અઢી અક્ષર

6 04 2017

 

 

 

******************************************************************************

પ્રેમ અને વ્હેમ બન્ને અઢી અક્ષરના બનેલા છે.

તફાવત ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ સમાન છે.

“ઢાઈ અચ્છર પ્રેમ કા પઢે સો પંડિત હો

ઢાઈ અચ્છર વ્હેમ કા માને સો મૂરખ હો”

પંડિતોની પંડિતાઈ ધૂળધાણી થઈ જાય.

ભલ ભલા ભણેલાની અક્કલ બહેર મારી જાય.

વ્હેમની કોઈ દવા નથી.

પ્રેમ કરવામાં પાપ નથી





તાળી પાડી અભિનંદો

25 03 2017

 

 

 

 

********************************************************************************
કાર્યક્રમો જોવા જવા એ મારે માટે લોઢાના ચણા ચાવવા જેવી વાત. તમને થશે ગાડી છે, તે ચલાવતાં આવડે છે. તો પછી બહાના શામાટે બનાવવાના ? એક તો કાર્યક્રમ રાતના હોય. આમ પણ આપણા દેશીઓના કાર્યક્રમ સમય પર તો ભાગ્યે જ ચાલુ થાય.ઓછામાં ઓછા એક કલાક મોડા હોય. વળી ભલુ થજો જો વચમાં દસ મિનિટનો વિરામ હોય તે અડધો કલાક લાંબો ચાલે. રાતના સમયે એકલા જવાનું. પાર્કિંગમાં ગાડી પાર્ક કરવાની. સભાખંડ લગભગ દસથી પંદર માઈલ દૂર હોય. હવે આ બધા કારણોનો વિચાર કરું ત્યારે થાય .’

‘આવો પ્રોગ્રામ જોયા વગર તું શું રહી ગઈ છો?’

નસિબ સારાં છે કે મિત્રો પાંચેક માઈલ દૂર રહે છે. તેમને વાંધો નથી તેથી તેમની સાથે જવા આવવાનો પ્રબંધ ગોઠવાઈ ગયો છે. આ બધી વાતનો ઉલ્લેખ કરવાની જરૂર ન હતી. હવે મુદ્દા પર આવું. કાર્યક્રમ જોવા જવાનો ખાસ હેતુ મિત્ર મંડળને મળવાનો હોય એ સ્વભાવિક છે. આજનો  કાર્યક્રમ કોને ખબર કેવો હશે? મોટે ભાગે આશા વગર જવાનું, એટલે નિરાશા ઓછી થાય. ભારતથી આપણા કલાકારો જ્યારે આટલે બધે દૂર આવતા હોય ત્યારે ગુણવત્તાને મહત્ત્વ આપવું જરૂરી છે. જરા સાદી ત્રિરાશી માંડે તો ખબર પડૅ. કેટલા સમયની બરબાદી થાય છે. કેટલા પૈસાના આંધણ મૂકાય છે. ૨૧મી સદીમાં પણ આટલું સામાન્ય જ્ઞાન ન ધરાવતા હોઈએ તો પછી શું કહેવું?

જરા પણ ખબર ન હતી. આજનો કાર્યક્રમ કેવો હશે. ઘર બહાર તૈયાર થઈને જવાનો મોકો મળે ત્યારે મનને સારું લાગે. નસિબ સારાં હતા આજનો કાર્યક્રમ માત્ર પંદર મિનિટ મોડો શરૂ થયો હતો. આંખો તો ત્યારે પહોળી થઈ જ્યારે કલાકારો ભારતના અને તે પણ અપંગ. આખો કાર્યક્રમ લઈને અમેરિકા આવનાર સંસ્થાને અંતરના અભિનંદન. આ દેશમાં બધાને સાચવવા તેમને ઓછામાં ઓછી તકલિફ પડે તેનો ખ્યાલ રાખવો જરા કપરો છે.

એક ગ્રુપ હતું જેમાં કલાકારો ‘વ્હીલ ચેર’ પર હતાં. શું તેમની અદા હતી. વ્હીલ ચેર પર બેઠાં હતાં છતાં કલામયતા તેમના અંગ અંગમાંથી નિતરતી હતી. જે કૃતિ તેમણે રજૂ કરી તેનું વર્ણન કરવાની તાકાત મારી લેખનીમાં નથી.

બીજુ ગ્રુપ હતું જેમાં આપણા દેશના ગૌરવવંતા બાળકો બહેરાં અને મુંગા હતાં. તેમના નૃત્યનું સંચાલન આંખો દ્વારા થયું હતું. અને પછી તો બધા એકબીજાને જોઈ અનુસરતાં હતાં. ન સાંભળી શકે ન બોલી શકે આંખો દ્વારા હાવભાવ રજૂ કરવા. હાથ અને પગની તાલબદ્ધતા. અહા, શું અદભૂત દૃશ્ય માણવાનો મોકો મળ્યો હતો.

હવે પ્રસ્તુત થયો કાર્યક્રમ જેમાં બધાં અંધ બાળ કલાકાર હતાં. તેમના દ્વારા ભજવાયેલો નાટક જોઈ પ્રેશક ગણ મ્હોંમાં આંગળા નાખી ગયા. સર્જનહાર જયારે મનવાને કશી ખોડખાંપણ આપે છે ત્યારે બાકીના અંગોમાં જે ચેતના અને કલામયતા બક્ષે છે એ ખરેખર આશ્ચર્યજનક જણાય છે.

એક પછી એક ભજવાતાં આંખ સમક્ષના દૃશ્યો જોઈ હૈયું આનંદ વિભોર થઈ ઉઠ્યું.  શું તેમની વેષભૂષા, શું તેમની કલાનું દર્શન. મનમાં થયું,’ હે ઈશ્વર તે મને બધું આપીને અન્યાય કર્યો છે.’ આ જીંદગીને દીપાવવા અથાગ પ્રયત્ન કરવો પડે. ઈશ્વરને દોષ નથી આપતી. મારી કમજોરીનો અહેસાસ અનુભવી રહી છું.

હવે જે નૃત્યાંગના એ નૃત્ય રજૂ કર્યું તે ખરેખર અદભૂત હતું હિમાલય ચડતાં થયેલાં અકસ્માતમાં બન્ને પગ ગુમાવી બેઠેલી ૨૨ વર્ષની કન્યાએ નૃત્યની આરાધની કરી, બે ખોટા પગ સાથે સુંદર નૃત્ય રજૂ કર્યું. પ્રેક્ષકોએ ઉભા થઈ દરેક  કાર્યક્રમ પછી કલાકારોનું અભિવાદન કર્યું. સભાખંડમાં બેઠેલા સઘળા પ્રેક્ષકો જાણે ખુરશીઓ પર લોહચુંબક ન હોય તેમ સ્થાનને ચીટકી કાર્યક્રમની હરએક પળ માણી રહ્યા હતાં. વાહ, વાહના ઉદગાર અવારનવાર સંભળાઈ રહ્યા.

એક કલાકાર હતો જે હાથ અને પગ બન્નેથી વંચિત. તેણે તો આવીને કમાલ કરી. સહુને પેટ પકડીને હસાવ્યા. સુંદર અને સરળ ભાષામાં ટૂચકા રજૂ કરતો હતો. જ્યારે પહાડી અવાજમાં બે રાસ સંભળાવ્યા ત્યારે તો તાળીઑનો ગડગડાટ સભા મંડપને ચીરી આભને પામવા મથી રહ્યો.

અંતે આવી ભવ્ય અને સુંદર કલાકારની કૃતિ જેને હાથ ન હતાં અને પગેથી ‘કી બોર્ડ ‘ વગાડી રહી હતી. ભજન પણ વગાડ્યા અને ફિલ્મી દુનિયાના પ્રચલિત ગાયનો પણ વગાડ્યા. હાજર રહેલાં પ્રેક્ષકોએ તેને તાળી પાડી, સૂર સાથે સૂર મિલાવી વધારે સુંદર માહોલ ઉભો કર્યો.

‘વન્સ મોર’ ના ગડગાડાટ સાથે તેણે બે ગાયનો ફરી વગાડ્યા. બે કલાકનો કાર્યક્રમ પૂરો થતાં અઢી કલાક નિકળી ગયા. આ લહાવો માણીને દિલ અને દિમાગ તરબતર થઈ ગયા. પ્રેક્ષક ગણમાંથી દિલદાર વ્યક્તિઓએ સ્વેચ્છાથી આ સંસ્થાને માતબાર ૧૦ હજાર ડોલર આપવાનું એલાન કર્યું. આ સમાચારથી તો કલાકારો પણ ઝુમી ઉઠ્યા, હ્યુસ્ટનની ઉદારતા તેમના હ્રદયમાં સ્થાન પામી. અમુક વસ્તુની તેમની સંસ્થાને જરૂર હતી તે વસાવવાનું વચન આપ્યું. બની શકે તો થોડા નવા વિદ્યાર્થીઓને પણ તેમની સંસ્થામાં શામેલ કરશે તેનો ઉલ્લેખ કર્યો.

આજનો અતિ સુંદર કાર્યક્રમ જોવા ન ગઈ હોત તો અફસોસ થઈ જાત. ઘરે આવીને ક્યારે પથારીમાં પડતા ઉંઘ આવી ગઈ તેનો ખ્યાલ પણ ન રહ્યો.





ઠેર ના ઠેર

15 02 2017

move

 

 

 

 

 

 

*******************************************************************************************************************************************

આ પ્રથા હિંદુસ્તાનમાં સદીઓથી ચાલી આવી છે.  ભલેને માનવી ચંદ્ર પર જાય કે મંગળ પર પણ આપણે ,’મિંયાની દોટ મસ્જીદ સુધી’ તેમાં માનવાવાળા. શું કામ નવી પ્રથા અપનાવીએ.  રાજકારણ તો આ દોટમાં મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે.  જવાહરલાલની દીકરી ઈંદીરા ગાંધી, બાપની ગાદી પર બેઠી. તેના પછી તેનો દીકરો. ઈટાલિયન ‘વેઈટ્રેસ’ સોનિયા એક હથ્થુ રાજ ચલાવે છે.  હવે તેનો દીકરો, “પપ્પુ” વિચારે છે. તેને તો દિવસે તારા દેખાય છે. કારણ રાતે દારૂ ઢીચીને ક્યાય સૂતો હશે. પેલી પ્રિયંકા પણ પતિદેવ સંગે શમણામાં રાચે છે.  આજે ૨૧મી સદીમાં આ આપણી પ્રગતિ છે ?  ‘આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.’

પેલા મોટા ગાદી પતિ ‘મહારાજો’ના દીકરા હવે બાપની ગાદી સંભાળે છે. આ કેવો સરસ વગર પૈસાનો ધંધો છે ! આપણા દેશની અંધશ્રદ્ધાળુ જનતા તેમને ભક્તિભાવથી સાંભળી પોતાના માટે સ્વર્ગે જવાની સીડીને પામવાની કોશિશ કરી રહી છે. લોખંડી પુરૂષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે રાજાઓને તડીપાર કર્યા. આપણી પ્રજાએ મહારાજાઓ સર્જ્યા ! તેમના વૈભવની શું વાત કરવી. અનાસક્તિ ભોળા લોકોને શિખવી પોતે આસક્તિમાં રાચવું. ‘આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.’

સ્વપનામાં પણ નહી વિચાર્યું હોય કે ડોક્ટરનો દીકરો ડોક્ટર અને વકીલનો દીકરો વકીલ. એમણે ભાણવું પડે છે. પોતાની લાયકાત પૂરવાર કરવી પડે છે. એમ કાંઈ બાપની ગાદી મળવી સહેલી નથી. મહેનત, પ્રયત્ન અને લાયકાત વગર તૈયાર થાળીએ જમવા બેસવું એ શોભાસ્પદ નથી. ‘આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.’

પાયલટનો દીકરો શિખ્યા વગર પ્લેન ઉડાડી શકે?

માસ્તરનો દીકરો ભણ્યા વગર કોઈને શિક્ષણ આપી શકે?

અરે કારિગરોના દીકરા બાપ પાસેથી કારિગરી શીખી પછી તેમના ધંધામાં ઝંપલાવે છે. સોનીનો દિકરો સોનાર બને. મોચીનો દીકરો સોનીની જેમ ઘરેણાં ન બનાવી શકે. હા કોઈ હોશિયાર સોની પાસે રહી કળા શીખે તો વાત અલગ છે. ‘આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.’

ભારતની જનતા ખૂબ ભાગ્યશાળી છે ,આજે આપણને શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી જેવા વડા પ્રધાન મળ્યા. વર્ષો પછી એવી વ્યક્તિના હાથમાં સુકાન છે કે જેમને હૈયે દેશ હિતની ભાવના છે. જેઓ મન મૂકીને દેશને માટે પ્રવૃત્ત બન્યા છે.

તાજા ખબર છે. ભારતથી હમણાં જ આવી, અઠવાડિયા પહેલાં.  અનુભવ યા કોઈ પણ જાતના રસ વગર બાપની ગાદી પર બેસવાનું સદભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું. એક વાત તો કહેવી પડશે, આપણામાં સત્ય સામે ઉભા રહેવાની તાકાત નથી. કહેવાય છે ભારતમાં જે લોકો ભણેલા છે, સત્ય જાણે છે, તાકાતવર છે તેઓ અવાજ નથી ઉઠાવતાં.

” જેમ ચાલે છે તેમ ચાલવા દોને, આપણું શું જાય છે”.  આવી મનોવૃત્તિથી વસતાં લોકોને શું કહેવું ?  ‘આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.’

દીકરીને બાપની કોઈ પ્રવૃત્તિમાં રસ નહી. અરે . ભલું જો પોતાનો ઘર સંસાર સરળતાથી ચલાવી શકે. હા, અમેરિકાનું   શિક્ષણ અને સારી સરકારી નોકરી. બાળકો ખૂબ હોશિયાર. પતિદેવ સાથે એવું જ ચાલે. પણ ઘરમાં ‘કંસાર ચોળીને’ ખાય તેથી વાંધો ન આવ્યો. ભલેને આખી દુનિયા ચાંદ પર જવાની વાતો કરે. આપણે તો આપણા કોચલામાં ખુશ છીએ. આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર.

હવે માબાપની ઉમર થઈ હતી. આમ તો ૮૦ની અંદરના. પણ દોડધામ એવી કરે જાણે ૬૦ના ન હોય. રૂવાબ પણ ઘણો. હા, પ્રવૃત્તિ કરીને જાતને વ્યસ્ત રાખે. શરીર શું કહે છે અને શું માગે છે તે સાંભળવું ખૂબ જરૂરી છે. સમાજામાં માન મરતબો જળવાય. સ્વભાવ ,એવો કે હમેશા બીજાને મદદ કરવા તત્પર રહે. એ પિતા બિમાર થયા. અને નાની એવી માંદગી ભોગવી વિદાય થયા.

હવે તેમની ચાલતી સંસ્થામાં વર્ષોથી સાથ આપનાર વ્યક્તિ નિકળી ગયા. જ્યાં આદર નહી, કામ પ્રત્યેની વફાદારીનો અહેસાસ નહી એવું જાણવા મળ્યું એટલે માન ભેર વિદાય થયા. નવા નિશાળિયા અને મદદ કર્તા બધા હોદ્દેદારો બની ગયા. દીકરીને કક્કો પણ આવડતો ન હતો એના હાથમાં લગામ સોંપી. કારણ તો કહે કે એના બાપે સંસ્થા શરૂ કરી હતી. ભારતમાં આવું બધું સવ સામાન્ય છે. આટલી બધી પ્રજા, માણસ મરે કે જીવે કોને પડી છે. કોણ શું કરે છે.

ઘણી વખત એમ થાય છે. “જેમ ચાલે છે તેમ ચાલવા દો”. તમને ન ફાવે તો તમારો માર્ગ બદલી નાખો. બાકી જો એક અક્ષર પણ બોલ્યા તો તમારું આવી બન્યું.  માત્ર પૂછવામાં આવે તો પ્રત્યુત્તર આપવો તે પણ ખપ પૂરતાં શબ્દોમાં.

ભારતમાં ચાલતી આ પ્રથાએ મારું ચિત્ત ડહોળી કાઢ્યું. ‘થયું આપણે હજુ પણ ઠેરના ઠેર’,—————-

 

 

 





ભૂખ્યાં જનોનો જઠરાગ્નિ”

10 02 2017

hungry

 ભૂ્ખ્યાં જનોનો જઠરાગ્નિ”

*******

અગ્નિના પ્રકારમાં જઠરાગ્નિ એ સહુથી અગ્રિમ છે. એ ક્યારેય બુઝાતો નથી. એ સંતોષાય છે ખૂબ જલ્દી, પણ તેની ઝીણી જ્યોત હમેશા જલતી રહે છે. જ્યારે કરસન નાનો હતો ત્યારે અનુભવી ચૂકેલો હતો.  બે બહેનોનો એકનો એક લાડકો નાનેરો ભાઈ હતો. પણ વિચાર હમેશા તેના ઉમદા અને પ્રગતિની દિશામાં  કૂચ કરતાં. ગમે તેટલી મુશ્કેલીનો સામનો કરી જ્યારે વકિલ બન્યો ત્યારે પિતાની આંખો ખુશીથી છલકાઈ ઉઠી. મા તો બિચારી આખી જીંદગી ્વૈતરાં કરી એવી કંતાઈ ગઈ હતી કે બે દીકરીઓને પરણાવી ચાલવા માંડ્યું. કરસનની પ્રગતિ તે ન જોઈ શકી, ન માણી શકી ! કરસન જેને કૃષ્ણ પર ભરોસો અને જાત માં વિશ્વાસ ,યેનેકેન પ્રકારેણ લંડન જઈ બેરિસ્ટર બનીને પાછો આવ્યો.

તેના સ્વપના પૂરાં કરવામો રસ્તો સરળ બન્યો. પિતાની હાલત નાદુરસ્ત રહેતી. બન્ને બહેનોનો સાથ અને કરસનની પિતૃભક્તિએ પૂરી સેવા ચાકરી કરી. અરે, લગ્ન પણ મોકુફ રાખ્યાં.  તે જાણતો હતો નવી આવનારી પિતાને અન્યાય કરશે.’ તેના દિલમાં બુઢા સસરા માટે લાગણી જન્મવી મુશ્કેલ નહી નામુમકિન હતી.’ જે તેનાથી સહન નહી થાય. પિતાએ આખરી શ્વાસ લેતાં કહ્યું ,

“બેટા તારી બધી મનોકામના પૂર્ણ થશે. મને મરતાં સમયે વચન આપ કે ,હવે તું લગ્ન કરી સંસાર માંડીશ.”   પિતાને તે ના ન પાડી શક્યો.

લંડનમાં કેતકી સાથે પ્રેમ થયો હતો. કેતકી તેના વિચારો અને તેની મનોકામના જાણતી હતી. તે પણ પાછી ભારત આવી પોતાના પિતા સાથે હાઈકોર્ટમાં જતી હતી. હવે કરસનનો માર્ગ ખુલ્લો થયો. મંઝિલ પર દોડવાના ઈરાદે કેતકી સાથે લગ્ન કરી રાજકારણમાં ઝંપલાવ્યું. તેના સ્વચ્છ વિચારો અને સત્યના આગ્રહને કારણે પ્રગતિ કદમ ચૂમતી આવી. રાજકારણમાં ફેલાયેલી બદી, અંધાધુંધી અને ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવાનો નિરધાર કર્યો.

કેતકી સાથે મસલત કરી બન્ને જણાએ સુંદર વિચાર ને હકિકતમાં ફેરવવાનો નિર્ધાર કર્યો. કેતકીને મેળવી કરસન જીવનના કાર્યો એક પછી એક આટોપતો આગળ વધી રહ્યો હતો.

નાતાલની ઉજવણી હોય પછી પૂછવું જ શું ? ચારે તરફ ખાણીપીણીની રેલમછેલ હતી. એક એક થાળીના ૫૦૦૦ રૂપિયા હતાં. હા,’ નોટ બદલી’નો જુવાળ  હવે શાંત થઈ ગયો હતો. જેમનાં ગયા તેમને લમણે હાથ મૂકીને રોવાનો વારો આવ્યો હતો.

સારું થયું કે પપ્પુ અને સોનિયાને હાર્ટ એટેક ન આવ્યો.

પેલી જયલલિતાનું શું થયું ?  એના કોઈ સમાચાર નથી.

લાલુ ને રબડી પણ ભૂગર્ભમાં ઉતરી ગયાં.

 કાળાં બજારીઆ તેમના ઘરની તિજોરીમાં  નોટોના થોકડાં જોઈ ,”મ્હો  વાળે છે”.

આ પ્રથા પહેલાંના જમાનામાં કોઈ પણ વ્યક્તિનું  મરણ થાય ત્યારે ગુજરાતના  ગામડાંઓમાં હતી. આજે પ્રચલિત છે કે નહી તેનાથી સાવ અજાણ છું. ‘હવે આ નોટોનું શું કરીશું ? 

કચરાની ટોપલીઓમાં પધરાવવાની, બીજું શું ‘.

જેને ફિકર હોય તે રસ્તા શોધે. તેને કારણે કાંઈ જીવન અટકતું નથી, નાતાલના તહેવારની ઉજવણી  ખૂબ મોટા પાયા પર ચાલતી હતી. મહેફિલ જામી હતી. ચારે બાજુ હાસ્યની છોળો રેલાઈ રહી હતી. શરાબની બાટલીઓનો ટંકારવ કર્ણપ્રિય લાગતો હતો. સંગીતના સૂર પર સહેલાણીઓ ઠુમકા મારી રહી હતી. ધરતી પર જો સ્વર્ગ હોય તો અંહી જ છે . ભલેને નોટો બદલાઈ પણ જેમની પાસે ટેક્સ ભર્યા પછી પણ અઢળક ધન હતું તેઓ  આનંદ ચાર હાથે લુંટવા માંગતા હતાં. આખી જીંદગી ગરીબોનાં લોહી ચૂસ્યા હતાં. તેમને જરા પણ શેહ કે શરમ ન અડે.  માદક અને મદહોશતા પ્રસરી રહી હોય  એમ ભાસતુ હતું.  આજના મુખ્ય મહેમાન આદરણિય પ્રધાન સાહેબ હજુ પધાર્યા ન હતાં. જામેલી મહેફિલ થોડી કાબૂ બહાર હતી. છતાંય સંયમની મર્યાદા જાળવી સહુ પોતાનું વર્તન કરતા હતા. કેમ ન કરે સમાજનો ઉપલો વર્ગ મળ્યો હતો !

સમાજનો એ વર્ગ , જેના ખિસ્સામાં પૈસાનું જોર હોય છે.  તેઓ પોતાની જાતને ખૂબ હોંશિયાર સમજે છે. અભિમાન તો તેમને નાકને ટેરવે બેઠેલું હોય. ‘ હુંપણું’ તેમના વાણી અને વર્તન દ્વારા છતું  થતું હોય. તેમના અવાજનો રણકો શંખ નાદ કરતા પણ બુલંદ હોય. જ્યાં ભપકો અને આડંબર સિવાય બીજું કશું નજરે ન પડે. આ એમનું જીવન અને આ એમનું મિત્ર મંડળ.’ જ્યાં પૈસો બોલે અને માનવી ડોલે.’ હા જ્યારે આવા ફંડફાળા ભેગાં કરવાના હોય ત્યારે તેમનો પૈસો કામ લાગે.

આજની મહેફિલનો મુખ્ય હેતુ, ‘બાબુલનાથ અનાથ આશ્રમના” બાળકો ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી શકે તેને માટે ફંડ ભેગું કરવાનો હતો. એક જમવાની થાળીના પાંચ હજાર રૂપિયા તેમને મન મોટી વિસાત ન હતી. કારણ સુંદર હોવાને લીધે ‘કેટરિંગ કંપની’ના માલિકે એક પણ પૈસો લેવાની ના પાડી હતી. જે સભાગૃહ હતું તેનું ભાડું લેવાની તેના માલિકે પણ ના પાડી. સારાં કાર્યમાં સહુ પોતાનો ફાળો નોંધાવવા આતુર હતાં. આમ આજના કાર્યક્રમની આવકના ૧૦૦ ટકા અનાથ આશ્રમના બાળકોનો ઉચ્ચ શિક્ષ્ણ માટે વપરાવાના હતાં.

એટલામાં  પ્રધાન સાહેબ પધાર્યાની ઘોષણા થઈ. સોય પડે તો પણ સંભળાય તેવી શાંતિનું સામ્રાજ્ય ચારેકોર છવાઈ ગયું.પ્રધાન આવે એટલે એમની આજુબાજુ લોકો માખીની માફક બણબણે. આ માન પ્રધાનને  નહી , પણ તેમની ‘ ખુરશી’ ને છે.  પ્રધાન સાહેબ પોતે પણ આ વાતથી વાકેફ હતાં.   ટુંકુ ટચ  ભાષણ આપી સહુને આવકારી તેઓ બેસી ગયા. બે પાંચ નાનામોટા ભાષણ થયા. પ્રધાન સાહેબને બીજી બે પાર્ટીમાં જવાનું હતું. તેમને ખબર હતી જો રાતના ૯ વાગ્યા પહેલાં ઘરે નહી પહોંચે તો તેમના,’હોમ મિનિસ્ટર’ તેમની રેવડી દાણાદાણ કરી મૂકશે.

મનોરંજનનો કાર્યક્રમ ચાલુ થયો. લોકો પોતની માતૃભૂમિ માટેનો પ્રેમ દર્શાવવામાં તલ્લિન હતાં. જ્યારથી  શ્રી નરેન્દ્ર મોદી  આપણા દેશના  વડાપ્રધાન થયાં છે ત્યારથી દેશભક્તિના દર્શન થાય છે, પ્રજા જાગૃત બની છે. કૌભાંડો સંભળાતાં નથી. અને ચલણી નોટોને રદ કરી એ તો ખૂબ અગત્યનું પગલું લીધું છે. દેશની પ્રજામાં સહકારની ભાવના પણ જણાય છે. કાર્યક્રમ ખરેખર ખૂબ રસપ્રદ હતો.

પ્રધાન સાહેબને બીજા બે અગત્યના રોકાણ હતા. તેથી  જેવો કાર્યક્રમ પૂરો થયો કે  દરેક જણ પોત પોતાની જગ્યા પર ગોઠવાયા અને કતારબંધ ખાવાનું પિરસવાવાળા નિકળી પડ્યા. ડીનર માટેની વાનગી નો દમામ તો પેલા મંદીરના ઠાકોરજીના અન્નકૂટને પણ ઝાંખો પાડી દે તેવો હતો. જેની સોડમ આટલી સુંદર હોય તે અન્ન કેટલું ભવ્ય અને સ્વાદિષ્ટ હશે ? તેની કલ્પના જ કરવી રહી.  ભોજન બધુ પરોસાઈ ગયું. સમૂહમા પ્રાર્થના કરી દરેકે જમવાની શરૂઆત કરી. ‘ચિયર્સ’ કરીને એકબીજાના જ્યુસ પીવાના ગ્લાસ  ટકરાયા.  હજુ તો માંડ ખાવાની શરૂઆત કરી  ત્યાં અચાનક “આગની ભય સૂચક” ઘંટડી વાગી, દરેકના હાથમાં રહેલો કોળિયો મુખ સુધી પહોંચ્યો પણ નહી. શું કરવું તેની વિમાસણમાં હતાં. ત્યાં સહુથી પહેલા પ્રધાન એંઠા હાથે દરવાજા તરફ દોડ્યા.

પ્રધાન સાહેબ બહાર આવી ગયા એટલે હાજર રહેલી કોઈ પણ વ્યક્તિ કેવી રીતે ભોજનનો રસાસ્વાદ માણી શકે. દરેક જણ મિનિસ્ટરને અનુસર્યા.  મોટા શણગારેલા ભોજનના કમરામાંથી બહાર નિકળી વરંડામા જમા થયા. શું થયું ? કેમ આ ઘંટડી વાગી ? સહુ અટકળ કરતાં હતાં. પિરસાયેલાં ધાન રઝળી પડ્યા. બરાબરની ભૂખ લાગી હતી. પ્રધાન જ જ્યારે બહાર હોય તેમની આમન્યા જાળવવા સહુ બહાર એકઠ્ઠા થઈ અટકળ કરતાં હતાં.

ત્યાં તો બીજી તરફના બારણેથી લગભગ ૩૦૦ જેટલા ગરીબ બાળકો અંદર ધસી આવી સહુના એંઠા ભાણા પર ટૂટી પડ્યા. આંખના પલકારામાં ભપકાદાર શણગારેલાં રૂમની દશા બદલાઈ ગઈ. જ્યાં માંડ બસો માણસોનો સમાવેશ થયો હતો ત્યાં ૩૦૦ બાળકોની વાનર સેના ? મહેમાનોને કશી ગતાગમ પડી નહી. મજેદાર મિષ્ટાન અને ફરસાણની સોડમ પીછો છોડતી ન હતી . ત્યાં શીવજીના તાંડવ જેવું દૃશ્ય જોઈ બધા નવાઈ પામ્યા. આમંત્રિત  મહેમાનોની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. આ શું ચાલી રહ્યં છે એ સમજવાના હોશકોશ ઉડી ગયા હતાં. બધું જ મનભાવન ખાવનું સફાચટ થઈ ગયું.

અચાનક પ્રધાન સાહેબનો માઈક ઉપરથી અવાજ સંભળાયો. આમંત્રિત મહેમાનો, જે જોઈ રહ્યા છો, તે સત્ય છે. મારી વિનવણીથી આ નાટક કરવામાં આવ્યું હતું. યાદ રહે આપણા “ભારતના ગરીબ વર્ગનો જઠરાગ્નિ” જે દિવસે જાગશે ત્યારે ખંડેરની ભસ્મ કણી પણ હાથ નહી લાગશે”. સમજો તો સારું નહીતર પરિણામ માટે તૈયારી રાખજો. આ તો માત્ર ઝલક છે. એ હતા આપણા લાંચરુશ્વતથી અળગા રહેનારા પ્રધાન “_ _ _ _”.**** ખાલી જગ્યામાં તમારા ગમતા પ્રધાનનું નામ લખવાની છૂટ છે.

*****************************************************************************************





વિક્રમ સંવત, ૨૦૭૩

31 10 2016

વિક્રમ સંવત ૨૦૭૩

 

 

new

 

 

 

 

*****************************************************************************************************************************

આખરે દિવાળીના તહેવારની ઉજવણીનો અંત આવ્યો. દિવાળી, બેસતું નવું વર્ષ અને અંતે ભાઈબીજ. જો કે આ વર્ષે ‘હલોવીન’ પણ સાથે આવ્યું એટલે ખુશી બમણી થઈ. તમને સવાલ થશે કેમ ? મારા પ્રિય પતિ દેવનો જન્મ દિવસ. આંખ સમક્ષ એ જુવાનીના દિવસો ઉપસી આવ્યા. બાળકો “ટ્રીક ઔર ટ્રીટ” કરીને આવે એટલે ઘરની બહાર બધી ચોકલેટ બહાર  મૂકીને સહકુટુંબ મેક્સિકન ખાવા ઉપડી જઈએ.

હવે તો આવું સ્વપનું પણ નથી આવતું. વર્ષોના વહાણાં વાયા. કિંતુ જનારની પાછળ જવાતું હોત તો? એ પ્રશ્ન કાયમ મનમાં ઘુમરાય છે.

ત્યાં, ગ્રાન્ડ મૉમ, કમ વિથ મી. કહીને નાની દીકરી આવી. (નાના દીકરાની નાની દીકરી. ગુડિયા રાની) અંધારું હતું એટલે તેની સાથે નિકળી. ઘરે, ઘરે જઈને કેન્ડી એકઠી કરી. મને ખબર હતી. આમાંથી પાંચ જ તેને રાખવા મળવાની છે. બાકીની બધી ‘મેઈડ’ને તેના બાળકો માટે આપવાનો સુંદર રિવાજ મારી નાની વહુએ પહેલેથી રાખ્યો હતો.

‘ગ્રાન્ડ મોમ” કેન યુ કીપ ફાઈવ કેન્ડી એન્ડ ગિવ ઈટ ટુ મી’. નાની એવા ભાવ સાથે બોલી કે મારાથી તેને ના ન પડાઈ.

‘વન કન્ડીશન”.

‘વોટ ગ્રાન્ડ મોમ’.

‘યુ એન્ડ દીદી વિલ   શેર’. આઈ વિલ ટેક સિક્સ,’.

‘સો વી બોથ હવે થ્રી ઈચ’ ‘રાઈટ ગ્રાન્ડ મોમ’.

નાની ગણતરી મનમાં સુંદર રીતે કરી શકતી હતી.

મને ગુજરાતી લખતી હોંઉ ત્યારે અંગ્રેજી વચમાં નથી ગમતું. શું કરું, દીકરાની દીકરઈઓ કે દીકરાઓ કોઈ ગુજરાતી બોલતું નથી. ઠીક છે વાત આડાપાટે નથી ચડાવવી. ચોકલેટ તો લાવીને ઘરમાં ઢગલો વાળ્યો. આ વખતે થયું ચાલને જીવ ટ્રીક અને ટ્રીટ દ્વારા આવેલી બધી વસ્તુઓ લઈને ‘ફિફ્થ વોર્ડ’માં જઈ ત્યાંના બાળકોને આપી ખુશ કરું.

બીજે દિવસે બન્ને દીકરીઓ તો સ્કૂલે ગઈ. હું પણ ગાડી લઈને નિકળી પડી. ચોકલેટો સાથે થોડો શાળાનો સામાન પણ વેચાતો લીધો. નાના બાળકો જે વહેલાં છૂટીને આવી જાય તેમને પ્રેમથી બધું આપ્યું. મનમાં થતું શામાટે નાના બાળકોને પ્રેમ તેમજ જોઈતી વસ્તુઓ નહી મળી શકતી હોય. તેમના માતા પિતા પાસે પૂરતાં પૈસા ન હોય એટલે શું કરે.

ઘરે જઈને મારી બન્ને દીકરીઓને એ બાળકોની પરિસ્થિતિનું વર્ણન કર્યું.

મોટી મારી પાસે આવીને કહે, ‘ગ્રાન્ડ મોમ’ આ વખતે મારી બર્થડે પર જે પણ ગિફ્ટ આવશે તેમાંથી એક રાખીને બધી આપણે સાથે એ બાળકોને આપવા જઈશું. નાની તો ખૂબ ચબરાક, ગ્રાન્ડ મોમ ‘ તું જે પૈસા આપે છે ને તેમાંથી એમના માટે કપડાં લાવીને આપીશું.

નિર્દોષ બાળકોના મનની વાત માર હ્રદયને અડી ગઈ.

આશા છે આ નવું વર્ષ આપણે સહુ અલગ રીતે ગુજારીએ.  બને તો નોંધ લખીએ જેથી આવતે વર્ષે વળી પાછાં દિવાળી પર મળીએ ત્યારે જોઈને આનંદ થાય. આમ પ્રગતિના સોપાન એક પછી એક ચડીશું તો જીવન જીવ્યાનો આનંદ ચોક્કસ મળશે.

મિત્રો નૂતન વર્ષના અભિનંદન .

*****

આટલું પૂરતું નથી. આજે ૩૧ ઑક્ટોબર, આપણા લોખંડી પુરૂષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનો જન્મ દિવસ. ઈતિહાસમાં જો ચાણક્ય પછી  કોઈ બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ ગણાતી હોય તો તે છે ,શ્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ.

****

એનાથી એક ડગલું આગળ, આ જીવનભર જો એક પુરૂષને દિલથી ચાહ્યો હોય તો તે છે “અવિનાશ. ” મારા બાળકોના પિતા અને મારા પતિ. તેમની પણ આજે વર્ષગાંઠ છે.તેમની યાદમાં ,

” ફુલવાડી સિંચિત થઈ ફળ ફુલથી ઉભરાઈ

માળી વિણ બગિયાની હું મહેક માણું છું”.

તેમની યાદમાં બાકીનું આયુષ્ય પુરું કરવાની તમન્ના.

 

 





“મમ્મી” ૨૦૧૬

26 10 2016

dikri

 

 

 

 

 

***********************************************************************************************************************************************************************…….

“મા” સૌંદર્યનું અપ્રતિમ સર્જન છે.

‘મમ્મી તું ક્યાં છે? જો છ મહિનામાં પાછી તને મળવા આવી ગઈ”. આ વખતે હવે હું પાછી અમેરિકા જવાની નથી. બાળકોના આગ્રહને વશ થઈ ગઈ. વચન આપીને ગઈ હતી’.

‘ હું છ મહિનામાં પાછી આવીશ’. બસ જવાને બે દિવસની વાર હતી અને ભારતથી ફોન આવ્યો ,’મારી મમ્મી ગઈ”.

હવે તો ગણતાં પણ થાકી. બસ બધાને ગયે કેટલાં વર્ષ થયા અને ‘મારે હજુ કેટલાં બાકી છે’ ? મા, તને ખબર છે બાળપણથી ગણિત મારો પ્રિય વિષય હતો. જે મોટા ભાગના વિદ્યાર્થિઓને નહોતો ગમતો. આજે વાર કયો, તિથિ કઈ, કોની વર્ષગાંઠ ક્યારે, ફોન નંબર તું બધું જ મને પૂછતી. મમ્મી તે જમાનામાં કમપ્યુટર ન હતાં. આજે હું હમેશા કહું છું , “સર્જનહારે આપણને સહુને બિલ્ટ ઈન કમપ્યુટર આપ્યું” છે.

મમ્મી શું કહું .તારા ગયા પછી મુંબઈ જવાનું મન થતું નથી. કુદરતની કરામત તો જો, દર વર્ષે કોઈ ને કોઈ બહાને મુંબઈ જવું પડે છે. મમ્મી તારી યાદ ક્યાં અને ક્યારે આવે છે તે કહેવું પણ બેકાર છે. જેમ મારા મત પ્રમાણે ઈશ્વર ક્યાં નથી એ હું શોધું છું.’ તેમ તારી યાદ ક્યારે નથી આવતી એ વિચારવું યા કલ્પવું મુશ્કેલ છે.’

મમ્મી, આજે તારા સંસ્કાર અને ઘડતરને કારણે જીવનમાં ખૂબ સંતોષ છે. આજે પણ મને તારાં ગડી કરેલાં કપડાં, ચકચકિત વાસણો અને ્સ્વદિષ્ટ રસોઈ યાદ આવે છે ત્યારે હૈયું હાથ નથી રહેતું.  મા તારું શિખામણનું એક વાક્ય શિલાલેખની જેમ મારા હ્રદય પર કોતરાઈ ગયું છે.

“બેટા, જીવનમાં વિચાર ઉંચા રાખવા , નજર નીચી રાખવી”.

મમ્મી, તેં હમેશા ખુલ્લા દિલથી બધા બાળકોને પ્રેમ આપ્યો છે. અરે, બાળકો છોડ ભાઈ બહેન તેમજ કાકા અને ફોઈનાં બાળકો પણ તને,’ મમ્મી ‘કહેતાં હતાં. તારી નજરમાં કોઈ પરાયું ન હતું. તું પ્રેમ આપવામાં દિલદાર હતી. સાથે સાથે તારી શ્રીનાથજીની સેવા, ખુબ સુંદર રીતે ભાવથી કરતી હતી. તારો બનાવેલો’પ્રસાદ’ તો આજે પણ સહુના મોઢામાં પાણી લાવે છે.

એક વાત કહું,” મા, તું દરરોજ બપોરે લાલબાવાના મંદીરમાં અને લીલીમાસીને ત્યાં સત્સંગમાં જતી હતી.  ” જો હસતી નહી અમેરિકામાં રહીને , “દર રવીવારે સત્સંગમાં જવાનું ચાલુ કર્યું છે”. શિશાપત્ર પર વિવેચન સાંભળવું ગમે છે.

શ્રીજી બાવા પર લખેલું એક ભજન જણાવું.

” આવો શ્રીનાથજી હ્રદયે બિરાજો, પાડું હું તમને સાદ રે’

આવો, આવો વૈષ્ણવો સંગે મળીને શ્રીજીને કરીએ શણગાર રે”.

મમ્મી હવે આ હાથ શ્રીનાથજીનાં હાથમાં સોંપ્યો છે. જન્મ ધર્યો ત્યારથી તેમના પર દૃઢ વિશ્વાસ અને શ્રદ્ધા છે. તું જ્યાં હોય ત્યાં શ્રીજીની સેવામાં રહેજે. તારાં બધાં બાલકો પર અમી છાંટણા કરજે.

આમ તો તું રોજ યાદ આવે છે. આજના દિવસે તારો અસીમ પ્યાર, તારી અમી ભરેલી આંખડી અને તારાં પ્યાર ભર્યા શબ્દોથી અંતરમાં છલકાઈ ઉઠે છે.

 





“અમે ગૌરવશાળી ગુજરાતી, અમે ખમીરવંતા હિંદુસ્તાની, અમે કર્મવીર અમેરિકાવાસી”

17 10 2016

 

we

 

 

 

 

 

****************************************************************************************************************************************

“જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત”. આ છે  ઘાંચીના બળદ જેવી વાત. ગોળ ગોળ ફરે પણ  ભાઈ હોય ત્યાં ના ત્યાં. હરીફરીને આપણે આ ચક્કરમાંથી બહાર નિકળવાનો પ્રયત્ન તો કરીએ ?

‘હું ને મારો વર’.

‘મારા વરને આ ગમે’.

‘મારા વરને આના વગર ન ચાલે’?

‘મારી પત્ની ગુસ્સે થશે’.

‘મારી પત્નીને ખબર પડશે તો ઘરમાં ત્રીજું વિશ્વ યુદ્ધ’.

‘મારી રસોઈ કદી વખાણતાં નથી’.

‘ગમે એટલું કમાઉ પણ મારી કિમત કોડીની’.

‘અમેરિકામાં તમે અને હું બન્ને કમાઈએ છીએ, જરા સોફામાંથી ઉભા થાવ”.

“તારી બહેનપણી સાથે પછી વાત ન થાય!”

‘એ તો છે જ એવા ભૂલકણા, મારી વર્ષગાંઠ પણ એમને યાદ રહેતી નથી,’

‘અરે, ભાઈ જો જે કોઈને કહેતો, ઘરે ખબર પડશે તો મારા બાર વાગી જશે’.

‘કમાય છે તો શું થઈ ગયું ? ઘરનું કામ અને રાંધતા તારી મમ્મીએ શિખવાડ્યું નથી લાગતું.’

‘તમારી મમ્મીએ, સોફામાં બેસી જમતાં જ શિખવાડ્યું છે’.

‘ઓ લાટ સાહેબના દીકરા, જાવ લિસ્ટ બનાવ્યું છે , ગ્રોસરી લઈ આવો.’

આ બધી પંક્તિઓ જાણિતી લાગે છે. કદાચ સાંભળી પણ હોય. અરે, ન સાંભળી હોય તો બોલ્યા પણ હોઈએ ? લગ્ન પહેલાં ગોર મહારાજ, કેટલી વાર સાવધાન બોલ્યા હતાં. હવે કોઈના લગ્ન માણવા જાવ તો જરૂરથી ગણજો.

ઓ મારા મિત્રો, આ ૨૧મી સદી છે. હા લગ્ન થયા, કુટુંબ વધ્યું, બાળકો થયા, સાસુ અને સસરા ( બન્ને પક્ષ તરફથી) ઘરમાં આવે જાય. સંસાર તો આમ જ ચાલે. જો નાની નાની વાતોમાં સમય બગાડશો તો જીવન ક્યાય હાથતાળી દઈને પસાર થઈ જશે. હા, શરૂઆતના વર્ષો પતિ અને પત્નીને એક બીજાને અનુકૂળ થવા જોઈએ. એવું માત્ર આપણા ગુજરાતીઓમાં જ છે એવું નથી. દુનિયાની કોઈ પણ જાતની બે વ્યક્તિ લગ્ન કરે એટલે એ તો રહેવાનું જ. પછી ભલે ને તે અમેરિકન હોય, યુરોપિયન હોય, ચાઈનિઝ કે જાપનિસ.  નહિતર ખબર છે ને , ૨૧મી સદીનો સહુથી ભયંકર અને ચેપી રોગ, “છૂટાછેડા”. જે એટલો ચેપી છે કે ગમે તેટલા ‘વેક્સિન’ લેવાથી તમને ‘રોગ મુક્ત ‘ બનાવતો નથી.

તેના માટે તો સહુથી સરસ અને અકસિર વેકસિન છે, “સમઝણ, સંયમ, ધીરજ, સહન શક્તિ અને સનમાન”. જેની સાથે લગ્ન કર્યા છે તેના માટે અનહદ પ્રેમ’. આ બન્ને જણાને સરખાં લાગુ પડે છે. તેનો અર્થ એવો નહી કે ત્રાજવે તોલીને અડધાં અડધાં કરવા’. પોતાની બુદ્ધિ યા અંતરનો અવાજ સુણીને પગલાં ભરવા.  બેમાંથી એક પણ પહેલ કરવામાં ‘નીચા બાપનું ‘ નથી થઈ જતું.

એક વાત યાદ રાખવી,” માત્ર હું કહું એ જ થવું જોઈએ”, એ વાક્યને કચરાની ટોપલીમાં પધરાવીએ તો સારું. તેના માટે  આનાથી યોગ્ય બીજી જગ્યા કોઈ નથી. આજે કોઈ ભાષણ આપવાનો ઈરાદો નથી.  આ તો જ્યાં ત્યાં, ‘પુરૂષ સ્ત્રીની અને સ્ત્રી પુરૂષની ‘ ઈજ્જતનો ફાલુદો કરે છે એટલે લખવા બેઠી. “સનમાન ન આપો તો કાંઈ નહી સ્વમાન ને ન છંછેડશો.” એકબીજા પ્રત્યેની લાગણી વ્યક્ત કરી જુઓ, જીવન મહેકતું થઈ જશે. “એને ખબર છે ‘,કહીને વાત આડા પાટા પર નહી લઈ જવાની. મનુષ્યનો જન્મજાત સ્વભાવ છે, “સારા શબ્દો કાને પડે તો ગમે’.

હા, આપણે એક બીજાને પ્રેમ કરીએ છીએ તેમાં ના નહી. કોઈ તેમાં ભાગિદાર થવા આવે તે સહન પણ નથી કરી શકતાં. ત્યાં એક “લાલબત્તી” ધરવાનું મન થાય છે.  તમે કહેશો .’મૂકને તારા ડહાપણમાં પૂળો’. ચાલો બસ તમારું સાંભળીને મૂક્યો.

આપણું અસ્તિત્વ નાના, નાના ચોકઠાનું બનેલું છે. દરેક ચોકઠાને સાંધતી લીટી .સીધી પણ હોઈ શકે, ગોળાકારમાં પણ હોય યા ત્રિકોણ પણ બનાવે. અંતે તે રૂપ ધરે માનવીનું. હવે તમને કહેવામાં આવે કે તમને આંખ ગમે કે કાન ” તો શું જવાબ આપશો’. સ્વભાવિક છે ,તમે કહેશો કાન સાંભળવા માટે જોઈએ અને આંખ જોવા માટે. ‘જેમ દરેક અંગનું મહત્વ છે. જે પોતાની જગ્યાએ યોગ્ય છે. તેને માટે કોઈ બાંધછોડ આપણે કરવા તૈયાર નથી. એજ નિયમ અનુસાર જન્મ લેતાંની સાથે માતા, પિતા , નસિબદાર હો તો ભાઈ યા બહેન તમને સર્જનહારે આપ્યા છે. વણમાગ્યે તમને તમારું શરીર અકબંધ માતાના ગર્ભમાં પોષણ દ્વારા પ્રાપ્ત થયુ છે. હવે વખત જતાં તેમાં બાંધછોડ કઈ રીતે શક્ય છે?

એક જ જવાબ છે તમે આ ફાનિ દુનિયા છોડી જતાં રહો. હવે તમે મોટાં થયા, ભણ્યા, પ્રેમ કર્યો , લગ્ન કર્યાં , બાળકો થયા. તમારા સંબંધોનો વિસ્તાર કૂદકે ને ભુસકે વધ્યો. તમે ઉમર ,શરીર, પરિસ્થિતિ અને બુદ્ધિમાં   પાંગર્યા. તમારા “ચોકઠાં”નો આંકડો વધ્યો. તમારે એ સહુને પ્રેમથી સજાવવા રહ્યા. નવા આવે એટલે જુનાને ત્યજાય નહી !

એક વાત યાદ રહે,” જુનું તે સોનું, નવા એટલે હીરા. પણ હીરાને જડવા સોનાની જરૂરત પડવાની.’

હવે વાત આગળ ચલાવીએ, લગ્ન થયા, પ્રેમ હતો એટલે લગ્ન કર્યાં. પ્રેમનું પ્રદર્શન વખતો વખત કરતાં રહેવું એ સુખી લગ્ન જીવનનો પાયો છે. હા, મોટાભાગની વસ્તુઓ એકબીજાં સમજી જતાં હોય છે. અભિવ્યક્તિ’આભૂષણ’ છે. જે દરેક વ્યક્તિ અંતરથી ચાહતી હોય છે. યાદ રહે તે ઘેલછામાં પરિવર્તિત ન થાય ! સમય, સ્થળ અને સંજોગો પર આધારિત હોય છે.

આપણે રહ્યા ભણેલાં, ગણેલાં, જીવનને વ્યર્થ શામાટે જવા દેવું. આપણે અંગુઠા છાપ નથી. જીવનનું મહત્વ સમજીએ. ‘આજે છીએ, કોણ જાણે કાલે ક્યાં’? શામાટે ફાલતુ વાતોમાં કિમતી સમય વેડફી દેવો. અરે, અમેરિકામાં આવીને વસ્યા છીએ. નાસા યાન ‘મંગળ’ પર મોકલવાની તડામાર તૈયારી કરે છે. આપણે થોડાંક તો સુધરીએ. પછી ભારતના ગામડામાં વસતા ગમાર અને આપણામાં ફેર શો રહ્યો? આપણે તેનાથી ચડિયાતા છીએ એવું મારો કહેવાનો ઈરાદો નથી. માત્ર સમય અને સંજોગ પ્રત્યે સજાગ રહી આ અણમોલ જીવનને જીવી જઈએ. બાકી સમય કોઈને માટે થંભતો નથી. એની એકધારી ગતિ ચાલુ રહેવાની. તમારા અને મારાં જેવા કંઈક આવ્યા અને ગયા.

“પ્રભુનું અર્પિત આ જીવન કેમ વેડફી દેવાય

એ છે નિશાની ઈશની રે કેમ વેડફી દેવાય”.

જીવન એવું જીવવું કે આપણે જઈએ ત્યારે મુખ પર સ્મિત રેલાયું હોય. કાણે આવેલાં ના મોઢા પર વિષાદની વાદળી ભલેને પાંચ મિનિટ માટે અંકિત થઈ હોય. પંચકોષનો બનેલો આ દેહ જે આનંદથી છલો છલ ભરેલો છે. જેમાં મગજ નામનો અવયવ છે અને તેમાં “વિચાર કરવાની શક્તિ છે”. હવે સારા, ખોટાં , સાચા યા ભૂલ ભરેલાં કરવા તે તમારા પર છોડ્યું.

મિત્રો, જીવનની હર પળ કિમતી છે. જે ન દેખાય તેમ સરી રહી છે. યાદ છે ને , ગયો અવસર આવે નહી, ગયા ન આવે પ્રાણ’.   એકબીજાની ત્રુટીઓ જોવી ત્યજો. જે છે તેનો લહાવો લો. મંગલ કામના કરો. આતંકવાદના ઓળા સમસ્ત જગમાં ઉતર્યા છે. કોણ, ક્યારે ક્યાં હશે તેની કોને ખબર ! જુઓ તો ખરા અમારામાં ઈશ્વરે કેટલી તાકાત ઠાંસી ઠાંસીને ભરી છે. અમે કેટલી જગ્યાના પાણી પીધાં છે. અમે દરેક સ્થિતિમાંથી પાર ઉતર્યા છીએ . અમને દરેક જગ્યાએથી ઉત્તમ ગ્રહણ કરવાની સોનેરી તક સાંપડી છે.

જીવન એટલે રેતીમાં પગલાં પાડવાં. વા વંટોળ આવશે અને નામોનિશાન ભુંસાઈ જશે.  બસ શ્વાસ છે ત્યાં સુધી મુસાફરી ચાલુ રહે. ઉન્નત મસ્તકે ગંતવ્ય સ્થળ પર પહોંચવાની શક્તિ મળે.

મારી વહાલી મા હમેશા કહેતી, “બેટા વિચાર ઉંચા રાખજે નજર નીચી.”