આગ્રહ

12 12 2018

સલોનીની ચાલમાં અનોખો અંદાઝ હતો. એમ. બી. એ. થયેલી સલોની કોર્પોરેશનમાં ખૂબ ઉંચા હોદ્દા પર પહોંચી હતી. કામયાબી તેના ચરણ ચૂમતા હતા. દર ચોથે દિવસે વિમાનમાં બેસીને ગામે ગામ જતી અને પોતાની વાણી દ્વારા લોકોને મોહિત કરતી. તેની આગવી પ્રતિભા તેને સફળતા આપવા માટે પૂરતા હતા. ખબર નહી કઈ માટીની સલોની બની હતી. પોતાના વિષય વિશે ખૂબ ઉંડુ જ્ઞાન ધરાવતી. તેની જુવાની, સુંદરતા અને વિષય વિષેના જ્ઞાને તેને સફળ કારકિર્દી બનાવવામાં ભરપૂર સહાય કરી હતી.

કોઈ પણ કોર્પોરેશન તેને આમંત્રણ આપતું ત્યાં જવું કે નહી તે તેનો સેક્રેટરી સાહિલ નક્કી કરતો. જો સવારે જઈને સાંજે પાછા આવવાનું હોય તો સાહિલ તેની સાથે ન જતો. મુંબઈમાં તેની ઓફિસનું બધું કામકાજ સાહિલ સંભાળતો. તે ખૂબ ઓછું બોલતો. શાંત પાણી ગહેરા હોય . તે ઉક્તિ પ્રમાણે સલોનીની સફળતા પાછળ સાહિલનો સહકાર છુપાયો હતો. સલોની આ બધું જાણતી હતી. સાહિલ હમેશા પડદા પાછળથી કામ કરતો. યશની કલગી સલોનીને મસ્તકે જોઈ રાજી થતો. સલોની એ તેને ઘણી બધી સત્તા અને સગવડ આપી હતી.

આજે રવીવાર હતો. સલોનીને ઉઠવાનું મન થતું ન હતું. સલોનીએ ‘બેડ ટી’ મંગાવી. ભલે એકલી રહેતી હતી પણ ઘર નોકર ચાકરોથી ઉભરાતું. આખા અઠવાડિયાનિ દોડધામ પછી રવીવાર એટલે આરામ નો વાર. બપોરે જમવાનું મમ્મી અને પપ્પા સાથે. ધુમ કમાતી એટલે પોતાનો સુંદર ફ્લેટ પેડર રોડ પર લીધો હતો. મમ્મી અને પપ્પા કેમ્પ્સ કોર્નર પર રહેતા. માંડ દોઢ કિલોમિટરની દૂરી હતી. બધું તૈયાર થાય પછી પપ્પા, ફોન કરીને કહેતા ‘બેટા છગન નિકળી ગયો છે. ફોન કરે એટલે નીચે આવજે’.

‘જી. પપ્પા’.

રવીવારે મમ્મી અને પપ્પા સાથે આરામથી જમી બપોરની ચા પીને ઘરે આવતી. મોટો ભાઈ અમેરિકા હતો. તેને બે બાળકો હતા. સલોની જ્યારે અમેરિકા ઓફિસના કામ માટે જતી ત્યારે અચૂક તેમને મળવા જતી. આ વર્ષે ભાઈને ત્યાં પાર્ટીમાં સાજન મળ્યો. એકલો હતો એટલે સલોનીને સારી કંપની મળી અને દોસ્તી થઈ ગઈ. કેટલા વર્ષોથી એકલી રહેતી હતી. ઓફિસમાં ઉચ્ચ સ્થાને પહોંચેલી સલોની સાજનને જોઈ વિચલિત થઈ ગઈ. તેની ઉમર આજે ૩૨ વર્ષની હતી. પરણવાનો વિચાર કદી ઝબક્યો ન હતો.  અરે, સાહિલની સાથે કામ કરતા પણ ક્યારેય તેના મનમાં વિકાર ઉત્પન્ન થયો ન હતો. એ તો ચાર વર્ષ પછી ખબર પડીકે સાહિલ બે બાળકોનો પિતા છે.

બન્ને વચ્ચે ગાઢ સંબંધ હતો પણ માત્ર કામ પૂરતો. ક્યારે પણ કોઈની અંગત બાબતમાં માથું મારતા નહી. કોને ખબર કેમ બે દિવસ ભાઈ અને ભાભીને ત્યાં પાર્ટીમાંથી આવ્યા પછી સાજન દિલમાં કેવી રીતે વસી ગયો. સાજન જાણતો હતો , સલોની આઈ.ટી કંપનીમાં ખૂબ ઉંચા હોદ્દા પર છે. તે પોતે પણ આઈ.ટી. એંજીનિયર હતો. સલોની સાથેની ઓળખાણ ખૂબ કામની હતી.

વ્યવસાયમાં ગળાડૂબ સલોનીને પ્યારનો ‘પ’ ક્યારેય આવડ્યો ન હતો. પોતાની કારકિર્દી બનાવવામાં એ દિશા તરફ ક્યારેય ધ્યાન આપ્યું ન હતું. આજે ૩૨ વર્ષની ઉમરે તેનો અનુભવ સલોનીને ખૂબ મધુરો લાગ્યો. એવી ટોચ પર હતી કે તેના ગઢની કાંકરી પણ ખરવા પામે તેમ ન હતી. થોડો વખત માટે પોતાની પોસ્ટિંગ અમેરિકામાં કરાવી લીધી. પોશ એરિયામાં એપાર્ટમેન્ટ લઈ લીધું. સાજનનો સંગ માણવામાં અનુકૂળતા સાંપડી.

જ્યારે પણ સાજનને મળવાનું થાય ત્યારે ધંધાના કામ અર્થે કલાકો સાથે ગાળતા. સાજનને તો તેને કારણે પોતાનું ભવિષ્ય ખૂબ ઉજળું લાગ્યું. સલોનીનો ઈરાદો હજુ સુધી સ્પષ્ટ થયો ન હતો. એક તો સાજન કરતાં ખૂબ આગળ નિકળેલી હતી. આનંદના અવધિમાં ઉછળતી સલોની એ હજુ ‘,મગનું નામ મરી પાડ્યું નહતું’. સાજન તો કૂદકે અને ભૂસકે સલોની પાસેથી શીખીને પોતાની પ્રગતિ સાધી રહ્યો હતો. સલોનીની આવડત અને સ્ટ્રેટજી તેને ખૂબ ગમ્યા. તેને થયું આટલી સુંદર કળા જેને વરી હોય તેને આગળ વધતા વાર ન લાગે.

જેમ કાજળની કોટડીમાં જઈએ તો ડાઘ લાગ્યા વગર રહે નહી તેમ સાજન પણ સલોનીના સંગે ઘણું બધું શિખ્યો. એ પોતે પણ હોંશિયાર હતો. કિંતુ જે દૃષ્ટી બિંદુ સલોનીનું હતું એ જબરદસ્ત હતું.  આમ કરતા લગભગ બે મહિના થઈ ગયા. નવરાશના સમયે ક્યારેય ડિનર પર પણ જતા. એકાદ વાર નવું ઈંગ્લિશ પિક્ચર જોઈ આવ્યા. સલોની પોતાના દિલની વાત ખાસ કોઈને કરતી નહી. મમ્મી અને પપ્પા હવે ભારત હતા. સલોનીના ભાઈ અને ભાભી પોતાના પરિવારમાં ગુંથાયેલા રહેતા. સાજન સાથે ક્યારેય કામ સિવાયની વાત થતી નહી. છતાં પણ સલોની તેનો સહવાસ આનંદ પૂર્વક માણી રહી હતી. તેને માર્ગદર્શન ખુલ્લા દિલે આપતી. તેની સલાહ તેમજ સૂચન સાજનને શીરાની જેમ ગળે ઉતરી જતા.

સાજન સલોનીની પ્રગતિ જોઈને ચકાચૌંધ થઈ ગયો હતો. સલોની સાજનના સંગે વધારે ખીલતી હતી. આજે  પહેલીવાર સલોની સાજનને ત્યાં આવી હતા. સાજને આજના વિષે કાંઇ પણ કહ્યું ન હતું. ્સલોનીને સાજનનું ઘર ગમ્યું. ઘરની સજાવટ ખૂબ આકર્ષક હતી. સાજનની આ બાજુથી તે સંપૂર્ણ પણે અજાણ હતી. કાયમ કામ ખાતર ઓફિસમાં કે રેસ્ટોરન્ટમાં મુલાકાત થતી. હજુ તો બન્ને ચા સાથે થોડા બિસ્કિટ ખાઈને વાતો કરતા હતાં ત્યાં અચાનક ગાડીનો હોર્ન સંભળાયો.

એક સ્ત્રી હાથમાં નાનું બાળક લઈને પ્રવેશી રહી હતી. સાજન ઓળખાણ આપતા બોલ્યો, ” સલોની , તારો ખૂબ ખૂબ આભાર,મારી પત્ની પિયર ગઈ હતી એ સમયે બે મહિનાના ગાળમાં તેં મને ઘણું બધું શિખવ્યું’ ! આજે મારી પત્ની નીમા મારી દીકરીને લઈને આવી . તેનું સ્વાગત કરવા ખાસ આજે ઘરે આવવા માટે આગ્રહ સેવ્યો હતો ! ‘

Advertisements




સંઘર્ષની સોડમાં

4 12 2018

મારા પ્રિય પતિના ભાઈની યાદમાં

પ્રભુ તેમના અત્માને શાંતિ આપે.

 

આ ધરતી પર અવતરણ અને પ્રથમ શ્વાસ જેમણે સંઘર્ષની સોડમાં લીધો હોય એવા મારા મુ. ભાઈને ચીર વિદાય સમયે ‘અલવિદા’. શબ્દોની જ્યાં જરૂરત નથી, મનના ભાવ લખી શકવાની ક્ષમતા નથી, લેખની એક ડગ પણ આગળ ભરવાનો ઈન્કાર કરે છે !

ક્યાંથી શરૂઆત કરવી તેના અવઢવમાં છું પણ જરૂરથી જણાવીશ.

લગ્ન પછી ‘મધુ રજની’ મણાવીને આવ્યા હતા. મોટાભાઈને ત્યાંથી પૂજ્ય બાને મળવા જઈ રહ્યા હતા. ત્યાં આંચકો લાગે એવી રીતે અમારા બન્નેની સામે એક સ્કૂટર સવાર આવીને ઉભો રહી ગયો. સ્કૂટર ખૂબ નજીક હતું. હું ચમકીને મારા વરજીની નજીક સરકી.

ત્યાં અટ્ટાહાસ્ય સંભળાયું. ‘ડરી ગઈ ને ‘? નજરો મારી ઝુકી ગઈ.

મારા પતિ દેવ પૂછે ,’ઓળખે છે’ ?

વિચાર કરીને જવાબ આપ્યો,’ તમારા કાકાના દીકરા’.

બન્ને જણાએ સાથે હા પાડી.

અમે નૈનિતાલ ફરીને ગોકુળ દર્શન કરવા ગયા હતા. ત્યં પતિના પૂજ્ય કાકાને ત્યાં બે દિવસ રહ્યા હતા. સ્કૂટર  સવાર અને તેમની પત્ની સાથે વાત ચાલતી હતી. તેમનો ચહેરો આબેહૂબ તેમના પિતાજી જેવો હતો એટલે ઓળખતા વાર ન લાગી.

ત્યાર પછી જે નાતો બંધાયો તે આજે ‘૫૨’ વર્ષ સુધી પરિપક્વ રહ્યો. આજે તેમને ‘અલવિદા’.

જેમનું જીવન સંઘર્ષની સોડમાં શરૂ થયું અને  “ભવ્ય વિદાય’માં  યાત્રા પૂર્ણ થઈ .

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

“આવ્યા એટલે જવાના

*

બાલાસિનોરમાં જેમનું નામ ખૂબ પ્રેમથી આદરપૂર્વક લેવાય છે.

*

“તેમનું કાર્ય એેજ તેમનું જીવન” .

*

તેમના માટે શબ્દો લખવાની મારી કલમમાં તાકાત નથી.
*

પ્રથમ શ્વાસથી છેલ્લો શ્વાસ, વચ્ચેના ગાળાનું નામ જિંદગી
*
વિચારો અને જુઓ શું લાવ્યા હતા, શું લઈને ગયા
*
જે પણ કરવું હોય વાટ ન જોશો !
*
જવાવાળાની યાદ હ્રદયમાં કોતરાઈ જવાની.”





દીકરી એ દી’વાળ્યો

1 12 2018

 

 

કોઈ પણ દિવસ સ્વપનામાં પણ વિચાર્યું ન હતું કે કોણ ચડે ,દીકરી કે દીકરો ? અરે ભગવાનની પ્રસાદી , લાડુ મળે કે ગોટી ? એમાં કોઈ ભેદ હોય ? હજુ એ વિચાર પચાવ્યો નથી. ‘દીકરી જાણી લોકો ભૃણ હત્યા’ કરાવે છે ! ખેર આપણા દેશની અભણ અને ઉદ્દંડ વિચાર ધરાવનારી પ્રજાને આ સમજાવવા જો ભગવાન પોતે પણ આવે  તો પણ નાસીપાસ થઈ પાછા જાય ! આ વિષય પર કાંઈ પણ કહેવું કે લખવું એ ‘અંધને આરસી બતાવવા બરાબર’ છે.

એક આખી નવલકથા લખાઈ જાય આ ઝાકળના બિંદુ ઉપર !  જે ભલે ખૂબ નાજુક અને સુંદર હોવા છતાં સૂરજ તથા દુનિયા સામે ટક્કર ઝીલી શકે છે !

અકસ્માતમાં માતા અને પિતા અપાહિજ થઈ ગયા.  આપણે સહુ જાણિએ છીએ ‘ઝાકળ’ સવારના પહોરમાં જણાય. જેવું સૂરજનું પહેલું કિરણ તેને સ્પર્શે એટલે પળભર રમીને પોતાનું અસ્તિત્વ ગુમાવી બેસે. ઝાકળની વાત કરીએ એટલે,

પેલી કવિતા યાદ આવી ગઈ,

‘ઝાકળના પાણીનું બિંદુ ઝીણું ઝીણું ગાતુંતું ને સૂરજ સામે જોતુંતું ‘.

મારા બગિચાના ઝાકળનું બિંદુ , સૂરજ સંગે ગેલ કરતું તું, બાષ્પિભવન થવાનો ઈન્કાર કરતું હતું. એટલે તો મારી દીકરીનું નામ ઝાકળ પાડ્યું હતું. ‘ મારા વરજીને મનાવવા નેવના પાણી મોભે ચડ્યા હતા’. શિતલ થાકી પણ સોહન માને તો ને ?

‘અરે, ઝરણા પાડ ને’ ?

‘ના મને, ઝાકળ ગમે છે’. કેવું પવિત્ર, કેટલું નિર્મળ ,કેટલું આહ્લાદક નામ છે. આખરે માની ગયા. ઝાકળને જોઈને રોજ સવાર એટલી સુંદર જણાય કે વાત નહી કરવાની. ધીમે ધીમે મોટી થતી ગઈ. ખૂબ ચીવટ પૂર્વક એની પરવરિશ કરી. તેનું હસમુખુ વદન જોઈને ઘરની બહાર નિકળતો. ખિસામાં , પાકિટમાં બધે એનો ફોટો રાખ્યો હતો. સેલ ફોનમાં પણ તેનો ફોટો કમપ્યુટર ખોલું ત્યારે બિગ સ્ક્રીન પર ઝાકળ દેખાય. તેના આગમનથી ઘરની આખી પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. નોકરી પરથી છૂટીને સીધો ઘરે. નાની હતી ત્યારે પલભર તેને નીચે ન મૂકતો. જેમ મોટી થતી ગઈ તેમ મારી બાજુમાં બેસીને બધું શિખવાડતો.

દીકરો હોય કે દીકરી બાળકોને જુવાન થતા વાર નથી લાગતી. ઝાકળ ક્યાં મોટી થઈ ગઈ ખબર પણ ન પડી. ડોક્ટરી ભણવા જવું હતું. પરીક્ષા આપીને બેંગ્લોરથી આવતી હતી. સોહન  અને શિતલ ગાડીમાં એરપોર્ટ લેવા આવતા હતા, ત્યાં દારૂ પીને બેફામ ચલવતા ખટારાના ડ્રાઇવરે પાછળથી ઠોકી. આગળ મોટી વાન હતી . બન્ને જણા બૂરી રીતે ઘાયલ થયા. ઝાકળને એર પોર્ટ પર પોલિસ લેવા આવી. ઝાકળના માનવામાંન આવ્યું. પણ હાય રે નસિબ, હવે શું ?

ઝાકળે આગળ ભણવાનું માંડવાળ કર્યું. મમ્મી અને પપ્પાની ચાકરીમાં લાગી ગઈ. તેમને ત્રણેક મહિના હોસ્પિટલમાં રહેવું પડ્યું. પપ્પા કરતા મમ્મીની હાલત વધારે ખરાબ હતી. પપ્પાનો જમણો હાથ કામ કરતો હતો. મમ્મીના તો બન્ને હાથને પગ નકામા થઈ ગયા હતા. પપ્પા લાકડીની સહાયથી માંડ ઉભા રહી શકતા. પગલું ભરવું તેમને માટે અઘરું થઈ પડ્યું હતું. ઈશ્વરની કૃપાથી તેમનો વિમો હતો અને પપ્પાને ધંધામાં બરકત આવી હતી. મમ્મી માટે એક બહેનને કાયમ સેવા માટે રાખી લીધા. બાકી બધું ઝાકળ સંભાળતી.

સોહનની અમી ભરી આંખો ઝાકળને નિરખી રહેતી. ‘મારી ઝાકળને કેટલા પ્યારથી ઉછેરી હતી. ‘ શું ખબર હતી કે ભવિષ્યમાં એ ઝાકળ મમ્મી અને પપ્પાની ઢાલ બનીને રહેશે. શિતલ સમજી બધું શકતી પણ નિઃસહાય હતી. પપ્પા ઝાકળને નિરખતા અને મનમાં પોતાની જાતને કોસતા. શું મારી દીકરી આમ માતા અને પિતાની ચાકરી કરી જીવન ગુજારશે ?

કરી પણ શું શકે ? ઝાકળ તેમની આંખોનો ભાવ વાંચી શકતી. ,’પપ્પા, તમને શું કહું ? તમે શામાટે આવું વિચારો છો ? તમે મને કેવી રીતે ઉછેરી છે એ મને બધું યાદ છે. તમને ખબર છે, તમારી અને મમ્મીની આવી હાલત જોઈ મારું હ્રદય ચીરાઈ જાય છે. બસ , મને પ્રેમથી નિહાળો. તમારી આંખોમાં મને પ્રેમ વરસતો જોઈએ છે. નહી કે દીનતા. ‘અરે, તમે મારા પપ્પા અને મમ્મી છો. હું તમારી લાડકવાયી ઝાકળ, ભૂલી ગયા ?’

આમ ઝાકળે ખૂબ હિમત દાખવી. ‘ફિઝકલ થેરપિસ્ટ’ રોજ આવતી. પપ્પાને સારી એવી થેરેપી આપી મજબૂત બનાવ્યા. જેને કારણે ઝાકળને ઘણી સહાય કરતા. મમ્મીને  જોઈને ઝાકળનું અંતર કલ્પાંત કરતું. પણ કોઈ ઉપાય જણાતો ન હતો.

શિતલ માટે રાખેલા શારદા બહેન તેમની ખૂબ કાળજી કરતા. તેમને પરિવારમાં કોઈ હતું નહી. ઝાકળ તેમને ખૂબ ઇજ્જતથી પેશ અવતી. શારદા બહેનને ઝાકળ પોતાની દીકરી હોય તેવું વહાલ કરતાં. શારદા બહેનને નોકરીની સાથે પરિવાર સાંપડ્યો હતો. માત્ર પૈસા ખાતર નહી દિલથી શિતલનું ધ્યાન રાખતા.

નસિબ જોગે તેમની સારવાર કરનાર ડોક્ટર પણ દિલથી કામ કરતો. બધા સાથે ઝાકળે પ્રેમ પૂર્વક સંબંધ બાંધ્યા, જેને કારણે મમ્મી અને પપ્પાનું ધ્યાન રાખવાનું તેને માટે સરળ થઈ રહ્યું. અનાથ આશ્રમમાં ઉછરેલો પોતાની કાબેલિયત અને મહેનતથી સચિન સફળ ડોક્ટર બન્યો હતો. તેના ઉપર ઘણા બધાના ઋણ હતાં. સહુનું ઋણ પ્રેમ પૂર્વક સેવાભાવથી ચૂકવતો. ઝાકળ તેની કાર્યદક્ષતાથી ખૂબ પ્રભાવિત થઈ હતી. સચિન સેવાભાવી હતો કેમ ન હોય ? જીવનની સફર તેણે ખૂબ મહેનત અને જતન પૂર્વક ખેડી હતી.

ઝાકળના પપ્પાને ઉભા કરવામાં ડોક્ટર સચિને પ્રાણ રેડ્યા હતા. સોહનની સારવાર કરતાં, સચિન અને સોહન મિત્ર બની ગયા હતા. સોહનને સચિન ખૂબ ગમતો. બાપનું દિલ હતું. પોતે બહુ લાંબુ જીવશે એવી આશા ન હતી. જે સ્થિતિમાં શિતલ ગઈ એનો કારમો ઘા સોહલને લાગ્યો હતો. ઝાકળને તેના વર્તનની ગંધ ન આવે તેનો ખ્યાલ રાખતો. ઝાકળ તેને જીવથી પણ વહાલી હતી. સચિન સાથેની વાતોમાં ઝાકળનો ઉલ્લેખ કરતો. ધીરે ધીરે તેને વિશ્વાસમાં લીધો અને પોતાના મનની મુરાદ જણાવી. સચિને ખાત્રી આપી ઝાકળને સાચવશે !

શિતલ લગભગ દસ વર્ષની બિમારી ભોગવી પથારીમાંથી ઉભા થયા વગર સ્વર્ગે ચાલી ગઈ. સોહનની હાલત ઘણી સારી હતી. મમ્મીના ગયા પછી પડી ભાંગ્યા. ઝાકળ લગભગ ૩૨ વર્ષની થઈ હતી. તેને જોઈને તેમનું દિલ કોરી ખાતું. ઝાકળને સમજાવતા બેટા હજુ સમય છે, યોગ્ય સાથી મળે તો પરણી જા !

પપ્પા, તમને આવી હાલતમાં જોઈ,’  મને પરણાવવાનું  ભૂલી જજો.  હું જે પણ હાલતમાં છું. ખૂબ ખુશ છું. ‘કહી વાત ઉડાવતી અને પપ્પા સાથે બીજી બધી વાત કરતી.

આજે સવારથી ખાંસી હતી, ઘરગથ્થુ ઉપાય કર્યા પણ કાંઇ ફરક જણાયો નહી. જમવામાં પણ મજા ન આવી. ઝાકળે આવીને ઠપકાર્યા, ‘પપ્પા આવું કરશો તો કેમ ચાલશે.’.

‘બેટા આજે જમવાનું મન નથી. તું જરા માથે હાથ ફેરવ, મને સારું લાગશે. ‘

ઝાકળ પ્રેમથી પપ્પાને માથે હાથ ફેરવતી હતી. તેમની આંખો મિંચાઈ ગઈ. ઝાકળને ક્યાં ખબર હતી હવે એ ક્યારેય ખુલવાની ન હતી. પંદર મિનિટ પછી, પપ્પાને માથે હાથ ફેરવવાનું બંધ કર્યું. ઉભી થઈ પાણી પીવા માટે, ત્યાં એના પેટમાં ધ્રાસકો પડ્યો, પપ્પા જરા જુદા લાગ્યા.

નજીક સરી તો અવાચક થઈ ગઈ. પપ્પા કાયમ માટે સૂઇ ગયા હતા. ખૂબ શાંત, તેમના મુખની રેખાઓ ચાડી ખાતી હતી.  અવનવું તેજ પ્રસરી રહ્યું હતું. ઝાકળ માની ન શકી. ડોક્ટરને બોલાવ્યા. સચિને આવીને જણાવ્યું,’ખેલ ખતમ’.

સાથે ઝાકળના હાથમાં એક બંધ પરબિડિયું આપ્યું હતું . ઝાકળ  પરબિડિયુ જોઈને નવાઈ પામી. ખોલીને કાગળ વાંચ્યો. પડતા પડતા રહી ગઈ. સચિને તેને સંભાળી લીધી !

 

 

 

 





અનુજ બેટા ૨૦૧૮

2 11 2018

૨જી નવેંબર, ૧૯૯૭ આજે ૨જી નવેંબર ૨૦૧૮ ”

બરાબર ૨૧ વર્ષ પહેલાં ‘અનુજ’નું આગમન

બીજો પૌત્ર. કુટુંબમાં કલબલાટ.

ખૂબ ખૂબ વહાલ અને દાદીના આશિર્વાદ.

લાગણી સભર, સોહામણો અને શુશીલ

જીવનમાં સફળતાને વરે તેવી મનોકામના.

***

અનુજ બેટા જન્મ દિવસની ખૂબ ખૂબ વધાઈ.

દાદીનો પ્યાર અને આશિર્વાદ





શરદ પૂર્ણિમા (2018)

23 10 2018

 

શરદ અને પૂર્ણિમાના લગ્નની કંકોત્રી જોઈ ત્યારે કાંઈ ખાસ નવીન લાગ્યું ન હતું. રાજુલ અને વિજય પરણ્યા હતાં તેના કરતા પણ વધારે ધામધુમ રતન શેઠે કરી હતી.  રાજુલ એકની એક દીકરી હતી અને શરદ તો એનો લાડકવાયો હતો. લગ્નનું મૂહર્ત પણ આસો મહિનાની પૂનમને દિવસે જ આવ્યું હતું.

જો મન મંદિર કહેવાતું હોય તો શામાટે તેની સાથે ધોખો કરવો? મનની ભીતરમાં લાવા ખદબદે તેને બહાર કેમ ન આવવા દેવો? શામાટે તે સ્વચ્છ અને નિર્મળ  ન હોઈ શકે? દૂધે નિતરતી ચાંદનીમાં નાહી પરણવાનો વિચાર કેટલો સુંદર હતો.

દુનિયાની લપ્પન છપ્પનથી તેને શું લેવાદેવા? શામાટે મનમાં કાવા દાવા સંઘરવા. મનને વશમાં રાખવાનો પ્રયાસ સદા જારી રાખવો ! મન તો બંદર પણ છે, અને મંદિર પણ છે. મન શું છે ? શરીરમાં ક્યાં તેનો વાસ છે ? મન ગહરું છે કે મન છીછરું છે ? મનને મંદિર બનાવવું હોય તો નિર્મળતા જરૂરી છે ! મનની ભિતરમાં શું છે તે કળવું મુશ્કેલ નહી, નામુમકિન છે. કોઈનું પણ મન વાંચવાનો નિરર્થક પ્રયત્ન ન કરવો!

મનના અતલ ઉંડાણમાં ડૂબકી મારશું તો મોતી પામીશું! મન પારદર્શક છે! મનનો કાચ જો સ્વચ્છ હશે તો પ્રતિબિંબ સુંદર પડશે ! મન મલિન ન થાય તેને માટે સદા જાગ્રત રહેવું ! મનને કેળવીશું તો સંસાર તરવામાં સરળતા રહેશે!

શરદ અને પૂર્ણિમાને આ સંસ્કાર ગળથૂથીમાં મળ્યા હતા. કહેવાય છે કે ‘જોડી’ ઉપરથી તૈયાર થઈને આવે છે. એમાં કેટલું સત્ય છે એનાથી અજાણ છું. કિંતુ આ ‘જોડી’ને જોઈ દૃઢ પણે માનતી થઈ ગઈ કે એમાં થોડા ઘણા અંશે સત્ય શામિલ છે.

માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ પ્યાર કરે છે. એમાં અપવાદ નથી. એ પ્રેમ ‘આંધળો’ ન હોય તેના પ્રત્યે સજાગ રહેવું જરૂરી છે. કોઈક વાર આજુબાજુના વાતાવરણમાં ફેલાયેલી કલુષિતતા નજરે પડતી નથી પણ તેની અસર પ્રવર્તતી જણાય છે. જેના પરિણામ ભોગવવાનો સમય આવે ત્યારે જાગવાથી ઘણું મોડું થઈ ગયું હોય છે.

રાજુલ જાણતી હતી પોતાની મમ્મી જ્યારે પણ ઘરે આવતી ત્યારે કંઈક ન બનવાનું બનતું. ખૂબ વિચારને અંતે જાણી શકી કે મમ્મીની સાવકી માતાની અસર તેના પર છવાઈ હતી. રાજુલના પ્રયત્નો નિર્થક રહ્યા હતા, આ વર્ષે લગ્ન પર તેણે ફેંસલો કર્યો  ્હતો, ‘મમ્મીની આ મુશ્કેલીમાં’ સહાય કરવાનો.

લગ્નની વિધિ ચાલતી હતી. બધું ‘સ્વાહા’ થતું હતું. સહુ પહેલા ઘી હોમાયું. પછી જવારા, પછી ઘંઉ, થોડી લાકડી ઉમેરાઈ. જ્યારે ગોર મહારાજે વિધિ સંપૂર્ણ કરી ત્યારે રાજુલ બોલી, ‘મમ્મી આજે તારે શું હોમવું છે. ‘?

‘દીકરા શરદના લગ્નમાં બધી અપવિત્ર વસ્તુઓ અગ્નિને સમર્પણ કરીશું તો તેમનું લગ્ન જીવન ખૂબ પ્રફુલ્લિત બનશે’.

રાજુલની મમ્મી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ.

રાજુલ બોલી, ‘ભૂતકાળના ન ગમતા પ્રસંગો, ઈર્ષ્યા, અદેખાઈ , દ્વેષ અને કાવાદાવાની આજે  આહૂતિ આપી દે’. મમ્મી બધું સમજી ગઈ.

જોયું કંકોત્રીમાં કાંઈ નવીન ન હતું , પણ આજની આ શુભ રાત્રી આપણને સહુને સ્વચ્છ અને સોહામણી બનાવે તેવી પ્રાર્થના. સહુના જીવનનો બાગ મઘમઘી રહે. આજે લગ્નમાં ખાસ દૂધપૌંઆ બનાવ્યા છે. ચાખ્યા વગર જવાનું નથી . તેની મધુરતા માણો !





દશેરાની શુભ કામના.

18 10 2018

 

નવરાત્રીના દિવસો જશે, દશેરાને દિવસે રાવણ દહન થશે. શરદ પૂર્ણિમાની દૂધે ધોયેલ ચાદનીમાં રાસ રમવાને ટાણે આ અલ્પેશ ભાઈએ શાનો ઉપાડો લીધો છે ?   શિવરાત્રીની રાતે ભાંગ પીવાને બદલે નવરાત્રીમાં ભાંગ કેમ  પીધી. ગુજરાત શું એમના બાપે વસાવ્યું હતું. મને લાગે છે કે ગુજરાતીના નામ પર એ એક કલંક  છે.

ગુજરાત, “જય જય ગરવી ગુજરાત”. જેનું ગૌરવ છે, આદર અને સત્કાર. કદાચ એમના ઘરમાં આ શિરસ્તો નહી હોય. તેમણે જન્મતાની સાથે માતાના દૂધને બદલે “કોંગ્રેસનુ” દૂધ પીધું હશે. આવો વાહિયાત વિચાર કોઈ પણ ગુજરાતીના મનમાં આવી જ કેવી રીતે શકે ? લોહી ઉકળી ઉઠે છે. કોંગ્રેસી પિવડાવે એટલું પાણી હજુ પણ આપણી જનતા પીએ છે. એ ખૂબ દયનિય પરિસ્થિતિ છે.

“જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત”.  આવી સુંદર પ્રતિભા ધરાવતો ગુજરાતી આખું વિશ્વ ખુંદી વળ્યો છે. જ્યાં પણ જાય પોતાના સંસ્કાર, વાણી અને વર્તન દ્વારા સહુને આકર્ષે. તેને સહુ માન સનમાનની નજરથી નિહાળે. પરોણાગત કરવામાં જરાય પાછી પાની ન કરે. એ વ્યક્તિ આંગણે આવનારને કહે કે “તમે પાછા જાવ”. આ નામુમકિન નહી અશક્ય વાત છે. આ તો થઈ ગુજરાતીઓની ઓળખાણ.

બાકી ‘ગુજરાત હિંદનો છે એક ભાગ , જય હિંદ જય હિંદ બોલો સાથ”.

મા ભારતીનો બાળક આખા ભારતમાં ક્યાંય પણ વસવાટ કરી શકે. પોતાની આજીવિકા રળી શકે. પોતાનું મોટું મસ નામ કમાઈ કોટ કે કિલ્લા ચણી શકે.

“કોની માએ સવાશેર સુંઠ ખાધી છે કે, તે લાલને બીજા પ્રાંતનો છે કહી, હકાલ પટ્ટી કરી શકે?” અલ્યા ભાઈ તારું મુખારવિંદ ગરેબાનમાં જો, ” ગુજરાતી ક્યાં નથી વસ્યા”? જો તેઓને ઈદી અમીનની માફક બધેથી હાંકી કાઢે તો ?

આખા શરીરમાં ઠંડીનું લખલખું પસાર થઈ ગયું ને !

મારા ભાઈ, કોઇના ચડાવ્યા ના ચડીએ ! ભગવાને સહુને વિચાર કરવાની ક્ષમતા આપી છે . કે પછી “ઉપલો માળ ખાલી છે કે ભાડે આપ્યો છે ” ?

ચાલો આજે દશેરાના દિવસે સંકલ્પ કરીએ ” ગુજરાતી ડહાપણનો ભંડાર છે. અયોગ્ય કદમ ઉઠાવતા પહેલાં કે અભદ્ર બોલતા પહેલા બે વાર વિચાર કરીએ”. આજના શુભ દિવસે શુભ બોલો . શુભ સંકલ્પ કરો.

જેમ રામ શાશ્વત છે તેમ રાવણ પણ ! કોને હ્રદયમાં જીવતા રાખવા તેનો નિર્ણય કરીએ. એક જ વ્યક્તિમાં રામ અને રાવણ બન્ને સાથે વસવાટ કરતા જોવા મળશે. રાવણ ખૂબ જ્ઞાની પુરૂષ હતો. સીતા પાછળ દીવાનો બન્યો હતો. સજ્જનતાથી ભરપૂર હતો. અહંકાર અને નજર માનવીને ભાન ભુલાવે તેથી સીતાનું હરણ કર્યું હતું. કહેવાય છે ને ‘વિનાશ કાળે વિપરિત બુદ્ધિ’.

ખેર, એટલું તો શિખીશું ‘સત્યનો હમેશા જય થાય છે’.

દશેરાને દિવસે નવ રિપુનો સંહાર થયો. એના પરથી આપણે પણ આપણામાં રહેલા દુર્ગુણોને ત્યાગવાના. પ્રયત્ન કરીશું તો એક કદમ આગળ વધાશે ! આજના શુભ દિવસે રામ અને રાવણ વચ્ચેના યુદ્ધનો અંત. જેનું શુભ પરિણામ

સીતા અને રામના વિયોગનો અંત. રામના વનવાસ દરમ્યાન નાનાભાઈ ભરતની અયોધ્યામાં પ્રતિક્ષાનો અંત. રામ અને સિતા વગરની ત્રણે માતા  કૈકેયી, કોશલ્યા અને સુમિત્રાના સંતાપનો અંત. વિના કારણે સજા ભોગવી રહેલી

ઉર્મિલાના પતિ વિ્રહનો અંત. દશેરાના દિવસની શુભ મનોકામના.

.





૨૦૧૮ –ભાદરવા સુદ પૂનમ

25 09 2018

ભાદરવા માસની પૂનમથી અમાસ સુધી શ્રાધ્ધના દિવસો છે.

શ્રધ્ધાથી વિરહીજનોની યાદમાં ફૂલ સમર્પિત.

તેમની યાદ સદા પ્રેરણાનો સ્રોત બની જીવનમાં વહેતો રહે.

પ્રણામ

આમ તો વિરહીજનોની યાદ સતત આવતી હોય છે.  તેમના વિયોગથી ખાલી પડેલી જગ્યા ક્યારેય પણ પૂરાશે તેવી ખોટી આશા રાખવી નકામી છે. હા, એ યાદ સાથે જીવન જીવવાની કળા વરી છે. કહેવાય છે ૮૪ લાખ જન્મના ફેરા ફર્યા પછી આ પાવન મનુષ્ય અવતાર મળે છે. એમાં સત્ય કેટલું છે, તેનો અંદાઝ નથી.

કિંતુ માનવ દેહ મળ્યો છે, તેને ‘એળે કેમ જવા દેવાય’ ?

પેલું ભજન જ્યારે સહુ ગાય ત્યારે મ્હોં પર સ્મિતની લહેરખી પ્રસરી જાય.

” યદિ માનવકા મુઝે જન્મ મિલે તો તવ ચરણોંકા પૂજારી બનું ‘.

એમને કહેવામાં આવે કે, ‘શું આ જન્મ માનવનો નથી ‘ ?

‘પૂજારી બનવા શેની રાહ જુઓ છો ‘ ?

‘પસંદ અપની અપની, ખયાલ અપના અપના’ , જેવી વાત છે.

અમરત્વ લઈને કોઈ આવ્યું નથી. ભલેને અમેરિકાનું નાગરિકત્વ પામ્યા ! અંતે તો બોડિયા બિસ્તરા લઈને, માફ કરશો ખાલી હાથે વિદાય થવાનું છે. આજે આપણે ‘શ્રદ્ધા પૂર્વક’ સ્નેહી જનોને યાદ કરી તેમના અર્પેલા પ્રેમ સાગરમાં હિલોળા ખાઈએ છીએ. આવતીકાલે આપણે પણ વિદાય થઈશું.

જન્મ આપનાર માતા અને પિતા કોને ખબર ક્યાં હશે ?  એ પ્રિતમ, જે તેના પિતા અને માતાનો દુલારો દીકરો હતો, ક્યાં છે ? જુવાનીમાં પ્રેમે નવાજી, દિલના દ્વાર ખટખટાવ્યા હતા.  જેણે આ  સુંદર સંસારને કિલકિલાટ ભર્યું બનાવ્યું હતું, એ પ્રિતમ ક્યાં છે ? જેના આગમનથી દિલ ધડકતું હતું. જેની નિશાનીઓ ચારે કોર ફેલાઈ સંસાર રૂપી બાગને મગમઘતો બનાવી રહી છે. ક્યાં છે  ? ક્યાં છે ? ક્યાં છે  ?

નથી કોઈ ઉત્તર ! આ પ્રશ્ન હમેશા અનઉત્તર રહેવાનો !

હવે ઉત્તર પામવાની ખેવના પણ રહી નથી. બસ આજના આ દિવસોમાં તેમની યાદોની ડોળી સજાવી, તેમના અધુરા રહેલા સ્વપનોને પૂરા કરવાની તમન્ના છે. આંખો મિંચાય ત્યારે તેમની જો મુલાકાત થાય તો સ્મિત ફરકાવી આનંદ વ્યક્ત કરી શકાય.

જરૂરતમંદોને વિદ્યા, અન્ન, કે વસ્ત્ર દ્વારા સહાયક બનવાની કોશિશ કરવાની ઉંડે ઉંડે અભિલાષા સેવી છે. ત્રણ શબ્દોમાં ‘તેરા તુજકો અર્પણ’ની ભાવના સતત દિલમાં ચિનગારી બની જલે છે.

બચપનથી ગુરૂ નાનકની એક વાત હ્રદયને સ્પર્શી ગઈ હતી. ગંગાજીમાં ગુરૂ નાનકજી બે હાથે પાણી ઉલેચી રહ્યા હતા, શ્રાદ્ધના દિવસો હતા. એક કાશીના પંડિતને આશ્ચર્ય થયું.

‘ આપ શું કરો છો’ ?

‘મારા ખેતરોમાં પાણી પહોંચાડું છું’ .

‘અરે, ખેતરોમાં આમ પાણી પહોંચે. કૂવો ખોદો પછી નહેર બાંધી તેમાં પાણી રેડો તો પહોંચે;.

‘ એમ , તો પછી શ્રાદ્ધના દિવસોમાં અંહી રહ્યે તમે તમારા પૂર્વજોને રોટલા, લાડવા અને મિષ્ટાન્ન કેવી રીતે પહોંચાડો છો ?’

કાશીનો પંડિત છોભિલો પડી ગયો.

મારા પ્રિયજનોને યાદ અને લખલૂટ પ્યાર.

હવે શ્રાદ્ધના દિવસોમાં શું કરવું તે વાચકો વિચારે.