ગદ્દાર

10 05 2021

” બાબુજી ,મૈં આજ સરહદ પર હું “.

‘બેટા અપના ખયાલ રખના”

;હાં, બાબા, મેરી માંકો મત કહના!’

‘ઠીક હૈ નહી બતાઉંગા, અભી તો વો મંદિર ગઈ હૈ’.

બન્ને બાપ બેટાની વાત મા, સાંભળી રહી હતી. તેને થયું શું વાત ચાલે છે, તે ચોરી છૂપીથી સાંભળું. વાત સમઝ પડી નહી પણ ફોન મૂકાઈ ગયો.

‘કોનો ફોન હતો’?

‘બીજા કોનો તારા દીકરાનો’.

‘મારા વિષે ન પૂછ્યું’.

‘કેમ એવું માને છે ? મેં કહ્યું કે,’ મા મંદિરે ગઈ છે’.  આ ઘરનો રિવાજ હતો, બાપ દીકરા વાત કરે તો હિદીંમાં કરવાની. ભારતની રાષ્ટ્રભાષા હિંદી અને દીકરો સરહદ પર એ ખૂબ વ્યાજબી કારણ હતું. આમ હજુ વાત પૂરી થઈ અને ફોન મૂક્યો ત્યાં મમ્મી આવી ગઈ. મમ્મી વાત વાતમાં ઉશ્કેરાઈ જતી તેથી તેની સાથે ઔપચારિક વાત થતી. બાપ દીકરા ટુંકમાં ઘણું સમજી જતા. પ્રેમ તો ત્રણેયમાં અનહદ હતો.

‘હવે, મારે બે દિવસ રાહ જોવી પડશે. દર બે દિવસે અમન ઘરે ફોન કરતો. તેની બહાદૂરીના વખાણ  કરવાની માતાને જરૂર પડતી નહી. રોજના સમાચાર છાપામાં અને ટી. વી. પર જોવા મળતા. મમ્મી અને પપ્પાને પોતાના દીકરાની વીરતા ઉપર ખૂબ ગૌરવ હતો. અમનના દાદા પણ ભારતની આઝાદીમાં ખપી ગયા હતાં. તેમનું નામ હતું ભરત, પણ તેઓ ‘ભારત’ના નામથી પંકાતા.

અમનના પિતાજી લશ્કરમાં જોડાઇ ન શક્યા. તેમની તબિયત હંમેશા નરમ ગરમ રહેતી. જન્મ વખતે, વિલંબ થવાને કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલિફ થઈ હતી. તેમના ફેફસાં થોડા કમજોર હતા. જેને કારણે અમનનો ઉછેર એવો કર્યો કે તે ખૂબ ખડતલ બન્યો. તેનો બાંધો અને વીરતા બાળપણથી ઝળક્યા હતાં. ત્રણ પેઢીથી લોહીમાં ‘રક્ત કણ’ ઓછાં પણ ‘ભારતના વીર રસની’ ધારા વધુ વહેતી હતી. જ્યારે તે લશ્કરમાં જોડાયો ત્યારે મમ્મી અને પપ્પાએ ખૂબ ખુશ થઈ સહુ સગાવહાલાંને જમવા તેડ્યા અને પોતાની ખુશી જાહેરમાં વ્યક્ત કરી.

આજ કાલ કરતાં અમનને લશકરમાં જોડાયે ચાર વર્ષ થયા હતાં. દર બે દિવસે ફોન કરનારનો અમન એક અઠવાડિયાથી ફોન આવ્યો ન હતો. સરહદ પર પાડોશી દેશે છમકલાં કર્યા હતાં. તેમા અમનનું બટાલિયન  કાર્યશીલ થઈ ગયું હતું. મમ્મી અને પપ્પા ચિંતા કરે પણ તેમને પોતાના પુત્ર ઉપર ખૂબ વિશ્વાસ હતો. આજે ફોન આવ્યો અને વાત થઈ અમનના પિતાને ખૂબ શાંતિ થઈ.

થાકેલો અમન આખરે સૂવાની તૈયારી કરતો હતો. તેની બાજુમાં સૂતેલા સૈનિકે પોતાનો સેલ ફોન કઢ્યો અને ધીરે ધીરે ગુસપુસ કરવા  ્લાગ્યો. કશું ચોખ્ખું સંભળાતું ન હતું. ત્રુટક ત્રુટક શબ્દો કાને અથડાયા. વિચારવા લાગ્યો. ભારત માતાનો વફાદાર સૈનિક આવું સાંભળીને શાંત કઈ રીતે બેસી રહે ? જાનની પરવા કોને હોય ? દેશ માટે ઝઝુમતાં જો મૃત્યુ આવે તો તેનાથી સુંદર પર્વ કયો કહેવાય ?

અમનને વધારે સમજણ ન પડી. દાળમાં કંઇ કાળું લાગ્યું. પોતાનો ઉંઘતા રહેવાનો ઢોંગ ચાલુ રાખ્યો. દેશની રક્ષા કાજે સરહદ પર હો ત્યારે ૨૪ કલાક સાવધાની રાખવી પડૅ. બેધ્યાનપણાની કિંમત ખૂબ મોટી ચૂકવવી પડૅ. સજાગ અને સતર્ક રહે તો ષડયંત્ર પકડવામાં આસાની સાંપડૅ.

અમનની બાજુમાં સૂતેલો જવાન વાત કરી રહ્યો હતો કે તેણે કોઈ આતંકવાદીના પગરણ જોયા. માત્ર સ્થળનું નામ સાંભળ્યું હતું. વાતચીત પૂરી થઈ ગઈ. જવાન ભર નિંદરમાં પડી ગયો. અમનની નિંદ હરામ થઈ ગઈ. ધીરે રહીને ઉઠ્યો અને ચું કે ચા કર્યા વગર છાવણીમાંથી બહાર નિકળી. ગયો. છાવણીમાં બધા સૂતા હતાં. બહાર જવાનો પહેરો ભરી રહ્યા હતાં. લપાતો છુપાતો અમન એ સ્થળે જઈ પહોંચ્યો. ત્યાં તેને બટાકાની વેફરનું ખાલી પેકેટ મળ્યું. તેના પર દુશ્મન દેશનું નામ લખ્યું હતું. સાથે નાની ટોર્ચ હતી, નામ બરાબર બે વખત વાંચ્યું.

પુરાવા સાથે લઈને પાછો આવ્યો. થાકી ગયો હતો અને સવાર થવાને બહુ વાર ન હતી. ઉંઘ આવી ગઈ. વહેલી સવારે તૈયાર થઈને ફરજ પર પહોંચ્યો. બે મિનિટ સાર્જન્ટ સાથે વાત કરવા માગી. રાતની વાત જણાવી. સાર્જન્ટ સતેજ થયો.

વળી પાછી વાત રાતના સમયે ધીરેથી સાંભળવા મળી. ‘અરે મેં ફેંકેલું ખાલી રેપર ત્યાં હતું નહી’. વાત ત્રુટક ત્રુટક સંભળાતી હતી. એટલે સમજતાં વાર લાગી. પણ ‘ખાલી પેકેટ’ શબ્દ બરાબર સંભળાયો. વળી બીજે દિવસે સવારે સાર્જન્ટને વાત કરી.

હવે શક ,હકિકતમાં બદલાઈ ગયો. અમનને બોલાવી મંત્રણા કરી. એ જવાન ને બોલાવ્યો. તેની બરાબર ખબર લીધી. એ ગદ્દાર નિકળ્યો હતો. દુશ્મનને અંદરની માહિતી પહોંચાડતો હતો. તેની સામે કોઈ પણ પગલાં ભરતા પહેલાં ખૂબ સાવધ રહેવાની જરૂર જણાઈ !

જો એ ગદ્દારને ખબર પડી જાય કે અમન હતો જેણે તેની પોલ પકડી છે તો અમન મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય !

અમનને તેના ઉપરી તરફથી કહેવામાં આવ્યું,  ‘અમન તું રજા પર ઉતરી જા’. અમનનો જાન જોખમમાં નાખવાનો ઈરાદો ન હતો. પેલા ગદ્દાર પર સખત કાર્યવાહી કરવાની હતી. કઈ રીતે, કેટલા સંદેશા પહોંચાડ્યા હતા તે બધી વાત કઢાવવાની હતી. અધુરામાં પુરું તે ગદ્દાર મુસલમાન ન હતો. તેની પાસેથી ખરું કારણ જાણવાનું મુશ્કેલ કામ પાર પાડવાનું હતું.

‘અમન, તારી ઉપર કોઈ આંચ ન આવવી જોઈએ. તારા ગયા પછી તેના પર પગલા એવામાં આવશે’. અમને ઘરે સંદેશો મોકલાવ્યો.

‘મમ્મી અને પપ્પાજી હું દસ દિવસ માટે ઘરે આવું છું ‘

મમ્મી તો ખુશ થઈ ગઈ. દીકરો યશસ્વી અને તેજસ્વી હોય કઈ માને ગૌરવ ન થાય ?  આમ પણ પોતાનું બાળક દરેક માતા પિતાને હૈયાના હાર સમાન હોય છે.

ઘરે આવ્યો ત્યાતે પિતાજીએ અમન એકલો હતો ત્યારે પૂછ્યું, ‘બેટા ઓચિંતો કેવી રીતે આવ્યો’ ?

ત્યાંની પરિસ્થિતિ વિષે કઈ રીતે પિતાજીને કહેવું ,તે અમનને સમજાયું નહી ! તેની જીભ ઉપડતી ન હતી. અમનના પિતાજીને પુત્ર ઉપર ગળા સુધી વિશ્વાસ હતો. કોઈ એવું કારનામું કરીને દીકરો ઘરે પાછો આવ્યો હશે. પિતાજી સમજી ગયા મારા દીકરાએ કોઈનું ષડયંત્ર પકડ્યું લાગે છે. આવી હતી બાપ દીકરાની એક બીજા પ્રત્યેની પ્રેમ ગંગા. બાળક પર મુકેલો ભરપૂર વિશ્વાસ અ જિંદાદિલીનું કામ છે.

પિતાજીનો દેશપ્રેમ અમન બરાબર જાણતો હતો. અંતે માત્ર “ગદ્દાર” શબ્દ મુખમાંથી સરી પડ્યો.

ચાર દિવસ પછી ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો પર સમાચાર આવ્યા, દેશ વિરૂદ્ધ કાવતરું પકડાયું, બાતમીદાર ગોળીએ ઉડાડ્યો ———-

.

********************************************************************************************************





બાજુવાલા

4 05 2021

પહેલા સગા પાડોશી. જો પાડોશી સાથે સંબંધ સારા હશે તો જીંદગીમાં સુખ અનુભવાશે.

હા, વધારે પડતી ઘાલમેલ ન કરવી. ખાંડ નથી, છાપું વાંચીએ તે પહેલા લઈ જાય, એવા બધા

સંબંધો વિચારીને રાકવા. ‘વાટકી વહેવાર’ પણ બને ત્યાં સુધી સિમિત રાખવો. આ બધા ખરું

પૂછો તો ઝઘડાના મૂળ છે.

આખા મહોલ્લામાં બધે કોરોનાએ વ્યાપ ફેલાવ્યો હતો. માત્ર આમારું મકાન બચી ગયું હતું.

મકાનમાંથી કોઈ નીચે જતું નહી. કમપ્યુટરના હિસાબે બાળકો તેના પ રશાળાનો અભ્યાસ

કરતા અને મોટાઓ પોતાની નોકરી ધંધો પણ કમપ્યુટરથી પતાવતા.

આવા સમયમાં મોટાભાગના લોકોએ પૈસા કમાવવાની ભાંજગડ છોડી દીધી હતી. ‘જાન બચી

તો લાખો પાયે, ‘ જેવા હાલ હતા. પેલી રમતિયાળ આરોહી શાંતિથી પોતાની ઢિંગલી સાથે રમતી.

કોરોના ઢિંગલીને ન થાય માટે તેને ખુણામાં હાથરુમાલની શાલ બનાવી ઓઢાડી રાખી હતી.

એનો નાનો ભાઈ અવિ પોતાની બધી ગાડીઓને ગેરેજમા રાખી મૂકતો.

‘મમ્મી, હું ગાડીમાં બહાર જતો નથી એટલે પેટ્રોલ ભરાવવાની કોઈ મુસિબત નથી, ‘

અવિ અને આરોહીની મમ્મી બન્ને બાળકો નાના હતા એટલે તેમની કાલી ઘેલી વાતો સાંભળી

મનમાં હસતી. આલોકીને થતું, આ નાના બાળકો પણ કેટલા સમજુ થઈ ગયા છે. ઘરમાં થતી

વાતો સાંભળીને સમજી ગયા હતા, હવે પાર્કમાં રમવા નહી જવાય. શાળામાં જે ચાર કલાક

જતા હતા તે પણ બંધ થઈ ગયું હતું. આરોહી અને અવિ જોડિયા ભાઈ બહેન હતા. ઝઘડે ત્યારે

બથં બથા કરતા અને રમે ત્યારે કાનમાં ફુસ ફુસ કરે. મમ્મી અને પપ્પા લાખ કોશિશ કરે તો

પણ શું વાતો કરે છે તે સમજી ના શકે.

આરોહી મમ્મી પાસે આવી, ‘મમ્મી આ કોરોના શું છે. ભલેને ગમે તે હોય હું આઈસક્રિમ નહી માગું. ‘

છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી ઘરની બહાર ગયા ન હતા. અવિ પણ ડાહ્યો ડમરો થઈને મમ્મીની ગોદમાં

લપાયો. ‘મમ્મી મને પેલું રોકેટ નથી જોઈતું. મારી પાસે પાંચ ગાડી છે. ‘

પેલી ‘કોરોના’ જાય ને પછી તું મને રોકેટ અપાવજે. હં. ‘

આલોકી બન્ને બાળકોને નિરખી રહે. તેની પાસે કોઈ જવાબ ન હતો અમોલ દિવસ દરમ્યાન કામમા

હોય , જેવું સ્ટોક માર્કેટ બંધ થાય એટલે બાળકો અને આલોકી સાથે રમવામાં મશ્ગુલ થઈ જાય. જે

અમોલ પાસે બાળકો માટે સમય ન હતો એ હવે સાંજના પાંચ વાગ્યાની રાહ જોવા લાગ્યો.

બાજુમાં રહેતા મનસુખભાઈ એકલા જ હતા. બે વર્ષ પહેલા તેમના પત્ની નાની માંદગી ભોગવીને

વિદાય થયા. બે દીકરીઓ પરણીને તેમને સાસરે હતી. આલોકી જ્યારે કંઈ નવિન વાનગી બનાવે

ત્યારે તેમને ઘરે આપી આવતી. તેમને આરોહી અને અવિ ખૂબ વહાલા હતા. હમણાંતો તેમને ત્યાં

રમવા જવાની પણ મનાઈ હતી. કોઈવાર મનસુખભાઈ વરંડામાં બેઠેલા દેખાય તો બન્ને બાળકો

ખૂબ ખુશ જણાય.

આજે સવારથી અવિ જીદ લઈને બેઠો હતો, ‘મમ્મી તું ક્યાંય જવા પણ દેતી નથી. મનસુખકાકાને

ઘરે જાંઉ ?’

આલોકીને ખબર હતી મનસુખભાઈએ બે દિવસથી ઘરનું બારણું પણ ખોલ્યું ન હતું. અમોલ અને

આલોકીને શંકા ગઈ બાજુવાલા મનસુખભાઈને કોરોના તો નથી થયો ને ? વિચારી રહી, એમનું

બારણું ઠોકું ? ફોન કર્યો, જવાબ ન મળ્યો !

બપોરે જમીને આરામ કર્યો. થયું લાવ એમને ઘરે જઈને ચાનું આમંત્રણ આપી આવું. અમોલને

પૂછ્યું, ‘શું લાગે છે તને, મનસુખભાઈ બે દિવસથી દેખાયા નથી. ફોન પણ ઉપાડતા નથી. ચા

પીવા બોલાવું’?

અમોલને મનસુખભાઈમાં બહુ રસ ન હતો. આલોકીને નારાજ કરવા પણ માગતો ન હતો. તેના

બાળકોને મનસુખકાકા વહાલા હતા. કેમ ન હોય, દીકરીને ચોકલેટ આપે દીકરાને ગાડી ! મન

ન હતું છતાં બોલ્યો, હા બોલાવ. પણ? ચા સાથે શું ખવડાવીશ ? આલોકી બોલી ‘ગરમા ગરમ

ભજિયા બનાવીશ’.

મનસુખભાઇ આવે ત્યારે ભજીયા મળવાના હોય તો અમોલ શું કામ ના પાડૅ ?

‘હા, પહેલા આમંત્રણ આપી આવ પછી ચાનું પાણી ઉકળવા મૂકજે’.

આલોકી ઘરની બહાર નિકળી, મનસુખભાઈને બારણે આગળૉ ઠોકવા જતી હતી ત્યાં અંદરથી,

હસવાનો અવાજ અને સાથે સાથે મનસુખભાઈનો અવાજ સંભળાયો,’ઘણા દિવસો પછી આવી

મજા માણી.’

આલોકીના પગ બાજુવાલા મનસુખભાઈના બારણામાં જડાઈ ગઈ !





સિમંત

22 04 2021

લગ્ન પછી જો કોઈ પણ પવિત્ર અને સુંદર પ્રસંગ સ્ત્રીના જીવનમાં આવે તો તે તેના સિમંતનો. સ્ત્રી

પોતાના જન્મની પૂર્ણતાના શિખરે ત્યારે બિરાજે છે , જ્યારે તે માતૃત્વ પામે છે. બાળક્નો જન્મ

થાય ત્યારે યાદ રાખવું જરૂરી છે, ‘એક માતાનો પણ જન્મ થાય છે. ‘ પુરૂષ અને સ્ત્રીના જીવનમાં

બાળકનો પ્રવેશ એ અત્યંત આહલાદક અનુભવ છે. લગ્નના પવિત્ર સંગમનું એ સુંદર પરિણામ છે.

જે પદ પામીને બંને જણા જીવનમાં ધન્યતા અનુભવે છે. પછી આવનાર બાળક દીકરો હોય કે દીકરી

, માતાના ગર્ભમાં પારેવડું એક સરખા પ્રેમથી સિંચાય છે.

આજે સવારથી ઘરમાં આનંદ અને ઉલ્લાસનું વાતાવરણ પ્રસરી ગયું હતું. અનામિકાના પગ ધરતી પર

ટકતા ન હતા. લગ્ન થયાને ત્રણ વર્ષ પછી તેને બાળક આવવાનું હતું. આજે તેના સિમંતનો પ્રસંગ ઘરમાં

ઉજવાઈ રહ્યો હતો. અનામિકા એ લગ્ન પછી અર્પિત અને તેના માતા તેમજ પિતાનું દિલ જીતી લીધું હતું.

ખૂબ પ્રેમાળ હતી અનામિકા. અર્પિત વહાલો એટલે એના માતા અને પિતા પણ વહાલા એ સિદ્ધાંત તેણે

પહેલા દિવસથી અપનાવ્યો હતો.

અનામિકા અને અર્પિત બંને સાથે કોલેજમાં ભણતા હતા. ચાર વર્ષ સાથે ભણ્યા પણ જ્યારે કોલેજના

વાર્ષિક મેળાવડામાં નાટક ભજવતી વખતે એકબીજા તરફ આકર્ષાયા. ઉદાર દિલવાળા બંને પરિવારોએ

આ સમાચાર સાંભળી આનંદ વ્યક્ત કર્યો.

સારા નસિબે લગ્ન થયા ત્યારે કોઈ વિઘ્ન આવ્યું નહી. બંને કુટુંબની સહમતિથી રંગેચંગે પરણ્યા.

અનામિકામાં કશું કહેવાપણું હતું જ નહી કે વાંધો આવવાનો સવાલ ઉભો થાય. હા, અર્પિતની

મમ્મી તબિયતને કારણે પથારી વશ રહેતી હતી. અર્પિતે પહેલેથી ચોખવટ કરી હતી.

” હું એકેનો એક દીકરો છું. મારી મમ્મીને છોડીશ નહી. ‘. પિતાજી ખૂબ શાંત સ્વભાવના હતા.

અનામિકા તને ભલે મારા પર પ્રેમ થયો હોય આ શબ્દો સદા યાદ રાખજે. હું તને તેમજ મારી

માને બંનેને ખૂબ ચાહુ છું.

અનામિકાના મમ્મી પણ તેના ભાઈ અને ભાભીની સાથે રહેતા હતા. તેના પિતાજી બાળપણમાં

સહુને છોડી મોટર અકસ્માતમાં વિદાય થયા હતા. અનામિકા ત્યારે એક વર્ષની હતી. ભાઈ પાંચ

વર્ષનો. જીવનમાં કોઈ અસંતોષ ન હતો. અર્પિતના મમ્મીજી પણ અનામિકાથી હંમેશા ખુશ રહેતા.

સવારે બધા મહેમાન આવી ગયા હતા. આમ તો મોટો હોલ ભાડૅ રાખીને સિમંતનો પ્રસંગ ઉજવવાની

નવી પ્રથા સમાજમાં પ્રચલિત છે. કિંતુ અર્પિત અને અનામિકાને ઘરમાં ધામધુમથી ઉજવવો હતો. લોકો

ઘરે આવે,ઘરની શોભા વધે. કામ કરવા માટે માણસો રાખ્યા હતા. કેટરર્સે ઘરે આવીને બધી રસોઈ

બનાવી હતી.

અનામિકાના પિયરથી બધા આવી ગયા હતા. સજાવટ અને આધુનિક સગવડ જોઈ સહુ ખુશ હતા.

મહેમાનો આવ્યા અને અનામિકાના વખાણ ચારે કોર ગુંજી રહ્યા.

મંદીરના મહારાજને પણ સિમંતના પ્રસંગની વિધિ કરવા માટે બોલાવ્યા હતા. ૨૧મી સદીમા ગમે તેટલા

આધુનિક જુવાનિયા લાગે કિંતુ જ્યારે આવા માંગલિક પ્રસંગો આવે ત્યારે સહુને ચીલાચાલુ પ્રથા ગમતી

હોય છે. દિલમાં ઉમંગ અને હૈયામાં પેલો હજાર હાથવાળો છાનોમાનો આવીને બેસી જાય છે.

અનામિકાને તૈયાર કરવા બે બહેનો આવી હતી. બે દિવસ પહેલાં મનગમતી મહેંદી પણ મુકાવી હતી.

અર્પિતા ને સાતમો મહિનો ચાલતો હતો. રૂપ ,રંગ ખૂબ ખિલ્યા હતા. સ્ત્રી આ પ્રસંગ દરમ્યાન ખૂબ જ

સુંદર લાગે છે. મુખ પર આનંદ પકડા પકડી રમતો દેખાય છે.

તૈયાર થઈને અનામિકા ધીરે ડગલે બહાર આવી રહી હતી. બહાર આવતા પહેલાં ઘરના મંદીરમાં

શ્રીનાથજીને પગે લાગવા વળી રહી હતી. ત્યાં એને મંદીરવાળા રુમમાંથી અર્પિત અને એના મમ્મીનો

અવાજ સંભળાયો. મા, કહી રહ્યા હતા,’બેટા મને તો દીકરો જ જોઈએ”! અર્પિતના પપ્પાજી કશું જ

બોલ્યા નહી. અર્પિતને, દીકરો આવે કે દીકરી કોઈ ફરક ન હતો. એ તો બાળક આવવાનું છે એ

સમાચારથી ખૂબ ખુશ હતો.

અનામિકાના પગલાં મંદીરની બહાર થીજી ગયા. હવે આવનાર બાળક ,દીકરો હોય કે દીકરી એ

શ્રીજીના હાથની વાત છે. અનામિકાને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન બેઠો !





સામાન્ય

20 04 2021

કેટલો સુંદર અને હૈયા સોંસરવો ઉતરી જાય તેવો શબ્દ એટલે ‘સામાન્ય’. જીવન સામાન્ય

હોય. સ્વભાવ સામાન્ય હોય ! દેખાવ સામાન્ય હોય! ભણવામાં સામાન્ય. ઈતર પ્ર્વૃત્તિઓમાં

સામાન્ય ! જો કે જીવનમાં સામાન્ય હોવું એ સદગુણ છે, ‘મારા મત પ્રમાણે !’

જિંદગીમાં ક્યારેય પણ ઉત્તેજનાનો અભાવ હોય, તો એ જિંદગી સરળ રીતે વહે. ઉમંગ ભારોભાર

હોય માત્ર ડોળ ન હોય. આજે આકાંક્ષા પોતાની જિંદગી વિશે શામાટે વિચારી રહી હતી ?

એક વાત નિખાલસ ભાવે કબૂલ કરતી જિવનમાં સંઘર્ષ બહુ આવ્યા ન હતા. પણ જિવનમાં

અસામાન્ય પ્રસંગો પણ સાંપડ્યા ન હતાં. સુખી સંસ્કારી કુટુંબમાં જન્મ પામીને બાળપણ

મસ્તીમાં ગુજર્યું. તોફાની સ્વભાવને કારણે ઘણીવાર સજા ભોગવવી પડતી. સજા મળે તે પણ

હસતે મોઢે સ્વીકારતી. જો પસંદ ન આવે તો ‘ભેંકડો’ તાણતી. આકાંક્ષાને સહુથી વધુ ગમતું

ભણવાનું. તેનો ક્યારે પણ કંટાળો ન આવતો.

ભલે શાળામાં સિતારાની માફક ચમકતી નહી, પણ તેના વર્તનને કારણે સહુ શિક્ષક તેમજ

શિક્ષિકાઓને ગમતી. સામાન્ય હોવા છતાં જે અદભૂત આકર્ષણ હતું તેનું આલેખન કરવું ખૂબ

અઘરું છે. સામાન્યતામાં છુપાએલી અસામાન્યતા ને પારખનાર વિવેકે પસંદગીનો કળશ તેના

પર ઉંડેલ્યો.

શાળામાં પહેલી પાટલી પર બેસવું, ધ્યાન આપવું અને નવું નવું શિખવું. પણ તેના અક્ષર, પેલી

કહેવત છે ને ડોક્ટરની લખેલી દવા નું નામ, દવાવાળાને સમજાય ! શાળાનું ઘરકામ બરાબર કરીને

લઈ જાય. શિક્ષક વર્ગમાં વાંચવા ઉભી કરે ત્યારે તેને જ વાંચવામાં તકલિફ થાય.

ખેર તે છતાં પણ વિદ્યાલયમાં ભણી સ્નાતક થઈ. તે પણ સામાન્ય. કોઈ ધાડ નહોતી મારી. વિવેકની

આંખમાં વસી ગઈ. જો કોઈ પણ ધાડ મારી હોય તો એ ‘લગ્ન’. ખૂબ દેખાવડો પતિ પામી. ભલે સામાન્ય

પણ બે સુંદર દીકરાની પ્રેમાળ મા બની. સામાન્ય વ્યક્તિના જિવનમાં બધું સામાન્ય.

વિવેકની વરી સામાન્ય આકાંક્ષા સામાન્ય જીવન જીવી રહી હતી. તેના પ્રેમને વશ, વિવેક જીવનમાં

અસામાન્ય કાર્ય કરી રહ્યો. ‘ગીતા’નું અધ્યયન કામ આવ્યું. સામાન્ય વર્તને ક્યારેય ઘરની બહાર પગ ન

મૂક્યો. આકાંક્ષાના એગુણ ની કદર કરનાર વિવેક તેને હ્રદયથી ચાહતો. જેને કારણે સામાન્ય આકાંક્ષા

વિવેકના કુટુંબમાં આદર પામી રહી. તેનામાં જે અદભૂત આકર્ષણ શક્તિ હતી તેનાથી કોઈ અજાણ્યું ન

રહી શકતું.

સામાન્ય જીવનમાં જો કશું અસામાન્ય હોય તો આકાંક્ષાના દિલમાં આરામથી મોજ માણિ રહેલી ‘શાંતિ’.

જીવનમાં ક્યારેય દેખાદેખી નહી, કોઈના માટે ઈર્ષ્યા નહી. હા, તેને મીઠું મધ જેવું બોલતા ન ફાવે પણ

ઈજ્જત સહુને આપે. દિલમાં લાગણિની સરિતા સદા વહેતી હોય. જરૂરતમંદ માટે કાયમ તેનું ‘દિલ અને

દિમાગ’ તત્પર. કોઈને નિરાશ ન કરે. વિવેક ઢાલ બનીને તેની પડખે જણાય.

સંસારમાં અર્થનો અનર્થ થતા વાર નથી લાગતી. તે છતાં આકાંક્ષા ક્યારેય વિચલિત ન થતાં પોતાના

કાર્યમાં વ્યસ્ત રહેતી. અપેક્ષાથી સો જોજન દૂર. ઈર્ષ્યાએ કદી તેના જીવનમાં ડોકિયું પણ કર્યું ન હતું.

ખબર પડતી ન હતી, અસામાન્ય કોને કહેવાય ? ઘણી બધી પ્રવૃત્તિમાં રસ કેળવ્યો. બાળકો મોટા કર્યા.

યોગ્ય શિક્ષણ મળે તેનું ધ્યાન રાખ્યું. પતિનો પ્રેમ પામી. તેને કદાચ અસામાન્ય કહી શકાય. જેમાં ખૂબ

આનંદનો અનુભવ થયો. આનંદ પામવો એ મનનો સ્વભાવ છે. એમાં કશું અસામાન્ય ન જણાયું. કિંતુ એ

સમય પણ લાંબો ટક્યો નહી.

આકાંક્ષા જ્યારે, વિતી ગયેલા સમય વિશે વિચારતી ત્યારે થતું, ‘આખું જીવન હાથતાળી ‘ દઈ ગયું. આ

નશ્વર દેહ ક્યારે પંચમહાભૂત માં મળી જશે. નામ તો રેતીમાં લખ્યું હોય એમ વાયરો આવશે ને ભુંસી

નાખશે !

એક સામાન્ય વ્યક્તિ, પૃથ્વી પર આવી સામાન્ય જીવન વિતાવી, સામાન્ય રીતે મરણને શરણ થઈ જશે !.





આ જીવન **********

17 04 2021

રોજ સવારે નોકરી પર જવાનું. સાંજના છ વાગે છૂટીને સિધા ઘરે આવવાનું. છેલ્લા દસ વર્ષથી આ કાર્યક્રમ નક્કી હતો.સૂરજને થતું ,ધરતી આખો દિવસ ઘરમાં એકલી હોય. હું ઘરે પહોંચુ અને અમે બન્ને સાથે બેસીને ચા પીએ. તેની આંખોમાં આનંદનો સમુદ્ર હિલોળાં લેતો જણાય. સૂરજને પણ ,જાણે ધરતીને જુએ ને દિવસ ભરનો બધો થાક તેમજ કંટાળો દુમ દબાવી ભાગતો લાગે.

નોકરીને કારણે બન્ને પોતાનું ગામ છોડીને અંહી આવ્યા હતાં. જો કે ગામ ન કહેવાય ,સૂરત તો શહેર છે. સૂરજને પોતાની ગમતી નોકરી મળી વડોદરા ! વડોદરામાં કોઈ સગા કે સંબંધી મળે નહી. ધરતી વિચારે તેને પોતાને ગમતું કોઈ કામ મળી જાય તો સમય સારી રીતે પસાર થાય. ધરતી ખૂબ હોંશિયાર છે. ગમે તેવું કામ તેને કરવુ નથી. શનિવાર કે રવીવારે સૂરજ ઘરે હોય ત્યારે કામ કરવું ન હોય. સવારે સૂરજ જાય પછી કામે જવું હોય અને સાંજે સૂરજ આવે તે પહેલાં ઘરે પાછા આવવાનું .

આટલી બધી શરતો મંજૂર હોય તો આપણા ધરતી બહેન નોકરી પર જાય ! આમને આમ દસ વર્ષ નિકળી ગયા.  સારી રીતે વડોદરામાં ઠરીઠામ થયા હતા.  ઘર પણ અલકાપુરીમાં લઈ લીધું હતું. વરસમાં બે વાર સહુને મળવા સૂરત જતા. જ્યારે અનુકૂળ હોય ત્યારે બન્નેના માતા અને પિતા પણ આવતા.

રોજની જેમ આજે સૂરજ ઉમળકાભેર ઘરે આવ્યો. અચંબો થયો. દરવાજા પર ગોદરેજનું તાળું લટકતું હતું. તેના પગ જ્યાં ઉભો હતો ત્યાં ખોડાઈ ગયા. દિમાગમાં વિચારોનો વાવંટોળ ઉમટ્યો. મગજ બહેર મારી ગયું. સારા નરસા બધા વિચારો ધસી આવ્યા.

આવા સમયે સારા વિચાર ઓછા આવે. ખોટા વિચાર મનનો કબજો લઈ લે !

રોજ સૂરજના આવવા ટાંકણે ધરતી રાહ જોઈને ઉભી જ હોય ! ગેસ ઉપર ચાનું પાણી ઉકળતું હોય.  સૂરજ આવે એટલે દૂધ ઉમેરીને ચાની પત્તી નાખે. બન્નેને જરા પણ કડક ચા ભાવે નહી. ધરતી નાનપણમાં ‘અ ગુડ કપ ઓફ ટી’. નામનો પાઠ ભણી હતી. ચા નાખીને ઉકાળવાની નહી. ઢાંકી દેવાની. આજે સૂરજના આવવાના સમયે દરવાજા પર મોટું ગોદરેજનું તાળું લટકતું જોઈ સૂરજને, ‘પહેલો વિચાર આવ્યો, ધરતી મઝામાં તો છે ને ” ?

પૂછવું પણ કોને ? ચાર વર્ષથી અંહી રહેતા હતા, આજુબાજુ વાળા સાથે ,કેમ છો થી આગળ ખાસ સંબંધ હતો નહી. છતાં પણ હિંમત કરીને બાજુના ઘરવાળાનું બારણું ઠોક્યું.  આધેડ ઉમરના બહેને બારણું ખોલ્યું.

‘પેલા જુવાનિયાઓ  બાજુમાં રહે છે’.

એ બહેનનું ધ્યાન ન હતું કે, આ ભાઈ પોતે જ ત્યાં રહે છે.

અંતે સૂરજ બોલ્યો, ‘માસી હું જ બાજુમાં રહું છું. આજે મારી પત્ની ઘરે નથી તમને ખબર છે, ક્યાં ગઈ છે’?

‘માફ કરજો ભાઈ મેં તમને ઓળખ્યા નહી.  મારા ધારવા પ્રમાણે સવારના દસ વાગ્યા પછી મને બાજુમાં કોઈ ચહલ પહલ થઈ હોય તે યાદ નથી’.

સૂરજને એટલો તો વિશ્વાસ બેઠો કે ધરતી  દસ વાગ્યા સુધી ઘરે હતી. વધુ કોઈ સમાચાર મળવાની આશા ન હતી તેથી ઘરે ગયો. સારું હતું કે તેની પાસેના ચાવીના ઝુડામાં ગોદરેજના તાળાની ચાવી હતી. ઘર ખોલીને અંદર ગયો. ઠંડુ પાણી પીધું. વિચારે ચડી ગયો, કોને ફોન કરવો ?

તેને સો ટકા ખાત્રી હતી, ‘ધરતી તેને ફોન ઉપર જણાવ્યા વગર ક્યાંય જાય નહી’ !

પાણી પીધું એટલે મગજ જરા શાંત થયું. તે જાણતો હતો, ધરતી શાક અને ફળ લેવા ક્યાં જાય છે.  બ્યુટી પાર્લર ક્યાં આવ્યું. વાળ કપાવવા કયા સલોનમાં જાય છે. પોતાના સ્કૂટર પર બેઠો સહુ પ્રથમ બ્યુટી પાર્લરમાં ગયો. તેની બ્યુટીશ્યનને સૂરજ ઓળખતો. અંદર જઈને તપાસ કરી કે ,ધરતી આવી હતી .

રોઝીએ  હા પાડી, મેમે સાહેબા તો સવારે સાડા અગિયારે આવ્યા હતા. ત્યાંથી હેર સલાનમાં ગયો, તેણે પણ કહ્યું કે એક વાગે ધરતી ત્યાં આવી હતી. સરસ હેર સ્ટાઈલ કરી હતી. ધરતી ખૂબ ખુશ હતી તેને રોજ કરતા વધારે ટીપ મળી હતી.

બપોરના સમયે શાક બજારમાં ગિર્દી ઓછી હોય એટલે શાકવાળા પસે ગઈ હશે એમ ધારી ત્યાં આવ્યો. શાકવાળી તો શેઠને જોઈને ખુશ થઈ ગઈ.

‘બાબુજી, દો બજેસે શાકકી દો થેલિયાં રખકે ભાભી કહાં ગઈ ? અભી તક વાપસ લેને નહી આઈ હૈ. આપ લે જાઈએ. ‘

હવે આકાશના પેટમાં તેલ રેડાયું.  અત્યાર સુધી તો બધી કડી બરાબર ગોઠવાઈ, હવે શું ?

સૂરજ રસ્તાની વચ્ચોવચ સ્કૂટર સાથે ઉભો રહી ગયો. આજુબાજુની મોટર અને બસવાળાએ ખૂબ હોર્ન માર્યા ત્યારે ભાન આવ્યું. ચિંતા તેના આખા મુખ પર ફરી વળી હતી. તેના દીદારના કોઈ ઠેકાણા ન હતા. હાર્યો, થાક્યો, ભૂખ્યો ઘરે પાછો ફર્યો. શું કરવું ? તેનું દિમાગ બહેર મારી ગયું હતું. સોફા પર ઢગલો થઈને પડ્યો.

ધરતી શાકવાળાને થેલી આપી ફળવાળાને ત્યાં ઉભી હતી, ત્યાં એનો વર્ષો જૂનો મિત્ર પવન મળ્યો.

વાતમાં ને વાતમાં પાંચ વાગી ગયા. સમયનું ભાન રહ્યું નહી. આજે તે ફોન પણ ઘરે ભૂલી ગઈ હતી. પવન તેનો શાળાનો મિત્ર હતો. જુવાનીમાં પગરણ માંડ્યા ત્યારે ધરતીને તેના તરફ યૌવન સહજ લાગણિ થઈ ગઈ હતી. અચાનક પવને કહ્યું ,’ ચાલ ધરતી જૂની વાતો યાદ કરીને આપણને બન્ની ગમે તેવું સિનેમા જોવા જઈએ.

ધરતી વર્તમાન ભૂલી ભૂતકાળમાં સરી પડી. લાગણિનું પૂર આવે ત્યારે તેમાં ભલભલાં ઘસડાઈ જાય. એ જ હાલ ધરતીના થયા. ધરતી ,’આજે અચાનક’ ભૂતકાળના દિવસોમાં ખેંચાઈ ગઈ. પવન તેને દિવસ રાત સ્વપનામાં હેરાન કરતો હતો. પવનમય ધરતી આજે આટલા વર્ષો પછી એ લાગણિમાં તણાઈ ગઈ. અણસમજનો એ પ્રેમ આજે ફરીથી ધરતીને વળગી પડ્યો. પવન સાથે નવું આવેલું  ‘પહેલી મુલાકાત’  સિનેમા જોવા બેસી ગઈ. સિનેમા પુરું થયું ને ધરતી વાસ્તવિકતામાં આવીને પટકાઈ. સૂરજ યાદ આવ્યો.

‘પવન, તને ખબર છે, સૂરજ મારી કેટલી રાહ જોતો હશે?’

ખરેખર ! પવને વાત હસવામાં કાઢી. તે ખોટી આશામાં હતો કે ધરતી હજુ તેને ચાહે છે ! પવન ખોટા ભ્રમમાં હતો ! વાસ્તવિકતાથી અજાણ. ધરતીના વર્તમાનથી અપરિચિત ! શું આ એ જ ધરતી હતી  ? ખોટો ફાંકો ન રાખ ! ધરતી સૂરજ વગર ન રહી શકે !

ધરતીને ખૂબ અફસોસ થયો. પણ હાય, જે થવાનું હતું તે થઈ ગયું. પવનથી છૂટી પડીને ધરતી રિક્ષામાં બેઠી. સૂરજની આંખો આખે રસ્તે તેને ઢુંઢતી હોય એવું લાગ્યું. તેને મનોમન ખૂબ અફસોસ તયો ! ‘આજે અચાનક ‘,આ શું કરી બેઠી ?

ઘરે પહોંચી. બારણામાં ‘ગોદરેજનું તાળું’ લટકતું હતું ! તેનું દિલ ધક ધક કરી રહ્યું ! અવાજ એટલો જોરદાર હતો કે બે હાથે કાન બંધ કર્યા, ત્યાં પાછળથી ***************

ન કોઈ પ્રશ્ન, ન કોઈ ઉત્તરની અભિલાષા !





દોસ્તી

11 04 2021

ક્રિના અને કેતુ પહેલા ધોરણથી બાળમંદિરમાં સાથે ભણતા હતા. ચોથું ધોરણ પાસ કરીને બન્ને ફેલોશિપ સ્કૂલમાં પણ સાથે દાખલ થયા. બન્ને બાજુમાં બેસતા તેથી મૈત્રી થઈ ગઈ. વર્ગમાં બીજા વિદ્યાર્થીઓ પણ હોય તો ખરા જ ને ! ક્રિનાની બહેનપણિઓ મજાકમાં  કહેતી .

‘કેતુ સાથે ખૂબ દોસ્તી થઈ ગઈ છે’?

ક્રિના પણ કહેતી મને એની સાથે ફાવે છે. સ્વભાવનો ખૂબ સારો છે. દરરોજ બન્ને જણા રિસેસમાં સાથે ખાવા બેસે. એકબીજાનું ખાવાનું ખાય. એટલું જ નહી હસી હસીને વાત કરતા હોય. કોને ખબર તેમની વાત કદી ખૂટતી નહી. નસીબ સારા હતાં બન્નેને બેસવાની જગ્યા. આગળ પાછળની બેંચ પર હતી.

મેદાનમાં રમવા જાય ત્યારે બધાની સાથે રમતા. શાળાના વાર્ષિક મેળાવડામાં પણ ભાગ લેતા. હમણા થોડા દિવસથી કેતુ વર્ગમાં હાજર ન રહેતો. બે ત્રણ દિવસ ક્રિનાને એકલું એકલું લાગ્યું. આખરે એક દિવસ ક્રિના મમ્મીને ફરિયાદ કરી રહી, મમ્મી, છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી કેતુ વર્ગમાં આવતો નથી !

મમ્મીને ખબર હતી ક્રિનાના વર્ગમાં ભણતા કેતુને કેન્સરનું નિદાન થયું હતું. ક્રિના હજુ જાણતી ન હતી.  કેતુ વગર ક્રિનાને વર્ગમાં ગમતું નહી. ક્રિનાને આ વાત જણાવવાની મમ્મીમાં તાકાત ન હતી. કેતુને ‘રેડિયેશનની ટ્રિટમેન્ટ ‘ચાલતી હતી.

કેન્સર હજુ શરૂઆતના તબક્કામાં હતું. ડોક્ટરે છાતી ઠોકીને કહ્યું હતું, ‘કેતુ એકદમ પાછો હતો એવો હરતો ફરતો થઈ જશે.કેતુના માતા અને પિતાને ડોક્ટરમાં ખૂબ શ્રદ્ધા હતી. તેની સારવાર દરમ્યાન કેતુને ખૂબ ઉત્સાહમાં રાખતા. નાનું બાળક એટલે જરા નરમ થઈ જાય.

છતાં મમ્મીને ધીરજ બંધાવે, ‘મમ્મી આ ડોક્ટર કાકા છે ને એ કેન્સરના નિષ્ણાત છે. એ તો મને જ્યારે કિમો આપે ને ત્યારે ઢીલો થઈ જાંઉ છું. પણ પછી જો હું  અત્યારે કેવો ઘોડા જેવો છું ને ‘!

આમ લગભગ એક મહિનો ચાલ્યું. આજે સવારથી ક્રિના મમ્મીનું માથું ખાઈ રહી હતી. ” જો આજે તું મને કેતુને ઘરે નહી લઈ જાય તો દૂધ પણ પીવાની નથી. જમવાની વાત તો કરતી જ નહી’.

મમ્મી અવાચક થઈ ગઈ. શું’ , ક્રિનાને આટલી બધી લાગણી છે, કેતુ ઉપર ‘?

હવે તેનો ઈલાજ શો?

ક્રિનાની મમ્મીએ કેતુની મમ્મીને ફોન કર્યો. બધી વાત જણાવી.

કેતુની મમ્મી બોલી,’ અમે ગઈ કાલે રાતના કેતુને લઈને હોસ્પિટલમાંથી ઘરે આવ્યા છીએ. અત્યારે કેતુ ઘસઘસાટ ઉંઘે છે. એમ કરો કાલે રવીવાર છે, બાર વાગ્યા પછી ક્રિનાને લઈને આવજો. કેતુ પણ ક્રિનાને ખૂબ યાદ કરે છે. તેને મળીને ખુશ થશે. ‘

કેતુની મમ્મીએ આજે તેને ભાવતી બધી રસોઈ બનાવી. કેતુ ઉઠ્યો એટલે કહે,

‘આજે ક્રિના તને મળવા આવવાની છે. તારા વગર એને વર્ગમાં ગમતું નથી. એને ખબર નથી તને શું થયું છે.’

કેતુ બોલ્યો,’મમ્મી તું ચિંતા નહી કરતી. ‘

કેતુ, નાહી ધોઈને તૈયાર થયો. છેલ્લી વાર તેઓ જ્યારે પર્યટન પર ગયા હતા ત્યારે ફેરિયા પાસેથી લીધેલા ગોગલ્સ ચડાવ્યા. પપ્પાની કેપ કાઢી અને માથા પર પહેરી લીધી. ગળામાં રૂમાલ બાંધ્યો. મમ્મી તો કેતુને જોઈને અવાચક થઈ ગઈ. બધું દુઃખ, દર્દ ભુલી કેતુને ગળે લગાવ્યો. સવારનો નાસ્તો કરી કેતુ વરંડામાં બેસી ક્રિનાની રાહ જોવા લાગ્યો.

ક્રિના આવવાની છે. દર્દ અડધું ગાયબ ! આંખોમાં ક્રિના ને જોવાની અને મળવાની તમન્ના.

બરાબર બાર વાગે ક્રિના મમ્મીની સાથે આવી. કેતુની મમ્મીએ બધું કામ પુરું કર્યું હતું, જેથી ક્રિના અને તેની મમ્મી સાથે આરામથી વાત થાય.

ક્રિના કેતુને જોઈને ખુબ ખુશ થઈ. ‘ અરે કેતુ, તું કેટલો સરસ લાગે છે’.

કેતુ ,’તારી રાહ જોઈને બેઠો છું’. ક્રિનાને જોઈને કેતુ ઉત્સાહમાં આવી ગયો.

રવીવારને દિવસે બપોરના સમયે કેતુએ આવા વેશ કેમ કાઢ્યા હશે. એકદમ બોલૉ ઉઠી,

‘અરે  આજે આપણે ક્યાં પર્યટન પર જવાનું છે ? તું તો જુહુ બીચ ગયા ત્યારે જેવો લાગતો હતો એવો આજે લાગે છે’. શાળાએ કેમ આવતો નથી, મને તારા વગર વર્ગમાં ગમતું નથી. તું માનીશ તારી બેસવાની જગ્યા પર હું મારો નાસ્તાનો ડબ્બો મુકું છું’.

‘અરે પગલી બસ સોમવારથી આવીશ’.

જમવાના ટેબલ પર પણ જ્યારે કેતુએ ચશ્મા અને કેપ ન કાઢ્યા તો અચાનક ક્રિના ઉભી થઈ, એક હાથે ચશ્મા અને બીજા હાથે કેપ કાઢી લીધા. કેતુ ને જોઈ પાષાણની મૂર્તિ થઈ ગઈ. જમ્યા વગર મા અને દીકરી ઘરે પહોંચ્યા.

સોમવારે સવારે ક્રિનાના માથા પર પણ ‘કેપ’ હતી.





જીભ અને જાતે

7 04 2021

વર્ષો પહેલાંની વાત છે ઘરે ભારતથી મહેમાન આવ્યા હતાં. અંહીની રોજીંદગી જીંદગી જોઈ એક

સલાહ આપી હતી. ” બેટા જીભ હલાવવી એના કરતાં જાત હલાવવી સારી” . કોને ખબર કેમ એ

સુવર્ણ સલાહ હૈયે કોતરાઈ ગઈ છે.

શીર્ષક જોઈને થશે આ શું છે ? ખરું કહું તો જીવનની સચ્ચાઈ છે. જાત અને જીભ

બન્ને શરીરના ભિન્ન અંગો છે. શરીરના અંગ માટે ક્યારેય નાખી શકાય કે કયું

અંગ,કયા અંગ કરતાં સારું યા ચડિયાતું. તમે કહી શકશો કે આંખ કરતા કાન

સારા ? કે કાન કરતા પગ સારા ? ટૂંકમાં કહું તો દરેક અંગ પોત પોતાની જગ્યાએ ઉત્તમ છે.

સર્જનહારની આ તો કરામત છે કોઈ’વહાલું નહી કોઈ અળખામણું નહી’. બધા અંગો

તેના સ્થાને ઉચિત છે. એ પ્રમાણે જીવનમાં પણ દરેક સંબંધ, સગા કે કુટુંબી સહુ પોતપોતાની

જગ્યાએ ઉત્તમ છે. કોઈની અદલાબદલી કરવી શક્ય નથી યા યોગ્ય નથી !

ચાલો ત્યારે મૂળ મુદ્દા પર આવું. જાતે નો અર્થ તમે સમજી ગયા હશો ? જાતે એટલે પોતાની

મેળે ! જીભ માટે તો કશું પણ કહેવું વ્યાજબી નથી ! આ વાત આજે મારા દિમાગમાં કેવી

રીતે આવી ?

છેલ્લા ૨૦ વર્ષોથી દર વર્ષે ભારત આવવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. ભલે અમેરિકા ની

નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરી હોય. ભારત માટેના પ્રેમમાં તસુભાર ફરક પડ્યો નથી. ભારત

મારી જન્મભૂમિ છે . તો અમેરિકા મારી કર્મભૂમિ છે. એના પ્રત્યે પણ એટલો જ પ્રેમ છે.

વષોના વહાણાં વાયા. અહીની જીંદગીથી પરિચિત છું. તેમજ તેના વિશે કોઈ ફરિયાદ

પણ નથી. અહીં આવીને શ્રમનો મહિમા જાણ્યો. ‘શ્રીમદ ભાગવત ગીતાનો’ સંદેશ બરાબર

સમજાય. ‘જાતે’ સઘળા કામ કરવાની આદત પડી ગઈ. ક્યારેય તેમાં નાનમ લાગી નથી.

ખરું પૂછો તો ભારત આવી, ભલેને ઘરમાં ત્રણ નોકર હોય તો પણ પાણી માંગવાની આદત

નથી!ઉભા થઈને લઈ લેવામાં આત્મ સન્માનની ભાવના જણાય છે.

‘જાતે’ શબ્દનો અર્થ સાચા અર્થમાં જાણ્યો. તેના માટે અમેરિકન જીવન પદ્ધતિનો માનું

તેટલો આભાર ઓછો છે ! તેના ફાયદા અગણિત છે. સહુ પ્રથમ તો સેહત સારી રહે.

શરીરના બધા અંગોમાં સ્ફૂર્તિ જણાય. ઘરમાં એક જાતનું શિસ્ત જળવાય.

સવારે ઉઠીએ ત્યારથી રાતના પથારીમાં થાકેલા સૂઈ જઈએ ત્યાં સુધીના દરેક કાર્ય કરવા

માટે કોઈની મદદ મળતી નથી. મતલબ બધા કામ ‘જાતે કરવાના’. મોટેભાગે નોકરી પર

પણ જવાનું, બાળકોના ઉછેર થી માંડી ઘરમાં રસોઈ કરવી બધું જ સમાઈ જાય. કપડાં ધોવા

થી માંડીને ઘરમાં ઝાડુ ઝાપટ કરવા કોઈ કામ બાકાત નહીં કરવાનું.

એક વાત જરૂર કહીશ, આ બધું કર્યા પછી પણ તમારામાં જે ઉત્સાહ અને ઉમંગ હોય છે

તેનું દર્શન તમને દિવસભર જણાશે. કોઈ ગૃહિણી તમને આ વિશે ફરિયાદ કરતી નહી દેખાય.

જ્યારે ‘ઘરમાં મહેમાન ‘ હોય ત્યારે તો ગૃહિણીની અગ્નિ પરીક્ષા લેવાય. છતાં મુખ પર મુખવટો

પહેરી હસતે મોઢે સહુને સાચવે. કરુણતા તો ત્યારે જણાય આવનાર પરોણો ,તેની ખામીઓ જુએ

અને બે વ્યક્તિઓમાં તેને બદનામ કરે ! ખેર, આ જીંદગી કહેવાય.

હવે ‘જીભ’ની વાત કહ્યા વગર રહી નહિ શકું. આપણા દેશમાં તેમને ત્યાં પૈસાની રેલમછેલ છે

ત્યારે જીભ સરસ રીતે ચાલતી જણાય.જ્યાં બેઠા હોય ત્યાંથી ફરમાન બહાર પડે. દેવ તેવી પૂજા,

પ્રમાણે વ્યક્તિ કામ કરતી હોય. મને ખૂબ આનંદ થાય જ્યારે મારી હાજરીમાં, કામ કરનાર

વ્યક્તિને પણ ઇજ્જત થી જોવામાં આવે. ઘણા તુમાખી દાર નોકરોને પગાર આપે એટલે જાણે

એમણે ખરીદ્યા ન હોય એવી રીતે વર્તન કરે ! નોકર આપણે ત્યાં કામ કરવાનો પગાર લે છે,

એનો અર્થ એ તો નથી કે આપણું વર્તન સભ્ય ન હોય ? ઘરની વ્યક્તિની જેમ તેમને પણ માન

મળે. એવા નોકરો પણ ખૂબ દિલથી કામ કરતા હોય છે. ‘જીભ’ને સંયમમાં રાખે તો તેમનું

કામ ફટાફટ અને ખૂબ ઉમંગ ભેર થાય. મારા જેવી હવે અમેરિકામાં વર્ષોથી ટેવાઈ ગઈ હોય

તેને હંમેશા ‘જીભ ચલાવવી એના કરતા જાત હલાવવી’ વધારે પસંદ પડે. આદત છૂટી ગઈ

હોવાને કારણે કોઈને પણ કામ  ચીંધી શકતી નથી.

જો કે હવે તો અમેરિકામાં પણ ‘હાઉસ કીપર’ આવે છે. તેની સાથે ખૂબ નમ્રતા પૂર્વક બોલવાની

આદત પડી ગઈ છે. છતાં પણ જમવાના ટેબલ પર ગરમ ગરમ રોટલી મહારાજ લાવે ત્યારે ‘જીભ’

ના ફાયદા જણાય છે. ઈસ્ત્રી કરેલ કપડાં જોઈને મન પ્રફુલ્લિત થઈ ઊઠે છે. સવારના પહોરમાં

ઊઠીને પોતાના પલંગ પાથરવાનો નહિ. આ બધા જીભ ના ફાયદા થોડા વખત માટે મન મોહી

લે છે. તેની આદત પડે તે પહેલા ઘર જવા માટે મન તત્પર હોય છે.

હવે આપણે નક્કી કરવાનું આપણે શું હલાવવું છે. ” જીભ કે જાત “.

****************





‘જી અને હા’ અક્ષરનો પ્રતાપ !

5 04 2021

‘બે અક્ષર’. તેની તાકાત જો માપવા જઈશું તો અચંબો થશે. જો જીવનમાં ખુશ રહેવું હોય, ઉલઝનોથી દૂર રહેવું હોય, આનંદ પ્રમોદનો ભરપૂર ઉપભોગ કરવો હોય તો આ બે શબ્દોને હૈયામાં કોતરી રાખવા જરૂરી છે. આ શબ્દોનો ઉપયોગ જો થોડો વખત કરીશું તો જીવનભર તેના મધુર ફળ ચાખવા મળશે. જેની મિઠાશ પૂરી જિંદગી ચાખવા મળશે.

‘જી  અને હા’ નો ઉપયોગ જીવનમાં જેટલો છૂટથી કરીશું એટલું આગળ વધવાનો માર્ગ મોકળો થશે. જેમ અંગ્રેજીમાં ,’પ્લિઝ’ શબ્દ જાદૂઈ અસર ઉપજાવે છે તેમ આપણી ભાષામાં ,માત્ર ડોકું ધુણાવીને કાર્ય કરાવવાનો સરળ રસ્તો છે.

ચાલો તમને જુદા જુદા પ્રસંગો દ્વારા તેની યથાર્થતા સમજાવું. જો તમને યોગ્ય લાગે અને ગળામાં શીરાની જેમ વાત ઉતરે તો અપનાવવામાં વિલંબ ન કરશો.

નાનું બાળકઃ  તમને કદાચ જીંદગીમાં પહેલી વાર મળ્યું હોય અને તમારી પાસે બોલાવવું હોય તો ,તેની દરેક વાતમાં ‘હા’ ભણજો ! શરૂ શરૂમાં તે અચકાશે. અચાનક થોડી પળો પછી તમારી સાથે દોસ્તી થઈ જશે. . ચમત્કાર જુઓ તમે તેને જે પણ કહેશો તેનો જવાબ તમને ‘જી’માં આપશે. એક નાતો બંધાઈ ગયા પછી બાળકની પાસે તેના ભલા માટે મનગમતું કરાવવાનો ,સિધો અને સરળ ઉપાય !

અરે, દીકરો જુવાન થાય અને મમ્મી પાસે પૈસા માગે, સહુ પ્રથમ હા, પાડો. તમે પૈસા લેવા જાવ, સહુ પ્રથમ કબાટની ચાવી શોધો, દીકરો દોડતો જઈને લઈ આવશે. કબાટ ખોલો, પાકિટ કાઢો, એની નજર જો જો તમારી ક્રિયા પર આતુરતાથી મંડાઈ હશે. તમે પૈસા ગણો અને ધીરે રહીને,’ પૂછો બેટા શું કરવા છે.’   તરત જ કારણ કહેશે.

અરે, નોકરી પર પણ સંકટોથી યા ઘર્ષણોથી દૂર રહેવું હોય તો આ બન્ને શબ્દ રામબાણ ઈલાજ જેવા છે. ઘરમાં પતિ અને પત્ની બન્ને નોકરી કરતા હોય અને શાંતિ ઈશ્છતા હો તો આ બે શબ્દોનો ઉપયોગ ઘરમાંવાતાવર્ણ શાંત રાખશે. ‘કેમ’ , શબ્દ નો ઉપયોગ ભૂલેચૂકે ન કરશો. ‘જી અને હા’ જે યોગ્ય લાગે તે છૂટથી વાપરશો !

આ બન્ને અક્ષર, ‘હકારાત્મક’ વલણ દર્શાવે છે જે આ જીવનનું મહત્વનું અંગ છે. જિવનમાં પ્રગતિ પ્રાપ્ત કરાવે છે. જેની આવશ્યકતા નકારી શકાય એમ નથી.

હવે જો એ કારણ તમને વ્યાજબી લાગે તો વાત ત્યાં ખતમ . પણ તમને લાગે કે આટલી મોટી રકમ અને નાની ઉમર તો પ્યારથી વાત કરી શકવાની સ્થિતિમાં એ હશે. કારણ તમે પૈસા ગણો છો. એની નજર મધમાખીની જેમ મધ ઉપર છે. તમારી વાત સાંભળશે અને તમે જો તેના મત પ્રમાણે વ્યાજબી કહેતા હશો તો ,’જી’ મમ્મી કહેશે. નહિ તો પ્રેમથી તમને એની વાત મનાવવાનો પ્રયત્ન કરશે.

તમને તમારી જાત ઉપર, બાળક ઉપર અને તમારા આપેલા સંસ્કાર ઉપર ભરોસો હોવો ખૂબ જરૂરી છે. બાળકની ઉમર પ્રમાણે તેનામાં વિચારવાની શક્તિ ખીલી હોય છે. તેની વાતને ઈજ્જતથી સાંભળશો. એ ખૂબ આમન્યા જાળવી વાત કરશે યા પોતાની વાત મનાવશે !

ચાલો હવે વાત કરીશું જુવાન દીકરીની. કોલેજમાં જાય છે અને પ્યાર થઈ જાય છે. હવે આ એવી ઉમર છે કે, વાળ્યા વળે નહી અને હાર્યા હારે નહી. જો દીકરી સાથે પ્રેમ પૂર્વકનો મા દીકરીનો સંબંધ હશે તો દીકરી ‘જી’ કહી બધી વાત સાંભળશે. જ્યારે એ વાત કરતી હોય ત્યારે ‘હા’ કહી બધી વાત સાંભળવી. ઉગ્ર વાતાવરણ ખડું કરવું નહી. આ ખૂબ અગત્યનો પ્રશ્ન છે જેનું હલ ધિરજ અને ચિવટ પૂર્વક નિકળે.

પ્રેમથી તેની બધી વાત ‘હા’ કહીને સાંભળવી. જો જીદ યા ‘ના’ શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો તો સમજૌંબાજી હાથમાંથી જશે. આ બનેલી વાત છે. મારા મિત્રની દીકરી એક મુસલમાન છોકરાના પ્રેમમાં પાગલ થઈ. મુસલમાન હતો એનો માતા તેમજ પિતાને જરા પણ વાંધો ન હતો. દીકરી આસમાનની પરી જેવી અને પેલો છોકરો રસ્તા પરના મવાલી જેવો. મિત્ર મંડળીમાં મળ્યા અને ઓળખાણ થઈ. સાવ રદ્દી લાગતો, ન તેના માતા કે પિતાના ઠેકાણા યા ન કોઈ રિશ્તેદાર નજીકના . મિત્ર કેવી રીતે હતો તે પણ ખબર ન પડી. અપ્સરા જેવી છોકરી ,જેણે કદી પ્રેમનો સ્વાદ ચાખ્યો ન હતો, એ માર્ગ ભૂલી.

હવે માતા અને પિતાએ સમઝણ પૂર્વક વાત કરવાને બદલે ગુસ્સાથી વાત કરી. વાત વણસી ગઈ. કદી સામે ન બોલનાર છોકરીએ બળવો પોકાર્યો.

‘બસ, પરણું તો આને જ નહિતર કોઈ નહી’. હારી થાકીને માતા તેમજ પિતાએ લગ્ન કરાવી આપ્યા. હવે રંગ બદલાયો. પેલો છોકરો કમાવા પણ માગતો ન હતો. ખબર હતી છોકરી પૈસાવાળાની છે. જાતે કરીને પગ પર કુહાડો માર્યો હતો એટલે છોકરી માતા તેમજ પિતાને પણ કાંઇ કહી શકી નહી. એની સાથે પાકિસ્તાન પણ જઈ આવી. કુટુંબ સાવ નાખી દેવા જેવું હતું. ત્રણ વર્ષ ખેંચ્યા પછી બિમારીનો ભોગ બની. માતાને ખબર પડી તેને સારવાર કરવા ઘરે લઈ આવી. પેલા ભાઈ રફુચક્કર થઈ ગયા. ન કદી મળવા આવે કે ન કદી ફોન કરે.

સાપે છછુંદર ગાળ્યા જેવી હાલત થઈ. બે વર્ષ નિકળી ગયા. આખરે પીછો છોડાવ્યો. “છૂટાછેડા”.

બેટા હવે ફરી પરણીશ, નીચું જોઈને, દીકરી બોલી ‘જી હા’ !

બાળકની ઉમરનો પણ તકાજો હોય છે. શાળાથી આવેલા બાળકને ,’ચાલ હવે ઘરકામ કરવા બેસીજા ‘! જેવો હુકમ છોડતી માતા ભૂલે છે કે આખા દિવસનું શાળાએ ગયેલું બાળક આવે ત્યારે પ્યારથી તેની પાસે બેસી બે શબ્દ બોલીએ,

‘બેટા તારો દિવસ કેવો હતો ?

‘સારો.’

શાળામાં બરાબર ધ્યાન આપ્યું હતું’ ?

‘જી’.

ઘરકામ શિક્ષક્ને બતાવ્યું હતું ?’

‘હા’.

‘ભૂલ હતી’ ?

‘જી મમ્મી, એક’.

પછી કહીએ તારું ઘરકામ બતાવ, બાળક હોંશે હોંશે આખા દિવસમાં કરેલું બધું કામ બતાવશે. શાબાશી કે વઢ મળ્યા હશે તે પણ નિર્દોષ ભાવે કહી દેશે. બાળક સાથે બાળકની ભાષામાં વાત કરીએ તે વધુ યોગ્ય છે. જેમ બાળક પાસે આપણે શિસ્ત અને પ્રેમ ભરી વાણીની આશા રાખીએ છીએ તેવી આપણી પણ હોવી જરૂરી છે.

૨૧મી સદીમાં નોકરી કરતી માતા ,આખા દિવસનો થાક અને ગુસ્સો બાળક પર ચિડિયાપણાથી કાઢે તે યોગ્ય નથી .

‘જી અને હા’ એકાક્ષરીની કમાલ ખરેખર દાદ માગી લેતેવી છે !





પાઠ ભણાવ્યો

2 04 2021

આજે એ દિવસ નજર સમક્ષ તરવરે છે. મારા માતા અને પિતા જાત્રા કરવા જઈ રહ્યા હતા. ૪૫ દિવસની લીલી વ્રજની પરિક્રમા. તેમની ઈચ્છા હતી પિતાના ખાસ મિત્ર શાંતિકાકા અને કમળાકાકી પણ સાથે આવે. હવે શાંતિકાકા અને કમળાકાકી સંયુક્ત કુટુંબમા રહેતા હતા. ધંધામાં પણ તેમનો દીકરો સાથે હતો. ધંધો શાંતિકાકાએ જમાવ્યો હતો તેથી ચલણ બધું તેમનું રહેતું.

દીકરા વહુને બાળકો સાથે ઘી કેળા હતા. સહુને ફાવતું પણ સારું. મારા માતા અને પિતા મંદિરની નજીક રહેતા. બાળકોને સારું ભણતર પ્રાપ્ત થાય એટલે અમે મરીન ડ્રાઈવ પર રહેતા હતા. બહું જ સાથે પણ રહેવાનું અલગ. મારી પત્નીને મારા કરતા વધારે મારી બા સાથે ફાવતું.

શાંતિકાકાએ પોતાના દીકરાને મનની વાત જણાવી, ‘બેટા હમણા મારી અને તારી માની તબિયત સારી રહે છે. જાત્રામાં ચાલવું પડે. તને ખબર છે મારો મિત્ર મોહન અને રમા પણ જાય છે. અમે ચારેય જણા સાથે હોઈએ તો એકબીજાની હુંફ રહે’.

હવે અઠવાડિયા પહેલાજ દીકરાને તેની ધર્મપત્નીએ  રજામાં ફરવા જવા માટે ઉશ્કેર્યો હતો. આમ પણ પત્નીઓ ખૂબ ચાલાક હોય છે. હોળીનું નાળિયેર પતિને બનાવતી હોય છે. મૂરખ પતિદેવ પત્નીની ચાલબાજી સમજવામાં નિષ્ફળ નિવડે છે.

દીકરએ બાપને કહ્યું, ‘પિતાજી હમણા ધંધામાં ઉઘરાણી આવી નથી તમે આ સાલને બદલે આવતી સાલ જાવ તો કેવું ‘?

પિતાજીએ મિત્રને ના પાડી દીધી. મોહનભાઈ અને રમા તો જાત્રા કરવા નિકળી ગયા. તેમની જાત્રા લાંબી હતી. વચમાં દિવાળી આવી બાળકોને શાળામાં રજા પડી. શાંતાકાકી અને કમળાકાકીના દીકરા વહુ નૈનીતાલ જવા ઉપડી ગયા. પિતા મોહનલાલને થયું,’ જાત્રા કરવા જવું હતું ત્યારે પૈસાની છૂટ ન હતી . હવે ક્યાંથી આવ્યા’ ?

મનમાં સમજીને બેસી રહ્યા. પત્ની સાથે વાત કરી. પત્નીને પતિદેવનો વિચાર ગમ્યો નહી. પણ તેમની વાત માન્યા વગર છૂટકો પણ ન હતો. દસ દિવસની અંદર પોતે રહેતા હતા એ આલિશાન ફ્લેટ વેચી દીધો. સઘળો સામાન ખટારામાં ભરીને દેશ ભેગા થઈ ગયા. આજુબાજુવાળાને ગંધ સરખી ન આવવા દીધી. તેમના મિત હજુ જાત્રામાં હતા એતલે કોઈને પણ મળ્યા વગર ગામ ભેગા થઈ ગયા. ભલું થયું દુકાન માણસોને ભરોસે સોંપીને નિકળ્યા. વર્ષો જૂના માણસો હતા એટલે ધંધો સાચવી લેશે તેની ચિંતા હતી નહી.

મોહનકાકાનો દીકરો પરિવર સહિત પાછો આવ્યો. ઘરના બારણાની ઘંટડી વગાડી. ટ્રેન સવારે વહેલી આવી પહોંચી હતી. ઉંઘમાંથી એક સુંદર જુવાન બહેન બારણું ખોલવા આવ્યા.

કોણ ?

‘મમ્મી, બારણું ખોલ હું આવી ગયો છું’.

પેલા બહેનને બાળક હતા નહી. ચમકીને દરવાજો ખોલ્યો. ‘આપ કોણ’.

હવે ચમકવાનો વારો મોહનકાકાના દીકરાનો હતો. તમે અંહી ક્યાંથી ,’આ તો મારું ઘર છે. ‘

‘ભાઈ તમારી ભૂલ થાય છે,’મોહન શેઠે પોતાનું ઘર વેચી દીધું . અમે નવા ભાડૂત છીએ’ !

આંખે અંધારા આવ્યા. ‘મારા પિતાજી ક્યાં છે’?

‘એ તો ગામ ગયા’ !

વળતી ટેક્સીએ કુંવર પોતાના પરિવાર સાથે સ્ટેશને આવ્યા અને ગામ ભણિ રવાના થયા.

ધુંઆ પુંઆ થતા સહુ ગામના ઘરમાં આવ્યા.

પિતાજી આ તમે શું કર્યું ‘? દીકરાએ રાડ પાડી. વહુને બાળકો શાંત ઉભા રહી તમાશો જોવા લાગ્યા.

‘દીકરા શું કહું, મારા મિત્ર સાથે જાત્રા કરવા જવાના પૈસા ન હતા. તું પરિવાર સાથે નૈનિતાલ જઈ આવ્યો. બેટા હવે હું અને તારી માતા અંહી ગામના ઘરમાં રહીશું. મુંબઈનો ધંધો તું સંભાળજે. ધંધો મારે નામે છે એટલે પૈસા મોકલવાની કોઈ આનાકાની કરીશ નહી. હું તારો બાપ છું’.

તારા માગ્યા વગર ,’આ ઘર લેવાના પૈસા લે ! સુખી થજે’.





હલચલ

25 03 2021

આજે સવારથી ઘરમાં હલચલ થઈ રહી હતી. મોના વિચારી રહી, આજે ખાસ શું છે ? અરે, સૂરજ તો પૂર્વમાંથી જ ઉગ્યો છે ! પેલો કાગડો કા કા કરતો બારીએ આવીને રોટલીની આશાએ બેઠો છો. નાનો પૌત્ર કબૂતરને ચણ નાખી તાળીઓ પાડીને ઉછળી રહ્યો છે. પેલી ઢીંગલી જેવી દીકરી પોતાનું કૂતરું બગલમાં દબાવી ઘરમાં દોડા દોડ કરી રહી હતી. સવાર હોય કે સાંજ હોય, જાગતી હોય કે સૂતી હોય તેનું કૂતરું હમેશા તેની બગલમાં જ રહેતું.

તો પછી ફરક ક્યાં છે ? મોના વિચારી રહી પણ સમજવામાં ન આવ્યું. મોનાને આદત પડી ગઈ હતી. કારણ વગર કોઈ પ્રશ્ન કરવો નહી. નિરાલીને પ્રશ્ન સાંભળવો ન ગમતો . તો પછી ઉત્તરની અપેક્ષા શાને રાખવી.

દીકરો અમન અને દીકરી અનન્યા ખૂબ પ્રેમ ભર્યા વાતાવર્ણમાં ઉછર્યા હતા. પૈસાની રેલમછેલ ભલે ન માણી હોય પ્રેમની ગંગામાં સદા તરતા હતાં. પેલી અનન્યા તો પરણીને આલોક સાથે અમેરિકા જતી રહી. દર બે વર્ષે આવતી અને મમ્મી , પાપા તેમજ ભાઈ ભાભીને ખુશ કરી પાછી જતી. સસુરાલ પણ મુંબઈમાં જ હતું એટલે આલોકના માતા પિતાને ભરપૂર પ્રેમ આપી પ્યાર પામતી.

અમનના લગ્ન પછી બે વર્ષ બાદ તેના પિતાજી પ્લેન અકસ્માતમાં વિદાય થયા હતા. મોનાએ પોતાનો મોટો ફ્લેટ અમનને આપી નાના ફ્લેટમાં જવાની મરજી બતાવી તો આલોક ખૂબ નારાજ થયો.

‘મમ્મી તને આવો વિચાર આવ્યો જ કઈ રીતે’?

નિરાલીએ ન બોલવામાં નવ ગુણ માન્યા. જો કે તેના અંતરમાં હતું , ‘ જો મમ્મી એકલા રહેવા જાય તો ખોટું શું છે ‘? કિંતુ બોલીને પોતાની સોનાની જળ પાણીમાં નાખવા માગતી ન હતી. સ્ત્રી, બીજી સ્ત્રીની ભાવના અને મનનિ ઈચ્છા જલ્દી જાણિ શકે છે. પુરુષો એ બાબતમાં ‘બુદ્ધુ’ હોય છે.

ખેર, ફેંસલો લઈ જ લીધો છે પછી કંઈ બોલવાનું બાકી રહ્યું નહી . અમન માને ખૂબ પ્યાર કરતો. માત્ર પ્યાર કરતો એટલું જ નહી વખતો વખત જતાવતો પણ ખરો. નિરાલી તેના હૈયાનો હાર હતી જેણે બે સુંદર જોડિયા બચ્ચા આપી જીવનમાં બહાર લાવી હતી. મોના બન્ને બાળકોનું દિલથી જતન કરતી.

નિરાલી સાસુને ક્યારેય માનો દરજ્જો આપી ન શકી. ઘણિવાર તેના વર્તનમાં લાગતું કે મોના, માત્ર અમનની મમ્મી છે. મોનાએ કોઈ એવો દાવો રાખ્યો પણ નહી. ઉદાર દિલ અને મોટું મન રાખીને રહેતી. તેને થતું, હું હવે કેટલો સમય છું. ગમે તેમ નિરાલી આ ઘરની રાણી છે.

અમન પોતાની કારકિર્દીમાં કૂદકે અને ભુસકે આગળ વધી રહ્યો હતો.. તે હમેશા માનતો, માતા અને પિતાની કાળજી અને પ્યારને કારણે આ

સ્થિતિએ પહોંચવામાં સફળ થયો હતો. તેની સફળતાને આજે બિરદાવવામાં આવી હતી.

નિરાલી, સાંજના તમે સહુ ઓબેરોય પહોંચી જજો. હું સિધો ત્યાં આવી જઈશ. નિરાલીએ સ્મિત સહિત હા પાડી. હવે મોનાને એમ કે મારે તો જવાનું હોય જ. નિરાલીના મનમાં શું હતું તેની એને જરા પણ ખબર ન હતી. મોનાએ અમને ગયા મહિને આપેલી સાડી પહેરવા કાઢી હતી. સાડી ભલે અમન પસંદ કરે પણ કાયમ નિરાલીને આગળ કરી તેને યશ અપાવતો.

નિકળવાના સમય સુધી નિરાલીએ મમ્મીને કશું જ કહ્યું નહી. મોનાને ગંધ આવી ગઈ હતી. નિરાલી તેના રૂમમાં આવી, ‘મમ્મીજી તમારું રાતનું ખાવાનું માઈક્રોવેવમાં મૂક્યું છે. માત્ર ગરમ કરીને જમી લેજો.’

મોનાને થયું શું મને આ પ્રસંગે લઈ જવાનું અમને નહી કહ્યું હોય. પણ મૌનં પરમ ભૂષણં, માં માનતી હોવાથી કશું બોલી નહી. બાળકો અને નિરાલીને જતા જોઈ રહી.

આ બાજુ એમની ગાડી કંપાઉંડની બહાર નિકળી અને મોનાની આંખો કાબૂ ગુમાવી બેઠી. આંસુ રુકવાનું નામ લેતા નહી. જે પુત્ર એની આંખનો સિતારો છે એની આવી તરક્કી અને થતું માન સનમાન જોવાની તેની ઈચ્છા હોય એમાં જરા પણ અતિશયોક્તિ ન હતી.’ માનું દિલ છે ને’ ?

ખેર, આરામ ખુરશીમાં બેસી ગીતા વાંચવાનો પ્રયત્ન કરી રહી. મનોમન કૃષ્ણ ભગવાનને પ્રાર્થના કરી રહી, ‘પ્રભુ, શામાટે આસક્તિ રાખવી. દીકરો અને તેનો પરિવાર ખુશ રહે’. દીકરો સફળતાની સીડી ચડી ઉપર પહોંચ્યો એ એની કાર્ય દક્ષતા પૂરવાર કરે છે. ક્યારે આંખો મિંચાઈ ગઈ ખબર પણ ન પડી.

અચાનક કર્ણપ્રિય અવાજ કાને પડ્યો. ‘અરે, મમ્મી તમે કેમ અંધારામાં બેઠા છો? ચાલો જલ્દી તૈયાર થઈ જાવ. તમે ભૂલી ગયા આજે મારું સનમાન થવાનું છે. મહારાષ્ટ્રના ગવર્નર આવવાના છે. તારા દીકરાને માન આપવા’.

હા, બેટા મેં તારી અને નિરાલીની વચ્ચે થતી વાત સાંભળી હતી. પણ બેટા મારા જેવા ઘરડી વ્યક્તિની ત્યાં શું કામ ?

‘મમ્મી, તું શું બોલે છે ! તેનું તને ભાન છે. તારા અને પપ્પાજી વગર હું આ સ્થાને પહોંચી શક્યો હોત ખરો ‘?

મોના. દીકરાનું વચન સાંભળી લહેરાઈ ઉઠી. હા બેટા હું દસ મિનિટમાં તૈયાર થઈ જઈશ.

ઓબેરોય હોટલ પર મોનાનો હાથ પકડીને અમન જ્યારે સભાગ્રહમાં દાખલ થયો ત્યારે સહુ તાળીઓના ગડગડાટ વચ્ચે મા અને દીકરાનું અભિવાદન કરી રહ્યા. અમનના બાળકો દોડીને દાદીને ભેટી પડ્યા. નિરાલી, મનમાં લજવાઈ પણ મ્હોં ઉપર હાસ્ય વિખેરી તાળીથી બધાની જેમ સ્વાગત કરી રહી !