તોફાની રાણીના બધા તોફાન મારા મોટાઈ હસતે મોઢે સહી લેતાં. બાળકો લઈને વિલેપાર્લાથી આવતી તો સ્ટેશન પર ગાડી લઈને મારી રાહ જોતા ઉભા હોય.

મજા તો મને ત્યારે આવતી, મોટાઈ પાસેથી પૈસા તફડાવવાના અને હિસાબ નહી આપવાનો. બહારગામ ધંધા માટે જાય ત્યારે દરવાજામાં ઉભા રહેવાનું, ‘દાપુ આપો નહિતર જવા નહી મળે’. પાછા આવે ત્યારે પહેલો સવાલ ,’અમે બન્ને બહેનો માટે શું લાવ્યા’ ? આવી બાળપણની મીઠી યાદો હવે ક્યાં સુધી હ્રદયમાં સંગ્રહી રાખવાની ? બહોત ગઈ ને થોડી રહી. મોટાઈ ‘બોનસનું ‘ જીવું છું. તમારા આશિર્વાદથી સંસાર સુખી છે.

બાળપણની તમારી શિક્ષા અને પિતાનું નામ રોશન કરવાની તમન્નાએ આજે જીંદગીમાં સંતોષની લાગણી અનુભવી રહી છું. મોટાઈ, આજે લખવા બેઠી છું, તો પાછી, નાની થઈ ગઈ છું. ભૂલી ગઈ કે પરિવારમાં બે દીકરા, વહુઓ અને પાંચ બાળકો છે. હકિકત છે, પણ મન માનવા કબૂલ નથી થતું. આંગણામાં રમતી હોંઉ એવા ભાવ હ્રદયમાં વહી રહ્યા છે.

ફેલોશિપમાં જતી હતી. કિશન ડ્રાઈવર ગાડીમાં મૂકવા આવતો હતો. વરંડામાં બેસી, અરબી સમુદ્રના મોજાઓનો સંગ માણી રહી છું. આજે પણ દરિયો જોઈ પાગલ બની જાંઉ છું. કેમ ન બનું, દરિયાને કિનારે બાળપણ ગુજર્યું હતું.

પતિના પિતાજી, બાળકોના પિતા અને  બાળકો જેઓ પોતે પણ ખૂબ સહ્રદયી પિતા છે. સહુને પ્રેમ ભરી યાદ અને પ્રણામ. બાળકો પર ગર્વ છે, પિતા તરિકે લાજવાબ છે.

આ જીંદગી ક્યાય હાથતાળી દઈને પસાર થઈ ગઈ. બસ અંતિમ મુકામની રાહ જોતી સ્ટેશન પર બેઠી છું. આગળ નિકળી ગયેલા બધા મુસાફરોને મળવાની મુરાદ છે ! મોટાઈ તમારા ચરણોમાં વંદન.





પ્રેમાળ પરિવારની ઝલક.                ઝાકળ બન્યું મોતી(પ્રકરણ ૫)

16 06 2018
  1. જલ્પાનો જન્મ ખૂબ ધામધુમ પૂર્વક ઉજવાયો. દીકરી જોઈતી હતી ને દીકરી આવી. જનકની માતાને દીકરાની હોંશ. જનક અને જયા રાજીના રેડ થઈ બાજુમાં આવેલા અનાથ આશ્રામમાં બાળકોને જમાડ્યા. જલ્પા માતા અને પિતાનો ખૂબ લાડ પામતી. જનકને ખબર હતી, માને પહેલા ખોળાનો દીકરો જોઈતો હતો. જનકને બીજા કોઈ ભાઈ અને બહેન હતા નહી. હમેશા તેને બહેનની ખોટ સાલતી.  પોતાની માતાને ખુશ રાખવા જનકે, જલ્પાનું નામ ‘જલારામ’ રાખ્યું. માના દેખતા કાયમ કહે , ‘ઓ મારા જલારામ , પપ્પા માટે પાણી લાવોને.’

જલ્પા દોડતી જઈને પાણી લઈ આવે.  જલ્પા હતી જ એવી કે પરાણે વહાલી લાગે. પપ્પા સાંજે સ્ટોર પરથી આવે એટલે દોડતી તેમને ગળે વળગે. જનકભાઇનો બધો થાક ઉતરી જાય. જસુ ખૂબ ટોકે, ‘તમે કેમ આને ફટવો છો’?

‘અરે, મારી દીકરી છે . હું વહાલ કરીને ફટવું નહી તો કોણ કરશે’?

‘ જયા તારે મને જે કહેવું હોય તે કહેજે, મારી દીકરીને કાંઇ નહી કહેવાનું. એ તો મારો જલારામ છે’. કહી તેને પોતાની બાજુમાં જમવા બેસાડે. જલ્પા દસ વર્ષ સુધી એકની એક હતી. ઘરમાં તેને પ્યાર પેટ ભરીને મળ્યો. પપ્પા તેની સાથે કેચ કેચ રમે. અરે ક્રિકેટનો સામાન પણ વસાવ્યો હતો. નાની છોકરીઓને ઢિંગલી સાથે રમવું હોય. જલ્પા બહેનને ગાડીનો શોખ. માને ખુશ રાખવા જલ્પા પાંચ વર્ષર્ની થઈ ત્યાં સુધી છોકરાના કપડા  પહેરતી.

દાદી ખુબ ખુશ થતી. જનકને અને  જયાને કહેતી, જો છોકરો હોત તો કેટલો દેખાવડો થાત. જનક સામે જોઈને કહેતી, અસલ તારા જેવો દેખાત’. ‘મા, યાદ રાખ આ દિકરી છે. બસ તને રાજી રાખવા છોકરાના કપડા પહેરાવું છું. યાદ રાખજે આ જલ્પા, મારો જલારામ’ બાપની આબરૂ વધારશે. કાલની કોને ખબર હતી. ‘ જલ્પાએ પિતાનું નામ બરાબર ઉજાળ્યું. પિતાએ મૂકેલો વિશ્વાસ સાચો ઠર્યો. આજે દસ વર્ષથી ઘરનું તેમજ ધંધાનું સુકાન સંભાળી રહી છે.

પપ્પા જ્યારે ડો. કમલા પાસે તાવ આવેને લઈ જાય, એટલે ઘરે આવીને પપ્પા સાથે ડોક્ટર , ડોક્ટર રમે. ‘પપ્પા, હું ડોક્ટર તમે મારા દરદી’. પપ્પાએ રમકડાંનું સ્ટેથોસ્કોપ અપાવ્યું હતું. ખોટું  ઈંજેક્શન આપે. ‘પપ્પા તમે ઓય મા કહીને બૂમ પાડો.’ આમ બાળપણ પસાર થતું હતું જલ્પા ત્રીજા ધોરણમાં આવી ત્યારે ભાઇલો આવ્યો.  અરે જલ્પા દાદી કરતાં વધારે ખુશ થઈ. ભાઈલાને  તેડીને ફરે. શાળાએથી આવે એટલે જલ્પા બહેન, ભાઈને સાચવે. મમ્મીને ગમતું તેને ઘરકામ કરવાનો સમય મળતો. દિવસ દરમ્યાન જય દાદીના ખોળામાંથી ઉતરવાનું નામ ન લે. મમ્મી અને પપ્પા જયને રમાડવા તરસે.

‘પપ્પા, પહેલો વારો તમારો’.

મમ્મી કહે કેમ મારો નહી ?

‘મમ્મી, તું તો એને આખો દિવસ ખવડાવે છે. તારો તો વારો રાખવો જ ન જોઈએ’.

‘હા, સાચું બોલ્યા મારા જલારામ’. આમ પપ્પા બધી વાતમાં જલ્પાનો પક્ષ લે.

‘જલ્પા બેટા ભાઈની સાથે રમવામાં ભણવાનું ભૂલી ન જવાય’.
‘પપ્પા, તમે બેફિકર રહેજો. ભાઈલા માટે સમય કાઢુ છું. પણ ભણવામાં આળસ નથી કરતી. પાંચમાં ધોરણમાં આવેલી જલ્પા પપ્પાને કહે, ‘  તમે ભૂલી ગયા મારે ડોક્ટર બનવું છે’.

‘બેટા કેવી રીતે ભુલું, ખૂબ મહેનત કરવી પડશે’. પછી તો મન મનાવ્યું. એડમિશન ન મળ્યું તેના કરતાં લોહી જોઈને થતી હાલત વધારે ખરાબ હતી. ડોક્ટર થવા ન મળ્યું તેનો હવે તેને જરા પણ અફસોસ ન હતો. કોલેજમાં ઈકોનોમિક્સ અને એકાઉન્ટિંગ કરતી હતી. એટલે પપ્પાના સ્ટોરમા રજા દરમ્યાન જતી.

‘પપ્પા સારું થયું ને તમે મને સ્ટોર પર લઈ જતા હતા.

આજે પપ્પા સ્ટોરમાંથી આવ્યા. જય અને જેમિની ડાહ્યા ડમરા થઈ બેઠા હતા. પપ્પાને નવાઈ લાગી.

‘જલારામ બેટા’ કેમ આજે ઘરમાં શાંતિ છે?  જસુએ તો બાપ અને બેટી વચ્ચે બોલવાની બાધા રાખી હતી. જો કદાચ એ ટપકી પડે તો જલ્પા પણ પપ્પાની સાથે બોલે,

જ    આઆઆઆઆઆઆઆ ‘. બન્ને સાથે એવા ચાળા પાડે કે જસુ બોલવાનું જ ભૂલી જાય.

‘પપ્પા, આજે જયે ખૂબ તોફાન કર્યું, જેમિની જોતી હતી પણ  તેણે મને ન કહ્યું. મમ્મીને પણ જાણ ન કરી. દાદીને પોતાના પક્ષમાં લઈ લીધી.’

‘એવું તે શું કર્યું ?’

‘એક શરતે કહું’, જલ્પાએ પોતાના બચાવ માટે ખાત્રી રાખી.

હા, બોલ તેને નહી વઢું. તે સાચું જ કર્યું હશે. ‘

‘પપ્પા, જયને રસ્તામાં પડેલી પાંચ રુપિયાની નોટ મળી. તેણે અને જેમિનીએ ઓ.કે. વેફર્સના પેકેટ ખરીદીને ખાધા,’

પપ્પાએ કહ્યું , જલ્પા બેટા હું જય સાથે વાત કરું. ‘

‘જી પપ્પા’.

બેટા તને પૈસા ક્યાં મળ્યા?

‘પપ્પા શાળાના મેદાનમાં રમતો હતો ત્યારે.’

સારું બેટા, હવે મારી વાત સાંભળ. ધારોકે તારા પૈસા પડી ગયા હોત તો?

‘પપ્પા મને રડવું આવતે.’

હાં, તો એજ કારણ સર  જે બાળકના પૈસા પડી ગયા હતા તેને રડવું આવ્યું હશે ને ?’

‘હા, પપ્પા’.

‘ લે, હું તને પાંચ રુપિયા આપું છું .તું કાલે તારા વર્ગ શિક્ષકને આપી કહેજે, મને કાલે મેદાનમાં પડૅલા મળ્યા હતા’.

જય સમજી ગયો. આમ મેદાનમાં પડી ગયેલા પૈસા પોતાના ન કહેવાય. શિક્ષકને આપી જેના પડી ગયા હોય તેને પરત કરવા એ સાચું કામ છે’. જેમિની પપ્પા પાસે આવી તેણે પણ પપ્પાની માફી માગી.

દાદી બોલી , ‘હું કાલે તેને પૈસા પાછા આપવાનું જ કહેવાની હતી’. આમ વાત સરળતાથી પૂરી થઈ પણ બન્ને બાળકોને જીવનનું કાર્ય શિખવી ગઈ.

જય અને જેમિની ,દીદીને પ્રેમથી ભેટ્યા. માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ વહાલા હોય. આવી નાની ઉમરમાં છોડીને જતા રહ્યા એ ખૂબ દર્દનાક પરિસ્થિતિ હતી. આવી પરિસ્થિતિમાં જલ્પા ઢાલ બની સહુને સાચવતી. આજે પપ્પા અને મમ્મીને ગયે સાત વર્ષના વહાણા વાયા. સવારથી જલ્પા તેમને યાદ કરીને દિલમાં દુઃખી થઈ રહી હતી.

નાહીને નિકળી ,દાદીના મંદીરના ભગવાનને પગે લાગી, મનમાં ગુનગુનાઈ રહી, ‘પપ્પા  બધાનું બરાબર ધ્યાન રાખું છું. તમે જુઓ છો ને સ્ટોર પણ બરાબર ચાલે છે. જય અને જેમિનીને કોઈ વાતનું ઓછું આવવા દેતી નથી. દાદીને પણ પ્રેમથી સાચવું છું. હવે તેની ઉમર થઈ છે. સાવિત્રી, દાદીનું કામ પહેલું કરે છે, પછી ઘરનું કામ. પપ્પા, તમારી તેમજ મમ્મીને જરા પણ  ખોટ પડવા નથી દેતી.  સાંભળૉ પપ્પા, તમારો જલારામ તમને આપેલા  વચનનું પાલન કરે છે. પપ્પા તમે ખુશ છો ને ‘? કહી રડી પડી. સારું હતું દાદી, જય કે જેમિની ત્યાં હતા નહી. કોઈ જોઈ ન જાય એટલે આંસુ લુછી નાખ્યા.

જલ્પાને કોઠે ટાઢક હતી.  જય અને જેમિની મન દઈને ભણતા હતા. સ્ટોર ચલાવવામાં હવે તેને ફાવટ આવી ગઈ હતી. ધંધામાંથી પૈસા કાઢીને ફિક્સ ડિપોઝિટમાં મૂકતી. જેથી જયની આઈ.આઈ. ટી. ની  ફી ભરવા વખતે તકલિફ ન પડે. જલ્પા ઈમાનદારીથી સ્ટોર ચલાવતી તેથી તેની શાખ બંધાઇ હતી. જેમિની પણ કોલેજમાં આવશે. જય ભણ્યા પછી સરખી નોકરીએ લાગે એટલે તેને શાંતિ. જયને બહેનપણી હતી.

જલ્પાના દિમાગમાં વિચાર ઝબકી ગયો. અરે ભાઈલાના લગ્ન લેવાના આવશે. જેમિની પણ મોટી થશે એટલે પરણશે. તેને આખી જીંદગી પોતાને પરણવાનો વિચાર કરવા માટે સમય પણ ન હતો. તેને  મરજી પણ ન હતી. આજે સ્ટોરમાં ઘરાકી હતી નહી. પાછળ ઓફિસમાં બેઠેલી જલ્પા વિચારોના સમુદ્રમાં હિલોળા લેતી હતી. અચાનક મનોસામ્રાજ્યમાં પપ્પા છવાઈ ગયા.

કોલેજના ત્રીજા વર્ષની રજા પછી રોજ જલ્પા સવારે મમ્મીને માદદ કરી, પપ્પાનું ટિફિન લઈ સ્ટોર પર જતી. આગળના ભાગમાં નવીન સ્ટોર સાચવતો હોય ત્યારે પપ્પાને પ્રેમથી જમાડતી. જો કોઈ વાર સાદુ ખાવાનું હોય તો પણ પપ્પાને સાત પકવાન જેવું લાગતું. જનકને જલ્પા દીકરા કરતાં અદકેરી હતી. ધંધો કરવાની રીત સમજાવતા જાય. સાથે ગ્રાહકોને કેમ ખુશ રાખવા તેની ચાવી બતાવતા જાય.

‘જો બેટા, ગ્રાહક છે તો આપણો ધંધો છે. તેમને માન આપવું. તે માગે એ બધી વસ્ત બતાવવી. તેમના મનનું સમાધાન કરવું. ”

“પપ્પા અ બધું મારે જાણીને શું કામ છે”?

“બેટા ધંધા વિષે જાણકારી રાખવી એ ડહાપણનું કામ છે. તને ખબર છે ને આ ધંધો તારા પપ્પાનો છે. દીકરીને શિખવાડે છે. તેથી તને સમઝણ પડૅ પપ્પા સ્ટોરમાં કેટલાં પ્રકારના કામ કરે છે’.

જલ્પા એકદમ હકિકતની દુનિયામાં આવી . પપ્પા, પપ્પા કરીને ચિલ્લાઈ ઉઠી. પપ્પા ગયા ત્યાં મમ્મી આવી, ‘બેટા ભૂખ લાગી છે’.

જલ્પાને થયું આજે કેમ મગજ ચકરાવે ચડ્યું છે. પાછી વર્તમાનમાં આવી. જય, જેમિની અને દાદી એ તેની દુનિયા હતાં.

“જય, જેમિની અને દાદીનું કોણ “? જય ભણી પરવાર્યો તે દરમ્યાન જીગી તેની બહેનપણી થઈ હતી.  ઘરે પણ આવતી જતી. ખૂબ પ્રેમાળ હતી. તેને ખબર હતી દીદીને લીધે આજે જય આ સ્થાને પહોંચ્યો છે. તે દીદીની ખુબ આમન્યા જાળવતી. દાદીને પણ ઘરે આવે ત્યારે, ‘લાવો દાદી તમારા માથામાં તેલ ઘસી દંઉ કહી તેમની સોડમાં ભરાતી. જીગીના પ્રેમાળ વર્તનને કારણે જય ખૂબ ખુશ રહેતો.

જયે, જીગીને લગભગ ચેતવણી આપી હતી, “મારી જીંદગીમાં દાદી, દીદી અને જેમિનીનું અચલ સ્થાન છે. તને મંઝુર છે” ? જીગી પ્રેમનો અર્થ જાણતી હતી.

“જય , તને જે પ્યારા તે મને પ્યારા”, એમાં બધું સમજી જા. કહી જીગીએ પ્રેમથી જયને આલિંગન આપ્યું.

જલ્પાએ સવારના પહોરમાં ફરમાન બહાર પાડ્યું. જય આજે ઘરે હતો.

“મમ્મી અને પપ્પાને આજે દસ વર્ષ પૂરા થયા. દાદી આજે આપણે બધા સાથે મંદિરે દર્શન કરવા જઈશું અને પછી ક્રિમ સેંટરમાં જમવા.” જલ્પાનું દિલ અંદરથી બેચેન હતું. સ્ટોરમાં પહોંચી પપ્પાજીના ફોટાને હાર પહેરાવી અગરબત્તી પેટાવવી હતી. આજે સહુને બપોરનું જમણ પુરું પાડ્યું. જરા આરામ કરવાને બહાને ઓફિસમાં ગઈ.

” પપ્પા, સાંભળો છો ને ? આજે ૧૦ વર્ષ થયા. તમારી શિખામણને ધ્યાનમાં રાખી સ્ટોર ચલાવ્યો છે. તમે કહેતા હતા ને ,’મારો જલારામ’ ત્યારે તમને કે મને ક્યાં ખબર હતી કે એ શબ્દો પૂરવાર થશે. તમે મારામાં મૂકેલો વિશ્વાસ હું સાર્થક કરવા મથી રહી  છું. દાદીને સાચવી. જ્ય એંજીનયરિંગ કરવા ગયો . જેમિની પણ હવે કોલેજમાં આવશે. પપ્પા તેને લૉ કરવું છે. મમ્મી તને અને પપ્પાને પળભર વિસર્યા નથી.  અમારું  કામકાજ વ્યવસ્થિત ચાલે છે. મમ્મી તારી પ્રેમ નિતરતી આંખો મારી ચારેબાજુ ફરતી જણાય છે. ” જલ્પા મનના વિચારોને નિર્બંધ વહાવી રહી.

ઘરમાં દાદી દુઃખી થાય. જય અને જેમિની દીદીની ઢીલી જોઈ રડમસ થઈ જાય. જલ્પાને લાગ્યું   મમ્મી અને પપ્પા તેની સામે જોઈ મુસ્કુરાઈ રહ્યા છે. તેમના મુખ પર સંતોષની લહેરખી જણાઈ. જલ્પાને પોતાને દિલમાં શાતા વળી.
નવીન જાણતો હતો એટલે પોતાનું કામ વ્યવસ્થિત કરી રહ્યો. એક દિવસ એવો ન હતો કે જે દિવસે જનકની વાત નિકળી ન હોય !

.

 





તારિખ, જૂન ૧૨ વર્ષ ૨૦૧૮

13 06 2018

 

અમેરિકામાં તારિખ લખવાની પદ્ધતિ

મહિનો પહેલા

તારિખ વચમાં અને

વર્ષ અંતે

૬  /  ૧૨/  ૧૮

તેની આંખને ઉડીને વળગે તેવી આકર્ષકતા

૬ * ૧ = ૬

૬ * ૨ = ૧૨

૬ * ૩ = ૧૮

 

બીજું

૬  = અડધો ડઝન

૧૨  = ડઝન

૧૮  =  દોઢ ડઝન

આશા છે તમે મારી સાથે સંમત થશો

ખૂબ અદભૂત તારિખ હતી.

આભાર