અનેરું સ્નાન

22 02 2017

 

 

 

dear

 

 

 

 

 

-********************************************************************************************************************************************************

જળથી નહી, દુધથી નહી, ઘીથી નહી આ સ્નાન છે ,અનોખું. જરા વિચિત્ર લાગશે. જ્યારે આખો ચિતાર વાંચશો ત્યારે થશે કેટલું અદભૂત એ દૃશ્ય હતું. વર્ષો થયાં , યાદ પણ નથી કે ક્યારે અરૂણા અને અમરનો લાડકવાયો અમોલ પરણીને પત્ની સહિત અમેરિકા જઈ પહોંચ્યો. એરોનેટિક એન્જીન્યરને ‘નાસા’માં સારી પદવી મળી ગઈ. આઈ. આઈ. ટી.માંથી ફર્સ્ટ ક્લાસ ફર્સ્ટ આવેલો હોય તેને માટે  ગગન જેટલી વિશાળ તક તેને આવકારવા આતુર હતી.

એકવાર અમેરિકા આવ્યા અને સારી નોકરી મળી, બસ તમે ફસાયાં. ખૂબ આગળ આવવાના દ્વાર ખુલ્લા હોય. અનામિકા પણ એન્જીનિયર હતી. બન્ને  જણા સરસ રીતે ‘નાસા’માં ગોઠવાઈ ગયા . નવી મનગમતી નોકરી, અમેરિકા જેવો અદભૂત દેશ, અમોલ ભૂલી ગયો કે ભારતમાં માતા અને પિતાએ કેટલી મહેનત તેની પાછળ કરી હતી. આઈ. આઈ. ટી.માં તેનું ભણવાનું સ્વપનું પુરું કરવા તેઓએ પોતાના સ્વપના કદી સત્યમાં પરિણમે તેની ખેવના પણ નહોતી કરી.

અરૂણા અને અમર જાણે પોતાના એકના એક દીકરાની મહત્વકાંક્ષા પૂરી કરવી એ જ  તેમના જીવનનો ઉદ્દેશ  હોય તેમ લાગતું. દિવસ કે રાત જોયા વગર અમર પૈસા બનાવવામાં રચ્યોપચ્યો રહેતો. અરૂણા દીકરાની બીજી બધી સગવડો સાચવતી. ખબર નહી કેમ બાળક થાય પછી જાણે માતા તેમ જ પિતાને બીજી કોઈ જીંદગી હોઈ શકે કે નહી ? હા, તેના ઉછેરની કાળજી કરવી, બાળકની સગવડો સચવાય તેનો દિનરાત ખ્યાલ રાખવો આ બધું માબાપ હોંશે  હોંશે કરતાં હોય છે. કોઈના દબાણથી નહી.  તેમના અંતરની ઉર્મિઓથી પ્યાર સહિત.

એવું પણ માનવાવાળા હોય છે કે, બાળકો ભણ્યા અને આગળ આવ્યા. તેમાં માતા અને પિતાએ શું કર્યું? આ પ્રશ્ન ગહન છે. કદાપિ કોઈ માતા કે પિતા બાળકો પર ઉપકાર કરતા નથી. પણ તેમના જ બાલકો જ્યારે ભણીને આગળ આવે ત્યારે  ગૌરવ અનુભવતા હોય છે. ખેર, સમાજમાં આવું તો બનતું જ રહેવાનું. આરૂણા અને અમર એવા વિઘ્ન સંતોષીઓની વાત ને ગણકારતા નહી.

અમોલ અને અનામિકાએ નક્કી કર્યું આપણે ,’કેરિયર’ બનાવવી હોય તો હમણાં બાળકનો વિચાર સુદ્ધાં કરવો નહી. અમોલને લાગ્યું વાત તો સાચી છે. તેને યાદ હતું પોતે કેવી રીતે ઉછર્ય હતો. કામની ધમાલમાં અને પ્રગતિના સોપાન સર કરવામાં બન્ને જણા ભારતમાં માતા અને પિતાને વિસરી ગયાં. જો કે અનામિકાને તો બીજા ભાઈ અને બહેન હતાં. તે ઘરમાં સહુથી નાની હતી. જ્યારે અમોલ એકનો એક લાડલો હતો. આમ પણ દીકરી જ્યારે સમય મળ્યે ત્યારે મુંબઈ વાત કરી સમાચાર આપતી. અનામિકા લગ્ન પછી અમોલ સાથે અમેરિકા આવી ગઈ હતી. તે અમોલના માતા પિતા સાથે કોઈ પણ પ્રકારના લાગણીના તારથી બંધાઈ ન હતી. લગ્ન પછી બન્ને હનીમૂન કરવાં નૈનિતાલ ગયાં. પાછાં આવીને પાસપોર્ટ અને વિસાના કામની ધમાલ ચાલી. બન્ને એ સાથે ભારત છોડ્યું. સાથે રહી એકબીજાની નજદિક સરવાનો યા જાણવાનો સમય નહોતો મળ્યો.

અમોલે, પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને ખાત્રી આપી, ત્યાં સ્થાયી થયા પછી તેમને ફરવા બોલાવશે. સાથે શાંતિથી રહેશે. ઘણી વખત શબ્દો, માત્ર ઠાલાં શબ્દો રહી, હવામાં દૂર દૂર સુધી ઘુમરાતાં રહે છે. આ કિસ્સામાં પણ એવું જ બન્યું. નવી નોકરી, નવો દેશ, નવી પરણેતર ,કયો એવો જુવાન હોય જેને બીજું કશું સાંભરે યા દેખાય ?

અમર કોઈ વાર ફોન કરે, ‘બેટા તારી માને તારો અવાજ સાંભળવો છે’.

‘પપ્પા હું સૂતો છું .અડધી રાત થઈ ગઈ છે’.

થાય એવું કે એમના ખ્યાલ બહાર રહી જાય કે અમેરિકામાં રાત હોય ત્યારે અંહી દિવસ અને ભારતમાં દિવસ હોય ત્યારે અમેરિકામાં રાત. વધારે પડતાં કામકાજને કારણે અમર ૫૫ વર્ષની ઉમરમાં ખખડી ગયો હતો. અરૂણા પુત્ર વિયોગમાં જીવન પ્રત્યે દુર્લક્ષ્ય આપતી. બન્ને જણા એકબીજાનો સહારો હતા. પુત્ર વિયોગ સાલતો પણ પોતાના દિલના ભાવ વ્યક્ત કરી લાગણીઓ દુભાવવા માંગતા નહી.

અમોલ નાસાના એવા પ્રોજ્ર્ક્ટનો ચીફ હતો કે તેને શ્વાસ લેવાની પણ ફુરસદ મળતી નહી. નાની ઉમરમાં તેની આવડત અને હોંશિયારી પારખનાર ડો. સ્મિથ તેના પર આફરિન હતાં. અનામિકા નાસામાં હતી પણ તેનું અને અમોલનું કાર્ય એકદમ જુદા ક્ષેત્રમાં હતું. એ  બન્નેને લંચ પર મળવું હોય તો પણ શક્ય બનતું નહી. ઘરે અમોલ મોડેથી આવતો અને અનામિકા ઉઠે તે પહેલાં વિદાય થઈ જતો. આમ જીવનના દસ વર્ષ પસાર થઈ ગયાં. ભારત જવા માટે લાંબી રજા મળવી નામુમકિન હતી.

આવતી કાલે રોકેટ લોંચ થવાનું હતું. છેલ્લા પંદર દિવસથી અમોલ સૂતો પણ ન હતો. નાસાના આ પ્રોજેક્ટનો ચીફ હતો. જેને કારણે ખૂબ જવાબદારીથી ઘેરાયેલો હતો. આટલી નાની ઉમરમાં અને દસ વર્ષના ટુંકા ગાળામાં આવી તક અને  સિદ્ધી નસિબદાર અને કાબેલિયતને જ મળે તેમાં બે મત નથી.

સમય અનુસાર રોકેટ અંતરિક્ષમાં ગયું. તેના સમય અનુસાર ૪૫ દિવસનું મિશન એકોમ્પલીશ કરીને આજે પાછું આવવાનું હતું. અત્યાર સુધીનું બધું જ કામ બરાબર ચાલતું હતું. જમીન પરનું કંટ્રોલ સ્ટેશન તેનું સંચાલન કરવામાં સફળ રહ્યું. નાની મોટી ઉપાધિ આવી હતી. એ રોકેટના કેપ્ટને પોતાની હોંશિયારીથી  ત્વરિત નિણયો લઈને  તેમનો નિકાલ કર્યો હતો. બસ હવે ચાર કલાક હતાં. ક્યારે રોકેટ અવરોધ વગર જમીન પર ઉતરે તેની ધડકતે હૈયે રાહ જોવાઈ રહી હતી.

પોતાના કામમાં વ્યસ્ત હોવાને કારણે અમોલને જીવનમાં શું ચાલી રહ્યું છે તેનો કોઈ અણસાર ન હતો. અનામિકા સારા સમાચાર આપવાની હતી. લગ્ન પછીના દસ વર્ષમાં ધીરે ધીરે અમોલના માતા પિતા સાથે ફોન અને કમપ્યુટર દ્વારા નજીક આવવાની તક સાંપડી હતી. બસ આજે રોકેટ ‘લેન્ડ’ થાય પછી નજીકના ભવિષ્યમાં અમોલ કોઈ બીજા પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાનો ન હતો તેની અનામિકાને જાણ હતી.

અનામિકા અમોલના પ્યારમાં પાગલ હતી. રોકેટ લેન્ડ થાય અને પોતાના સમાચાર માતા અને પિતાની હાજરીમાં તેણે જણાવવાનો નિર્ધાર કર્યો. અમોલની જાણ બહાર, અરૂણા અને અમરને અમેરિકા બોલાવ્યા. અંહીથી સ્પોન્સરશીપના કાગળ પણ તૈયાર કરી ભારત મોકલાવ્યા.  આજે સાંજના ચાર વાગે રોકેટ લેન્ડ થવાનું હતું. ૧૨ વાગ્યે ભારતથી ,’એર ઈન્ડીયાના ‘ પ્લેનમાં અમર અને અરૂણા અમેરિકા આવ્યાં.

અમોલને કોઈ વાતની જાણ ન હતી. એનો જીવ અત્યારે રોકેટ સેઈફલી લેન્ડ થાય તેમાં અટવાયો હતો. તેને અનામિકા પર ગળા સુધી વિશ્વાસ હતો. અનામિકાએ તેના પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવા માટે સરળતા પણ કરી આપી હતી. તે જાણતી હતી અમોલના જીવનની આ સિદ્ધી છે. જે મેળવવા તેણે દિવસ ,રાત એક કર્યા હતા. ફરિયાદનો એક પણ હરફ તેના મુખેથી બહાર આવ્યો ન હતો.

અમોલના મમ્મી અને પપ્પાને  ઘરે લાવી તેમની સરભરા કરી. ન્હાઈ ધોઈને બધાં નાસાની અમોલની ઓફિસે આવી પહોંચ્યા. અમર અને અરૂણા બહુ વિગતે જાણતાં ન હતાં. જે થોડીઘણી ઉપર છલ્લી વાત કરી હતી તેને કારણે કશુંક અવનવું બનવાનું છે તેની ખાત્રી હતી.  અનામિકાને કારણે વી આઈ પી સિટમાં બેસી તેઓ બધું અવાચક બની નિહાળી રહ્યાં હતાં. રોકેટ લેન્ડ થયું. બધાનું અભિવાદન અમોલ ઝીલી રહ્યો હતો. નાસાના બધાં કાર્યકર્તાઓ અને મોટી મોટી મહાન વિભુતિઓ દ્વારા તેને અભિનંદન મળતાં હતાં. આ બધી વિધિ પત્યા પછી જ્યારે અનામિકાને મળવા આવ્યો ત્યારે તેની સાથે પોતાના માતા અને પિતાને જોઈ અમોલ ભેટ્યો તેના નયનોમાંઅથી નિકળતાં પાવન ગંગા અને જમુનાનાં નીરથી તેમને સ્નાન કરાવી જીવનને ધન્ય માની રહ્યો.





મોઢું ધોવા ન જઈશ

3 02 2017

go

 

 

 

 

 

 

 

*********************************************************************************************************************************************

લીના વિચારી રહી, મનને ફંફોળતી હતી. આયનાની સામે ઉભી રહીને તેને પ્રશ્ન પૂછી રહી. તેને ખબર હતી આયનો જુઠું નહી બોલે.

“લાવણ્ય, અમેરિકાથી આવ્યો છે. એક વખત પરણ્યો હતો. છૂટાછેડા શું કામ થયા એની માથાઝીક કરવાનો સમય નથી.  મારી મમ્મીને ત્રણ દીકરીઓ છે. પિતાની આવક બાંધી છે. સત્યવાદી હરિશ્ચંદ્રને જોવા હોય તો, મારા પિતા ચંદ્રકાંતને મળવું. જો હું પરણીને અમેરિકા જાંઉ તો નાની બન્ને બહેનોનો રસ્તો પણ મોકળો થઈ જાય.  મારા દાદા અને દાદીને અમારે ભાઈ નથી તેનું ખૂબ દુખ હતું. શું મારી મોટી બહેન તરિકે ફરજ નથી બનતી કે મારા પિતાનો બોજો હળવો કરું ?

બાંધી આવકમાં ઘર ચલાવતાં કોઈ ચાંદનીથી શીખે. ત્રેવડ ત્રીજો ભાઈ છે. ચંદ્રકાંત તેના પર વારી જતો. ત્રણેય દીકરીઓને ખૂબ માવજત અને કાળજીથી ઉછેરી હતી. નાની તો એવી ચબરાક, દાદાના ખોળામાં બેસે અને કહે, ” હેં દાદા, હું જો છોકરો હોત, તો કઇ રીતે જુદી હોત’?

‘તું તો મારો રશ્મી છે, ખબર છે રશ્મી છોકરો પણ હોય અને છોકરી પણ હોઈ શકે.” કહી પ્રેમથી ગળે વળગાડતાં.

‘જો હવે બોલ્યાં છો કે મારા પપ્પાને દીકરો નથી તો તમારા ખોળામાં નહી બેસું’. કહી ડીંગો બતાવી ભાગી જતી.

લાવણ્ય પરણીને છ મહિનામાં છૂટો થઈ ગયો હતો. લકી સાથે પરણ્યો તે એક ઈત્તફાક હતો. અમેરિકામાં મોટો થયેલો લાવણ્ય હોંશિયાર જરૂર હતો. જ્યારે લકી, ભારતમાં મોટી થઈ અમેરિકા ભણવા આવી હતી. બન્ને એક જ યુનિવર્સિટીમાં સાથે ભણતાં હતામ. સીધો સાદો લાવણ્ય, લકીની ઉસ્તાદીમાં ફસાઈ ગયો. લકી ખૂબ સુંદર હતી. તેનું રૂપ, તેનું હાસ્ય ભલભલા મુનિવરને ચળાવે એવું હતું. લાવણ્યે જ્યારે તેના માતા અને પિતા પાસે લગ્નનો પ્ર્સ્તાવ મૂક્યો ત્યારે લાવણ્યની મમ્મીને લાગ્યું ,’દીકરો મારો ઉતાવળ કરે છે’. લકીના દબાણ પાસે લાવણ્યનું કશું ચાલ્યું નહી. એકલો બેઠો હોય યારે વિચાર કરતો, “લાવણ્ય તું ઉતાવળ તો નથી કરતો ને”?

લકીએ, લાવણ્યમાં શું ભાળ્યું એ કહેવું મુશ્કેલ હતું. અમેરિકામાં વર્ષોથી રહેતો હતો. એક બહેન હતી પણ જે પરણીને લંડન રહેતી હતી. લાવણ્યને કોલેજ કાળ દરમ્યાન મિત્રતા ઘણાં સાથે થઈ હતી. લકીની વાત કાંઈ જુદી હતી. બસ છ મહિનામાં બન્નેનું ભણતર પણ પુરું થવાનું હતું. કોઈ પણ છોકરી અથવા સ્ત્રીના મગજમાં શું ચાલે છે, એ કળવું મુશ્કેલ છે. પ્રયત્ન કરવાથી નિષ્ફળતા મળશે એમાં શંકાને સ્થાન નથી.

‘ચાલને હવે પરણી જઈએ’.

‘ઉતાવળ શું છે’?

‘આમ મિલન પછી જુદાઈ ખૂબ સતાવે છે’.

‘તું કહેતી હોય તો જુદો અપાર્ટમેન્ટ લઈએ’.

‘ના, બાબા ના લગ્ન પહેલાં’?

‘એટલે તો કહું છું લગ્ન કર્યા હોય તો પછી, તું અને હું, હું અને તું.’

લકીએ પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને મુંબઈથી બોલાવ્યાં. તે અંહી મામાને ત્યાં રહેતી હતી. આખો દિવસ કૉલેજમાં હોય અને શનિ અથવા રવી મિત્રો સાથે.  પોતાની દીકરીના અવગુણ કોઈ માતા અને પિતાને દેખાતાં નથી હોતાં. એમાંય આ ૨૧મી સદીમાં ? મોઢું જ ખોલવાનું નહી. તેમાંય પરદેશમાં એકલી રહેતી દીકરીને કશુંજ કહેવાય નહી. જો કે આજકાલ ભારતમાં પણ માતા અને પિતા બાળકોને કશું કહી શકતા નથી. લકીની જીદ પાસે બધાંએ નમવું પડ્યું.

લગ્ન લેવાયાં. બહેન અને જીજુ લંડનથી આવ્યા. લાવણ્યની બહેન લોપા ભાભી, જોઈને ખુશ થઈ ગઈ.

અરે વાહ, મારા ભાઈ તારી પસંદને દાદ દેવી પડશે’.

સર્જનહારે સ્ત્રી અને પુરૂષની પ્રકૃતિ અલગ બનાવી છે. તેઓ સરળ અને ખટપટ વગરના હોય અને સ્ત્રીઓને વાતનું વતેસર કરતાં આવડે. બન્નેમાં અપવાદ હોઈ શકે. લકી લગ્ન પહેલાં જે લાવણ્યના પ્રેમમા મશગુલ હતી તે હવે વાતે વાતે લાવણ્યમાં ખામીઓ જોતી થઈ ગઈ.

‘અરે, તે આજે કપડાં લોન્ડ્રી બાસ્કેટમાં ન નાખ્યા.’

‘દાઢી કર્યા પછી આખું સીન્ક કેટલું ગંદુ કર્યું તે’ .

લકી કામની મહા આળસુ. પોતાનું માંડ માંડ કરતી હોય ત્યાં પતિદેવનું કેમ કરે?

‘તને શું વાંધો છે, દર અઠવાડીયે મેઈડ આવે છે તે સાફ કરશે.’

સાવ નજીવી બાબતોમાં ઝઘડો થતો અને પછી તેમાંથી સરજાતું મહાભારત.

આજે કોને ખબર કેમ લાવણ્યએ બધું ચોખું ચટાક કરી નાખ્યું. તેને મન હતું આ શનિ અને રવી બન્ને જણા ડ્રાઈવ ઉપર જાય. સાન એન્ટોનિયોના રિવર વૉક પર હિલ્ટનમાં રૂમ બુક કરાવ્યો હતો. લકીને સરપ્રાઈઝ આપવા માગતો હતો.

લકી ઉઠી, બ્રેકફાસ્ટ લઈને કહે, આજે મારી ફ્રેન્ડ ઈન્ડિયાથી આવી છે તેને મળવા જવાનો પ્લાન છે.

બસ થઈ રહ્યું. લાવણ્યએ તેને પોતાનો પ્લાન જણાવ્યો. લકી એકની બે ન થઈ.

‘તે મને પૂછ્યું હતં’?

‘અરે, આ તો સરપ્રાઈઝ હતું તારા માટે’.

તારી ફ્રેન્ડને રવીવારે સાંજે પાછા આવતા લઈ આવશું, એવું હશે તો હું મન્ડે ઓફ લઈશ. ‘

લકી માની નહી અને પછી આદત પ્રમાણે થયું મહાભારત. લાવણ્યને ખૂબ ખરાબ લાગ્યું. તેને થયું લકીને પરણવામાં ઉતાવળ તો નથી કરીને. લકી તો ફ્રેન્ડને લેવા જતી રહી. બન્ને જણા બહાર લંચ ખાઈને પિક્ચર જોવા ઉપડી ગયા. રાતના પાછી આવી ત્યારે ઘરમાં લાવણ્ય ન હતો. તે પોતાના મમ્મી અને પપ્પાને ત્યાં જતો રહ્યો હતો.

રોજના આ ઝઘડાથી તે કંટાળી ગયો હતો.

લકી પણ જીદે ભરાઈ અને બન્ને જણા છૂટા પડ્યા.

આ લાવણ્ય ફરીથી લગ્ન કરવા મુંબઈ આવ્યો હતો. લીનાને તેની મિત્ર મારફત મળ્યો. લીના સાથે તેણે ખુલ્લા દિલે વાત કરી. ખબર નહી કેમ લીનાને લાવણ્યની વાતમાં સચ્ચાઈનો સૂર સંભળાયો. પોતે ૨૪ વર્ષની હતી . લાવણ્ય ૩૦ વર્ષનો જુવાન. લકીથી દાઝેલો લાવણ્ય જરા ચેતીને ચાલ્યો. તેણે લીનાને અમેરિકાની લાઈફ સ્ટાઈલથી વાકેફ કરી.

‘મારી સખી હીના, પણ હ્યુસ્ટનમાં રહે છે. ત્યાંની જીંદગી, કામ અને નોકરી એ મને ડરાવી શકે તેમ નથી. લાવણ્ય, તમે હીનાને નથી ઓળખતાં. હીના, લકીને ઓળખે છે. તેના સ્વભાવથી પણ પરિચિત છે. હા, આમા બન્ને પક્ષે તટસ્થ રીતે વિચાર કરવો જરૂરી છે. તમારી વાતમાં સચ્ચાઈનો રણકો મને સંભળાય છે.

લાવણ્યને લીના ગમી હતી. તેની બોલવાની આકર્ષક ઢબ અને આત્મવિશ્વાસ આંખે ઉડીને વળગે તેવા હતાં. લીનાએ સમજીને કદમ ઉઠાવ્યું.  પાછળ બે નાની બહેનોનું ભવિષ્ય પણ સુધરવાનું હતું. પિતાની બાંધી આવકમાં તેમનો બોજો હળવો કરવાનો ઈરાદો તરવરતો હતો.

દાદાને, પોતે દીકરો નથી પણ દીકરા તરીકેની ફરજ અદા કરવામાં પાછી નહી પડે તે જણાવ્યું. ‘દાદા હું સરખી રીતે ગોઠવાઈ જાંઉ પછી બન્ને બહેનોને ત્યાં બોલાવીશ.’

દાદાએ આશિર્વાદ આપ્યા, ‘બેટા સહુ પ્રથમ તારી ફરજ બને છે કે લાવણ્યને સુખ આપજે. તેના માતા અને પિતાને દીકરી બનીને ચાહજે.’ તારી બન્ને બહેનો પણ તેમનું નસિબ લઈને આવી છે. લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવી છે.

લાવણ્ય ખરેખર હોનહાર છે. તેના નસિબમાં જે હતું એ તારે તેને વિસરાવવામાં મદદ કરવાની છે.’

“તું સુખી થજે”.

દાદા મનમાં બબડી રહ્યા, ‘આ મારો સવાયો દીકરો છે.’

 

 





૧૨મી ડિસેમ્બર, નાથદ્વારામાં (૨૦૧૬)

17 01 2017

 

***********************************************************************************************************

આ કાનમાં કોનો મધુરોઅવાજ સંભળાયો.

શ્રીનાથજી કાનમાં આવીને બોલ્યા, ‘અરે તું પાછી આવી, છેક અમેરિકાથી’?nathji

‘શ્રીજી બાવા ‘,તમેતો મારા સર્વસ્વ છો. ભારત આવું અને જો શક્ય બને તો તમારા દર્શને આવવાનું હું કેમ ટાળું ?’

પ્રભુ મંદ મંદ મુસ્કુરાયા અને બોલ્યા,  ‘તને જોઈને મને આનંદ થાય છે,’

‘હે પ્રભુ, તમે મારી ઠેકડી શાને ઉડાડો છો. તમારા દર્શને તો રોજના લાખો ભક્ત આવે છે. તમારી ઝાંખી કરી નયનો તૃપ્ત કરે છે. હું તો પામર જીવ છું. તમને કેવી રીતે યાદ હોય કે હું પણ તમારી એક સીધી સાદી ભક્ત છું. મારી આંખડી તમ દર્શનની પ્યાસી છે’.

‘ જો, હવે તને ખાનગી વાત કહું. તું મારી પાસે આવે છે, માત્ર દર્શનની અભિલાષા લઈને. મને ખબર છે તને મારામાં અપૂર્વ શ્રદ્ધા છે. તું ઉઠતા જાગતાં, સૂતા માત્ર મારું સ્મરણ કરે છે’.

‘હે, પ્રભુ દીન દયાળા તમે તો અંતર્યામી છો. આ હાથ હવે તમારા હાથમાં સોંપ્યો છે’.

‘અરે, એટલે જ તો આટલી બધી ભીડમાં , તું કેટલી બધી બટકી હોવા છતાં તને ઓળખી કાઢી. સાચું બોલજે તું  બે વખત મંગળામાં  આરતિના દર્શન કરવા આવી હતી’?

‘હે, મારા અંતર્યામી તમે તો બધો ખ્યાલ રાખો છો. ‘

‘હા, પ્રભુ બે વાર આરતિમાં તમારું વદન નિહાળવાનો લહાવો માણ્યો હતો.’

‘અરે, પણ તે વખતે તું કાંઈ ગણગણતી હતી, મને અવાજમાં સંભળાયું ન હતું’.

‘ભલે ને વાગે ઝાપટ શ્રીજી , બદન હિલોળા ખાય.

શ્રીજી લાગો રળિયામણા, હો શ્રીજી દીસો સોહામણા’.

‘હા, મને તે ખૂબ ગમ્યું. મારા ભક્તો ગીર્દીમાં હિલોળા ખાતા હોય, પેલો ચંદ્રો બધાને  ઝાપટ મારતો હોય. તેને હું રોજ કહું છું ,ભાઈલા મારા ભક્તોને હળવે હળવે મારજે. ‘.

શ્રીજી તે પણ શું કરે?’

”હા, મને ખબર છે, જે ભક્તો ખૂબ સેવામાં પૈસા આપે પછી આગળ હોય ત્યાંથી ખસતા જ નથી’.

‘શ્રીજી, તેમને સંતોષ થતો નથી ને એટલે’.

‘પણ મારા પ્રિય ભક્તો, બીજા વૈષ્ણવોનો પણ ખ્યાલ કરવો જોઈએ કે નહી. તેમને પણ તમારા જેવી તાલાવેલી હોય છે’.

‘શ્રીજી ,ધક્કાની વાત હમણાં બાજુએ મૂકીએ પણ તમને ખબર છે, આ બધા ઝાપટીઆ અને ઉંચા હોદ્દાવાળા પૈસા લઈ સહુને પાસ આપે છે. આગળ દર્શન કરાવવા માટે જવા દે છે.’

‘બોલ હું શું કરું? હું તો ભક્તોની વહારે ધાંઉ, તેમની મનોકામના પૂરી કરું, આરતિ થાય ત્યારે સહુના દર્શન કરું કે આવા ગોટાળાઓને અવેરું.’

‘તને એક વાત કરું ,આ ઘોડાપૂર ઉમટે છે એ જોઈ મને ડર લાગે છે. જ તને પેલા મા દેખાય છે ,બિચારા ભીડમાં ભીંસાય છે. પેલું નાનું બાળક ચીસો પાડીને રડે છે. પેલી બાળાનો દુપટ્ટો જો તો ક્યાં ભરાયો છે. જરા ધીમા ખમો ને, હું ક્યાંય ભાગી જવાનો નથી’.

‘હા, શ્રીજીબાવા તમારી વાત સાચી છે. મને પણ આ ભીડમાં ગભરામણ થાય છે. પણ તમને વૈષ્ણવ ભક્તો અનહદ પ્રેમ કરે છે’.

‘હું મુખ્યાજીને પ્રેરણા કરીશ દર્શન વધારે સમય ચાલુ રાખશે. તમે જરા ધીરા પડો. મને આ બધી બેહુદગી જોઈ અંતરમાં દર્દ થાય છે.’તમારું પાગલપણું જોઈ મારા અંતરમાં ટીસ ઉઠે છે. થાય છે મંદીર છોડીને નાસી જાંઉં.’

‘હેં પ્રભુ આપની ધરાવેલી સામગ્રી પ્રસાદ રૂપે ખૂબ ગમે છે’.

‘વત્સ પ્રસાદનો કણીકો હોય. કેટલા ઠોર અને કેવડું ચકતું આ બધી કચકચ મને પસંદ નથી’.

‘હે, શ્રીજીબાવા મને માફ કરશો. મને પણ આ બધી કડાકૂટમાં રસ નથી. મને તો બસ તમારું સ્મરણ કાયમ રહે તેવી આશા છે. સદા તમારું સાન્નિધ્ય પ્રાપ્ત થાય. તમને ફરી ફરીની અરજી કરું છું. પ્રભુ આ હાથ તમારા હાથમાં  સોંપ્યો છે. તમે તારો. તમે આ ભવસાગર પાર ઉતારો. બસ બીજી કોઈ અભિલાષા નથી’.

‘શ્રીજી આ અવતાર એળે ન જાય તેવી આરજુ છે’.

દોડીને તમને મળવા આવી. તમે મને ઓળખી એ મારા અહોભાગ્ય. શ્રીજી બસ આ દાસીને શરણે સ્વીકારજો.





ચોરસિયુ====

14 01 2017

kite

 

 

 

 

 

 

*********************************************************************************************************************

રંગો અંદરથી ગભરાયેલો રહેતો. માને જો કાંઈ પણ કહેવા જાય તો બે લાફા ખાવાની તૈયારી રાખવાની, તે જાણતો હતો. પિતાને જો કાંઈ કહેવું હોય કે માગવું હોય તો નીચી મુંડી કરી ઉભો રહેતો. નાનો ભાઈ નસિબદાર હતો કશું સમઝે નહી. આવતી કાલે ઉતરાણ હતી. નસિબ સારાં કે શનિવાર હતો. શાળામાં રજા હતી. બધાં મિત્રો અગાસી પર જઈ ઉંધિયું અને જલેબીની મોજ માણવાના હતાં. નહી નાનો નહી મોટો એવો રંગો બાર વર્ષનું તરવરાટ ભર્યું બાળક પિતા પાસે કેવી રીતે પતંગ અને માંજાના પૈસા માગે? એક જોડકણું બનાવી ગુનગુનાવા લાગ્યો.

ચાર ખૂણાનું ચોરસિયું આભમાં ઉડતું જણાય

ડાબે જાય જમણે જાય વા્યરા સંગે લહેરાય

રંગાને શુક્રવાર સાંજથી આ બે પંક્તિ ગાતો પિતાએ સાંભળ્યો. આવી કટોકટીના હાલમાં પણ તેમનું મુખ મલકી ઉઠ્યું. બન્ને બાળકો તેમના હતાં. પત્નીની જીદ પાસે હારી ગયા હતાં. કઈ રીતે તેને સમજાવવી તેની મીઠી મુંઝવણ હતી. સ્ત્રી હઠની આગળ બધાં હથિયાર હેઠાં પડે ! રંગો શાળાએથી આવી ગયો હતો.  પિતા તેમનું માથું દુખતું હતું એટલે ઓફિસ બંધ કરી ,દવા લઈ ઘરે આવ્યા હતાં. નાનકાને શાળાએથી મમ્મી લઈને આવવાની હતી.

‘રંગા અંહી આવ’.

રંગાને સમઝ ન પડી, એકીટશે પિતાની સમક્ષ જોઈ રહ્યો.

‘અરે, બેટા તને બોલાવું છું. લે આ સો રૂપિયા કાલે ઉતરાણ છે, માંજો અને પતંગ લાવવા માટે.’

રંગાને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન બેઠો. ગભરાતો પિતાની પાસે આવી ઉભો રહ્યો.

‘હા, લે બેટા શામાટે ગભરાય છે’?

‘મમ્મી’?

‘તે તને નહી વઢે, હું છું ને’.

પિતાના હાથમાંથી છીનવી ભાગ્યો. તેને થયું પિતા વિચાર બદલે એ પહેલાં દોડીને નીચે ,નામદેવની દુકાનેથી બધું ખરીદી લાવું. રોજ શાળાએથી આવતાં તેમની દુકાન પાસે દસ મિનિટ ઉભો રહેતો અને રંગબેરંગી પતંગો જોતો. તેને ખબર હતી પૈસાની તેના ઘરમાં કોઈ કમી નથી. છતાં માતા અને પિતા શામાટે ઝઘડે છે. તે હમેશા ડર્યો ડર્યો રહેતો. રાતના સમયે મંગાને વળગી સૂઈ જતો.

રોમા શાળામાં  તેની બાજુમાં બેસતી. તેને મમ્મી અને પપ્પા સાથે ગાડીમાં શાળાએ મૂકવા આવતાં. ત્યારે એ દિવા સ્વપનામાં ખોવાઈ જતો. તેને હમેશા ડ્રાઈવર ગનુ શાળામાં છોડવા આવતો. આજે એ બધું ભૂલી હરખાતો પતંગ અને માંજો લઈને આવતો હતો, ત્યાં લિફ્ટમાં મમ્મી મળી. રંગાનું મુખ સફેદ પૂણી જેવું થઈ ગયું. ઘરમાં આવતાંની સાથે મમ્મીએ એક જોરદાર તમાચો માર્યો.

‘પૈસાની ચોરી કરી આ બધું લાવ્યો”?

રંગો એવો ભયભીત હતો કે જવાબ આપવાને બદલે તેનું પેન્ટ ભીનું થઈ ગયું. પૂતળાની માફક ઉભો રહી ગયો. અવાજ સાંભળીને પિતાજી રૂમમાંથી બહાર આવ્યા. બીજો લાફો પડે તે પહેલાં રંગાની વહારે ધાયા.

‘મેં તેને પૈસા આપ્યા હતા’.

મમ્મીનો હાથ હવામાં સ્થિર થઈ ગયો. સીધી નાનાને લઈ પોતાના રૂમમાં જતી રહી. કાંઈ પણ બોલવાના હોશ તેનામાં ન હતાં.

ગભરાયેલો રંગો પતંગની કિન્ના બાંધવી કે શું કરવું તેની ગડમથલમાં  હતો. પિતાએ વહાલથી કહ્યું, ‘જા બેટા કપડાં બદલી આવ . હું તને કિન્ના બાંધવામાં મદદ કરીશ’.

રંગો, નાનું બાળક બધું ભૂલી બાથરૂમમાં જઈ કપડાં બદલીને આવ્યો. કુમળા છોડ જેવા બાળક પર અત્યાચાર થાય તો પણ તેઓ ફરીને ખીલી ઉઠે. આ તો મોટાં થયાને એટલે હમેશા કાગનો વાઘ કરવાની માનવમાં આવડત હોય છે.

ઈર્ષ્યા, વેર, ઝેર , અદેખાઈ, ઉધ્ધતાઈ અને અહંકાર માનવના હ્રદયમાં પ્રવેશી જીવનને ખોખલું બનાવે છે. સમઝણ, ઉદારતા, સંતોષ અને સહનશીલતા પાછાં પગે દિલમાંથી વિદાય લે છે. જીવનને રળિયામણું બનાવવાને બદલે તેમાં ઝેર પ્રસરાવે છે. જ્યારે આંખ ખૂલે ત્યારે મોડું થઈ જાય છે. જેટલું જલ્દી સમજીએ તેમાં સહુનું ભલું છે. નાના બાળકો ક્યારે મોટાં થઈ ઉડી જશે તેનો વિચાર નથી કરતાં.

મંગાને લઈને મમ્મી રાતના બહાર જ ન આવી. રંગો પપ્પા સાથે સવારની તૈયારીમાં પડ્યો હતો. તેના પેટમાં બિલાડાં બોલતા હતાં.  પપ્પાએ ફ્રીજમાંથી બ્રેડ કાઢી સરસ મજાની ‘ગ્રીલ ચીઝ સેન્ડવિચ’ બનાવી. ચોકલેટ મિલ્કનો મોટો ગ્લાસ પણ પીધો.

રંગાના મિત્રની મમ્મી સવારથી અગાસી પર આવી હતી. રંગા સાથે પપ્પા આવ્યા. પપ્પા આજે રંગાને થતો આનંદ જોઈ ખૂબ ખુશ થયા.  રંગો ખરેખર પતંગ  ચગાવવામાં અને પેચ કાપવામાં ખૂબ હોંશિયાર સાબિત થયો. તેને ક્યારે માંજાની ઢીલ છોડવી અને ક્યારે માંજો ખેંચી પેચ કાપવો તેનું ભાન હતું. પપ્પાને ખૂબ નવાઈ લાગી આવડો અંગુઠા જેવડો દીકરો આટલો બધો હોંશિયાર છે.

તેમનું મન ચગડોળે ચડ્યું. આવા સુંદર બે  દીકરા છે. શામાટે ઘરમાંથી કલહ વિદાય થતો નથી. કોઈ પણ કારણ સર  વિખવાદ ઉભો થાય તો એક જણે નમતું મૂકવું પડૅ. પ્યાર હોય ત્યાં કશું અસંભવ નથી. પતિ અને પત્નીની વચ્ચે જો ‘અહં’ ટકરાય તો જીવન અસહ્ય બની જાય. શિક્ષણની લાજ જાય. વિદ્યા બદનામ થાય. મારે હવે સમજીને ચાલવું પડશે, બે બાળકોની માતા, મારી પત્ની હું તેને ખરા હ્રદયથી ચાહું છું . એ વર્તન દ્વારા પૂરવાર કરવું પડશે.

કોને ખબર અંતરની શુદ્ધ ભાવના મંગાની મમ્મી સુધી પહોંચી ગઈ. મંગાને લઈને અગાસી પર આવી. રંગાનું ધ્યાન ન હતું. મારા હાથમાં ફિરકી હતી ,ધીરેથી લઈ લીધી. મંગો મને સોંપીને તેણે રંગાને મદદ કરી. રંગાનો પતંગ સડસડાટ આકાશમાં ઉંચે ચડતો હતો. મા ખુશ થઈ.

અચાનક,’ પપ્પા ફિરકીમાં માંજો છે કે ખલાસ થઈ ગયો.’ કહી રંગાએ પાછળ જોયું. મમ્મીને જોઈ તેના હાથમાંથી પતંગની દોરી સરકી ગઈ. મુખ પર હાસ્યની રેખા અંકિત થઈ ગઈ.

ચોરસિયું ઝુમી ઉઠ્યું અને ગોથા ખાવા લાગ્યું.





અવસર

1 12 2016

eye

 

 

 

 

 

અવસર

 

 

*****************************************************************************************************************************************

પ્રવૃત્તિ સભર જીવનમાં અચાનક સ્થગિતતા આવી જાય ત્યારે,’ શું કરવું ‘ એ પ્રશ્ન સતાવે. જીંદગી હાથ તાળી દઈને ક્યારે સરી જશે એ ખ્યાલ પણ નહી રહે. દરરોજની પ્રવૃત્તિ શું છે, ક્યાં જવાનું છે, શેના ક્લાસ અ છે એ બધું લખીને તૈયાર હોય .

અઠવાડિયામાં એક દિવસ “કુકિંગ ક્લાસ”.

ત્રણ દિવસ ‘એરોબિક્સ’

બે દિવસ’ યોગ” ના ક્લાસ. એક કલાક જમીન પર, એક ક્લાક ખુરશીમાં બેસીને.

તમને ખબર છે ને  મોટાભાગના અમેરિકનોને જમીન પર બેસતાં આવડતું યા  નથી અને ફાવતું નથી. તેમાં હું પાછી આધેડ, ૭૦ની ઉપર. મારા ક્લાસમાં ૫૦થી ૯૦ વર્ષની ઉમરના આવે.

ખાસ આકર્ષણ “મફત”. મારા વહાલાં વાચક મિત્રો અમેરિકામાં ‘સિનયર્સ  કમ્યુનિટિ સેન્ટર્સ’ ચાલે છે. કાઉન્ટીના ખર્ચે. જ્યાં જાતજાતની અને ભાતભાતની પ્રવૃત્તિ ચાલે . ‘બધું મફત’. જ્યારે વ્યક્તિ નિવૃત્ત થાય ત્યારે તેનામાં છુપાયેલી કળાની લહાણી કરવાનું ખૂબ સુંદર સ્થળ. સવારના સાતથી સાંજના સાત સુધી કોઈ પણ જાતની ખટપટ વગર સહુ કોઈ ત્યાં જઈ શકે.  હવે ગયા અઠવાડિયે ‘મોતિયો’ ઉતરાવ્યો. જીંદગી જાણે અવનવા સાજ સજીને નજર સમક્ષ નૃત્ય આદરી રહી !

બસ ફુરસદ આખા દિવસની થઈ ગઈ.  આખો દિવસ સૂવાનું તો ગમે નહી. ગાડી ચલાવવાનું બંધ. ટી.વી. નહી જોવાનો. ભરત ગુંથણ નહી કરવાનું. આંખને કારણે રસોડામાં રજા. અરે મારી પ્રાણપ્યારી ચા પણ નહી પીવાની. ગેસ પાસે ન જવાય. કલ્પના કરો મારી શું હાલત હશે. શાંતિથી વિચાર કરવાનું નક્કી કર્યું. આમ પણ જાત સાથે સારો સંબંધ છે. હવે જરા ગાઢ બન્યો. અંતરમાં ઉતરીને વાઢકાપ કરી. હ્રદયને ફંફોળ્યું. મનને માંજ્યું. વિચારોને વિનવ્યા. બુદ્ધીને બહેકવા ન દીધી. દિલની દિવાલો પર દસ્તક લગાવી દમામ ભેર અંદર દાખલ થઈ. અંતરની આરસી અજવાળી. ચકચકિત બનાવી.

પરિણામ ખૂબ સુંદર આવ્યું. મોતિયાને કારણે દૃષ્ટી નિર્મળ થઈ હતી. તે હવે પવિત્ર બની. કાનમાં કહું સાચી વાત . કોઈને કહેશો નહી. તેમના માન્યમાં નહી આવે. હવે માનવીનું અમ્તર શુધ્ધ થાય તો કાંઈ રૂપ ન વધે. તેના વિચાર નિર્મળ બને. આચરણમાં ફરક પડે.

‘અંતરનું પરિવર્તન કોઈને દેખાશે નહી’. બહારથી તો જે કદરૂપા હોઈએ તેવા દેખાઈએ. ખેર, તેની ચિંતા હવે છોડી દીધી છે. બસ આ નિર્મળ દૃષ્ટી દ્વારા સારું, સ્વચ્છ, સુશોભિત અને સુંદર જોવાની જાત સાથે સંધિ કરી. ડાઘ, ઝાંખપ કે મલિનતા  નજરે પડે તો પણ તેનાથી ચલાયમાન નહી થવાનું. એ તો જીવનની બીજી બાજુ છે કહી આંખ આડા કાન કરવાનાં. સામે વાળી વ્યક્તિમાં પણ કોઈ હિસાબે દોષ નહી જોવાનાં. નજરનો નજારો છે. દુનિયા જેવાં ચશ્મા પહેરીને જોઈએ એવી જણાય.

આમ પણ સાધનામાં બેસવાની આદત છે. આંખ બંધ રાખી બેસવાથી આંખને રાહત મળે. મન અને ચિત્ત શાંત થાય. કોઈ પણ વિચાર આવે કે તરત જ, “શ્રી કૃષ્ણઃ શરણં મમ”. નું રટણ ચાલુ કરવાનું નક્કી કર્યું. સાચે બહુ ગઈ અને થોડી રહી. કાઢ્યા એટલાં કાઢવાનો ઈરાદો પણ નથી. શામાટે બાકી રહેલાં સમયને વેડફી દેવો.

મન અને બુધ્ધીની દલીલબાજી ચાલી.

“હવે કેટલું જીવવાનું ?”

“કાઢ્યા એટલાં ક્યાં કાઢવાના છે”.

‘ આવ્યા ત્યારે પવિત્ર અને નિર્મળ હતાં, જવાના સમયે શામાટે આખી જીંદગીમાં ાઅચરેલાં ખોટાં કર્મોનું પ્રયાશ્ચિત ન કરીએ”.

‘સાચું કહું છું, જાત સાથે ખૂબ વાતો કરી’.

હવે જેમ ઉમર થાય એટલે ‘શરીરના અવયવોની માવજત કરવાની, તેમને બદલવા પડે તો બદલાવવાના અને દેશ નિકાલ કરવો પડે તો તે પણ હસતે હસ્તેકરી દેવાનાં. ગાડીમાં ,એન્જીન’ બદલવાની સગવડ છે. માનવ શરીરમાં ,’એન્જીન’ સિવાય બધું જ બદલી શકાય યા વાઢકાપથી તેનો નિકાલ થઈ શકે. બાકી ‘,એન્જીન ‘બંધ ગાડી બંધ”.

ૐ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ

નિયમિત દવા આંખમાં નાખવાની. આંખ બંધ કરીને બેસવાથી ખૂબ સારું લાગતું. જાત સાથે વાત કરતી. સર્જનહારને વિનંતી કરતી, ‘હે પ્રભુ તારા હાથમાં હાથ છે. ‘ જાત સાથે મૈત્રી ગાઢ કરવાનો લહાવો માણ્યો. ત્યાં બીજી આંખમાં પણ એ જ પ્રશ્ન સતાવી રહ્યો. વળી પાછું આંખના ડોક્ટર પાસે તમે સમજી ગયા ?

************************************************************************************************





હાથ

11 11 2016

 

cut

 

 

 

 

 

 

 

**********************************************************************************************************************************************

 

‘હાથનું આભૂષણ છે દાન.’

‘હાથે તે સાથે’ .

‘ અપના હાથ જગન્નાથ’

‘હાથના કર્યાં હૈયે વાગ્યા’.

‘હૈયું બાળવા કરતાં હાથ બાળો’.

‘હસ્ત રેખા’

‘હાથની કરામત’.

આજે હાથની સિકલ જોઈ થયું, જે હાથ જોઈ સવાર પડે છે. જેમાં લક્ષ્મીનો વાસ છે. જે હાથ સરસ્વતિની વંદના કરે છે.   આ હાથ જો ‘હખણો’ ન હોય તો કેવી વલે થાય.  આજ કાલ રસોડાની રાણીના, રસોડામાં ડોકિયું કરી જો જો . શું જણાશે કહું, એક વચન આપો. તમારી ઘરવાળીને નહી કહેવાનું નહિતર મને વેલણ લઈને મારવા દોડશે. ચાલો તો કહી જ દંઉ.

‘રસોડા પર રસોઈ કરવાની જગ્યા ઓછી પણ પેલા વિજળીથી ચાલતાં બધા મશિનોનો શંભુ મેળો જણાશે. લો ગણવા માંડો, છાશ બનાવવાનો સંચો, ટોસ્ટર, સેન્ડવિચ ટોસ્ટર, બ્લેન્ડર, ચોપર, ફૂડ પ્રોસેસર,, જ્યુસર, સ્મુધી મેકર,, ટોર્ટીલા મેકર, લોટ બાંધવાનું મશિન, ઢોસાનું ખીરું બનાવવાનું મશિન, (ખાસ ભારતથી આવેલું). ઈલેક્ટ્રિક ગ્રીલ. હવે જ્યાં આ બધાનો  ખડકેલો હોય ત્યાંયાં રસોઈ કેવી રીતે થાય ? એટલે અઠવાડિયામાં ચાર વાર બહાર ખાવા જવાનું.

આજે આ વિષયે મારું ધ્યાન દોર્યું તેનું કારણ મારો આ ‘હાથ’ છે. દાળમાં પેલો ઈલેક્ટ્રિક સંચો ફેરવ્યો. બ્લેડ ધોવા માટે કાઢવા ગઈ ત્યાં પેલો બેજાન સંચો મારા જમણા હાથની આંગળીને ઘાયલ કરી ગયો. થયું એમ કે હું મશિન ‘અનપ્લગ’ કરવાનું ભૂલી ગઈ હતી. ઈમરજન્સીમાં જવું પડ્યું. બે કલાક તપવું પડ્યું. ઘરે હાથ પર પ્લાસ્ટર લઈને આવી. માફ કરશો જમણા હાથની વચલી આંગળી. સીધી સટાક પાંચ અઠવાડિયા સુધી. બધા કામનું પૂર્ણ વિરામ થઈ ગયું. મને જમણા હાથ વગર કામ કરતાં ફાવે નહી તેથી.

ત્યારે સમજાયું શરીરના બધા અંગો કેટલાં મહત્વના છે. અને સર્જનહારની કમાલ તો જુઓ જે જ્યાં છે ત્યાં કેટલી વ્યવસ્થિત રીતે પોતાનું કર્તવ્ય બજાવે છે. મારા આ હાથની પળોજણ તો એવી ચાલી કે હતાશા આવી ગઈ. સવાર સાંજ બસ હાથ વિશે જ વિચારતી થઈ ગઈ. નિત નવા વિચાર આવે. અરે, એક વાર તો એવો વિચાર આવી ગયો કે હાથ વગરના માનવી માટે હું શું કરી શકું? જાણું છું તેઓ કોઈના પર આધાર રાખતાં નથી. સર્જનહારની કમાલ તો જુઓ હાથ ન હોય તેઓ પગ પાસે તે બધાં કાર્ય કરાવે છે જે હાથ કરી શકે !

હાથ, હાથ, હાથ તે તાળી પાડે સાથે, તે ચપટી વગાડે તાલમાં. તેની ગાથા તો એટલી લાંબી ચાલી શકે કે આ કમપ્યુટરમાં પણ કદાચ ન સમાય. ગભરાતાં નહી હું એટલી લાંબી વાત નહી કહું પણ તેની કલાને જરૂર દાદ આપીશ. ્જન્મેલું નાનું બાળક જોયું છે ને કેવા સુંદર તેના હાથ, તેની કલામય આંગળીઓ, તેની રૂની ગાદી જેવી હથેળી. તેમાં હાથ ફેરવીએ ત્યારે અદભૂત લાગણી પ્રસરી રહે. હાથ ખૂબ સંવેદના સભર છે. ્જ્યારે કોઈ બિમાર હોય તો તેના મસ્તક પર હાથ ફેરવી જો જો ફેરવાનાર અને જેનું મસ્તક હોય તે બન્નેને આહલાદક અનુભવ થશે.

એ જ હાથ જો વેઠ ઉતારતો હશે તો વ્યક્તિ કહેશે,’ રહેવા દે મને સારું છે”.

આ હાથ જો દાન આપવામાં પ્રવૃત્ત રહે તો તેની શોભા અનેકગણી વધી જાય. એક ખાસ યાદ રાખવું જમણા હાથે કોઈને આપીએ તે ડાબા હાથને પણ ખબર ન પડવી જોઈએ. એક વસ્તુ ખરેખર દાદ માગી લે તેવી છે. લેનાર કરતાં આપનારને અધિક આનંદ થાય છે. વિચારી જો જો. આપવાથી વધે છે, ઘટતું નથી. સૂર્ય પ્રકાશ આપે છે. નદી નીર આપે છે. કદી ઘટ્યાં, એવું સાંભળ્યું કે જોવામાં હજુ સુધી નથી આવ્યું.

હાથનું સહુથી અગત્યનું કાર્ય છે,” ખાવા માટે તેનો ઉપયોગ”. યાદ છે, “જમણો હાથ મ્હોં ભણી જાય”. પોતાને હાથે જમીએ અને કોઈ જમાડૅ તફાવત પ્રયોગ કરીને જો જો. મને જવાબ લખવાનું ભૂલતાં નહી. બેસતાં શીખેલું બાળક જ્યારે પોતા્ના હાથે ‘મમ’ મોઢામાં મૂકે છે ત્યારે તેના મુખ પર પરમ શાંતિ પ્રવર્તેલી જણાશે. આજના આધુનિક જમાનામાં આવું બારિક નિરિક્ષણ કરવાનો સમય કોની પાસે છે ? મારા ભાઈ, ‘કાઢો’. જીંદગી ક્યારે હાથતાળી દઈ જશે કોને ખબર છે?

હાથનું તો રામાયણ અને મહાભારત બન્ને લખાય. હાથેથી વહાલ પણ થાય અને થપ્પડ પણ મરાય. હાથમાં પેન આવે તો તેનો સદ ઉપયોગ આઅણે સહુ જાણીએ છીએ. પછી અક્ષર કોના જેવા કાઢવા, ગાંધીજી જેવાં યા મોતીના દાણા જેવાં એ દરેકની પોતાની પસંદગીનો પ્રશ્ન છે.

હાથ માં કલાનો ખજાનો છે. જેને જે પસંદ હોય તેને વિકસાવી શકે છે. તે સિતાર વગાડે, પિયાનો વગાડે કે પીંછી પકડે. ૨૧મી સદીમાં તેનો ‘ગેર ઉપયોગ’ થઈ રહ્ય છે એ સહુ જાણે છે. હાથ + બેફામ મગજ = બોંબ. હવે એમાં દોષ કોને દેવો? બાકી સર્જન કરીને હાથની કિંમત અનેક ગણી વધારવી એ આપણા હાથમાં છે. તેથી તો કહેવાય છે,”અપના હાથ જગન્નાથ”. એ હાથ ભલે કરચલીઓથી ભરેલો જણાય પણ તેની પ્ર્વૃત્તિમાં બહુ ફરક પડતો નથી.

સ્ત્રીઓ હાથની કળામાં ખૂબ ઉત્તિર્ણ છે. સહુ પ્રથમ હસ્ત કલા દ્વારા સૌંદર્યનું સર્જન. પોતાના મુખારવિંદની શોભામાં અભિવૃદ્ધિ. સિવણ, ભરત, શિલાઈ અને સહુથી મહત્વની રસોઈકળા. આ બે હાથ વગર નામુમકિન છે. હાથ નાનામાં નાનું તેમજ વિરાટ બન્ને કામ ખૂબ સફળતા પૂર્વક કરી શકે છે.

એક ધંધો જે એવો છે કે ‘હાથ’ દ્વારા કરોડોમાં ખેલી શકે છે. એ છે ‘જ્યોતિષ’. આ ધંધામાં કદી મંદી આવતી નથી. હમેશા પૂનમનો ચાંદ  ખિલેલો હોય છે. એક જ્યોતિષને હું ઓળખું છું ,ખાવાના ફાંફા હતાં. કુદરતની કૃપાથી આજે મર્સિડિઝ અને લેક્સસ સિવાય ફરતો નથી. કોને ખબર કેટલાં ઉઠા ભણાવે છે ,”લોકોનાં હાથ જોઈને”. એમાં જો કોઈ રૂપસુંદરી આવી જાય તો બન્ને લાભ લઈ લે. “હાથ જોવાનો અને હાથ પકડવાનો.”  આ પણ એક કળા છે.

કોઈકના  હાથની રેખા કેટલાં બાળક થશે તે બતાવે તો કેટલાંના હાથ પૈસા કેટલાં મળશે તે કહે. જાણે હાથ જોનાર  સર્જનહારનો દૂત ન હોય? તમે કેટલા વરસ જીવશો. તમને મંગળ નડે છે. શનિના જાપ કરાવો. યાદ રહે આ બધું હાથમા લખ્યું છે. ભલેને ગુજરાતી, મરાઠી, હિંદી કે અંગ્રેજી વાંચવાના ફાંફા હોય , હાથ જરૂર સાચો વાંચે !

અરે, ગઈ કાલે સ્વપનામાં હાથનું ગોડાઉન આવ્યું. કાંઈ કેટલીય જાતનાં ભાતભાતનાં હાથ. સુંદર, કમનિય, મોહક વિ.વિ. એક જોંઉ ને એક ભુલું. પછી મારા હાથ પર નજર નાખું. અરે, કેવા ભદ્દા જેવા છે. જરા પણ સુંદરતાં નિતરતી જણાતી નથી. હા, કદાચ એટલેજ મારા હસ્તાક્ષર સારાં નથી આવતાં. સ્વપનું હકિકત દર્શાવતું હતું. ઘણીવખત જેમ ડોક્ટરના હસ્તાક્ષર કેમિસ્ટ વાંચે તેમ મારું લખેલું વાંચવામાં તકલિફ પડતી. ભાગ્યેજ  મને સ્વપના આવતાં. મોજ માણતી હઈ, ભરનિંદરમાં પણ મુખ પર સ્મિત ફરકી ગયું.

શું સંચો લઈ આંગળીઓની અણી કાઢું ?

ના, ના, રંધો લઈ એમને થોડો આકાર આપું.

રંધો લેવાં ગેરેજમાં ગઈ, અંધારું હતું બારણું ખોલ્યું. સામે એક ગરીબા બાલક ભુખ્યો ઉભો હતો જેના બન્ને હાથ ગેરહાજર હતાં.

જાગી ગઈ છું તે જાણવા ગાલ પર જોરથી ચુંટલી ખણી.

 

 

 

 





દિવાળીની મંગલ કામના, ૨૦૧૬

28 10 2016

 

 

 

 

diva

 

 

 

 

દિવાળી ૨૦૧૬

*****************************************************************************************************************************************

કેટલી દિવાળી જોઈ? ન ગણીએ તો પણ ભૂલી ન શકાય. ઉંઘમાં પણ આ સવાલનો જવાબ ક્યારેય ખોટો નહી હોય. બસ દિવાળી આવી અને ગઈ. કાંઈ પ્રાપ્ત કર્યું ખરું. કે પછી આપણે જ્યાં હતા ત્યાંના ત્યાં જ રહ્યા. બાળપણમાં દિવાળિ ઉજવતાં ત્યારે ફટાકડા, નવા કપડાં, મસ્ત મઝાનું ખાવાનું અને સહુને પગે લાગીને પૈસા મેળવવાના. આનંદ અને ઉમંગ સઘળે જણાતા. બાળપણની અલ્લડતા સાથે એ બધું બંધબેસતું હતું.

હવે સમયના ચક્ર સાથે, જીંદગીની મંઝિલ તય કરતાં દીવાળી વિષેના ખ્યાલ સદંતર બદલાઈ ગયા. ઉમર વધી, જુવાની હાથતાળી દઈને નિકળી ગઈ. અરે હવે તો બાળકો ભરજુવાનીમાં પ્રવેશી ગયા. પૌત્ર અને પૌત્રીઓથી ઘરનું આંગણું કિલબિલાટ કરી રહ્યું છે.

નથી લાગતું દિવાળી વિષે, અનોખી નવીન નજરે જોઈએ અને વિચારીએ ! “હું”, હવે ગૌણ થઈ ગયો. ખરું પૂછો તો તેનું નામોમિશાન ભુંસાઈ ગયું. જીવન તરફની દૃષ્ટિ અર્થપૂર્ણ બની. બીજાને માટે, કુટુંબને માટે, સમાજને માટે કંઈ કરી છૂટવાની ભાવના પાંગરી રહી. હા, દિવાળીનો આનંદ જરૂર થાય. બાળકો ફટાકડા ફોડે તે જોવાનો લહાવો લુંટીએ.  કોઈ બાળકના પિતા ફટાકડા લાવી શકે તેવી સ્થિતિમાં ન હોય તો તેને ફટાકડા અપાવી આનંદ અનુભવીએ. આપણી અગલબગલ વસતાં લોકોને મિઠાઈ અને કપડાં આપી તેમની દિવાળી સુધારીએ.

દિવાળીના દિવસોમાં થોડી અંતર ખોજ કરીને ્જોઈએ કે દર વર્ષે આપણે પ્રગતિ તરફ થોડા આગળ વધીએ છીએ કે પછી ‘ઠેર ના ઠેર’. વાણી અને વર્તનમાં શાલિનતા. બીજા ના દોષો જોવાની વૃત્તિ પર લગામ ! દર વખતે પરિસ્થિતિમાં ઉતાર ચઢાવ આવે ત્યારે ‘લમણે હાથ મૂકી બેસી જવું. હવે છોડો આ બધું. બહુ થયું. હોંશે હોંશે દિવાળીનો મંગલ તહેવાર ઉજવીએ. ઘરમાં તિમિર હટાવવા દીવાને પ્રગટાવીએ. ‘અંતરના તિમિર હટાવવા નાનીશી   દીવી દિલમાં  જલાવીએ’.

ચારે તરફ ફેલાતી મંગલતાની મહેક માણીએ. કુટુંબમાં પ્રેમ છૂટે હાથે સહુને આપીએ.  દિવાળી મંગલ અને આનંદમય તહેવાર છે. આપણે તે જોવાને ભાગ્યશાળી બન્યા તેને માટે સર્જનહાર નો આભાર માનીએ.

દિવાળી રે દિવાળી તું કેવી નખરાળી

તારા આગમને લોકો કરે મનમાની

 

કેટલી આવીને કેટલી ગઈ દિવાળી

દીવડાંની હાર સંગે સજાવી રંગોળી

 

મનની મુરાદ પૂરજે હોંશભેર સહુની

ગરીબ તવંગરનો ભેદ હૈયે ન ધરની

 

નવા વર્ષની શુભ કામના વરસાવજે

તારા બાળને પ્રગતિના રાહે સરાવજે

 

હજુ તો ગયે વર્ષે આખું આંગણું અને ઘર દિવાળીના દીવડાથી શણગાર્યું હતું. જ્ઞાનના દીપ જલાવ્યા અને પ્રકાશ રેલાવ્યો. અજ્ઞાનના દીપ તિમિર સંગે ઓગાળ્યા. તેમને ફરી ન પ્રગટાવવાની કસમ ખાધી. મનોમન નક્કી કર્યું દર દિવાળીએ એક ડગ આગળ ધપવું. વળી પાછી એ કસમ તાજી કરી. ઈર્ષ્યા  અને દ્વેષને દેશવટો આપ્યો. પ્યાર સહુને આપી ખુશ થવું.

અંહી અમેરિકામાં તો આપણા ભાઈ બહેનો સુખી છે ! ભારતના મિત્રોને યાદ કરી તેમને કાજે અંહીથી કશું એવું કામ કરીએ જેથી તેમની દિવાળી પણ સરસ રીતે ઉજવાય ! આપણા વડાપ્રધાનને સાથ આપી તેમનો રાહ થોડો સરળ બનાવીએ. કુટુંબમાં પ્યાર અને સહકારની ભાવનાને મજબૂત કરીએ. મોટેરાંઓ દિલ સાફ રાખી સહુને પ્રેમ પૂર્વક આવકારે.

દેશની રક્ષાને કાજે ખુવાર થયેલાં “જવાનો”નાં કુટુંબીઓ,બાળકો . પત્ની, માતા તથા પિતાને યાદ કરી આપણાથી બનતી સહાય કરી તેમને દિવાળીના ઉમંગમાં શામિલ કરીએ.

દિવાળી એટલે અસત્ય પર સત્યનો વિજય. દીવડાં તિમિર નાશક છે. તેમાં પ્યારનું તેલ પૂરી સ્નેહની વાટ બનાવી સમજણનો પ્રકાશ રેલાવીએ. નાનેરાઓ નાસમજ હોઈ શકે મોટેરાં દિલની ઉદારતા દર્શાવે.

દિવાળીનો પર્વ ખૂબ આનંદમય છે. ગત વર્ષનું સરવૈયું કાઢી જમા અને ઉધાર પાસાને નિરખીએ ! ભૂલનું પુનરાવર્તન ન થાય તેના માટે સજાગ બનીએ. લક્ષ્મીનું ઉપા્ર્જન સનમાર્ગે હશે તો કુટુંબમાં સુખ અને શાંતિ રેલાશે. દિવાળીના પર્વ નિમિત્તે જરૂરથી  કોઈની આંતરડી ઠારવાના પ્રયાસ કરીએ. નૂતન વર્ષ સહુનું લાભદાયી નિવડે. સહુને નવા વર્ષના અભિનંદન.

નાનપણના એ દિવસો યાદ આવે છે. કેવું નિખાલસ જીવન.ઘરમા કે મનમા ક્યાંય કચરો નહી. ખાવું ,પીવુ અને મોજ માણવી. મન ભરીને ફટાકડા ફોડવા. આજે આ મોંઘવારીના કપરાકાળમા ઉમરની સાથે એ લપાઈ ગયો.  આતંકવાદથી ભરપૂર આ જગમા હવે નિર્મળ આનંદ અંતર્ધ્યાન થઈ ગયો છે.  માનવ તો સ્વાર્થ સભર ત્યારે પણ હતો. કિંતુ પરોપકારની ભાવના કદી કદી ડોકિયા કરી જતી. કદાચ સંરક્ષિત બાળમાનસ એ બધું પારખી ન શકતું. માત્ર આવી ને મળતા સુખમા મહાલવાની મોજ માણતું. હવે તો એ દિવસો, સ્વપનો, તમન્ના સઘળું ભૂતકાળમા સરી ગયું. કાળા ગયાને ધોળા આવ્યા. બાળપણ, જુવાની વિતી ગઈ અને શણપણ, પ્રૌઢાવસ્થાએ ઘર કર્યું.

પ્રભુ કૃપાથી હર્યા ભર્યા ઘરમા બાળકોના કલશોરથી દિવાળી અતિ સુંદર રીતે ઉજવાય છે.  ઘર દિવડા , સાથિયા અને હસીખુશીથી ઉભરાય છે.  ગૌરવવંતા બે બાળકો લક્ષ્મી સમાન પુત્રવધુઓ અને ત્રણ પૌત્ર, બે પૌત્રીઓથી ઘરનું આંગણ ચહકે છે.

એક સમય હતો જ્યારે ‘હું અને મારું કુટુંબ’ માં દુનિયા સમાઈ જતી હતી. આજે ‘હું’ તો દબાઈ ગયો છે. કુટુંબ ખુશ છે. શામાટે વિસ્તાર વધારી બીજાને પોતિકા ન ગણવા? બહોત ગઈ ને થોડી રહી. આ જીવન દીપ બુઝાય તે પહેલાં પરમાર્થના કાર્યમાં પ્રવૃત્ત થઈ કોઈની આંતરડી ઠારી પ્રસન્ન  થવું?

દિવાળી સહુનું ભલું કરે. નૂતન વર્ષની સહુને શુભેચ્છા.

*****************

આજની તાજા ખબર

*****************

*દિવાળીના દિવસોમાં આ ટ્રમ્પ અને ક્લિન્ટનના વિવાદે માઝા મૂકી છે .

*બાપ દીકરા વચ્ચેનો વિવાદ , કોણ જીતે કોણ હારે ?

*પતિ અને પત્ની વચ્ચે મીઠો કલહ, કોણ જીતે કોણ શરણે આવે ?

*મા દીકરી વચ્ચે રકઝક ,પરિણામ . માતા કહે તું સાચી.

*ભાઈ, ભાઈ વચ્ચે મનદુખ, મોટો મન મોટું રાખે.

*બહેન, બહેન વચ્ચે હુંસાતુસી, ભૂલો અને ભેટો.

*સાસુ, વહુ વચ્ચે મતભેદ, સાસુનો ડૂબતો સૂરજ , આંખ આડા કાન કરે !

* સગા અને વહાલાંમાં વિચારોનું તુમુલ યુદ્ધ, મૌન ધારણ કરે .

મારા મત પ્રમાણે દિવાળી સુધરી જાય !