“અહંકારનો હું કાર” , “ૐ કારનો આસ્વાદ”

14 06 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

**************************************************************************************

અહંકારનો ‘હું’ કાર જીવનમાં અંધકાર ફેલાવે છે

ૐકારનો ધ્વનિ  જીવનને સદા અલંકૃત કરે છે

**

અહંકાર ડગલેને પગલે માનવની પ્રગતિમાં અવરોધકારક છે

ૐકારનો નાદ  જીવનમાં પથદર્શક બની જીવન સંવારે છે.

**

અહંકારનું સામ્રાજ્ય ‘શરીર’ જે પ્રભુ પાસે લઈ જવાનું પાત્ર છે, તેને દુષિત કરે છે.

ૐકારનો વારંવાર થતો નાદ શરીર અને મનને પવિત્રતા અર્પે છે.

**

અહંકારમાં ચૂર વ્યક્તિ વિદ્યા અને લક્ષ્મીનો વિનાશ નોતરે છે

ૐકારમાં મગ્ન વાણી અને વર્તન દ્વારા વિનમ્રતાનું પ્રદાન કરે છે.

**

અહંકારથી ભરેલો સ્વભાવ સંસ્કારના દામન પર દાગ છે .

ૐકારમાં વ્યસ્ત જીવન અને   સંસ્કાર પર ચાર ચાંદ લગાડે છે.

**

અહંકારનો દાવાનળ ભિતરના અસંતોષનું ખુલ્લેઆમ પ્રદર્શન કરે છે.

ૐકારની શીતળતાની ભિતરમાં શાંતિ સમાયેલી છે.

**

અહંકારના તેજીલા આવેશમાં જીંદગીની ગતિ દિશાશૂન્ય હોય છે.

ૐકારથી  ભરપૂર જીવન સરળતાથી સહજતા પૂર્વક વહે છે

********************************************************

હે પ્રભુ, અહંકારનો ફુગ્ગો ફોડજે !





આભારનો અહેસાસ

27 05 2017

**********************************************************

આભારનો ભાર વહન કરવો એ કાચાપોચાનું કામ નથી.  આ પૃથ્વી પર જન્મ ધારણ કર્યો તે કાજે સર્જનહારનો આભાર માનવું ભૂલશો નહી. અરે જેણે જન્મ આપતાંની સાથે માધુર્યની મૂર્તિ સમાન માતા આપી. પાર વગરનો પ્રેમ દર્શાવનાર પિતા આપ્યા. જો એ સર્જનહારનો આભાર ન માનીએ તો કોનો માનીશું ? તેના પ્રત્યે આદર, પ્યાર અને અહોભાવ સદા આપણા વાણી અને વર્તન દ્વારા પ્રદર્શિત થાય. છતાં પણ એ આભારનો ભાર કદી ન લાગે ! એ તો એની કમાલ છે. તેનો અહેસાસ આપણને ૨૪ કલાક રહે.

જીવનમાં ડગલેને પગલે આપણને અન્યની સહાય વણમાગ્યે મળતી હોય છે. દાદા, દાદી, નાના, નાની બીજાં અનેક કુટુંબી જનોએ પ્યાર આપવામાં કચાશ કરી નથી. ઉમર વધતાં મિત્રો અને લગ્ન પછી પોતાનો પરિવાર. સર્વ સ્થળે, સંજોગો અનુસાર મેળવેલી સહાય , દરેક ઠેકાણે આભાર માનવાનું સહજ બને છે. જીવનને જીવવા જેવું બનાવે છે. જો આ જીવન દરમ્યાન આ બધું સરળતા પૂર્વક યા મહેનત કરીને પામ્યા હોઈશું તો કોઈ વ્યક્તિને આપણે આભારના ભાર નીચે કચડીશું નહી.

જેમ આપણે પામ્યા તેમ અન્યને આપણે કશું પણ વાળી શકીએ તો તેના જેવો કોઈ ઉત્તમ અવસર નહી. અરે પેલો પવન, આપણને તેના દ્વારા સ્પર્શી રોમ રોમને રોમાંચિત કરી મૂકે છે. કોઈ પણ જાતના વળતરની આશ વિના. ઉગતો સૂરજ અને ઢળતી સંધ્યાની લાલિમા કેવું મનોહર દૃશ્ય સર્જી આનંદ આપે છે. વનવગડામાં લહેરાતી વનરાજી અને બગિચાના પુષ્પોની સુગંધ તરબતર કરી મૂકે છે. તે બધું નિરખવા મન, ચક્ષુ અને ઈંદ્રિયોને બેલગામ કરી દેવી. આ બધા આટલું આપે પછી આપણે તેમનો આભાર ન માનીએ એવા નગુણા તો નથી.

આભારનો અહેસાસ જતાવવાના અનગણિત માર્ગ છે.  એ આભાર , ભારથી લાદી મૂકે એવો ન હોવો જોઈએ.  જાણે અથવા અજાણ્યે એ ભૂલ ન થાય તેને કાજે સજાગ રહેવું. ઘણી વખત કોઈની જરૂરિયાત ટાણે જો તેને ખપમાં આવ્યા હોઈએ તો સામેવાળી વ્યક્તિને આભારની લાગણી ન થાય તેની સતત કાળજી કરવી. આ તો આપણી ફરજ અથવા અનુકૂળતા છે માટે, એવા  ભાવ સાથે વિરમવું. કુદરત આપણને છુટ્ટા હાથે લહાણી કરી કદી ઉપકાર જતાવતી નથી. આ તો “તેરા તુજકો અર્પણ” જેવી રમત છે. આભાર વ્યક્ત ખુલ્લા દિલે અને મને કરવો.

કેવી અદભૂત વાત છે, વૄક્ષ ક્યારેય પોતાનાં ફળ ચાખતાં પણ નથી. ્ગુલાબ અને મોગરો ઢોલ બજાવીને કહેતાં નથી અમારી સુગંધ ને માણો. પવનની એક હળવી લહેરખી તેમનું કાર્ય આસાન કરી મૂકે છે. ખળખળ વહેતી નદી જોઈ છે કદી પાણી પીતી ? હા, વટેમાર્ગુ પીએ ત્યારે તેના મુખ પર ફરી વળતી ‘હાશ’ જોઈ વધારે વેગથી વહે છે. આ જીભ જે આપણા મુખની ગોખલીમાં સંતાઈને રહે છે. લસબસતાં ઘીનો શીરો ખાય તો પણ ચીકણી નથી થતી. કડવા કારેલાનું શાક ખાય તો પણ  મીઠું બોલે છે.  કુદરતની કારિગરી હમેશા મૌન રહીને મનુષ્ય જાત પર પોતાનો સ્નેહ વરસાવે છે. ત્યારે આપણો ધર્મ બને છે તેમની ઈજ્જત કરી, તેમના અસ્તિત્વને હાની ન પહોંચે તે જોવાની. આભાર પ્રદર્શનનો આ એક  નમ્ર પ્રયાસ છે.

ગયા વર્ષે  જ્યારે મારા મામા બિમાર પડ્યા ત્યારે અંતકાળે હું તેમની સાથે હતી.  બાળપણથી આજ સુધી પૂ. મામાનો અવિરત સ્નેહ પામી હતી. બે ‘મા’ ભેગી થાય ત્યારે મામા બને છે.  ભારત જવાની તક સાંપડે ત્યારે અવશ્ય પૂ. મામાના અશિર્વાદ લેવા જતી. તેમના મુખ પર છલકતાં આનંદની રેખા આજે પણ દિલને સ્પર્શી જાય છે. ઈતિહાસ અને પુરાણ કાયમ શકુની અને કંસ મામાને દૃષ્ટાંત  આપે છે. એ બધી પુરાણની વાતો છે. હકિકતમાં ‘મામા’નું સ્થાન અતિ ગૌરવવાળું છે. મામા ક્યારેય કોઈને સહાય કરતાં તો પોતાનું નામ ન આપતાં. જેને કારણે સામે વાળી વ્યક્તિને સંકોચ થાય. જ્યારે પણ કુટુંબમાં કોઈ સંકટમાં હોય અને તેમને ખબર પડે તો આમંત્રણની રાહ જોયા વગર તેમને સહાય કરવા પહોંચી જાય. બાળ માનસ પર એ છાપ ખૂબ સુંદર રીતે અંકાઈ હતી. પ્રેમ આપવામાં પણ મામાએ ક્યારેય કરકસર કરી ન હતી. જીવનમાં શિસ્ત અને સભ્યતાના તેઓ પૂજારી હતાં. માત્ર ‘બેવકૂફ’ શબ્દ જો કોઈને માટે ઉચ્ચારે તો સમજી લેવું ‘મામા’ આજે ખરેખર નારાજ છે .

જનમ ટાણે વણમાગ્યે કેટલું પામ્યા જરા નિરાંતના સમયે વિચારી જો જો. તેની યાદી ખૂબ મોટી છે. તેને દીપાવવા જ્ઞાની જીવનની જરૂરિયાત છે. ફરી ફરી કહીશ ‘જે આભારનો ભાર ખભે ઉંચકી જીંદગી ગુજારવાની હોય તો, તેવા સંજોગોને કોઈ પણ મૂલ્યે જીવનમાંથી દૂર કરજો’! “આભારનો વેપાર’ એ ખૂબ છેલ્લી પાટલીનું કાર્ય છે.આભાર જો માનવો હોય તો માતા અને પિતાનો, ધરતી માતાનો જે આપણે જનમ્યા ત્યારથી ભાર વણબોલે સહે છે.  સૂરજ અને ચાંદનો સવાર અને સંધ્યા દરમ્યાન વણથંભે પોતાનું કાર્ય કરે છે. ઈશ્વરનો યા સર્જનહારનો જે આ વિશ્વનું સામ્રાજ્ય લયબદ્ધ ચલાવે છે. પવન અને પાણીનો જે માનવ જીવન માટે આવશ્યક છે. એ જ આભારનો ભાર તમારી નિંદર ઉડાવે તો તે વ્યાપાર છે. જેમાં નફો, નુકશાન અને સરવૈયુ નિકળે છે.

પરોપકાર કરી મન પર અભિમાન ન આણે તેને વૈષ્ણવ કહેવાય. બાકી,’મેં માર્યા ને મેં પોકાર્યા’ જેવી વાત છે.  ભાર વહન કરતો મજૂર જોયો છે? જ્યારે તેને મજૂરી પ્રાપ્ત થાય ત્યારે તેના મુખની ચમક ઔર હોય છે. બને તો તેના કામની કદર રૂપે ઠેરવ્યા કરતાં વધુ પૈસા આપશે તો. હસીને વિદાય થશે. તેને કાર્ય કર્યાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત થશે. બાકી ઉંઘતો હોય ને તેના પર ૧૦૦ રૂ.ની નોટ ફેંકી તેનું સ્વમાન હણી ઉપકાર ન કરશો ! આ પૈસાનો તેને ભાર લાગશે !

ખૂબ સામાન્ય વાત છે. ઊંડો વિચાર માગી લે તેવી જણાય છે. ભાર સહન કરવામાં ઉપાડવામાં માનવીનું ગૌરવ છે. આભારનો અહેસાસ પામવામાં માનવીની માનવિયતા છે. આભારના ભાર તળે કચરાવામાં નરી અસહાયતા છે.

આ જીવન ધાર્યા કરતાં અનેક ગણું સુંદર અને મહત્વનું છે. જીવનમાં સાચી ડગર હોય તો પણ સંભાળીને ડગ મૂકવો. ક્યાં, કયારે પગ અટવાઈ જશે ખબર નથી. તે જ પ્રમાણ્ર જો સાચો રાહ ન સાંપડે તો ગભરાવું નહી, ઉભા રહો, ધીરજ ખમો અને ઉંડો શ્વાસ લો આગળનું દૃશ્ય ધુંધળું હશે તો સ્પષ્ટતા વિચારોમાં તરવરી ઉઠશે. આભાર અને અહેસાસ એ સિક્કાની બે બાજુ જેવા છે. આભાર નો અહેસાસ અને અહેસાસ દ્વારા આભારની અભિવ્યક્તિ   બન્ને હાથમાં હાથ મિલાવીને ચાલે છે. જીવનની મંઝિલ તય કરવામાં સહાયતા કરે છે.

આભાર વ્યક્ત કરવાના અનેક રસ્તા છે. એ રસ્તા સાંકડા પણ હોય અને વિશાળ પણ. હવે તમે કયો રસ્તો લો છો એ જોવાનું છે ! બાકી સરળ માર્ગ એ જ છે કે ઓઈના પર ઉપકાર કર્યો હોય તો ભૂલી જાવ. કોઈએ તામારા પર કર્યો હોય તો સદા યાદ રાખો. એ વ્યક્તિને કદી સ્વપનામાં પણ ઠેસ ન પહોંચે તેનું ધ્યાન રાખવું.  જેને કારણે આભારનો ક્યારેય ભાર લાગતો નથી.

 

 

 

 





દિમાગ ચક્કર ખાઈ ગયું.

25 04 2017

 

*****************************************************************************************************************

ખતમ અને પુરું થવું. એ બે શબ્દો સમાન અર્થી લાગે છે. ખલાસ પણ એવા જ અર્થવાળો શબ્દ છે. એ બન્ને શબ્દ પોત પોતાની પ્રતિભા સભર છે. ક્યાં, કેવા સંદર્ભમાં, કયા સ્થળે ,કયા સંજોગોમાં વપરાય છે તેના પર તેનો અર્થ અવલંબિત છે.

આજે મારું મન કેવા વિચારે ચડી ગયું. માનવી એ સર્જનહારની અપ્રતિમ કૃતિ છે. કદાચ એમ પણ કહી શકાય કે, પ્રભુએ માનવનું સર્જન કરીને હાથ ધોઈ નાખ્યા છે. આપણે કોઈ એવી પ્રવૃત્તિમાં રોકાયા હોઈએ અને એ કાર્ય પુરું થાય ત્યારે કેટલો શાંતિનો શ્વાસ લઈ છીએ,

મુખમાંથી ઉદગાર નિકળે છે, “હાશ કાર્ય સફળતા પૂર્વક ‘પુરું’ થયું’.

નાસ્તો કરતાં હોઈએ તો કહીશું, “મમ્મી વધારે લાવને નાસ્તો ‘ખલાસ’ (ખતમ) થઈ ગયો”.

આમ બન્ને શબ્દોનો અર્થ સમાન છે પણ પ્રયોગ ક્યાં કેવી રીતે કરીએ તેના પર આધાર છે.

આ જીવન પણ એવું જ કહેવાય. ક્યારે કઈ વ્યક્તિ ક્યાં ગોથું ખાઈ જાય કે તેની કળ વળવી પણ ક્ષિતિજને પેલે પાર દેખાય. મનુષ્ય ભૂલભુલામણીમાં એવો ફસાય કે બહાર નિકળવાનો માર્ગ ઓઝલ થઈ જાય. ક્યારે જીવન હાથતાળી દઈને સંતાઈ જશે એ કળવું મુશ્કેલ છે. તેનો સુંદર અનુભવ કરીએ. આશાવાદી બનીને જિવન પથ પર ચાલીએ !

‘અરે, તું કેટલા વર્ષે મળ્યો?’

‘શું કરું યાર લગ્ન કર્યાને પાંચ વર્ષ થયા. ક્યાં વર્ષો પસાર થાય છે, ખબર પડતી જ નથી’.

‘શું હજુ તારું હનીમુન પુરું નથી થયું;.

‘લગ્નની સુગંધ ને મહેક તો આખી જીંદગી ચાલે. લગ્ન એ બે દિલોનો મેળાપ છે. સુંદર સંસારની નીવ છે. ‘

‘વાહ રે વાહ ,તું તો લેખક કે ચિંતક થઈ ગયો.’

‘ ના, મોહિનીને પરણીને મોહિત થઈ ગયો.’ અરે, ગરિમા અને ગૌરવના તેં તો નામ પણ બદલી નાખ્યા.

‘અરે, યાર શેક્સપિયરને ભૂલી ગયો. નામમાં શું રાખ્યું છે.’

‘સુંદર, ઘર રખ્ખુ અને સંસ્કારી પત્ની આ એકવીસમી સદીમાં કોઈ વિરલાને યા નસિબદારને જ મલે’. તેવું પતિ માટે પણ કહી શકાય. જે પત્નીને અંધારામાં રાખી બહાર રંગરેલિયા મનાવતા ન હોય.’.

‘કેમ એમ કહે છે?’

‘જો આપણી પાંચ મિત્રોની ટોળી હતી. મારે બધાની સાથે સંબંધ છે.  ત્રણ તો ભૂગર્ભમાં ગાયબ થઈ ગયા છે.’

‘આ તું રહ્યો, તેં કેટલે વર્ષે દર્શન દીધાં?’ બે મિત્રો વચ્ચે વાતો ચાલતી હતી.

ગરિમા અને ગૌરવ એકબીજાને કોલેજ કાળથી જાણતા હતા. પ્રેમ કર્યો હતો કાંઇ પાપ નહી. જેને પરિણામે ખૂબ ખુશ હતાં. ગરિમા ગૌરવના માતા પિતાને પણ છૂટથી પ્રેમ આપતી. ખૂબ શિક્ષિત કુટુંબમાંથી તે આવતો હતો. ગરિમાને પ્યાર થયો ત્યારે સહુ પ્રથમ જણાવ્યું હતું. અમે બન્ને ભાઈ એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરીએ છીએ. હું તારો અંતરથી થઈશ, જો તું મારા કુટુંબને પણ પ્રેમ કરીશ.

ગરિમા , ગૌરવના મુખને તાકી રહી. તેના મ્હોં ઉપર જે ભાવ હતા તે તેના હ્રદયને સ્પર્શી ગયા.

‘અરે, તું કેમ આમ બોલે છે? તું મને પ્રાણથી પણ પ્યારો છે. તો તારી જનેતા અને ભાઈને હું કેમ પ્રેમ નહી આપું. ગૌરવ ઉપર ગરિમાના માતા તેમજ પિતાએ પસંદગીનો સિક્કો ક્યારથી માર્યો હતો. ગરિમાને વખત જોઈને ગૌરવે પોતાના દિલના ભાવ જણાવી દીધા. એ જ ગૌરવ આજે મિત્ર ચિંતનને આ વાત કરી રહ્યો હતો.

‘મારું તો જીવન સંપૂર્ણ થઈ ગયું છે. ઘરમાં લક્ષ્મી જેવી, ગરિમાની આબેહૂબ પ્રતિકૃતિ દીકરી પણ છે. આજે તે બે વર્ષની છે. અરે યાર હું બકબક કરું છું, તારા શું હાલ છે’?

‘તારી દીકરીનું નામ શું પાડ્યું’.

‘મારી મમ્મીએ ‘ગીતલી’  નામ સૂચવ્યું, મને અને ગરિમાને ખૂબ ગમી ગયું . ઍટલે પસંદગીની મહોર મારી દીધી.’

ચાલ હવે તારી ગાથા સંભળાવ .

‘આપણે મારા લગ્ન પછી આજે જ મળ્યા. બાકીના ત્રણ તો ત્રણ દિશામાં વેરાઈ ગયા. એક ઇંગ્લેંડ, બીજો ઓસ્ટ્રેલિઆ અને ત્રીજો સિંગાપોર’.

‘મારી વાત સાંભળીને, તું શું કરીશ?’ ચિંતન બોલ્યો.

‘હું પણ આનંદ માણીશ અને તું મુશ્કેલીમાં હોઈશ તો તને માર્ગદર્શન આપીશ. ‘

ચિંતનને થયું આ બાળપણ નો મિત્ર છે. જરૂર મને સહાય કરશે. પળભર તો ચિંતનને ગૌરવની ખૂબ ઈર્ષ્યા આવી. બન્ને જણાએ સાથે,’ ઘડા લાડવા ઘડ્યા હતા.’તેને થયું મારી જીંદગી કેમ ખલાસ થઈ ગઈ! ક્યાં મેં થાપ ખાધી?

ચિંતન હતો તો પૈસાપાત્ર પિતાનો નમૂનો પણ થોડો ધુની. દિલનો સાફ હતો. છોકરીઓ માત્ર તેના પૈસા જોતી. જ્યારે ચારૂના પ્રેમમાં પડ્યો ત્યારે ચિંતનને લાગ્યું, સ્વર્ગ જો આ પૃથ્વી  પર ક્યાંય હોય તો તે અંહી જ છે.

ચારૂને બે વર્ષમાં ખબર પડી ગઈ કે ,ચિંતનના માતા અને પિતાનો કડપ બહુ છે.  ચિંતન જરા ધુની છે એટલે માતાનું કહ્યું તેને માનવું પડે છે. ચારૂને આ બધું ગમ્યું નહી. તેનામાં ધીરજ ન હતી. ઘરનાના દિલ જીતવાની આવડત ન હતી. પોતાના પિતા આંગળી પર નાચે , તેવું વાતાવરણ તેને જોઈતું હતું. જે અંહી કોઈ કાળે સંભવ ન હતું. રોજ ઝઘડા કરે, ચિંતનને કોઈ સુખન આપે. સારા એવા પૈસા પડાવીને છૂટાછેડા લઈ છૂટી થઈ.’

ગૌરવે ખૂબ પ્રેમથી મિત્રને હળવી થપાટ મારી. ‘હવે એ પ્રકરણ પર વાત ન કરીશ ‘.

‘હું તારા હાલ સમજી શકું છું. પહેલા પ્રેમમાં છેતરામણિનો અનુભવ ગહરી ચોટ આપે’.

અત્યારે હું ,’ મારી મમ્મીએ એ બતાવી એ છોકરી સાથે મુલાકાતો ગોઠવી રહ્યો છું , ખબર નહી કેવી હશે’?

‘જો મારું માને તો ઉતાવળ નહિ કરતો. સહુ પ્રથમ તું તારા ધુની સ્વભાવને થોડો કમ કર. ઉતાવળ ન કરીશ. યોગ્ય પાત્ર જરૂર મલશે. તું સ્વભાવનો ખૂબ પ્રેમાળ છે. ‘.

ચિંતનને , ગૌરવની વાત ગમી. તેણે ધીરજ ધરી. પિતાની સાથે કામમા ગળાડૂબ રહેવા લાગ્યો. હમણા પ્રેમ પ્રકરણ પર જરા ‘બ્રેક’ લગાવી. જીંદગીએ ભણાવેલો  એક પાઠ પૂરતો હતો. આમ પણ ચારૂ તેના પૈસાને પરણી હતી, તેની જાણ તેને થઈ ગઈ હતી. એટલે  તો ગૌરવે સહાય કરી. ગરિમા પણ સહાય કરતી હતી. એમને ત્યાં આવવા જવાનો સંબંધ  સ્થાપિત થઈ ગયો. ચિંતન છૂટાછેડા પછી જરા એકલવાયો થઈ ગયો હતો. ગૌરવનો સાથ મળવાથી પહેલાનો રૂઆબ  પાછો આવી ગયો.

એક વખત ગરિમાને ત્યાં કોઈ નવીન વ્યક્તિની ઓળખાણ થઈ અને બન્ને નજીક આવ્યા. તે પણ સંસારના અનુભવથી દાઝેલી સ્ત્રી હતી. પતિને કંચનની પરખ ન હતી. તેની અજુગતી માગણીઓથી કંટાળી દૂર થઈ ગઈ હતી. કંચનના પતિને અવનવા ‘ફુલ’ ગમતાં અને શરાબની નોટલ તેને મોજ આપતી.

જીવન ક્યાં, કોને, ક્યારે મેળવી આપે છે તે કળવું મુશ્કેલ છે. બન્ને દુધના દાઝેલા હતાં. આમ જોઈએતો સમદુખિયા હતા. એક બીજાને ઓળખતાં વાર ન લાગી. કંચન અને ચિંતન ઉતાવળ કરવામાં માનતા ન હતા. બંને જણાએ ખૂબ ધીરજ રાખી. એકબીજા પ્રત્યે લાગણીઓ જન્મી. વિશ્વાસ પ્રાપ્ત કર્યો. તેમને ખબર હતી જો વિશ્વાસ દૃઢ હશે તો ઈમારતની કાંગરી પણ ખરી નહી શકે. એક સરખા અનુભવમાંથી પસાર થયા હતાં. કૂણી લાગણિઓએ પ્રેમના પુષ્પનો આકાર લીધો. સુગંધની મહેક જ્યારે તેમના અંતરના તાર ઝણઝણાવી ગઈ ત્યારે નક્કર પગલું ભરવાનો ઈરાદો જાહેર કર્યો.

ચિંતનના શબ્દકોષમાંથી, ‘ખતમ’ થઈ ગયો શબ્દ એવો નાઠો કે પાછો વળીને જોવાની હિમત પણ ગુમાવી બેઠો. તેને બદલે હું સંપૂર્ણ પણે ‘પૂરો’ થયો એની મહેક ચારેકોર  ફેલાઈ ઉઠી.





‘છુપું રતન “

3 04 2017

 

 

 

 

 

 

************************************************************************************************************************************************

ચારે તરફ આનંદનું વાતાવરણ હતું. મોટા બંગલાને ખૂણે ખુણેથી ખુશી ડોકિયા કરી રહી હતી. કારણ પણ વ્યાજબી હતું. બંગલાનું વાતાવરણ ખૂબ પવિત્ર અને મનભાવન હતું. માત્ર શેર માટીની ખોટ વરતાતી હતી. કેટલા દોરા, ધાગા, બાધા આખડી કર્યા પછી આજે સુલુએ દીકરાને જનમ આપ્યો હતો. સૌમિલ હરખ પદુડો થઈ આખા બંગલામાં ટહેલતો હતાં. મોઢામાંથી જે પણ વાત બહાર આવે તેને હુકમ સમજી નોકરો અમલમાં મૂકવા તૈયાર થઈ દોડાદોડ કરી રહ્યા હતાં. ધીરે ધીરે અમલ ખૂબ સુરક્ષિત વાતાવરણમાં મોટો થઈ રહ્યો હતો.

‘અરે, આ છોકરો કમાલનો છે”.

‘કેમ શું થયું’?

‘તેના વિષે ક્યારેય ફરિયાદ નહી’.

‘ક્યારેય કશું માગતો પણ નથી’

‘લોકોના બાળકો આનાથી વિરૂદ્ધ હોય છે. તને આવા વ્યવસ્થિત છોકરા વિષે કેમ ફરિયાદ છે’?

સુલુ રડતાં રડતાં બોલી, ‘હું ખૂબ તોફાની હતી. મને મારો દીકરો તોફાન કરે તે ગમે’.

‘તને તો ભગવાન પણ ન પહોંચે’.

“કેમ એમ?’

‘એ મારા જેવો ડાહ્યો છે. જો જે તે આપણું નામ રોશન કરશે.’

અમલ હજુ ૧૪ વર્ષનો હતો. કદાપી પોતાની વસ્તુઓનો દુર્વ્યય ન કરતો. ખૂબ સાચવીને જતન પૂર્વક તેને ઉપયોગમાં લેતો. જે રમત રમે તેમાં પ્રવીણતા પામતો.  સંસ્કારી માતા અને પિતા નો દીકરો  આવો સુંદર ગુણ લઈને આવ્યો હતો.  આનંદની વાત હતી સાથે  અચરજ પણ થતું.  એકનો એક દીકરો, પાણી માગતા દૂધ મળે તેવા હાલ. કેટલી ચીવટતા જણાતી.  ઘરમાં હતાં તે બધા રમકડાંથી એકલો રમતો. જો કોઈ સગાવહાલાંનું બાલક આવે તો એક પણ રમકડું રમવા માટે ન આપે. આ તો દૃષ્ટી તેવી સૃષ્ટી જેવી વાત છે. બાળ વયે પણ અમલને ખ્યાલ આવી ગયો હતો કે આ બાળકો બેદરકારીથી રમી એક પણ રમત ફરીથી રમવા લાયક નહી રહેવા દે. હમેશા માગ્યું મળતું હોય એવા બાળકોને વસ્તુની કિંમત હોતી નથી. અમલ જુદી માટીનો ઘડાયો હતો. તેને આદત હતી કે પપ્પા અને મમ્મી જે પણ અપાવે તેને રમવામાં યા બનાવવામાં નિપુણતા કેળવવી.

સાદગી તેને પસંદ હતી. હીરો ક્યારેય કહેતાં સાંભળ્યો છે કે મારું મૂલ્ય શું છે. ખોટી ડંફાસો મારવી કે બણગાં ફુંકવા તેના સ્વભાવમાં ન હતા.

મિત્રો આવે તો કહે કે, ” મારા રૂમમાં જાવ તો, ક્યાંય અડકવાનું નહી’.

મિત્રો વિચાર કરે , ‘અમારે ત્યાં આવે છે ત્યારે અમે તો તેને બધા રમકડાં રમવા આપીએ છીએ.’

અમલ કહેતો’.મને મારો રૂમ ગંદો ન ગમે. તમે બધા અવ્યવસ્થિત કરી નાખો તે મને ગમતું નથી’.

મિત્રો પણ કહે ‘તું અમારો રૂમ ગંદો કેમ કરે છે’?

”તમને વાંધો નથી તેથી. તમે બધાને રમવાની રજા આપો છો. મને એકલાને નથી આપતાં’.

મમ્મી સુલુ અને પિતા સૌમિલ ખૂબ સમજાવતાં પણ અમલ માનતો જ નહી.  સુલુ અને સૌમિલને પણ પોતે પૈસાદાર છે તેનો ખાંપો હતો. અમલ પોતાના દોસ્તોથી પરિચિત હતો. તેથી તેમની સાથે અમલનું વર્તન અલાયદુ રહેતું. અમલને ખબર હતી, આ બધા બાળકો જો મારા રૂમમાં રમવાની છૂટ આપીશ તો તોડીફોડીને નકામા કરી નાખશે. તે જેટલી ચીવટ ધરાવતો એટલી આ બધા બાળકો રાખતા નહી. તેઓ પૈસાવાળાના બેદરકાર બાળકો હતા.

અમલ પાસે જરૂરિયાત કરતાં બધી વસ્તુ અનહદ હતી. તેને કોઈ પણ વસ્તુની જરૂર હોય તો માગતાં પહેલાં તેને મળતી. તેનો મિત્ર વિમલ એક અપવાદ હતો. સાધારણ માતા અને પિતાનો પુત્ર અમલનો ખાસ મિત્ર. તે એકલો અમલના રૂમમાં બધે અડકી શકે, કોઈ પણ રમકડાથી રમી શકે. અરે અમલ માટે બનાવેલી ખાવાની વાનગી પહેલાં વિમલ ખાય પછી અમલ ખાતો. અમલ અને વિમલ સાથે મળીને બધી રમતો રમતા. વિમલ પણ ખૂબ ચબરાક અને કાબેલિયત ધરાવતો બાળ હતો. પિતા સામાન્ય હોવાથી બધી રમત અમલ સાથે રમી પારંગત બનતો.

મમ્મીને વિમલ જરા ઓછો ગમતો. તેના અંગ પર ‘નેમ બ્રાન્ડ’ કપડાંને બદલે સાદા તથા સ્વચ્છ કપડા હોય તે તેની નજરને જચતું નહી.  સાવ સાધારણ માતા અને પિતાનો દીકરો વિમલ, અમલનો બાળપણથી મિત્ર હતો. વિમલને એક બહેન હતી તે મોટી હોવાને કારણે વિમલનું ધ્યાન રાખતી. સ્વભાવનો હસમુખો અને રમતિયાળ વિમલને અમલ  સામે ચાલીને બધું આપતો. તેની દાનત ખૂબ સારી હતી. અમલનો કોઈ દિવસ ગેરલાભ ન ઉઠાવતો. એટલે જ તો અમલને ગમતો. અમલ અને વિમલ જ્યાં જુઓ ત્યાં સાથે. બન્ને શાળાનું ઘરકામ ઘણિવાર સાથે કરતાં. કોઈવાર અમલ પ્રથમ આવે તો કોઈવાર વિમલ. કદાપી ચડસા ચડસીનું નામ નહી.

બીજા મિત્રો ખૂબ સુખી હોવાને કારણે ચડસા ચડસી કરતાં. ડંફાસ મારતાં. અમલ એ બધાથી દૂર રહેવાનો પ્રયત્ન કરતો. અમલ લોભી અને સ્વાર્થી છે એવું બિરૂદ આવા મિત્રોએ જ આપ્યું હતું. તેમને મન ભણતર અગત્યનું ન હતું. અમલને આદત હતી સારું સારું ગ્રહણ કરવાની. વાંચવાનો શોખિન, રમત ગમતમાં ફાંકડો.

સુલુ અને સૌમિલ હમેશા મિત્ર મંડળથી ઘેરાયેલા હોય. જે સમાજમાં પૈસાથી માનવીની કિમત અંકાય છે એવા સમાજમાં તેમનો મોભો હતો. એમની મનોદશા ખૂબ દયનિય લાગે. જેને કારણે ઘણીવાર તેઓ પોતાના પુત્રને સમજી શકતા નહી. સુલુ અને સૌમિલ પણ ખુશામતખોરોથી ઘેરાયેલા રહેતાં.

અમલને ક્યારેય  કશું પણ માગવાની જરૂર જણાઈ જ ન હતી. માગ્યા પહેલાં વસ્તુની વર્ષા વરસતી.  જો એ બધું વ્યવસ્થિત ન રાખે તો તેને પોતાને રૂમની બહાર જવાનો સમય આવે. તેને કોઈ પણ વસ્તુની જરૂરિયાત જણાતી નહિ.  હજુ તો ટી.વી. પર જાહેરખબર આવી નથી એ પહેલાં તેના માટે એ રમત હાજર. અમલ કદી તેની ડંફાસ મારતો નહી. તેને જેની સાથે રમવાનું મન થાય તે મિત્રને ઘરે આમંત્રણ આપી બોલાવતો.

તેને ગમતા સુંદર અને સરળ દોસ્તો. જે તેની મમ્મીને ન ગમતાં. ગાડીમાં ફરવાને ટેવાયેલી, કીટી ક્લબોની સભ્ય પાર્ટીઓમાં ફરનારી ,સામાન્ય માનવીઓની લાગણી શું સમજી શકે? તેમને માન અને ઈજ્જત કેવાં?  જ્યારે અમલ તેના માતા અને પિતા કરતાં જુદો સ્વભાવ ધરાવતો. વર્ગમાં સામાન્ય ગણાતા વિદ્યાર્થી તેના મિત્રો હતા, બે હાથે તેમને પોતાની વસ્તુઓની લહાણી કરતો. એ મિત્રો આશા રાખતા નહી. ભણવામાં પણ તેઓ ખૂબ સુંદર પરિણામ લાવતા. આમ અમલ ખૂબ સુંદર વાતાવરણમાં પોતાનો શૈશવકાળ  માણી રહ્યો હતો.

જ્યારે પૈસાપાત્રના નબીરાઓ રખડવામાં અને ઠઠ્ઠા મશ્કરીમાં સમયની બરબાદી કરતાં. અમલ પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરતો નહી. બસ મનને ગમે તે કરતો. પપ્પાએ મનમાં નક્કી કર્યું, અમલને શામાટે અનોખા મિત્રો છે. તેમને અમલના  આ સ્વભાવનો ભેદ જાણવાની ઈંતજારી હતી. મિત્રોથી ઘેરાયેલો  અમલ સહુનો દુલારો હતો. પેલા મોંફાટ છોકરાઓને કોઈ મિત્ર ન હતા. વર્ગમાં પણ છેલ્લી બેંચ પર બેસીને વાતો કરતાં. ધીરે ધીરે તેમના જાણવામાં આવ્યું અમલ મિત્ર મંડળમાં જુદો તરી આવે છે.

અમલની ભણવામાં કોઈ ફરિયાદ ન રહેતી. બસ હવે કોલેજ જવાના દિવસો નજીક આવ્યા. શાળાનો છેલ્લા વર્ષનો કાર્યક્રમ જોવા અમલના મમ્મી અને પપ્પા બન્ને આવ્યા હતા. તેમના મિત્રો પણ આવ્યા હતા. વર્ગના શિક્ષકે અને શાળાના આચાર્યએ અમલને ‘ઉત્તમ વિદ્યાર્થી’ તરિકેનું પારિતોષક આપ્યું.  તેનો વર્ગમાં પ્રથમ નંબર આવ્યો હતો. બધા મિત્રોએ અમલને ઉચકીને મંચ પર લઈ જવાનો આગ્રહ સેવ્યો.  જેનો સ્વભાવ આટલો બધો સુંદર હોય. જેનામાં અહંકારનો છાંટો પણ ન હોય. જે વર્ગના બધાને સમાન ગણતો હોય તેને કોઈ પણ વિશેષણ ન આપી શકાય. સહુનો માનિતો અમલ આજે ખૂબ ખુશ હતો.

પૈસાદારના નબીરાઓ પણ તે દિવસના સમારંભમાં હતાં. સુલુ અને સૌમિલ પોતાના દીકરાની પ્રશંશા સાંભળી રહ્યા. શાળાનો શિક્ષકગણ અમલની વાતો કરતાં થાકતા નહી. શાળામાં અભ્યાસ દરમ્યાન અમલે હાંસિલ કરેલી સિદ્ધીઓ વર્ણવતા. અમલ સત્યનો આગ્રહી હતો. જેને કારણે અમલે સહુનો વિશ્વાસ સંપાદન કર્યો હતો.

તેની સારપ ને કારણે મિત્રોમાં તેનું વર્ચસ્વ રહેતું. તેને સહુના પ્રેમની વર્ષામાં ભિંજાવાની તક સાંપડતી.  પૈસા પાત્ર માતા અને પિતાનું સંતાન હોવા છતાં ,ગર્વનું નામોનિશાન તેનામાં ન હતું. ખૂબ સંતોષી હતો. બીજાની લાગણીઓનો ખ્યાલ રાખતો.  વર્ગમાં ધ્યાન આપી મહેનત કરી સારા ગુણ મેળવતો.

તેના મિત્રો (તવંગરના) જો તેની હાંસી ઉડાવે તો ઉદાર દિલ રાખતો. તેને અટૂટ વિશ્વાસ હતો કે જો હું ખોટું કદમ ઉઠાવીશ તો એનું ફળ મારે ભોગવવું પડશે.  શાળાનાં આચાર્યએ ત્રણ  શબ્દમાં અમલનું પાત્રાલેખન કર્યું.

“શાળાનું છુપું રતન”. વિદ્યાર્થી કાળ દરમ્યાન બરાબર પરિપક્વ થઈ કોલેજના બારણા ખખડાવી રહ્યો છે.

અમલ, માતા અને પિતા સામે જોઈ મરકી રહ્યો.

 





અનેરું સ્નાન

22 02 2017

 

 

 

dear

 

 

 

 

 

-********************************************************************************************************************************************************

જળથી નહી, દુધથી નહી, ઘીથી નહી આ સ્નાન છે ,અનોખું. જરા વિચિત્ર લાગશે. જ્યારે આખો ચિતાર વાંચશો ત્યારે થશે કેટલું અદભૂત એ દૃશ્ય હતું. વર્ષો થયાં , યાદ પણ નથી કે ક્યારે અરૂણા અને અમરનો લાડકવાયો અમોલ પરણીને પત્ની સહિત અમેરિકા જઈ પહોંચ્યો. એરોનેટિક એન્જીન્યરને ‘નાસા’માં સારી પદવી મળી ગઈ. આઈ. આઈ. ટી.માંથી ફર્સ્ટ ક્લાસ ફર્સ્ટ આવેલો હોય તેને માટે  ગગન જેટલી વિશાળ તક તેને આવકારવા આતુર હતી.

એકવાર અમેરિકા આવ્યા અને સારી નોકરી મળી, બસ તમે ફસાયાં. ખૂબ આગળ આવવાના દ્વાર ખુલ્લા હોય. અનામિકા પણ એન્જીનિયર હતી. બન્ને  જણા સરસ રીતે ‘નાસા’માં ગોઠવાઈ ગયા . નવી મનગમતી નોકરી, અમેરિકા જેવો અદભૂત દેશ, અમોલ ભૂલી ગયો કે ભારતમાં માતા અને પિતાએ કેટલી મહેનત તેની પાછળ કરી હતી. આઈ. આઈ. ટી.માં તેનું ભણવાનું સ્વપનું પુરું કરવા તેઓએ પોતાના સ્વપના કદી સત્યમાં પરિણમે તેની ખેવના પણ નહોતી કરી.

અરૂણા અને અમર જાણે પોતાના એકના એક દીકરાની મહત્વકાંક્ષા પૂરી કરવી એ જ  તેમના જીવનનો ઉદ્દેશ  હોય તેમ લાગતું. દિવસ કે રાત જોયા વગર અમર પૈસા બનાવવામાં રચ્યોપચ્યો રહેતો. અરૂણા દીકરાની બીજી બધી સગવડો સાચવતી. ખબર નહી કેમ બાળક થાય પછી જાણે માતા તેમ જ પિતાને બીજી કોઈ જીંદગી હોઈ શકે કે નહી ? હા, તેના ઉછેરની કાળજી કરવી, બાળકની સગવડો સચવાય તેનો દિનરાત ખ્યાલ રાખવો આ બધું માબાપ હોંશે  હોંશે કરતાં હોય છે. કોઈના દબાણથી નહી.  તેમના અંતરની ઉર્મિઓથી પ્યાર સહિત.

એવું પણ માનવાવાળા હોય છે કે, બાળકો ભણ્યા અને આગળ આવ્યા. તેમાં માતા અને પિતાએ શું કર્યું? આ પ્રશ્ન ગહન છે. કદાપિ કોઈ માતા કે પિતા બાળકો પર ઉપકાર કરતા નથી. પણ તેમના જ બાલકો જ્યારે ભણીને આગળ આવે ત્યારે  ગૌરવ અનુભવતા હોય છે. ખેર, સમાજમાં આવું તો બનતું જ રહેવાનું. આરૂણા અને અમર એવા વિઘ્ન સંતોષીઓની વાત ને ગણકારતા નહી.

અમોલ અને અનામિકાએ નક્કી કર્યું આપણે ,’કેરિયર’ બનાવવી હોય તો હમણાં બાળકનો વિચાર સુદ્ધાં કરવો નહી. અમોલને લાગ્યું વાત તો સાચી છે. તેને યાદ હતું પોતે કેવી રીતે ઉછર્ય હતો. કામની ધમાલમાં અને પ્રગતિના સોપાન સર કરવામાં બન્ને જણા ભારતમાં માતા અને પિતાને વિસરી ગયાં. જો કે અનામિકાને તો બીજા ભાઈ અને બહેન હતાં. તે ઘરમાં સહુથી નાની હતી. જ્યારે અમોલ એકનો એક લાડલો હતો. આમ પણ દીકરી જ્યારે સમય મળ્યે ત્યારે મુંબઈ વાત કરી સમાચાર આપતી. અનામિકા લગ્ન પછી અમોલ સાથે અમેરિકા આવી ગઈ હતી. તે અમોલના માતા પિતા સાથે કોઈ પણ પ્રકારના લાગણીના તારથી બંધાઈ ન હતી. લગ્ન પછી બન્ને હનીમૂન કરવાં નૈનિતાલ ગયાં. પાછાં આવીને પાસપોર્ટ અને વિસાના કામની ધમાલ ચાલી. બન્ને એ સાથે ભારત છોડ્યું. સાથે રહી એકબીજાની નજદિક સરવાનો યા જાણવાનો સમય નહોતો મળ્યો.

અમોલે, પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને ખાત્રી આપી, ત્યાં સ્થાયી થયા પછી તેમને ફરવા બોલાવશે. સાથે શાંતિથી રહેશે. ઘણી વખત શબ્દો, માત્ર ઠાલાં શબ્દો રહી, હવામાં દૂર દૂર સુધી ઘુમરાતાં રહે છે. આ કિસ્સામાં પણ એવું જ બન્યું. નવી નોકરી, નવો દેશ, નવી પરણેતર ,કયો એવો જુવાન હોય જેને બીજું કશું સાંભરે યા દેખાય ?

અમર કોઈ વાર ફોન કરે, ‘બેટા તારી માને તારો અવાજ સાંભળવો છે’.

‘પપ્પા હું સૂતો છું .અડધી રાત થઈ ગઈ છે’.

થાય એવું કે એમના ખ્યાલ બહાર રહી જાય કે અમેરિકામાં રાત હોય ત્યારે અંહી દિવસ અને ભારતમાં દિવસ હોય ત્યારે અમેરિકામાં રાત. વધારે પડતાં કામકાજને કારણે અમર ૫૫ વર્ષની ઉમરમાં ખખડી ગયો હતો. અરૂણા પુત્ર વિયોગમાં જીવન પ્રત્યે દુર્લક્ષ્ય આપતી. બન્ને જણા એકબીજાનો સહારો હતા. પુત્ર વિયોગ સાલતો પણ પોતાના દિલના ભાવ વ્યક્ત કરી લાગણીઓ દુભાવવા માંગતા નહી.

અમોલ નાસાના એવા પ્રોજ્ર્ક્ટનો ચીફ હતો કે તેને શ્વાસ લેવાની પણ ફુરસદ મળતી નહી. નાની ઉમરમાં તેની આવડત અને હોંશિયારી પારખનાર ડો. સ્મિથ તેના પર આફરિન હતાં. અનામિકા નાસામાં હતી પણ તેનું અને અમોલનું કાર્ય એકદમ જુદા ક્ષેત્રમાં હતું. એ  બન્નેને લંચ પર મળવું હોય તો પણ શક્ય બનતું નહી. ઘરે અમોલ મોડેથી આવતો અને અનામિકા ઉઠે તે પહેલાં વિદાય થઈ જતો. આમ જીવનના દસ વર્ષ પસાર થઈ ગયાં. ભારત જવા માટે લાંબી રજા મળવી નામુમકિન હતી.

આવતી કાલે રોકેટ લોંચ થવાનું હતું. છેલ્લા પંદર દિવસથી અમોલ સૂતો પણ ન હતો. નાસાના આ પ્રોજેક્ટનો ચીફ હતો. જેને કારણે ખૂબ જવાબદારીથી ઘેરાયેલો હતો. આટલી નાની ઉમરમાં અને દસ વર્ષના ટુંકા ગાળામાં આવી તક અને  સિદ્ધી નસિબદાર અને કાબેલિયતને જ મળે તેમાં બે મત નથી.

સમય અનુસાર રોકેટ અંતરિક્ષમાં ગયું. તેના સમય અનુસાર ૪૫ દિવસનું મિશન એકોમ્પલીશ કરીને આજે પાછું આવવાનું હતું. અત્યાર સુધીનું બધું જ કામ બરાબર ચાલતું હતું. જમીન પરનું કંટ્રોલ સ્ટેશન તેનું સંચાલન કરવામાં સફળ રહ્યું. નાની મોટી ઉપાધિ આવી હતી. એ રોકેટના કેપ્ટને પોતાની હોંશિયારીથી  ત્વરિત નિણયો લઈને  તેમનો નિકાલ કર્યો હતો. બસ હવે ચાર કલાક હતાં. ક્યારે રોકેટ અવરોધ વગર જમીન પર ઉતરે તેની ધડકતે હૈયે રાહ જોવાઈ રહી હતી.

પોતાના કામમાં વ્યસ્ત હોવાને કારણે અમોલને જીવનમાં શું ચાલી રહ્યું છે તેનો કોઈ અણસાર ન હતો. અનામિકા સારા સમાચાર આપવાની હતી. લગ્ન પછીના દસ વર્ષમાં ધીરે ધીરે અમોલના માતા પિતા સાથે ફોન અને કમપ્યુટર દ્વારા નજીક આવવાની તક સાંપડી હતી. બસ આજે રોકેટ ‘લેન્ડ’ થાય પછી નજીકના ભવિષ્યમાં અમોલ કોઈ બીજા પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાનો ન હતો તેની અનામિકાને જાણ હતી.

અનામિકા અમોલના પ્યારમાં પાગલ હતી. રોકેટ લેન્ડ થાય અને પોતાના સમાચાર માતા અને પિતાની હાજરીમાં તેણે જણાવવાનો નિર્ધાર કર્યો. અમોલની જાણ બહાર, અરૂણા અને અમરને અમેરિકા બોલાવ્યા. અંહીથી સ્પોન્સરશીપના કાગળ પણ તૈયાર કરી ભારત મોકલાવ્યા.  આજે સાંજના ચાર વાગે રોકેટ લેન્ડ થવાનું હતું. ૧૨ વાગ્યે ભારતથી ,’એર ઈન્ડીયાના ‘ પ્લેનમાં અમર અને અરૂણા અમેરિકા આવ્યાં.

અમોલને કોઈ વાતની જાણ ન હતી. એનો જીવ અત્યારે રોકેટ સેઈફલી લેન્ડ થાય તેમાં અટવાયો હતો. તેને અનામિકા પર ગળા સુધી વિશ્વાસ હતો. અનામિકાએ તેના પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવા માટે સરળતા પણ કરી આપી હતી. તે જાણતી હતી અમોલના જીવનની આ સિદ્ધી છે. જે મેળવવા તેણે દિવસ ,રાત એક કર્યા હતા. ફરિયાદનો એક પણ હરફ તેના મુખેથી બહાર આવ્યો ન હતો.

અમોલના મમ્મી અને પપ્પાને  ઘરે લાવી તેમની સરભરા કરી. ન્હાઈ ધોઈને બધાં નાસાની અમોલની ઓફિસે આવી પહોંચ્યા. અમર અને અરૂણા બહુ વિગતે જાણતાં ન હતાં. જે થોડીઘણી ઉપર છલ્લી વાત કરી હતી તેને કારણે કશુંક અવનવું બનવાનું છે તેની ખાત્રી હતી.  અનામિકાને કારણે વી આઈ પી સિટમાં બેસી તેઓ બધું અવાચક બની નિહાળી રહ્યાં હતાં. રોકેટ લેન્ડ થયું. બધાનું અભિવાદન અમોલ ઝીલી રહ્યો હતો. નાસાના બધાં કાર્યકર્તાઓ અને મોટી મોટી મહાન વિભુતિઓ દ્વારા તેને અભિનંદન મળતાં હતાં. આ બધી વિધિ પત્યા પછી જ્યારે અનામિકાને મળવા આવ્યો ત્યારે તેની સાથે પોતાના માતા અને પિતાને જોઈ અમોલ ભેટ્યો તેના નયનોમાંઅથી નિકળતાં પાવન ગંગા અને જમુનાનાં નીરથી તેમને સ્નાન કરાવી જીવનને ધન્ય માની રહ્યો.





મોઢું ધોવા ન જઈશ

3 02 2017

go

 

 

 

 

 

 

 

*********************************************************************************************************************************************

લીના વિચારી રહી, મનને ફંફોળતી હતી. આયનાની સામે ઉભી રહીને તેને પ્રશ્ન પૂછી રહી. તેને ખબર હતી આયનો જુઠું નહી બોલે.

“લાવણ્ય, અમેરિકાથી આવ્યો છે. એક વખત પરણ્યો હતો. છૂટાછેડા શું કામ થયા એની માથાઝીક કરવાનો સમય નથી.  મારી મમ્મીને ત્રણ દીકરીઓ છે. પિતાની આવક બાંધી છે. સત્યવાદી હરિશ્ચંદ્રને જોવા હોય તો, મારા પિતા ચંદ્રકાંતને મળવું. જો હું પરણીને અમેરિકા જાંઉ તો નાની બન્ને બહેનોનો રસ્તો પણ મોકળો થઈ જાય.  મારા દાદા અને દાદીને અમારે ભાઈ નથી તેનું ખૂબ દુખ હતું. શું મારી મોટી બહેન તરિકે ફરજ નથી બનતી કે મારા પિતાનો બોજો હળવો કરું ?

બાંધી આવકમાં ઘર ચલાવતાં કોઈ ચાંદનીથી શીખે. ત્રેવડ ત્રીજો ભાઈ છે. ચંદ્રકાંત તેના પર વારી જતો. ત્રણેય દીકરીઓને ખૂબ માવજત અને કાળજીથી ઉછેરી હતી. નાની તો એવી ચબરાક, દાદાના ખોળામાં બેસે અને કહે, ” હેં દાદા, હું જો છોકરો હોત, તો કઇ રીતે જુદી હોત’?

‘તું તો મારો રશ્મી છે, ખબર છે રશ્મી છોકરો પણ હોય અને છોકરી પણ હોઈ શકે.” કહી પ્રેમથી ગળે વળગાડતાં.

‘જો હવે બોલ્યાં છો કે મારા પપ્પાને દીકરો નથી તો તમારા ખોળામાં નહી બેસું’. કહી ડીંગો બતાવી ભાગી જતી.

લાવણ્ય પરણીને છ મહિનામાં છૂટો થઈ ગયો હતો. લકી સાથે પરણ્યો તે એક ઈત્તફાક હતો. અમેરિકામાં મોટો થયેલો લાવણ્ય હોંશિયાર જરૂર હતો. જ્યારે લકી, ભારતમાં મોટી થઈ અમેરિકા ભણવા આવી હતી. બન્ને એક જ યુનિવર્સિટીમાં સાથે ભણતાં હતામ. સીધો સાદો લાવણ્ય, લકીની ઉસ્તાદીમાં ફસાઈ ગયો. લકી ખૂબ સુંદર હતી. તેનું રૂપ, તેનું હાસ્ય ભલભલા મુનિવરને ચળાવે એવું હતું. લાવણ્યે જ્યારે તેના માતા અને પિતા પાસે લગ્નનો પ્ર્સ્તાવ મૂક્યો ત્યારે લાવણ્યની મમ્મીને લાગ્યું ,’દીકરો મારો ઉતાવળ કરે છે’. લકીના દબાણ પાસે લાવણ્યનું કશું ચાલ્યું નહી. એકલો બેઠો હોય યારે વિચાર કરતો, “લાવણ્ય તું ઉતાવળ તો નથી કરતો ને”?

લકીએ, લાવણ્યમાં શું ભાળ્યું એ કહેવું મુશ્કેલ હતું. અમેરિકામાં વર્ષોથી રહેતો હતો. એક બહેન હતી પણ જે પરણીને લંડન રહેતી હતી. લાવણ્યને કોલેજ કાળ દરમ્યાન મિત્રતા ઘણાં સાથે થઈ હતી. લકીની વાત કાંઈ જુદી હતી. બસ છ મહિનામાં બન્નેનું ભણતર પણ પુરું થવાનું હતું. કોઈ પણ છોકરી અથવા સ્ત્રીના મગજમાં શું ચાલે છે, એ કળવું મુશ્કેલ છે. પ્રયત્ન કરવાથી નિષ્ફળતા મળશે એમાં શંકાને સ્થાન નથી.

‘ચાલને હવે પરણી જઈએ’.

‘ઉતાવળ શું છે’?

‘આમ મિલન પછી જુદાઈ ખૂબ સતાવે છે’.

‘તું કહેતી હોય તો જુદો અપાર્ટમેન્ટ લઈએ’.

‘ના, બાબા ના લગ્ન પહેલાં’?

‘એટલે તો કહું છું લગ્ન કર્યા હોય તો પછી, તું અને હું, હું અને તું.’

લકીએ પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને મુંબઈથી બોલાવ્યાં. તે અંહી મામાને ત્યાં રહેતી હતી. આખો દિવસ કૉલેજમાં હોય અને શનિ અથવા રવી મિત્રો સાથે.  પોતાની દીકરીના અવગુણ કોઈ માતા અને પિતાને દેખાતાં નથી હોતાં. એમાંય આ ૨૧મી સદીમાં ? મોઢું જ ખોલવાનું નહી. તેમાંય પરદેશમાં એકલી રહેતી દીકરીને કશુંજ કહેવાય નહી. જો કે આજકાલ ભારતમાં પણ માતા અને પિતા બાળકોને કશું કહી શકતા નથી. લકીની જીદ પાસે બધાંએ નમવું પડ્યું.

લગ્ન લેવાયાં. બહેન અને જીજુ લંડનથી આવ્યા. લાવણ્યની બહેન લોપા ભાભી, જોઈને ખુશ થઈ ગઈ.

અરે વાહ, મારા ભાઈ તારી પસંદને દાદ દેવી પડશે’.

સર્જનહારે સ્ત્રી અને પુરૂષની પ્રકૃતિ અલગ બનાવી છે. તેઓ સરળ અને ખટપટ વગરના હોય અને સ્ત્રીઓને વાતનું વતેસર કરતાં આવડે. બન્નેમાં અપવાદ હોઈ શકે. લકી લગ્ન પહેલાં જે લાવણ્યના પ્રેમમા મશગુલ હતી તે હવે વાતે વાતે લાવણ્યમાં ખામીઓ જોતી થઈ ગઈ.

‘અરે, તે આજે કપડાં લોન્ડ્રી બાસ્કેટમાં ન નાખ્યા.’

‘દાઢી કર્યા પછી આખું સીન્ક કેટલું ગંદુ કર્યું તે’ .

લકી કામની મહા આળસુ. પોતાનું માંડ માંડ કરતી હોય ત્યાં પતિદેવનું કેમ કરે?

‘તને શું વાંધો છે, દર અઠવાડીયે મેઈડ આવે છે તે સાફ કરશે.’

સાવ નજીવી બાબતોમાં ઝઘડો થતો અને પછી તેમાંથી સરજાતું મહાભારત.

આજે કોને ખબર કેમ લાવણ્યએ બધું ચોખું ચટાક કરી નાખ્યું. તેને મન હતું આ શનિ અને રવી બન્ને જણા ડ્રાઈવ ઉપર જાય. સાન એન્ટોનિયોના રિવર વૉક પર હિલ્ટનમાં રૂમ બુક કરાવ્યો હતો. લકીને સરપ્રાઈઝ આપવા માગતો હતો.

લકી ઉઠી, બ્રેકફાસ્ટ લઈને કહે, આજે મારી ફ્રેન્ડ ઈન્ડિયાથી આવી છે તેને મળવા જવાનો પ્લાન છે.

બસ થઈ રહ્યું. લાવણ્યએ તેને પોતાનો પ્લાન જણાવ્યો. લકી એકની બે ન થઈ.

‘તે મને પૂછ્યું હતં’?

‘અરે, આ તો સરપ્રાઈઝ હતું તારા માટે’.

તારી ફ્રેન્ડને રવીવારે સાંજે પાછા આવતા લઈ આવશું, એવું હશે તો હું મન્ડે ઓફ લઈશ. ‘

લકી માની નહી અને પછી આદત પ્રમાણે થયું મહાભારત. લાવણ્યને ખૂબ ખરાબ લાગ્યું. તેને થયું લકીને પરણવામાં ઉતાવળ તો નથી કરીને. લકી તો ફ્રેન્ડને લેવા જતી રહી. બન્ને જણા બહાર લંચ ખાઈને પિક્ચર જોવા ઉપડી ગયા. રાતના પાછી આવી ત્યારે ઘરમાં લાવણ્ય ન હતો. તે પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને ત્યાં જતો રહ્યો હતો.

રોજના આ ઝઘડાથી તે કંટાળી ગયો હતો.

લકી પણ જીદે ભરાઈ અને બન્ને જણા છૂટા પડ્યા.

આ લાવણ્ય ફરીથી લગ્ન કરવા મુંબઈ આવ્યો હતો. લીનાને તેની મિત્ર મારફત મળ્યો. લીના સાથે તેણે ખુલ્લા દિલે વાત કરી. ખબર નહી કેમ લીનાને લાવણ્યની વાતમાં સચ્ચાઈનો સૂર સંભળાયો. પોતે ૨૪ વર્ષની હતી . લાવણ્ય ૩૦ વર્ષનો જુવાન. લકીથી દાઝેલો લાવણ્ય જરા ચેતીને ચાલ્યો. તેણે લીનાને અમેરિકાની લાઈફ સ્ટાઈલથી વાકેફ કરી.

‘મારી સખી હીના, પણ હ્યુસ્ટનમાં રહે છે. ત્યાંની જીંદગી, કામ અને નોકરી એ મને ડરાવી શકે તેમ નથી. લાવણ્ય, તમે હીનાને નથી ઓળખતાં. હીના, લકીને ઓળખે છે. તેના સ્વભાવથી પણ પરિચિત છે. હા, આમા બન્ને પક્ષે તટસ્થ રીતે વિચાર કરવો જરૂરી છે. તમારી વાતમાં સચ્ચાઈનો રણકો મને સંભળાય છે.

લાવણ્યને લીના ગમી હતી. તેની બોલવાની આકર્ષક ઢબ અને આત્મવિશ્વાસ આંખે ઉડીને વળગે તેવા હતાં. લીનાએ સમજીને કદમ ઉઠાવ્યું.  પાછળ બે નાની બહેનોનું ભવિષ્ય પણ સુધરવાનું હતું. પિતાની બાંધી આવકમાં તેમનો બોજો હળવો કરવાનો ઈરાદો તરવરતો હતો.

દાદાને, પોતે દીકરો નથી પણ દીકરા તરીકેની ફરજ અદા કરવામાં પાછી નહી પડે તે જણાવ્યું. ‘દાદા હું સરખી રીતે ગોઠવાઈ જાંઉ પછી બન્ને બહેનોને ત્યાં બોલાવીશ.’

દાદાએ આશિર્વાદ આપ્યા, ‘બેટા સહુ પ્રથમ તારી ફરજ બને છે કે લાવણ્યને સુખ આપજે. તેના માતા અને પિતાને દીકરી બનીને ચાહજે.’ તારી બન્ને બહેનો પણ તેમનું નસિબ લઈને આવી છે. લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવી છે.

લાવણ્ય ખરેખર હોનહાર છે. તેના નસિબમાં જે હતું એ તારે તેને વિસરાવવામાં મદદ કરવાની છે.’

“તું સુખી થજે”.

દાદા મનમાં બબડી રહ્યા, ‘આ મારો સવાયો દીકરો છે.’

 

 





૧૨મી ડિસેમ્બર, નાથદ્વારામાં (૨૦૧૬)

17 01 2017

 

***********************************************************************************************************

આ કાનમાં કોનો મધુરોઅવાજ સંભળાયો.

શ્રીનાથજી કાનમાં આવીને બોલ્યા, ‘અરે તું પાછી આવી, છેક અમેરિકાથી’?nathji

‘શ્રીજી બાવા ‘,તમેતો મારા સર્વસ્વ છો. ભારત આવું અને જો શક્ય બને તો તમારા દર્શને આવવાનું હું કેમ ટાળું ?’

પ્રભુ મંદ મંદ મુસ્કુરાયા અને બોલ્યા,  ‘તને જોઈને મને આનંદ થાય છે,’

‘હે પ્રભુ, તમે મારી ઠેકડી શાને ઉડાડો છો. તમારા દર્શને તો રોજના લાખો ભક્ત આવે છે. તમારી ઝાંખી કરી નયનો તૃપ્ત કરે છે. હું તો પામર જીવ છું. તમને કેવી રીતે યાદ હોય કે હું પણ તમારી એક સીધી સાદી ભક્ત છું. મારી આંખડી તમ દર્શનની પ્યાસી છે’.

‘ જો, હવે તને ખાનગી વાત કહું. તું મારી પાસે આવે છે, માત્ર દર્શનની અભિલાષા લઈને. મને ખબર છે તને મારામાં અપૂર્વ શ્રદ્ધા છે. તું ઉઠતા જાગતાં, સૂતા માત્ર મારું સ્મરણ કરે છે’.

‘હે, પ્રભુ દીન દયાળા તમે તો અંતર્યામી છો. આ હાથ હવે તમારા હાથમાં સોંપ્યો છે’.

‘અરે, એટલે જ તો આટલી બધી ભીડમાં , તું કેટલી બધી બટકી હોવા છતાં તને ઓળખી કાઢી. સાચું બોલજે તું  બે વખત મંગળામાં  આરતિના દર્શન કરવા આવી હતી’?

‘હે, મારા અંતર્યામી તમે તો બધો ખ્યાલ રાખો છો. ‘

‘હા, પ્રભુ બે વાર આરતિમાં તમારું વદન નિહાળવાનો લહાવો માણ્યો હતો.’

‘અરે, પણ તે વખતે તું કાંઈ ગણગણતી હતી, મને અવાજમાં સંભળાયું ન હતું’.

‘ભલે ને વાગે ઝાપટ શ્રીજી , બદન હિલોળા ખાય.

શ્રીજી લાગો રળિયામણા, હો શ્રીજી દીસો સોહામણા’.

‘હા, મને તે ખૂબ ગમ્યું. મારા ભક્તો ગીર્દીમાં હિલોળા ખાતા હોય, પેલો ચંદ્રો બધાને  ઝાપટ મારતો હોય. તેને હું રોજ કહું છું ,ભાઈલા મારા ભક્તોને હળવે હળવે મારજે. ‘.

શ્રીજી તે પણ શું કરે?’

”હા, મને ખબર છે, જે ભક્તો ખૂબ સેવામાં પૈસા આપે પછી આગળ હોય ત્યાંથી ખસતા જ નથી’.

‘શ્રીજી, તેમને સંતોષ થતો નથી ને એટલે’.

‘પણ મારા પ્રિય ભક્તો, બીજા વૈષ્ણવોનો પણ ખ્યાલ કરવો જોઈએ કે નહી. તેમને પણ તમારા જેવી તાલાવેલી હોય છે’.

‘શ્રીજી ,ધક્કાની વાત હમણાં બાજુએ મૂકીએ પણ તમને ખબર છે, આ બધા ઝાપટીઆ અને ઉંચા હોદ્દાવાળા પૈસા લઈ સહુને પાસ આપે છે. આગળ દર્શન કરાવવા માટે જવા દે છે.’

‘બોલ હું શું કરું? હું તો ભક્તોની વહારે ધાંઉ, તેમની મનોકામના પૂરી કરું, આરતિ થાય ત્યારે સહુના દર્શન કરું કે આવા ગોટાળાઓને અવેરું.’

‘તને એક વાત કરું ,આ ઘોડાપૂર ઉમટે છે એ જોઈ મને ડર લાગે છે. જ તને પેલા મા દેખાય છે ,બિચારા ભીડમાં ભીંસાય છે. પેલું નાનું બાળક ચીસો પાડીને રડે છે. પેલી બાળાનો દુપટ્ટો જો તો ક્યાં ભરાયો છે. જરા ધીમા ખમો ને, હું ક્યાંય ભાગી જવાનો નથી’.

‘હા, શ્રીજીબાવા તમારી વાત સાચી છે. મને પણ આ ભીડમાં ગભરામણ થાય છે. પણ તમને વૈષ્ણવ ભક્તો અનહદ પ્રેમ કરે છે’.

‘હું મુખ્યાજીને પ્રેરણા કરીશ દર્શન વધારે સમય ચાલુ રાખશે. તમે જરા ધીરા પડો. મને આ બધી બેહુદગી જોઈ અંતરમાં દર્દ થાય છે.’તમારું પાગલપણું જોઈ મારા અંતરમાં ટીસ ઉઠે છે. થાય છે મંદીર છોડીને નાસી જાંઉં.’

‘હેં પ્રભુ આપની ધરાવેલી સામગ્રી પ્રસાદ રૂપે ખૂબ ગમે છે’.

‘વત્સ પ્રસાદનો કણીકો હોય. કેટલા ઠોર અને કેવડું ચકતું આ બધી કચકચ મને પસંદ નથી’.

‘હે, શ્રીજીબાવા મને માફ કરશો. મને પણ આ બધી કડાકૂટમાં રસ નથી. મને તો બસ તમારું સ્મરણ કાયમ રહે તેવી આશા છે. સદા તમારું સાન્નિધ્ય પ્રાપ્ત થાય. તમને ફરી ફરીની અરજી કરું છું. પ્રભુ આ હાથ તમારા હાથમાં  સોંપ્યો છે. તમે તારો. તમે આ ભવસાગર પાર ઉતારો. બસ બીજી કોઈ અભિલાષા નથી’.

‘શ્રીજી આ અવતાર એળે ન જાય તેવી આરજુ છે’.

દોડીને તમને મળવા આવી. તમે મને ઓળખી એ મારા અહોભાગ્ય. શ્રીજી બસ આ દાસીને શરણે સ્વીકારજો.