નવરાત્રીના નવલા દિવસો

13 10 2018

આજ સવારથી નવરાત્રી યુવાન વયે ઉજવતા હતા તેની યાદ આવી ગઈ. દસ દિવસના ઉપવાસ કરવાના. ખાલી ફળ અને થોડો સૂકોમેવો ખાવાનો. રાત પડ્યે મન મૂકીને ગરબા અને રાસ કરવાના. પતિ દેવને ગમે કે ન ગમે ચિંતા નહી કરવાની. સાથે જરૂર આવે અને પાછળ ખૂણામાં  બેસીને ઉંઘી જાય, બીજે દિવસે નોકરી કરવા જવાનું હોય..

કોને  ખબર એ જમાનાનો એક ‘શેતાની ગરબો’ યાદ આવી ગયો. દરેક વહુને એમ છે કે બધો વાંક,’ મારી સાસુનો છે. હું તો ભોળી ભટાક  છું ‘

તમને તો કદાચ એ ગરબાની ખબર પણ નહી હોય. તો થયું લાવો જણાવું અને હસાવું.

‘મહેંદી લેશું મહેંદી લેશું મહેંદી મોટા ઝાડ.’

એક ડાળ હલાવુ ત્યારે ડાળા હલે ચાર

સૈયર મહેંદી લેશું રે.

“મારી સાસુએ એમ કહ્યું કે વાસીદુ વાળી મેલ

મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે સાવરણી બાળી મેલ

સાસુની સાવરણી બાળી મેલ.’

જુઓ સાસુની આવી મજા ઉડાવવાની. મજા ઉડાવવા ખાતર વાંધો નથી, પણ મન મેલું ન જોઈએ ! ખૂબ તાળીઓ પાડીને આવા ગરબા ગાતા.

વચ્ચેનું બધું યાદ નથી પણ છેલ્લી કડીએ તો માઝા મૂકી હતી.

” મારી સાસુએ એમ કહ્યું કે ગોખમાં દીવો મેલ”

ગોખનો અર્થ કદાચ ખબર ન હોય તો ભિંત માં ચોરસ ગાબડું હોય. તેને ગોખ કહેવાય. ઘણાના જૂના ઘરોમાં આજે કદાચ ભગવાનની મૂર્તિ મૂકેલી જોવા મળશે.

હવે પહેલી પંક્તિ પછીની બીજી પંક્તિ બરાબર સાંભળજો.

” મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે સોડમાં દીવો મેલ સાસુની સોડમાં દીવો મેલ”

“ગોખ બળે સોડ બળે બળે ચૌટા ચાર

મેં ભોળીએ એમ જાણ્યું કે આમ દિવાળી થાય સાસુની આમ દિવાળી થાય”.

હું, રહી ભોળી મને શું ખબર પડે ? આમ ગરબા ગાતા નાચવાની મઝા પડતી.

‘સાસુ’ નામનું પ્રાણી આપણા સમાજમાં બદનામ છે. આજે થાય છે કે “સાસુ એટલે પતિની મા”. એ કઈ રીતે ખરાબ હોઈ શકે ? આ તો આપણા સમાજમાં ચાલી આવતો ધારો છે. બાળકી નાની હોય ત્યારથી, ” આમ નહી કરવાનું. મોટી થઈશ ત્યારે સાસરે જવાનું છે. સાસરીમાં સાસુ હોય, જેઠાણી હોય, નણંદ હોય” !

‘જાણે સાસરું એટલે કારાગાર ન હોય’?

આ તો માત્ર મઝાક ખાતર લખ્યું છે. ૨૧મી સદીમાં  વિચાર શૈલી ખૂબ બદલાઈ ગઈ છે. દુનિયા ખૂબ નાની થઈ ગઈ છે. માનવ ચાંદ પર જઈને પાછો આવી ગયો. એકબીજાને સમજવાનું સરળ બનતું ગયું છે. જૂના રૂઢિચુસ્ત વિચારોને તિલાંજલી આપી છે.

ચાલો નવરાત્રાની મોજ માણીએ. સહુથી પહેલો ગરબો ” નડો ના” ગાઈને શુભ શરૂઆત કરીએ.

 

 

 

 

Advertisements




“ગરબે ઘુમવા આવ” નવરાત્રી ૨૦૧૮

9 10 2018

raas

‘ચાલને અલી, કેમ હજુ તૈયાર નથી થઈ “?

‘હજુ મને અડધો કલાક લાગશે’. ગળામાં ડૂમો ભરાઈ આવ્યો હતો. માંડ મોઢામાંથી શબ્દો નિકળ્યા.

રેવતી ચાલાક હતી. સમજી ગઈ આજે ગૌરીના ઘરમાં કોઈ ધમાલ થઈ છે. કોઈ બોલાચાલી નહી, કોઈ વાસણનો ખડખડાટ નહી. આ તો ભાભી નણંદની રકઝક. મીઠો કલહ ! નાની નણદી જમનીની પરિક્ષા બીજે દિવસે હતી. તેનું ભણવાનું પુરું ન થાય ત્યાંસુધી ભાભી ગૌરી ગરબે રમવા જવાની ના પાડતી હતી.

બધી બહેનપણીઓમાં સહુથી પહેલી ગૌરી ઘરની બહાર નિકળી સહેલીઓના વૃંદને તૈયાર કરી નિકળતી. ગૌરીને ગરબે ઘુમતી જોવી એ એક લહાવો હતો. પરણેલા કે કુંવારા સહુ તેને તાકી રહેતા. તેની લચક ખૂબ મજેદાર હતી. તે ગરબે ઘુમતી ન હતી, હવામાં ફેર ફુદડી લેતી. જરાય આછકલી ન લાગતી. ન કોઈની આંખોમાં આંખો પરોવતી. જો, જીવણ થાક્યો ન હોય અને ગરબે આવે તો તે જોડી શંકર પાર્વતીની જણાતી. નસિબદાર પતિ અને પત્ની  હોય , જેમને સરખો શોખ હોય.

એ ગૌરીએ રેવતીને કહ્યું, “હું હમણા નહી આવી શકું’.

રેવતીનું મોઢું પડી ગયું. કાંઈ બોલી ન શકી. ગૌરીના સાસુમા સામે જ બેઠા હતા. કોઈ હોય તો એમ જ ધારી લે કે સાસુએ જ ના પાડી હશે. પણ અંહી તો બીજું જ નિકલ્યું. જીવણની નાની બહેનની પરિક્ષા હતી. તેને પણ ગરબાનો શોખ. જો ગૌરી ગરબે રમવા જાય તો તેનું ભણવાનું બગડે. વહાલી નણંદબાને કહ્યું જલ્દી પરિક્ષાની તૈયારી કરી લે પછી આપણે બન્ને જણા સાથે જઈશું.

જમની, ગૌરીને ખૂબ વહાલી હતી. કેમ ન હોય. જીવણને એક તો નાની બહેન હતી. ગૌરીને બે ભાઈ હતા. જમની પર જાન છિડકતી.

જમનીએ કહું પણ ખરું , ‘ભાભી તું જા’.

ગૌરી એમ પોતાની લાડલી નણંદને મૂકી જાય તેવી ન હતી. જીવણ, ગૌરીને ખૂબ પ્રેમ કરતો. કેમ ન કરે, ગૌરી બધાનું માન સનમાન જાળવતી અને સહુનો પ્રેમ મેળવતી.

માંડ માંડ જમનીનું બધું ભણવાનું પુરું થયું.

ગૌરીએ દમ મારીને કહ્યું, ‘ તું હવે સાડી પહેરવા ન રોકાતી. ”ચણિયા ચોળી પહેરીને ચાલ.’

ગૌરી ક્યારની તૈયાર થઈને બેઠી હતી. ગરબે ઘુમવાનો લહાવો લેવો હતો. તેને ગરબે ઘુમતી જોવી એટલે આંખની મિજબાની.

આમ જમની, ભાઈ અને ભાભીની લાડલી નણંદ ,ભાભીનો હાથ ઝાલી ભાઈ સાથે ગરબે રમવા હાલી !

ગૌરીનો મનપસંદ રાસ

*******************

હે કાળા કાળા કનજી ને રાધે ગોરી ગોરી
વ્રજની ગોપી ભાન ભૂલીને નાચે ઘેલી ઘેલી
જમુના તીરે ધુમ મચાવે બરસાનાની છોરી
થૈયા  થૈયા થા

રાસ
હે કાનુડો કાળો ને લાગે રૂપાળો
ગોપીઓની સંગે મચાવે હોબાળો
હે જશોદાનો જાયો ને નંદનો લાલો
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

માખણ મિસરીમાં ભરમાતો
છેલ છબીલો સહુને પજવતો
મોરલીના તાને થૈ થૈ નચવતો
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

ભરરે નિંદરથી મુજને જગાડી
વ્રજની વનિતાઓની ગગરી ફોડી
કંસને મારી નગરી મથુરા ઉગારી
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

હે  કાનાના કામણને  રાધાના શમણા
ભવસાગરની ભાંગી રે ભ્રમણા
ગોપ ગોવાળ સંગે ઘરના આંગણમા
મચાવે ધુમ ગોકુળમાં સહુનો દુલારો

*******************************

આંખના પલકારામા વર્ષ પુરું થઈ જાય છે. યાદ આવે છે, ગયે વર્ષે નવરાત્રીની શુભકામના કરી હતી.હજુ ફળી ન ફળી તેનો વિચાર કરું ત્યાં પાછી આંગણે આવી નવરાત્રીએ બારણું ખટખટાવ્યું.

નવરાત્રી એટલે બધી ‘માતા’ને યાદ કરવાનો મંગલ પ્રયાસ! જો કે જે માતાએ જન્મ આપ્યો છે, તેમાં આ સર્વેનો વાસ છે.જન્મદાત્રી માતા સુખી અને ચિંતા રહિત હશે તો યમુના મહારાણી, દુર્ગા, અંબા કે કાલી રાજી જ છે. તેમાં શંકાને સ્થાન નથી. બાકી નવરાત્રીના નવ દિવસ આ બધી ‘માતા’ને પ્રેમે ભક્તિ ભાવથી નિત નવી સામગ્રી દ્વારા રિઝવવાનો ઠાલો પ્રયાસ ખોટો અહંકાર વધારશે. જન્મદાત્રી માતા અને પિતા તેમના કરતા વિશેષ અગત્યના છે.

નવ દિવસના અપવાસ દ્વારા સંયમ અને સાત્વિકતા જરૂર કેળવાશે. દિલમાં ભક્તિનું ઝરણું ખળખળ કરતું વહેશે. ગરબે ઘુમવાનો અનેરો આનંદ પ્રાપ્ત થશે. રાસ રમવાનો અવર્ણનિય લહાવો લેવાશે.

નવધા ભક્તિના નવ પગથિયા ચડવાની સુંદર તક પ્રાપ્ત થશે. મંગલતા પ્રસરશે. શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ રાખી કરેલી ભક્તિ રંગ લાવશે. આપણા દરેક તહેવારો પાછળનો ગુઢાર્થ સમજી તેનું આચરણ કરવાથી સમગ્ર તન અને બદનમાં એક અનોખી લહેરખી ફરી વળે છે. કલકત્તા અને બંગાલ કાલી માતાના ઉત્સવથી ઉભરાઈ ઉઠશે. બંગાલીઓનો કાલી માતા પ્રત્યેનો અનન્ય ભક્તિભાવ ભારતમાં તો ખરો પણ સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધ છે.

ઘણા લોકોને ફરિયાદ કરતાં સાંભળ્યા છે. આ બધું દર વર્ષે આવે છે. ‘ઓ મારા બુધ્ધિજીવી ભાઈઓ અને બહેનો માત્ર એટલું જ કહીશ, ‘દર વર્ષે નહી તો શું દર મહિને આવે ?’તેથી તો આપણા ઉત્સવો, તહેવારોનું ગૌરવ જળવાઈ રહ્યું છે. આ જીવનમાં દરેક મહત્વના, ધાર્મિક તેમજ રાષ્ટ્રના તહેવાર દર વર્ષે જ આવે ! યાદ છે આપણી વર્ષગાંઠ પણ દર વર્ષે આવે છે.

નવરાત્રી દિવાળી આવવાનું રણશિંગુ ફૂંકે છે. મુખ્ય ત્રણ દેવીનું અધિષ્ઠાન થાય છે. ‘દુર્ગામાતા, લક્ષ્મીજી અને સરસ્વતિ’.

દુર્ગામાતા જીવનમાંથી દુર્ગતિ દૂર કરે છે. મનને પાવન કરે છે. શાંતિનું પ્રદાન મોકળે હાથે કરે છે.

લક્ષ્મી, ઐશ્વર્ય  અને ધન અર્પણ કરે છે. કયા માર્ગે આવે છે એ ખૂબ અગત્યનું છે.

સરસ્વતિ વિદ્યાની દેનાર છે. વિદ્યા એટલે માત્ર ધન કમાવા કાજે વિદ્યાપિઠનું જ્ઞાન નહી.પોતાના અંતરાત્માને ઓળખી તેને સતનો માર્ગ ચિંધનાર. વિદ્યા વગરનો માનવી ‘પશુ’ સમાન છે. વિદ્યા દ્વારા વિવેકનું ભાન થાય ચે.

નવરાત્રી દરમ્યાન નવ રિપુ હણવાની કોશિશ કરવી. અહંકાર, ક્રોધ, નિરાશા, ઈર્ષ્યા, સ્વાર્થ, લોભ ,મોહ, મદ, મત્સર આ નવ રિપુ ઓછા વત્તે અંશે દરેકમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તે માઝા ન મૂકે તેનું ધ્યાન રાખવું.

આમ કરવાથી ” વિજયા દશમી” એ રાવણ હણાશે! રામ રાજ્યનું સ્થાપન થશે. ભલે આ વાત પૌરાણિક લાગે. કિંતુ તેમાં આજની તવારિખનું સનાતન સત્ય છુપાયું છે!

પિતા વિના માતા બનવું અસંભવ છે !

નવરાત્રીના ટાણે માતા પૂજનિય છે.

તેની સરાહના અને ઉત્સવ ૯ દિવસ મનાવતા પરમ પિતા પરમેશ્વરને સદા યાદ કરવા !.

નવરાત્રીની શુભ કામના.

 





આજે મારે રમવું છે !{ માઈક્રોફિક્શન)

5 10 2018

 

 

સંદીપની ધિરજ ખૂટી ગઈ. આજે મન મક્કમ હતું. સંદીપ સોલંકી ઘરેથી નિર્ધાર કરીને આવ્યો હતો. કોઈ પણ હિસાબે આજે કોચના મુખેથી ના સાંભળવાની તેની તૈયારી ન હતી.

‘કોચ, હું છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી રમાતી ક્રિકેટની મેચમાં ‘એકસ્ટ્રા’ તરિકે હોવાથી રમ્યો નથી. આજે જીવ સટોસટની રમત છે. તમારે મને રમવા મોકલવો પડશે ! ”

એક મિનિટ તો કોચ અને એમ્પાયર સ્તબ્ધ થઈ ગયા.’ આજે આ મગને પગ ક્યાંથી આવ્યા ‘? સંદીપ ક્યારેય આગ્રહ ન રાખતો. રમવામાં કુશળ હતો, છતાં કોને ખબર કેમ કોચ તેની અવગણના કરતો.

‘અરે, પણ તું છેલ્લી દસ ગેમમાં રમ્યો નથી”.

‘તો શું થયું ‘? આવા સખત જવાબની અપેક્ષા ન હતી.

તેના મનની મક્કમતા જોઈને કોચે તેને રમવાની હા પાડી.

આજની ગેમમાં સંદીપે છેલ્લી ઓવરમાં બધા છક્કા માર્યા. છેલ્લો છક્કો તો તેમની ઘણા રનથી  જીત અપાવી ગયો.

કોચે કૂતુહલતા શમાવવા પૂછ્યું, ‘સંદીપ આજે ખાસ શું હતું. ‘

‘આજે મારા પિતાજી નથી આવ્યાને એટલે’.

‘કેમ આજે નથી આવ્યા ?’

“તેમનો દેહાંત થયો.”

કોચ સર, તેઓ દર વખતે મને સાથ આપવા આવતા હતા. ગયા શુક્રવારે ગુજરી ગયા. આજે સોમવારે તેઓ મારી મેચ નિહાળી રહ્યા છે.

તેમણે છેલ્લા દસ વર્ષથી અકસ્માતને કારણે આંખો ગુમાવી હતી.  !





૧૫૦ વર્ષ *****શૌર્ય શોધે ઈલાજ

2 10 2018

૨, ઓકટોબર ૨૦૧૮ આજે આપણા પૂજ્ય બાપુની ૧૫૦મી વર્ષગાંઠ છે. માનવામાં આવે છે,

આટલા બધા વર્ષો થઈ ગયા ?

**

૨જી ઓક્ટોબર,

આજે આપણા ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન લાલાબહાદૂર શાસ્ત્રીજીનો પણ જન્મ દિવસ છે.

**

બન્ને મહાન વ્યક્તિઓ એક જ દિવસે જનમ્યા હતા. તેમના જીવનમાંથી કશું ક પણ ગ્રહણ કરીશું

તો આ જન્મ સફળ થઈ જશે.

*******************************************************************************

 

આવો સુંદર દિવસ હતો. શૌર્યએ પોતાનો નિર્ધાર માતા તેમજ પિતાને જણાવ્યો.  સ્વપનું સાકાર કરવાનો દિવસ આવ્યો. દેશને માટે ફના થવાનો પ્રસંગ ઉભો થયો. શૌર્ય માતા અને પિતાનો લાડકો હતો. ૨ વર્ષ પહેલાં માયામાસીનો એકનો એક દીકરો માતા તેમજ પિતાનું વચન ઉથાપીને જ્યારે લશ્કરમાં જોડાયો ત્યારે માએ રોકકળ કરી મૂકી. ખબર નહી જન્મતાની સાથે ફોઈબાને કેવી રીતે ખબર પડી કે મારા ભત્રિજામાં નામ પ્રમાણે ગુણ હશે ?

‘બેટા તું મારો એકનો એક દીકરો, તું જઈશ તો અમે નોંધારા થઈ જઈશું ”

સાંભળે તો શૌર્ય શાનો ?

“મમ્મી તે મારું નામ શૌર્ય પાડ્યું છે, તો હવે કેમ પાછા પગલાં ભરે છે” ?

‘બેટા મમ્મીએ નહી ફોઈબાને ગમતું નામ હતું,આ તેમની પસંદ છે’ !

ગમે તેમ કરીને માયા મમ્મીને મનાવી લીધી. મંગળદાસ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતા. લશ્કરની તાલિમ લેતા બે વર્ષ નિકળી ગયા. સમય મળ્યે શૌર્ય  ઘરે આવતો. જ્યારે ઘરે આવતો ત્યારે માયા મમ્મી દિવાળી ઉજવતી. માને કહેતો ‘જો હું પાછો આવ્યો. તું જરાય ચિંતા કરતી નહી. ‘

માયાનો શ્વાસ હેઠો બેસતો. ધીમે ધીમે પિગળી ગઈ હતી. શૌર્યનું શરીર ખૂબ કસાયું. તેના આખા દીદાર ફરી ગયા. શિસ્તનો આગ્રહી થઈ ગયો. પ્રધાન મંત્રી મોદીજીના રાજ્યમાં બરાબર દેશભક્તિનો રંગ  લાગ્યો હતો. બાકી વાણિયાનો દીકરો લશ્કરમાં જોડાય  !

‘વો કહેતા ભી દિવાના ઔર સુનતા ભી દિવાના’ !

આ વખતે શૌર્ય પાંચ દિવસની રજા ભોગવીને પાછો જતો હતો ત્યારે માયામાસીના પેટમાં ફાળ પડી. કદાચ હવે દીકરાનું મોઢું જોવા નહી પામું.

‘મમ્મી મને કાંઇ નથી થવાનું’ કહી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લઈને શૌર્ય ઘરેથી નિકળ્યો.

પાકિસ્તાને ,કાશ્મીરમાં ખૂબ ઘાલમેલ કરી હતી. પથ્થર મારો એકદમ સામાન્ય થઈ ગયો હતો. બહેન દીકરીઓ તો ઠીક પુરૂષ માણસ માટે પણ ધોળે દિવસે ઘરની બહાર નિકળવું ખતરાથી ખાલી ન હતું . જો દીકરીઓ નિકળે તો તેમનું અપહરણ કરી તેમના પર જુલમ ગુજારતા. દીકરી પાછી આવે ત્યારે સમજી લેવું તેના પર જોર જુલમ થયો છે. નક્કી તેનું શિયળ ભંગ થયું છે. આવા વાતાવરણ માં માનવ શ્વાસ પણ કૈ રીતે લૈ શકે ? માનવીની માનવતા નેવે મૂકાઈ ગઈ હતી. હિંદુઓ તો ઠીક મુસલમાનો માટે પણ ઘરની બહાર નિકળવું ખતરાથી ખાલી ન હતું..

જ્યારે ગોળીબાર થાય ત્યારે મુસલમાન વધારે હોવાથી તેમનો જ કચ્ચર ઘાણ નિકળતો. પથ્થર મારો તો સાવ સામાન્ય હતો.

આવા સંજોગોમાં મોદી સરકારને કાશ્મીરમાં ઈમરજન્સી લાવવા વગર બીજો કોઈ ઈલાજ ન હતો. શૌર્યની શૂરવીરતાને કારણે તેનો નંબર પહેલી ટોળીની પસંદગીમાં લાગી ગયો. તેની છાતી ગજ ગજ ફુલી રહી.  જે કામ માટૅ માથે કફન બાંધીને નિકળ્યો હતો તે સુવર્ણ તક તેને પ્રાપ્ત થઈ હતી. મોદીજીની  દેશ પ્રત્યેની નિષ્ઠાએ ઘણા જુવાનોને જીવવાની દિશા સુઝાડી છે. શૌર્ય તેમાનો એક હતો. કાશ્મિર જઈ તેની રમણિયતાને આંખોથી પી રહ્યો. આવા સુંદર પ્રદેશમાં ચાલતી કરૂણ અને આઘાતજનક પરિસ્થિતિ તેના હૈયાને હચમચાવી ગઈ.

જીવનમાં આ પ્રથમ સુવર્ણતક તેને સાંપડી હતી જે તેણે ઝડપી લીધી.  દેશભક્તિમાં રંગાયેલું તેનું તન અને મન ભારતમાતાને ચરણે ધરી પોતાની ફરજ બજાવી રહ્યો. એક રાતના ખબર નહી કેમ એને કાને કણસતી એક સ્ત્રીનો અવાજ પડ્યો. ધીરે ધીરે એ દિશામાં આગળ વધ્યો. શિયાળાની ઠંડી રાતના તે બે હાથ છાતી પર રાખીને પોતાની લાજ ઢાંકવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી.

સરહદ પર જવાવાળો જવાન કોઈ કોંગ્રેસ, બી જે પી કે સમજવાદી નથી હોતો. એ ભારતમાતાની રક્ષા માટે બલિદાન આપવાવાળો કોઈ માનો સુપુત્ર છે. શૌર્યએ અવાજ સાંભળ્યો. ધર્મ કે મજહબ એ શબ્દથી તેને કશું લાગે વળગે નહી. ભારતમાતાની સુરક્ષા, નાગરિકોની સેવા એ તેનો ધર્મ હોય છે.  ઠંડીથી બચવા પહેરેલું જેકેટ કાઢીને એણે પેલી સ્ત્રીને આપ્યું. પ્રજાનું રક્ષણ કરનાર શૌર્યને એની ચિંતા ન હતી કે એ સ્ત્રી હિંદુ છે કે મુસલમાન ! એણે ‘તે સ્ત્રી’માં સમગ્ર સ્ત્રી જાતિનું દર્શન થયું. જેની ભર બજારે લાજ લુંટાઈ હતી.

આ જગ્યાએ પોતાની મા અથવા બહેન હોત તો? એ પ્રશ્ન તેના દિમાગમાં સળવળી ઉઠ્યો. કણસતી સ્ત્રીને પોતાની જીપમાં બેસાડી પોલિસ થાણે લઈ ગયો. શૌર્ય બેચેન હતો. સ્ત્રીની ઉમર ૨૦ યા બાવીસથી વધારે ન લાગી. તેને સ્ત્રી કહેવી યોગ્ય ન લાગ્યું. કોઈ યુવતી હતી. તેના પર બળાત્કાર કરીને લુચ્ચા લફંગાઓ ભાગી ગયા હતા. ગાડીમાંથી તેને ફેંકીને મરવાને વાંકે છોડી ગયા હતાં.

પથ્થર મારો સાવ સામાન્ય હતો. વરસતા પથ્થરોની વર્ષામાં કામ કરી રહ્યા. એ તો જવાનોના નસિબ સારા કે હજુ સુધી શૌર્યની સાથે આવેલાં કોઈ ઘાયલ થયા ન હતાં.  શૌર્ય જ્યારે તેને જીપમાં બેસાડી લાવ્યો ત્યારે થોડી શરીરમાં ગરમી આવવાથી એ યુવતી વાત કરી રહી હતી. તેની મા બિમાર હતી તે દવા લેવા નિકળી હતી. ક્યાંથી અચાનક ગાડી આવી ને તેને જબરદસ્તીથી ગાડીમાં ખેંચીને બેસાડી. લગભગ એક કલાક ગાડી ચાલી હશે. કોઈ અજાણ્યા ખંડેર જેવી જગ્યામાં તેને લાવ્યા હતાં. ત્રણેક ખુસડ જેવા માણસો હતાં. ઉર્દુ ભાષા બોલતા હતા,

ફાતિમા હવે એકદમ ચૂપ થઈ ગઈ હતી. તેને થયું અમારા જ બંદા આવું કામ કરવાના હોય તો ધા ક્યાં નાખવી ? અંધારાને કારણે તેને કોઈનું મોઢું ઓળખાય એવી શક્યતા ખૂબ ઓછી હતી. પોલિસ સ્ટેશન આવે ત્યાં સુધીમાં શૌર્યએ તેની પાસેથી ઘણી બધી વાત કઢાવી.

ફાતિમાને લાગ્યું એ લોકો આતંકવાદી હતા. પાકિસ્તાનના હતા અને ભારતના કાશ્મિરમાં ઘુસી આવ્યા હતા. કાશ્મિરમાં અરાજકતા અને અશાંતિ ફેલાવતા હતાં. શૌર્યને અનુભવ થયો હતો. કાશ્મિરમા રહેતી પ્રજા ખૂબ પ્રમાણિક હતી. તેમને આ દંગા ફસાદ જરા પણ પસંદ ન હતાં.

ફાતિમાને તેનું બયાન લઈ સરકારી હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવી. હરણીની માફક ફફડતી ફાતિમાની ડોક્ટરી તપાસ કરવામાં આવી. શૌર્યના હાથમાં આ કેસ હતો એટલે એણે અથથી ઈતિ. સુધીની બધી વાતની નોંધણી કરાવી. બધું કામ પતાવી ફાતિમાને ઈજ્જતભેર તેને ઘરે પહોંચાડી.

આતંકવાદીઓને ખબર પડી ભારતના એક હિંદુ સિપાઈએ ફાતિમાને ઈજ્જત ભેર  તેને ઘરે પહોંચાડી. બીજે દિવસે શૌર્યનું પગેરું શોધી તેનું નિકંદન કાઢવાનું નક્કી કર્યું.આખો દિવસ શૌર્ય કામકાજમાં ગુંથાયેલો હતો. રાતના ઘરે જતી વખતે તેની જીપ પર બોંબ નાખી ભાગી છૂટ્યા.

આ બધા ગદ્દારો આપણા દેશના નાગરિક નથી એ શૌર્ય બરાબર જાણતો હતો. ્તેમને પૈસા અને માર્ગદર્શન બહારથી આવતું હતું. એ તો શૌર્યના નસિબ સારા કે જીપમાંથી ઉછળીને દૂર પડ્યો. ઘાયલ થયો હતો. મદદ આવી પહોંચી અને હોસ્પિટલ ભેગો થયો. પાછા પગ પર ઉભા રહેતાં છ મહિના નિકળી જશે ! હોસ્પિટલની ખાટ પર પડેલો  શૌર્ય આ સમસ્યાનું સમાધાન શોધવામાં મશગુલ રહેતો !

શૌર્યએ નોંધ્યું હતું, કાશ્મિરની પ્રજા ખૂબ શાંતિની ચાહક છે. આ આતંકવાદના હુમલાથી ત્રાહિમામ પોકારી ગઈ છે.  ઈલાજ ??????????

 

 

 





ઠેર ના ઠેર

17 09 2018

 

યાદ છે એક રાતના ઘાંચી ખૂબ થાકેલો હતો. સવારના પહોરમાં તેલના ચાર ડબ્બા જોઈતા હતા. તેણે બળદને ધુંસરીએ બાંધ્યા પણ બીજી બાજુ ઘાણીને બાંધવાનું ભૂલી ગયો. બળદ આખી રાત ગોળ ગોળ ફરતો રહ્યા .સવારે ઘાંચી આવીને જુએ તો એક ટીપું તેલનું નિકળ્યું ન હતું. રાતના દારૂના નશામાં તેને ભાન રહ્યું ન હતું. સવારે નશો ઉતરી ગયો હતો. બળદને ટીપે તોય કોઈ ફાયદો ન હતો. એમાં બીચારા બળદનો શો વાંક ? તેલ ન મળ્યું એટલે ઘાંચીએ બળદને ભૂખ્યો રાખ્યો. ગુસ્સો કોના પર કાઢે ? અબૂધ મુંગા જાનવર પર ? ઘાંચી ભાઈ ઠેર ના ઠેર . તેલ નિકળ્યું નહી, ને પૈસા મળ્યા નહી !

માનવ સ્વભાવ એવો છે કે દુઃખ પડે ત્યારે બકરી જેવો થઈ જાય. સુખના સમુદ્રમાં હિલોળાં લેતો હોય ત્યારે રાવણ કરતાં વધારે અહંકારી થઈ જાય. સમત્વનું કે સમતાનું નામોનિશાન મિટાવી દીધું છે. માત્ર પોકળ વાતો, મોટી મોટી કરે છે.  અરે આપણો દેશ ,’પુરૂષ પ્રધાન દેશ’ છે. એ બહાનું બનાવી આજે સ્ત્રીઓ એ બેફામ વર્તન કરવાનું શરું કર્યું છે. એમાં સ્ત્રીનો વાંક કાઢવો તેના કરતાં નાની બાળાના ઉછેરમાં ધરખમ ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. કોઈવાર પુરૂષ  મુખ્ય પાત્રમાં તો વખત આવે સ્ત્રી, આપણે રહ્યા ‘ઠેર ના ઠેર’ !

સ્ત્રી અને પુરૂષના બંધારણમાં કુદરતે જે ફેરફાર રચ્યો છે, તેનો ઈન્કાર કરવાની કોઈનામાં તાકાત નથી. ” શામાટે સ્ત્રીને પુરૂષ સમોવડી થવું છે “?

અરે “સ્ત્રીઓ”, બરાબર સાંભળો, ‘તમારું મહત્વ અને સ્થાન પુરુષ કરતાં અનેક ગણું ઉંચું છે. તે વિચારી હરખો ! તમારે તે પૂરવાર કરવાની કોઈ જરૂર નથી.  જે તમે કરી શકો છો તે કોઇ પુરુષમાં તાકાત નથી કરવાની.  ખાલી આંધળી દોટ શાને મૂકી છે ?  ૨૧મી સદીની સ્ત્રી પુરુષ કરતાં અનેક દિશામાં આગળ નિકળી ગઈ છે.’ પોતાના અભ્યાસ અને કાર્યક્ષેત્ર દ્વારા.

‘આ કઈ પ્રતિસ્પર્ધામાં તમે હિસ્સો લઈ રહ્યા છો  ‘?

“તમને શું પુરવાર કરવાની તમન્ના છે “?

આપણી સંસ્કૃતિમાં કહેવાય છે,’ સ્ત્રી (માતા) બાળકની પ્રથમ ગુરૂ છે’. હવે એ ગુરૂ જ્યારે ભટકી જાય તો બાળકની પ્રગતિ, તેના સંસ્કારની જવાબદારી સફળતાપૂર્વક કોણ પાર પાડી શકે ?  શામાટે સ્ત્રીના મગજમાં ઠસાવવામાં આવ્યું છે કે બાળક ઉછેરવા એ  તેનો ધર્મ નથી ! જે બાળને આ ધરતી પર લાવવાનું અણમોલ કાર્ય સ્ત્રી કરી રહી છે. તો પછી તેના ઉછેરની જવાબદારી તેણે પ્રેમ પૂર્વક લેવી જરૂરી છે. તેમાં નાનમ નથી. એ તો ગર્વની વાત છે.

નહી કે બાળકને “નેની યા ડૅ કેરમાં મૂકી ‘ કમાવા જવાની જરૂરત છે !

આ ૨૧મી સદીમાં પણ આપણી વિચાર શૈલીમાં ફરક નહી જણાય તો પછી પથ્થર પર પાણી છે. ભારત જવાનું હમેશા મન થાય એ સ્વભાવિક છે. ત્યાં જઈ જુવાન દીકરીઓને મળવાનું. માત્ર શહેરની નહી . આજુબાજુના ગામડાઓની અથવા નાના શહેરોની. તેમનામાં ઉછળકૂદ કરી રહેલી જુવાની જોવાની મઝા આવે.

આજે પેલી સુહાની આવી, ભાવનગર મિત્રને ત્યાં ગઈ હતી. બે બંગલા છોડીને રહેતી હતી.

‘આન્ટી મને તામારા અમેરિકાની વાતો કહોને ‘?

‘બેટા મને તારી વાત સાંભળવામાં રસ છે’.

‘તો ચાલો હું કહું. મેં બે મહિના પહેલાં એમ.બી. એ. કર્યું . બસ હવે કોઈ જુવાન છોકરો મળે તેની સાથે પરણી જવાનું. જો પરણ્યા પછી સાસરીવાળા હા પાડૅ તો નોકરી કરવાની’.

આન્ટી અમે રહ્યા લુહાણા. અમારામાં તો દીકરો ભણેલો હોય તો તેના ‘ભાવ બોલાય.’

આ ‘ભાવ બોલાય’, શબ્દ સાંભળીને મારા કાન ચમક્યા. ‘ભાવ બોલાય એટલે શું”?

આન્ટી જો છોકરો ડોક્ટર હોય તો બે લાખ, એંજીનિયર હોય તો એક લાખ એવી રીતે.

‘આ ભણેલા છોકરાઓ પણ માતા પિતા કહે એ માને છે?

હવે આવી વાતો સાંભળીને ખૂન ખોળી ઉઠે ! માતા અને પિતાને સમજાવવાની જવાબદારી બાળકોની છે. લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બંધાતા પહેલાં આવા હીણ કાર્યનું આચરણ ! ખરેખર અરેરાટી આવે છે. ક્યારે આપણો યુવાન વર્ગ ‘સત્ય’ માટે ઉભો થઈ અવાજ કાઢશે ! આજે ભારતની છોકરીઓ ચાંદ પર જઈ આવી. જાન ગુમાવ્યા. છતાં પણ આવી હાલત.

“ઠેર ના ઠેર” કહેતાં પણ લાજ આવે છે ! આ તો અધોગતિ તરફનું પ્રયાણ છે !

ખબર છે,  આપણું ‘ભારત’ ગામડાંઓમાં વસે છે. ભારતના ગામડૅ ગામડે ટેલિવિઝન આવી ગયું છે. એમ ન કહેશો કે અમે દુનિયાથી અજાણ છીએ. અરે, દુનિયા ગઈ ઝખ મારવા, તમારો અંતરાત્મા શું કહે છે ? તમારે ત્યાં પણ દીકરીઓ હશે ? ન હોય તો તમારા ભાગ્ય. પણ કેમ વિસરો છો, દીકરાને જન્મ આપનાર માતા એક જમાનામાં કોઈની લાડલી દીકરી હતી. તમને યાદ નથી આવતું તમારા માતા અને પિતા પર શું વિત્યું હતું ?

એક વાત લખ્યા વગર નથી રહી શકતી, “તમારી સાસુએ કદાચ તમને “ત્રાસ” આપ્યો હશે એટલે તમે આજે વ્યાજ સહિત વસૂલ કરો છો? “જાગો” આ તો ભગવાને અવસર આપ્યો તમારી અસલિયત સાબિત કરવાનો. તમે માનવ છો એ સહુને જણાવવાનો ! તમારી “માણસાઈ” મરી પરવારી નથી !

આજકાલ અમેરિકામાં રહીને મોટા થયેલા છોકરાઓ ભારતની કન્યા પરણીને લાવે છે.  બસ થઈ રહ્યું , અંહી આવીને તેમને પાંખો આવે છે. ગયા અઠવાડિયે એક લગ્નમાં ગઈ હતી. ૩૦ વર્ષથી પરણીને આવેલીનો દીકરો પરણતો હતો. માતા, પિતા ,ભાઈ અને બહેન બધા લગ્નમાં ભારતથી આવ્યા હતા.  એનો પોતાનો ભાઈ અમેરિકા આવ્યો ત્યારે ૯ વર્ષ સુધી બહેન અને બનેવીના રાજમાં પડ્યો પાથર્યો રહ્યો હતો. સજ્જન બનેવીએ એક પૈસો લીધો ન હતો. લગ્ન વખતે સહુને ભેટ સોગાદ આપી. એકની એક નણંદબાને કાંઈ નહી ! શું  આવા માતા અને પિતાના સંસ્કાર છે ! સહ્રદયી નણંદ કશું બોલી નહી. પ્રેમથી ભાઈ અને ભાભીનો પ્રસંગ ઉજાળ્યો. આ છે અમેરિકાના ભારતિય સંસ્કાર. ભારતની સાધારણ યા પૈસાવાળી બધી સરખી.   મોટેભાગે તેમાં માતા ભાગ ભજવતી હોય છે. પરણેલી દીકરી શામાટે પોતાનું દિમાગ ચલાવતી નથી.. યાદ રહે આ, ‘ ૨૧મી’ સદી છે.

હરી ફરીને આ ચવાઇ ગયેલા વિષય ઉપર લખું છું ત્યારે દિલમાં ટીસ ઉઠે છે. પણ સમાજમાં આના સિવાય કાંઇ દેખાતું નથી. આજકાલની ભણેલી, આધુનિક છોકરીઓ પણ આ વિષચક્રમાં ફસાયેલી જોઈને દર્દનો અહેસાસ થાય છે. અરે, બાળકોને સાચું શિક્ષણ આપો. તમારો પરિવાર તમારી મરજીથી સુંદર રીતે કંડારો. માતા અને પિતાની જરૂરત લાગે ત્યાં સહાય લો. બાકી બાળકો તમારા , પતિ અને પત્ની તમે એકબીજાના બાકી બધા પરાયા. તમારી ચોખટમાં કોઈને પગપસેરો કરવાની પરવાનગી શાને આપો છો ?

યાદ રાખજો અંતરાત્મા ક્યારેય જુઠું નથી બોલતો !

જ્યાં પૈસાની રેલમછેલ છે ત્યાં નજારો થોડો અલગ છે. આખરે  દીકરીઓ અને દીકરાઓ વચ્ચે ભેદ ક્યાં સુધી રાખીશું ? આપણે ચાંદ પર જઈએ કે ગમે તેટલા આધુનિક ગણાઈએ રહ્યા, “ઠેર ના ઠેર ” !

ચારે બાજુ નજર કરો છાશવારે છૂટાછેડાના કિસ્સા સંભળાયછે. તમે નહી માનો  ઉનાળાની રજામાં મારી મિત્ર ભારતથી આવી હતી.

“અરે યાર શું કહું મારો દીકરો પરણવાની ના પાડે છે”.

મેં કારણ જાણવા પૂછ્યું ,તો કહે,’ એના ચારેય મિત્રોએ લગ્ન પછી છૂટાછેડા લીધા’ !

છે ,તમારી પાસે  આનો જવાબ ?

હવે તો આપણે કોઈ જાતિની, કોઈ પણ દેશના છોકરા અને છોકરી સાથે લગ્ન કરીને શાંતિથી જીવન વિતાવી શકીએ છીએ. મારી નજર સામે બેથી ત્રણ શાદી સુધા વ્યક્તિઓ છે જેઓ ૫૦ વર્ષથી આંતરરાષ્ટ્રિય લગ્નનો લહાવો માણી રહ્યા છે.

એક કદમ આગળ વધીને કહીશ ઃછોકરો ,છોકરાને અને છોકરી છોકરીને પરણીને પણ સુખી થાય છે. સુખ શેમાં શોધો છો? અરે અંદર નજર નાખો ‘તમારી અંદર આરામથી પલાંઠી વાળીને બેઠું છે”. ખોટી ભાગમભાગ ન કરો . આ જીવન શું છે ? જાણો છો ?

“પ્રથમ અને અંતિમ શ્વાસ વચ્ચેનો ગાળૉ” !

હવે એ સમયનું કોઈ માપ ખરું ?

કેટલાં વર્ષો?

કેટલા મહિના?

કેટલા દિવસો?

કેટલા કલાકો ?

કેટલી પળો ?

જરા વિચારો અને અમલમાં મૂકો. પ્રગતિના સોપાન સર કરો. સમય હાથમાંથી સરી જાય છે. ભલે અમેરિકાએ ‘સિટિઝનશીપ આપી” અંહી બોડિયા બિસ્તરા બાંધીને કાયમ નિવાસ નથી !





જિંદગીભરનો ઉનાળો દીધો.

9 09 2018

 

ઉનાળાની ઋતુ એટલે સૂરજ સાથે પ્રણય. જેને કારણે ધરતી ગાઈ ઉઠે ,ઝૂમી ઉઠે ઝળહળી ઉઠે. સમસ્ત વાતાવરણ ઝળંહળાં થયેલું વર્તાય. સૂરજ ઉગે પણ વહેલો અને આથમે પણ મોડો.  બગિચામાં લટાર મારવાની ત્યારે મઝા આવે જ્યારે સૂરજદાદા ક્ષિતિજેને આલિંગવાની ઉત્કંઠા દાખવતા હોય.  જેમ ‘અતિસર્વત્ર વર્જયેત’. જિંદગીભરનો ઉનાળો કદાચ  પોતે પણ પરસેવાથી લદબદ થઈ જાય તો નવાઈ ન પામશો. કિંતુ ઉનાળો આવે અને જ્યારે ધોમ ધખતો તાપ તેમજ ગરમી ૨૪ કલાક આંટા મારે   ત્યારે એવી લાગણી જરૂર ફેલાય.

‘અરે, આ જિંદગીભરનો ઉનાળો ‘ દઈ સર્જનહારે કોના પર કોપ વરસાવ્યો છે. હવે એમાં સર્જનહારનો શો દોષ. માનવનો સ્વભાવ છે, ઠંડીમાં ઠુઠવાય તો પણ હેરાન. વરસાદની હેલીમાં પલળે તો પણ કોપે અને ધોમ ધખતા ઉનાળામાં તપે તો તેના દિમાગનો પારો સાતમે આસમાને પહોંચી જાય.

જો ઉનાળો, ચોમાસુ અને શિયાળો ન હોત તો કેવી રીતે ખબર પડત ક્યારે ખેતરમાં બીજ રોપવાના, ક્યારે ઉભા મોલને માણવાનો અને ક્યારે તેને લણવાનો ?  કાયમનો ન ઉનાળો સારે કે ન ચોમાસુ ! કાયમ ઠંડીમાં થર થર ધ્રુજવાનું કોને ગમે ? આ તો પેલો સર્જનહાર છે ને તે બધું સમતોલ રાખે છે !

પેલા કિસન અને ગૌરીને જોયા ? ધોમ ધખતા ઉનાળામાં આંબાના ઝાડની છાયામાં કેરી ખાઈ રહ્યા છે. ગોટલો તો હાથમાંથી છૂટતો જ નથી. બસ ‘અંબાલાલની દીકરીને બચ્ચીઓ કરતાં ધરાતા જ નથી”. તેમને ક્યાં ઉનાળાની બળબળતી બપોર હેરાન કરે છે.  ગૌરીએ  પોતાનો બચુ અને કિસને બબલી પાછળ બાંધ્યા છે. વારે વારે જોઈને સંતોષ પામે છે કે બન્ને બચુડાને તાપ તેમ જ ગરમી હેરાન નથી કરતાંને ? ગામડા ગામના કિસાન તેમને ન ટાઢ નડે ન શરદી. રૂમઝુમ વરસતો મેહુલિયો તેમને ખૂબ પ્યારો. ઉનાળામાં જ્યારે ઉભો મોલ હરખે ત્યારે તેમનું શેર લોહી ચડે.

આ ઉનાળે પાક તો સારો ઉતર્યો હતો. પણ ગયે વરસે પેલા શાહુકારના થોડા પૈસા બાકી રહ્યા હતા તે આવીને આંગણે ઉભો હતો. ગૌરી ગુસ્સાની મારી લાલ પીળી થઈ રહી હતી. કિસનો બે ચોપડી ભણેલો હતો. તેને થોડો હિસાબ કિતાબ ગણિતમાં ભણ્યો હતો તે યાદ હતું. શાહુકારને મચક દેતો નહી.

શાહુકારને એમ કે આ અભણ કિસાન છે, ઉઠાં ભણાવીને ખળામાંથી બધું અનાજ ઉસેટી જઈશ. કિસન એકનો બે ન થયો. ગૌરી બહુ જાણતી નહી પણ એટલું તો એ  પણ સમજતી કે થોડા પૈસા હાટુ આટલું બધું અનાજ લેવાનો શાહુકારને કોઈ હક્ક નથી. શાહુકાર એમ ગાંજ્યો જાય તેવો ન હતો. સાચને આંચ ન આવે એ કિસન જાણતો હતો.

ભલું થજો તેનો લંગોટીયો મિત્ર હમણા ઉનાળામાં કેરીની મઝા માણવા શહેરમાંથી ગામડે આવ્યો હતો. શહેરી દોસ્ત ગોપાલની તો આખી સિકલ બદલાઈ ગઈ હતી.  શહેરના હવાપાણીએ તેના રંગ રૂપ ખિલવ્યા હતા. કિસન અને ગૌરી તેના બાળપણના મિત્રો. પ્રેમ એવોને એવો રહ્યો હતો. કિસન અને ગૌરીના ખેતરની ‘કેરી’ની મઝા માણતો.

કિસને, ગોપાલને બોલાવ્યો અને પેટછૂટી વાત કરી. ગોપાલ કહે,’ હું છું ને,  તારા એ શાહુકારના બચ્ચાને,’ પાંદડે પાણી પાઈશ”. ગામડા ગામમાં બાળપણ ગુજર્યું હતું, એ ગોપાલને બરાબર યાદ હતું. શાહુકાર આમ ખુલ્લે આમ લુંટ ચલાવે તે સહન ન થયું. પોતાના મિત્રને તેમજ ગામના બીજા ચારેક કુટુંબને મદદ કરવાનો પાક્કો નિર્ધાર કર્યો. આ ગામનું પાણી પીને મોટો થયો હતો.

કિસને, શાહુકારને આજે ઘરે બોલાવ્યો હતો. ફળિયામાં વડલા હેઠળ ખાટલો ઢાળ્યો , સરસ મજાનું નવી માટલીનું ઠંડુ પાણી પિવડાવ્યું. પોતાની વાડીની કેરી કાપી ખાવા માટે ધરી. કેરીનો સ્વાદ શાહુકારની દાઢમાં રહી ગયો. તેણે પોતાનો નિર્ણય પાકો કર્યો.

‘આજે તો આ બધી કેરી ઘર ભેગી કરવી છે’.

ઉનાળાની ઋતુ અને બળબળતી બપોર, આખા દિલમાં ટાઢક ફેલાવી ગઈ. કિસન અને ગૌરીના ખેતરની કેરીનો સ્વાદ તેના અંગ અંગમાં પ્રસરી ગયો.

શાહુકાર હળવેથી બોલ્યો, ‘ચાલો હવે હિસાબ માંડું. ‘ કિસને હા પાડી. ગોપાલ ઘરમાં હતો. બધી વાતો ધ્યાનથી સાંભળતો. કેરી ખાધા પછીનું શાહુકારનું મોઢું જે ખીલી ઉઠ્યું હતું તે તેણે નરી આંખે નિહાળ્યું હતું. શાહુકારના બદ ઈરાદાથી તે વાકેફ હતો. જ્યારે તેણે હિસાબ ચોખ્ખો કર્યો અને આંકડો કિસનને બતાવ્યો ત્યારે, જાણે એરૂ આભડ્યો હોય એમ કિસન કુદયો.

અચાનક બારણા પાછળથી ગોપાલ દેખાયો. શાહુકારને ખબર હતી, ગોપાલ હિસાબ અને કિતાબનો એક્કો છે. જેવો ગોપાલ બહાર આવ્યો તેવી શાહુકારે વાણી દ્વારા બાજી પલટી નાખી.

‘અરે, કિસન ભાઈ તમારી સાથે અવળચંડાઈ ન થાય’.

‘તો, બોલો તમને કેટલા પૈસા દેવાના’?

શાહુકાર તો વાઢો તો લોહી ન નિકળે એવો થઈ ગયો.

‘તમે જે સરભરા કરી. મારા બાળકો હાટુ આ બે કેરીના કરંડિયા દીધા તેમાં બધુ આવી ગયું’.

કિસને કહ્યું,” તો લખો, હું સહી કરી આપું. તમે જે બોલ્યા તે અક્ષરસઃ લખો”.

ગોપાલ,’ તું સાક્ષીની સહી કર’. કાલે ઉઠીને આ શાહુકારનો બચ્ચો ફરી ન જાય. ‘

ગૌરી અંદરથી કાચી કેરીનું તાજું સરબત બનાવીને બધા માટે લાવી. બચુ અને બબલી માને ધાવીને હમણાં જરા શાંત થયા હતાં. કિસનાને, ગૌરી પર ખૂબ પ્રેમ એકી હારે બે બાળકો દઈ તેને ખુશ કર્યો હતો.

કોણ કહે છે, ‘જિંદગીભરનો ઉનાળો’ શામાટે ઈશ્વરે બનાવ્યો હશે?’ અરે આ તો ખુલ્લા દિલે પોતાનો પ્રેમ વહેંચી પેલો સાત ઘોડાનો અસવાર લટાર મારવા નિકળ્યો છે. કેરી દ્વારા અમૃતનું પાન કરાવે છે.

 

 





નંદ ઘેર આનંદ ભયો ૨૦૧૮

2 09 2018

 

નંદ ઘેર આનંદ ભયો જય કનૈયાલાલકી . આવો આજે ખુશીમાં શામેલ થવા.

કાના તારી પાસેથી જેટલું શિખીએ તેટલું ઓછું છે ! બસ તારા હોઠો પરનું મુસ્કાન અને તારી ચંચલ આંખોનું માધુર્ય નિહાળીએ કે સઘળા દર્દ ગાયબ. કોઈ ફરિયાદ ટકી શકે જ નહી.

કારાગારમાં જન્મ , માતા અને પિતાથી વિયોગ, ગોકુળમાં યશોદા અને નંદબાબાને ત્યાં આગમન. ્કરવી હોય તો કેટલી ફરિયાદ આ કાનો કરી શકે. છતાં પણ તેનું વદન કમળ જેવું ,સદા મલકતું. ક્યારેય કોઈ ફરિયાદ નહી. જે મળે તેમાં ખુશ, માખણ અને મહીડાની ચોરી કરી ગોવાળિયાઓની સંગે મચાવે ધુમ.

દેવકી અને વાસુદેવન શું ગુન્હો હતો? એ તો પેલી આકાશવાણીથી દોરવાઈ ભાન ભૂલેલો કંસ મામો સગા ભાણિયાના જીવ નો તરસ્યો હતો. જનમ ધર્યો ત્યારથી બધા એના જીવના તરસ્યા હતા. પુતના માસી, કહેવાય છે માસી અને મામા ખૂબ વહાલા લાગે. પત્નીના પિયરના હોય ને એટલે ! એ જ તો એના જીવના તરસ્યા હતા.

હા, આ બધી વાતોથી આપણે સહુ પરિચિત છીએ. એ બધું બાળકોને ગમે તેવું છે. ચાલો જરા એની ઉલટ તપાસ કરીએ. શું ગોકુળ છોડ્યું ત્યારે ગોપીઓને વિરહ થયો ? કાનાને કાંઇ નહી થયું હોય  તે પણ કહેતો હતો, ‘ઉદ્ધવ મન ગોકુળ તન મથુરા’ !

રાસ લીલા કરી, માનુની રાધાની સંગે પ્રીત જોડી તેને પણ ત્યજી,  વસાવી સોનાની દ્વારકા ! રૂકમણી અને સત્યભામા તેમજ બીજી પટરાણી હતી, ૧૬૦૦૦, રાણીઓનો ઉદ્ધાર કરી દ્વારકા લાવ્યો. સુભદ્રા જ્યારે અર્જુનને પરણી તેની સાથે ગઈ ત્યારે તેને બહેનનો વિરહ વેઠ્યો. એ જ અર્જુનનો મહાભારતના યુદ્ધમાં સારથિ બની તેનો રથ હાંક્યો ! યુદ્ધ ટાણે અર્જુનના ગાત્રો ઢીલા થયા અને યુદ્ધ કરવાની ‘ના’ સાંભળી યુદ્ધના મેદાનમાં ‘ગીતા’ નો સંદેશો જગતને આપ્યો. જે આજે હજારો વર્ષ પછી પણ માનવીના જીવનની દીવાદાંડી બની પથ પ્રજવાળી રહી છે.

અરે. પેલો નટખટ પાછો આવ્યો. આપેલું વચન પાળે છે, એમાં બે મત નથી. પણ આ માનવ જાત છે તે કદાપિ સંતોષ પામતી નથી. કાના અર્જુનના રથનો સારથિ બની તે જીવનના સઘળા કાર્યને મહત્વ આપ્યું. વિદુરની ભાજી ખાધી અને એઠાં પતરાળા પણ ઉપાડ્યા. જેણે ભરી સભામાં દુઃશાસન દ્વારા ચીર હરાવ્યા અને પોતે જઈને ચીર પૂર્યા. જેણે સુદામાનૉ ભાઈબંધી કેવી નિભાવી ! જે મીરાં નો પણ બન્યો, જે નરસિંહનો પણ બન્યો. કોઈ નાનું નહી કોઈ મોટું નહી જે અંતરથી યાદ કરે તેનો !

બસ સહુ મંદીરોમાં મોટા, મોટા મનોરથો કરશે ! જુગાર રમીને દિવસ ગુજારશે ! છપ્પન ભોગ આરોગીને અપવાસ કરશે.

અરે, માત્ર “ગીતા”નું વાંચન કરી તેમાંથી મળતા જીવનના પાઠ ભણે તો તેમને કશું ભણવાનું બાકી ન રહે. કાના, ઓ કાના તને શું કહું ? તું તો ઈશારામાં સમજી જાય તેવો છે. જેનો આવિર્ભાવ માત્ર મંદીરો પૂરતો સિમિત ન રાખતાં જીવનમાં પ્રગટાવીએ.   જે રસેશ્વર છે, યોગેશ્વર પણ છે. અરે એ તો પૂર્ણ પુરૂષોત્તમ છે.

આ નટખટને ભાવે માખણ ! કેમ જાણો છો ? “મા”ખણ, જે શબ્દમાં ‘મા’ સમાયેલ છે. બાકી બધું નકામું. ‘મા’ના નામની મહત્તા, કાનાથી વધુ કોણ સમજાવી શકે ?

કૃષ્ણ વિષે માત્ર વાંચી ને કે લખીને શું ફાયદો ? એના નામ સ્મરણથી પણ જન્મ સફળ થઈ જાય. આમાં તો કોઈ મુશ્કેલી નથી. પાઈ કે પૈસાનો ખર્ચો નથી.  જો તે અંતઃસ્તલમાં બિરાજશે તો જીવન તરી જવાશે.

કૃષ્ણ જન્મની વધાઈ અને શુભકામના !