હા, પસ્તાવો****

7 09 2018

“હા પસ્તાવો વિપુલ ઝરણું સ્વર્ગથી ઉતર્યું છે

પાપી તેમાં ડૂબકી દઈને પુણ્યશાળી બને છે ” !

****************************************

 

આજે સવારથી દિલમાં ઉમંગ માતો ન હતો. જ્યારે પણ કશુંક સારું થવાનું હોય તેની આગાહી અણમોલને દિલમાં થતી. તેને થતું ,’મારા જેવું નસિબદાર કોઈ નથી ‘. તેની ડાબી આંખ પણ ફરકતી હતી.

અમલ આજે ઓફિસેથી વહેલો આવી ગયો હતો. તેના પણ ભણકારા અણમોલને વાગી ગયા હતા. મનોમન નક્કી કર્યું અને ચા ચારને બદલે સાડાચારે પીવાનું નક્કી કર્યું. હજુ તો ચા કપમાં રેડે તે પહેલાં દરવાજાની ઘંટડી વાગી. રોજ બારણું ખોલવા રમા જાય. આજે તેની ધીરજ રહી નહી. કામ પડતું મૂકીને બારણું ખોલવા ધસી ગઈ. અમલને જોઈને સીધી તેને વળગી પડી.

‘કેમ આજે કાંઈ બહુ ખુશ છે’?

‘મને હતું તું જ છે, સાચું પડ્યું એટલે આનંદનો ઉભરો આવી ગયો. ચાલ ચા તૈયાર છે’.

અમલને ચાની તલપ લાગી હતી. માથું દુખતું હતું એટલે તો ઘરે વહેલો આવી ગયો હતો.

બન્ને જણા ચા પીવા બેઠા. ચા સાથે બાફેલા મુઠિયા તૈયાર હતા. માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરી બન્ને વરંડાના હિંચકે આવી બેઠા. અણમોલને ઘણીવાર પોતાની ઈર્ષ્યા આવતી. કયા કર્મોનું ફળ તે આ જન્મમાં પામી રહી હતી. જ્યાં સુધી બધું આપણી મરજી પ્રમાણે મનગમતું થાય ત્યાં સુધી આપણો વિશ્વાસ દ્રઢ બને. બાળકો કોલેજમાંથી સારા ક્રમાંક લાવી અમેરિકા ભણવા ગયા હતા. અમલને વિશ્વાસ હતો તેઓ અમેરિકાની ઉચ્ચ તાલિમ લઈને  પાછા ભારત આવશે અને તેના ધંધામાં પ્રગતિના નવા શિખર સર કરશે.

માનવી ધારે કાંઇ અને કુદરત આપે કાંઈ. બન્ને બાળકોએ સુંદર ઉચ્ચ તાલિમ તો લીધી પણ પછી અમેરિકન છોકરીઓને પરણી અંહી અમેરિકામાં રહેવાનું વિચાર્યું. લગ્ન પણ કર્યા પછી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લેવા ભારત આવ્યા. એ તો સારા કર્મ જાણો કે આવતા પહેલાં કહ્યું હતું એટલે અણમોલ અને અમોલે નાની પણ અતિ સુંદર પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. બધા ખુશ થયા. ખુશી અલ્પજીવી નિવડી. દસ દિવસમાં તો ઘરમાં હતી એવી પાછી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

આજે અણમોલ વિચારી રહી આવું કેવી રીતે બન્યું. શું મારી પરવરિશમા ક્યાંય ખોટ હતી ? અચાનક સ્મૃતિ પટ પર બા તેમજ બાપુજી છવાઈ ગયા. લગ્ન કરીને આવી ત્યારથી ઉછળતી હરણી જેવી હતી. ક્યારેય તેને બા તેમજ બાપુજી પોતાના લાગ્યા ન હતાં. શાંતાબાએ મુંગા મોઢે સહી લીધું. રસિકભાઈ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતાં. શાંતાબાને ખૂબ પ્યાર કરે. અમલ ઉપર તો જાન ન્યોછાવર કરે. હવે અણમોલ ઘરમાં ઠેકડા મારે પણ તેનું કાંઈ ઉપજે નહી. અમલ તેને અનહદ ચાહતો પણ કંકાસ ગમતો નહી. આખરે તેણે હારી થાકીને લગ્ન પછી બે વર્ષમાં અણમોલને લઈ  મુંબઈ આવી પોતાની જીંદગી શરૂ કરવાનું વિચાર્યું.

અણમોલની તો કાયાપલટ થઈ ગઈ. પોતાનો નાનકડો મજાનો બે બેડરૂમનો ઓનરશીપનો ફ્લેટ હતો. તેને ક્યાં ખબર હતી અમલના બાપુજીએ પ્રોવિડન્ટ ફંડના પૈસા ઉપાડીને તેમને અપાવ્યો હતો.  અમલને સારી તરક્કી મળતી રહી. પાંચ વર્ષમાં તો ખૂબ પ્રગતિ સાધી. મરિન ડ્રાઈવ પર મોટો ફ્લેટ લીધો. અમલ માતા તેમજ પિતાની ખબર રાખતો. તેમને ધંધાના કામે જંઉ છું કહી ગામ જઈ મળી આવતો. માતા અને પિતા પુત્રથી ખૂબ ખુશ હતા. શાંતાબાના સંસ્કાર દીપી ઉઠ્યા.

અણમોલે તો બાળકો થયા પછી પણ પોતાના વર્તનમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નહી. બાળકોને ઘણીવાર થતું દાદા અને દાદી કેમ આવતા નથી. અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી અણમોલ વાત ઉડાવી દેતી. બાળકો પછી ઝાઝી માથાકૂટ કરતા નહી. અમેરિકા જવાનું હતું ત્યારે અમલ બાળકોને લઈને ગામ ગયો હતો. દાદા તેમજ દાદી અને ઘર જોઈ ખૂબ ખુશ થયા. જો કે તેમની તબિયત ઉમરને કારણે થોડી નબળી થઈ ગઈ હતી.

બસ પછી તો તેઓ અમેરિકાવાસી થઈ ગયા. હવે જ્યારે પોતાના બાળકો અમેરિકા ખાતે થયા, ત્યારે એક સાંજે અમલ જમવાનો ન હતો. રાતના તાજમાં મિટિંગ હતી. અણમોલ ભૂતકાળમાં સરી પડી.

બા અને બાપુજી એકીટશે તેને નિહાળી રહ્યા હતા. બા તો હમેશની જેમ શાંત હતા. બાપુજીની વેધક આંખો તેને વીંધી રહી હતી.

બાપુજી કહેતા જણાયા ,’હું બધું જાણતો હતો. ઘરના વડીલ તરિકે મૌન રાખીને મારો મોભો જાળવ્યો હતો.’ મારા અમલને તું ગમી ગઈ હતી એટલે કાંઈ પણ ન બોલવાનું નક્કી કર્યું હતું. તે બાના દિલને વિંધ્યું છતાં હું કાંઈ ન બોલ્યો. મારી ભોળી અને વહાલી શાંતાને પારાવાર દુઃખ થયું હતું. અમલને અમારાથી છીનવી લીધો !’ અમલ તેની માતાની આંખનો તારો અને દિલની ધડકન હતો. તેના એકના એક દીકરાને માતા તેમજ પિતા પાસેથી અળગો કરતાં તને ક્શું જ થયું ન હતું. તારા મુખ પર વિજયના સ્મિતની રેખા મેં નિહાળી હતી.’

જુવાનીમાં તને ક્યાં ભાન હતું કે તારા વર્તનની અસર બાકી ઘરના સભ્ય ઉપર કેવી પડે છે. તને તો બસ,’ તું કહે એ સાચું દેખાતું હતું. ‘  જુવાનજોધ દીકરાની જિંદગીમાં અવરોધ ન આવે એટલે અમે બન્ને મુંગા રહેતાં. આમારા મૌનને તે નિર્બળતા માની હતી. તારા સંસ્કાર પણ જણાઈ આવતા હતાં. ‘કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે’. જો માતા અને પિતા સાચા અને ખોટા વચ્ચે ભેદ ન પારખી શકે તો તને શું દોષ દેવો ? સંસારનું ચક્ર અવિરત ગતિ એ ચાલે છે. તું અમારા પુત્ર અને બાળકો સાથે સુખેથી રહે એવી મનોકામના.

કોને ખબર ‘સ્ત્રી’ કેમ આટલું ક્રૂર વર્તન કરી શકે છે ? સ્વાર્થી બની માત્ર પોતાના ગમા અણગમાને જીવનનું મધ્ય બિંદુ બનાવે છે.  પુરૂષને શું કહેવું ? પરવશ કે પામર ! ના, કદાચ ઝંઝટ અને ક્લેશથી દૂર રહેવાનો માર્ગ ન શોધી શકનાર મુસાફર !  ઘંટીના બે પડ વચ્ચે અનાજ સાબૂત નથી રહી શકતું એ સત્ય છે. માતા અને પત્ની બન્નેને ખુશ રાખવાનો રામબાણ ઈલાજ હજુ શોધાયો નથી.

શોધાશે પણ નહી. જો’ સમજણ’ નું ધાવણ ધાવ્યા હોય તેમને માટે આ સરલ છે.

અણમોલે બે હાથ વડે કાન દબાવ્યા. તેનું અંતર આજે તેને કોષી રહ્યું હતું. તેના હૈયાનો અવાજ તેને બિહામણો લાગ્યો. આજે અચાનક આ વિચાર નહોતો આવ્યો. બન્ને દીકરાઓ દસ દિવસમાં પાછા અમેરિકા ગયા ત્યારથી તેનું અંતર મન હચમચી ગયું હતું. માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ ચાહતા હોય છે, તેની પ્રતીતિ થઈ હતી. અમલ હવે પહેલાં કરતા ખૂબ શાંત થઈ ગયો હતો. એટલે તો તેને બારણું ખોલતાં વળગી પડી હતી. તેનું દિલ , દિમાગ ,ઘર ખાલિપો અનુભવી રહ્યું હતું’.

જુવાનીમાં કરેલું વર્તન આજે તેને રહી રહીને સતાવવામાં સફળ થયું. જો આજે તે પોતાની ભૂલની કબૂલાત કરે તો  પણ કોની પાસે ? માતા અને પિતા એકલતાની જીંદગીમાં ઝૂરી  અકાળે અવસાન પામ્યા હતા. તેમને અસહ્ય દુખ પહોંચાડ્યા હતા. પસ્તાવાના પાવન ઝરણામાં અણમોલ સ્નાન કરી રહી પણ તેનું દિલ અને દિમાગ તેને કોસતું રહ્યું ! હવે તેના હાથમાં કોઈ ઈલાજ ન હતો.

અમલને હૈયે ખૂબ ધરપત હતી. તેણે માતા અને પિતાને જીવની સાટે સાચવ્યા હતા. અણમોલને કહેવાની કોઈ જરૂરત તેને જણાઈ ન હતી. અમલ પોતાની ફરજમાંથી તસુભર ચલિત થયો ન હતો. માતા અને પિતાને અનહદ ચાહતો હતો.  આખરે તે પણ બે બાળકોનો પિતા હતો. તેમની માતાને જરા પણ દર્દ  થાય તે સંતાનો સહી ન શકત. અણમોલની લાજ તેણે પોતાના બાલકો પાસે અકબંધ રાખી હતી.’ અમલના સંસ્કાર તેને કોઈ પણ દિશામાં ખોટું પગલું ભરવા દેતા નહી.

અણમોલને ખૂબ અફસોસ થઈ રહ્યો હતો. ‘જીવતા જીવ માતા પિતાની આંતરડી ઠારવાની’ વાત તો બાજુએ રહી ભરપૂર ઉપેક્ષા કરી હતી. એ તો અમલ હતો, જેણે આંખની પલકોં પર પોતાના માતા અને પિતાને સજાવ્યા હતા. જેની સાથે રહેવું તેની સાથે વેર ન રખાય. આખરે તે પણ પોતાના બાળકોની મા હતી ! જુવાનીમાં માનવ એવી તો દીશા ભૂલે છે કે જ્યારે તેને ખ્યાલ આવે છે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે. જુવાનિયા ભૂલી જાય છે ‘જુવાની ચાર દિવસની ચાંદની છે’. તેને માત્ર પોતાના ‘માતા તેમજ પિતા’ દેખાતા હતાં. અમલને જાણ એના માતા તેમ જ પિતા ઝાડ પરથી તોડી લાવ્યા હતા !

પેલો કળીઑ સાથે કરેલો સંવાદ યાદ આવી ગયો. માળી તાજા તાજા ફૂલ ચુંટતો હતો. કળીએ વિચાર્યું કાલે મારો વારો છે ! હજુ પણ મોડું નથી થયું. જુવાનિયાઓ ,જુવાનીના મદમાં એવા અંધ ન બનો કે પાછળથી પસ્તાવો પણ તમને એ ડાઘ ધોવા માટે મદદ રૂપ ન થાય !

અણમોલના અંતરાત્માએ જવાબ આપ્યો. આજે તે અવાજને અણમોલ અવગણી ન શકી. રહી રહીને પોતાની આજની પરિસ્થિતિ માટે કોણ જવાબદાર છે તે સમજાયું.  શાંતિ રાખી  અમલ પાસે કઈ રીતે ક્ષમા માગવી તેનો વિચાર કરી રહી. અમલ પણ હવે કશું કરવાને સમર્થ ન હતો.

શાંતાબા તેમજ રસિકભાઈના ફોટા પાસે ઉભેલી અણમોલને સમયનો પણ ખ્યાલ ન રહ્યો કે ક્યારે અમલ તેની પાછળ આવીને ઉભો હતો. તેની આંખમાંથી અશ્રુધારા નિર્બંધ બની વહી રહી હતી. પત્નીને થયેલા પસ્તાવાને અમલ સાક્ષી બની નિહાળી રહ્યો !

પસ્તાવાનું ઝરણું કોને પાવન કરશે ? મૃત શાંતાબા અને રસિકભાઈના હૈયા ઠરશે ? અણમોલ માફી પામશે ? અમલ ગઈ ગુજરી ભૂલી શકશે ?

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements




ઝાકળ બન્યું મોતી પ્રકરણ —૪

11 06 2018

. પિતાનો ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર કુશળતાથી ચલાવ્યો.
********************************************************
પપ્પા અને મમ્મીના અકાળ અવસાન પછી સ્ટોર અને ઘરની જવાબદારી બન્ને જલ્પાના શીરે હતી. દાદી તો દીકરા અને વહુના જવાથી સાનભાન ગુમાવી બેઠી હતી. જય અને જેમિની આ બધું સમજવા નાના હતા. જલ્પા ખૂબ મુંઝાયેલી રહેતી. નવીને સ્ટોર સંભાળ્યો હતો. થોડા દિવસ પછી જલ્પાને પપ્પાએ સ્વપનામાં યાદ દેવડાવ્યું, ‘બેટા માણસો ગમે તેટલા સારા હોય આંધળો ભરોસો તેમના પર ન રખાય’.

જલ્પા ઉંઘમાંથી સફાળી જાગ્રત થઈ ગઈ. બીજે દિવસે ,’દાદી હવે મન મક્કમ કર. જય અને જેમિનીને રજાઓ છે. તેમનું ઘરમાં ધ્યાન રાખજે. મારે નિયમિત સ્ટોર પર જવું પડશે. નહિ તો આપણે ખાઇ શું શું? જય અને જેમિનીને હજુ ભવિષ્ય બનાવવાનું છે. તારે હવે મને સાથ દેવો પડશે.’

દાદીની અચાનક આંખો ખૂલી ગઈ. ‘અરે, મારી દીકરી ૨૦ વર્ષની છે. એકલી કેવી રીતે બધું સાચવે. મારે તેને હિમત આપવી જોઇએ. ગયેલા પાછા નહી આવે. પણ જે હયાત છે , તેમની સંભાળ વધુ અગત્યની છે.’ દાદીએ પ્રેમથી જલ્પાને ગળે લગાડી આશિર્વાદ આપ્યા.

ધીરે ધીરે બધું થાળે પડવા માંડ્યું. સાવિત્રી સારી મળી ગઈ હતી. જય અને જેમિની ભણવામાં પૂરતું ધ્યાન આપતા.  જલ્પા હવે ઘર બાબત નિશ્ચિંત હતી.  દાદીને સાવિત્રી સાથે ફાવી ગયું હતું. સ્ટોરમાં નિયમિત જતી જલ્પાને જ્યારે સમજ ન પડે ત્યારે મેનેજર રાહ બતાવતો. મેનેજર નવીન, જનકના હાથ નીચે ઘડાયો હતો. જય કોલેજમાં આવ્યો આઈ. આઈ. ટી.માં ગયો એટલે  હોસ્ટેલમાં રહેવા ગયો. જેમિની નવમા ધોરણમાં આવી. જય ઘણો જવાબદાર જુવાન બન્યો હતો. ભણવામાં ઝળક્યો એ આનંદ અનેરો હતો.

જેમિની શાંત પણ કામની ચોક્કસ હતી. હવે ભાઇ ગયો એટલે કનડવું કોને ? દીદી આખો વખત સ્ટોર પર હોય. દાદી ને શું સતાવવું? સમજી જેમિની દાદીના બે આંટા ફેરા ખાતી. દાદી ચશ્મા માટૅ કાયમ જેમિનીને બોલાવે. ઉમર થઈ હતી, ભૂલી જાય ક્યાં છેલ્લે મૂક્યા હતા. સાવિત્રી પણ દાદીમાનું માન જાળવતી. જલ્પાને હૈયે ટાઢક હતી કે જય અને જેમિની અભ્યાસ પર પૂરતું ધ્યાન આપતા હતા.

જેમિની શાળાએ જાય પછી જલ્પા તૈયાર થઈને સ્ટોર પર આવે. સ્ટોર શરૂ શરૂમા  જલ્પાને પરેશાન કરતો. સારું હતું કે નવીન  જલ્પાને બધું સમજાવતો. જલ્પાએ સ્ટોરને સજાવી આધુનિકરણનું કામ કર્યું. જેને કારણે સ્ટોરનો સ્ટોક, ઈનવેન્ટરી બધું કમપ્યુટરમાં જણાતું. બી.એ. થયેલી ૨૧મી સદીની યુવતી કમપ્યુટરમાં હોશિયાર હોય. હવે તો જ્યારે નવા મશિનમાં ક્યાંક અટવાઈ જાય તો બાજુવાળા જતીન પાસે જઈને પ્રોબ્લેમ સુલઝાવતી.

જતીનનો ઈલેક્ટ્રોનિક્સનો ધંધો હતો. બધા આધુનિક ઉપકરણો તેની પાસે હતાં. જલ્પાએ બુધ્ધિ વાપરી તેની પાસેથી બધું ખરીદ્યું. જેને કારણે કોઈ પણ તકલિફ આવે તો તરત બાજુમાં જઈ જઈને જતીન પાસે સુલઝાવાય.
જલ્પાને ખબર હતી, સ્ટોર પર પપ્પા સાથે આવવું અને એકલે હાથે ચલાવવો એમાં ખૂબ તફાવત છે. શરુ શરુમાં ખૂબ મુંઝાતી. ઘરે જઈને રડતી. રાતે પપ્પા સપનામાં આવી તેની ઉલઝન સુલઝાવતા. જેને કારણે સવારે પાછી સ્ટોર પર જવા તૈયાર થઈ જતી. પપ્પા ખરેખર આવતા કે વિચારોમાં પોતાની મેળે મુશ્કેલીઓનો રાહ કાઢતી એ કોયડો ન ઉકેલીએ તેમાં જ સહુનું ભલું છે. જલ્પાને બધો યશ પપ્પાને આપી આનંદ મેળવવો હોય તો ભલે ને તે ખુશ રહે.

સ્ટોરમાં દાખલ થતાની સાથે મમ્મી અને પપ્પાનો સુંદર હસતો ચહેરો હોય તેવો ફોટો ટિંગાડ્યો. નવીનને કડક ચેતણી હતી, રોજ આવતી વખતે હાર લઈને તેને ચડાવવો.   શિસ્તની તે ખૂબ આગ્રહી હતી.  શરૂમાં તો પપ્પાએ સ્ટોક ભર્યો હતો એટલે વાંધો ન આવ્યો. ત્યાં સુધીમાં બધા વેન્ડર્સની સાથે ફોન ઉપર ઓળખાણ કરી લીધી. સહુને પપ્પાના સમાચાર જણાવ્યા. તેમને પણ ખૂબ દુઃખ થયું. સ્ટોરમાં હતા એ બધા માલથી પરિચિત થવું એ ખાવાના ખેલ ન હતા. હિંમત હારે ત જલ્પા શેની. એમ તો ભણવાનું પણ કાંઇ સહેલું ન હતું. છતાં બી.એ. ઈકોનોમિક્સ અને પોલિટિક્સ , ઓનર્સ સાથે પાસ થઈ હતી. પરિણામ જોવા મમ્મી અને પપ્પા ક્યાં હાજર હતાં !

રાતના બધા ઝંપી જાય એટલે મમ્મીના ફોટાને વહાલ કરે અને પપ્પને પ્રશ્નો પૂછે. નસિબ સારા કે પપ્પા સ્વપનામાં આવીને માર્ગ દર્શાવે. સવારે સ્ટોરમાં આવી.આજની પોસ્ટ ટપાલી આપી ગયો હતો. મેનેજર ખાતામાં પૈસા મૂકી આવે તેના બિલ તપાસતી હતી. હજુ બધું તેનું કામ કમપ્યુટર પર થતું ન હતું. ઘરનો મામલો થાળે પડ્યો એટલે હવે જલ્પાએ પોતાનું લક્ષ સ્ટોર બનાવ્યું. જનકના ગયા પછી સ્ટોરની આવક થોડી ઘટી હતી. પણ ખર્ચા નિકળવામાં તકલિફ પડતી નહી. એકલે હાથે ધંધો સંભાળવો એ ખાવાના ખેલ ન હતા.

સ્ટોરમાં આવતા ઘરાકનું ખૂબ ધ્યાન રાખતી હતી . એક વાત તેને બરાબર ખબર હતી, ‘ગ્રાહક છે તો આજે તેનો ધંધો સલામત છે’. મોટું સરસ પાટિયુ લખીને મુકાવ્યું હતું.” કસ્ટમર્સ કમ ફર્સ્ટ”. આમ ધંધાની રિતભાત શિખતી હતી. બીજું તે પોતે સુંદર અને જુવાન હતી. ઘણા ગ્રાહકો તેની સાથે વાત કરવા મળે તેનાથી આકર્ષાઈને આવતા. આમ ખૂબ સતેજ રહીને ધંધો ચલાવતી. નવીન તેનું ખાસ ધ્યાન રાખતો. તેને આજે આટલો કુશળ બનાવવામાં જનકે ભાગ ભજવ્યો હતો.

જલ્પા, નવીન વિશ્વાસુ છે એ જાણતી છતાં લગામ બધી પોતાના હાથમાં રાખતી. નવીન વફાદારીથી કામ કરે એટલે તેને નફામાં થોડો ભાગ આપવાનું વિચાર્યું. હવે આ બાબતની સલાહ લેવા કોની પાસે જવું? એ પ્રશ્ન જલ્પાને મુંઝવી રહ્યો. એક વાર જતીન પાસે મશીનની વાત કરવા બેઠી હતી, ત્યાં અચાનક જલ્પાએ પોતાના મનની વાત કરી.

જતીન એકીટશે આ  જુવાન છોકરીની વાત ને બિરદાવી રહ્યો. તેને મનમાં થયું આ છોકરી કેટલી કાબેલિયત ધરાવે છે. તેણે જલ્પા સાથે વિગતે ચર્ચા કરી. જતીન અને જલ્પાને બહુ મળવાની તક મળતી નહી. જતીનને બે દીકરીઓ હતી. તેની પત્ની જરા નરમ તબિયતની હોવાથી તે હમેશા ચિંતિત રહેતો. આજે જલ્પાને સાથે  ખુલ્લા દિલે વાત કરતા   તેને સાચી સલાહ આપવા તત્પર થયો. તેણે જલ્પાને ધંધાની આંટીઘુંટી સમજાવી. જેનાથી જલ્પા સાવ અજાણ હતી.
ખાસ ભાર દઈને કહ્યું, ‘કશું લખાણ કરવાનું નહી.’ મોઢાની વાત રાખવાની જેને કારણે , ભવિષ્યમાં કોર્ટ કચેરીના લફરાં ન થાય. જલ્પાને આ મુદ્દો ખૂબ ગમ્યો. આમ નવીનને હાથમાં રાખવાનો પ્રયત્ન સફળ થયો. ધંધો હોય એટલે તેજી પણ આવે ને મંદી પણ આવે. જલ્પાને ધીમે ધીમે બધી સમજ પડવા માંડી. તેના અને નવીનના સહિયારા પ્રયત્નોથી ધંધાની ગાડી પાટા પર ચાલતી હતી.  નવીન હવે પહેલાં કરતા વધારે મહેનત કરતો લાગ્યો. તેને પણ થોડી મલાઈ મળવાની હતી.

જલ્પાએ શાણપણ વાપરીને નફાના પૈસાથી મશીનો તો ખરીદ્યા. જેને કારણે ખોટા ખરચા પર કાપ મૂક્યો. ગાડીનો ડ્રાઈવર છૂટો કર્યો. પોતે જાતે ચલાવીને આવતી. કમપ્યુટરને કારણે ઘણું કાગળનું કામ બચી ગયું. જેને લીધે નવીનને ઓવરટાઈમ આપવો ન પડતો. નવીનને કમપ્યુટરનો માહિતગાર કર્યો. ઈનવેન્ટોરી બધી કમપ્યુટરમાં હોવાથી માલની ચોરી અને રોકડામાં ગોટાળા બંધ થયા.  અકાઉન્ટીંગના પ્રોગ્રામનો પાસવર્ડ નવીન પાસે ન હતો. અમુક સત્તા પોતાના હાથમાં રાખી હતી.

કામની ચોક્કસ જલ્પા ધંધાથી બરાબર પરિચિત થઈ ગઈ. સ્ટોરની જગ્યા ખાસી મોટી હતી. સ્ટોરમાં દાખલ થવાની ડાબી બાજુ ત્રણેક ટેબલ અને ૬ ખુરશી મુકી . આવનાર ત્યાં બેસીને લેપટોપ પર કામ કરી શકે. વાતચીત કરવી હોય તો બેસી શકાય. કોફીનું મશીન રાખ્યું. જલ્પાની ધંધો કરવાની કાબેલિયત જણાઈ આવી. તે જબાનની પાકી હતી. એકવાર જબાન આપ્યા પછી જો નુકશાન વેઠવું પડૅ તો સહી લેતી.

જનક બીડી યા સિગરેટનો વિરોધી હતો. જલ્પાને થયું આમાં નફો સારો એવો છે. તેણે સહુ પ્રથમ મોટું બુલેટિન બોર્ડ બનાવડાવ્યું. જેના પર મોટા અક્ષરે લખ્યું હત્તું. ‘સિગરેટ પીવાથી કેન્સર થવાની શક્યાતા ખરી’. ૨૪ કલાક તેના પર ઝબુકતી લાલ લાઈટ પણ રાખી હતી. એવું આકર્ષક કાઉન્ટર બનાવ્યું કે સિગરેટ પીવાવાળા આરામથી કર્ટન કે બે પેક લઈ જાય. આમ ધંધો ચાલતો, કોઈવાર મંદો હોય તો દુઃખી ન થતી. જલ્પાને હવે અનુભવથી સમજાયું હતું કે ધંધામાં તેજી યા મંદી હોય. સાચવીને ધંધો કરવાનો.

ઘણીવાર બહારગામના ગ્રાહક આવે ત્યારે તેમને સાચવવા ખૂબ અઘરા પડે. તેઓ સારો ધંધો આપતા હોવાથી જલ્પા, નવીન પાસેથી બધું શિખતી કે તેના પપ્પા કેવીરીતે સાચવતા.  બે મહિના પહેલા એક ગ્રાહકે માલ પાછો મોકલ્યો. વાંક તેમનો હતો. જલ્પા પાસે તેના ઓર્ડરની કોપી હતી. જ્યારે માલ પાછો આવ્યો ત્યારે જલ્પાએ ફેક્સ કરીને કોપી મોકલાવી. બરાબર તેમાં જણાવ્યા પ્રમાણે નો માલ હતો. વેપારીને ભૂલ સમજાઈ. તેણે પોતાની ભૂલ કબૂલ કરી અને માલના પૈસા આપ્યા.

તેણે કહ્યું ,’માલનું તમારે જે કરવું હોય તો કરો. મહેરબાની કરીને પાછો નહી મોકલતા. ‘જલ્પાને તો પોતાના પૈસા મળી ગયા હતા. નવીને કહ્યું,’ બહેન તમે ખૂબ પ્રમાણિકતાથી ધંધો કરો છો એટલે વેપારીએ આપણને  પૈસા આપી પોતાની ભૂલ કબૂલ કરી.

જલ્પાએ એ માલ માટે તપાસ કરી. મ્યુનિસિપાલિટીની શાળામાં એ વપરાય તેમ હતો. તેણે મફતમાં એ માલ આપ્યો. શાળાના પ્રિન્સિપાલ તો તેના આ કાર્યથી ખૂબ પ્રસન્ન થયા. જલ્પાને તેના પપ્પા ડગલેને પગલે યાદ આવતા હતા. તેમનું સત્ય અને ન્યાય ભર્યું આચરણ ધંધામાં હમેશા બરકત લાવતું. પપ્પાનો ‘જલારામ ” પપ્પાના કાર્યને દીપાવી રહ્યો હતો. બન્ને નાના ભાઈ બહેન પણ તેમની દિશામાં પ્રગતિ કરી રહ્યા હતા. જય આઈ.આઈ.ટી.માં નામ રોશન કરી રહ્યો. હવે તો જેમિની બહેને પણ કોલેજના પગથિયા પર પગ મૂક્યો.

પહેલા ખોળાની દીકરીએ ઘરની જે જવાબદારી ઉપાડી લીધી તે ખૂબ અભિનંદનને પાત્ર છે. દાદી અને નાના ભાઇ બહેનને જાળવ્યા. પોતાની જીંદગી હોડમાં મૂકી. ૨૦ વર્ષની ઉમરે જેના દિલ અને દિમાગ પર પ્રણયના ફાગ ખિલ્યા હોય તે સમયે પિતા અને મમ્મીના નામને રોશન કર્યું. દાદી એ તો એકવાર યાદ કરાવ્યા પછી બીજી વાર કહ્યું જ નહી. તે જાણતી હતી જલ્પા કાંઇ નહી સાંભળે. ધંધો પાટા પર ચડી ગયો  હતો. ઘરે આવે પછી થાક લાગતો પણ ગણકારે તે બીજા. જલ્પાએ લગ્નનો વિચાર સુદ્ધાં ન કર્યો. પણ જય અને જેમિનીએ યોગ્ય પાત્ર શોધ્યા. દાદી આ બધું જોવા ન રોકાઈ. જલ્પાને અંતરના આશિર્વાદ આપી, કોઈ પણ જાતની વ્યાધિ આપ્યા વગર ચૂપચાપ ચાલી નિકળી.

જય અને જેમિની ,જલ્પાનો પડ્યો બોલ ઝીલતાં. બન્ને એ જ્યારે પોતાના પ્રિય પાત્ર શોધ્યા ત્યારે સહુ પ્રથમ દીદીની પરવાનગી લીધી. બન્ને સુપાત્ર હતાં, જલ્પાએ ઉમળકાભેર તેમને ગળે લગાવ્યા અને કુટુંબના સભ્ય બનાવ્યા. જયની મિત્ર અને જેમિનીનો પ્રેમી જાણતા હતાં કે ‘જલ્પા’ આ બન્ને ભાઈ બહેન માટે કેટલું મહત્વનું અંગ છે.

 

 





શું શોધો છો ?

23 02 2018

 

હોસ્પિટલની લોબીમાં અભિષેક લમણે હાથ દઈને બેઠો હતો. અચલાની ચીસોને બદલે ત્યાં શાંતિ જણાઈ. અચલામાં હવે ચીસો પાડવાની પણ શક્તિ ન હતી. બાળકના આવવાની બધી તૈયારી થઈ ચૂકી હતી. જો જરૂર પડૅ તો સી. સેકશન કરવાની પરવાનગી આપી દીધી હતી. ચિંતા અને ઉદાસી અભિષેકના મુખ પર ખરડાયા હતા. અચાનક કોલેજથી આવી ચડેલા અંશે પપ્પાના ખભા પર હાથ મૂક્યો. અભિષેક ચોંકી ઉઠ્યો પણ અંશને જોઈને ફિક્કું હસ્યો.

જ્યારે અભિષેકને તેના દીકરાએ પ્રશ્ન કર્યો ત્યારે, તે એકદમ ખળભળી ઉઠ્યો.

“પપ્પા, તમે શું શોધો છો”?

શું મારો  દીકરો મને આ સવાલ પૂછી રહ્યો છે ? મેં તેને પ્રેમથી નજીક બોલાવ્યો, ‘કેમ બેટા આવું પૂછવું પડ્યું’?

‘પપ્પા, હું સહુથી મોટો દીકરો, પછી પાંચ બહેનો અને આજે મમ્મીએ છઠ્ઠી બહેનને જન્મ આપ્યો.   અંશ ૨૦ વર્ષનો હતો. હવે તેને બધી ખબર પડતી હતી. ૨૧મી સદીના બાળકો શાનાથી અજાણ્યા તેમજ વંચિત હોય એ એક પ્રશ્ન છે. અભિષેક વિચારમાં ડૂબી ગયો. આપણા દેશની પ્રજા જ્યાં કૂદકે અને ભૂસકે વધી રહી છે ત્યાં મેં આવું કામ કેમ કર્યું ? પોતાના દીકરાને ઉત્તર આપવા માટે તે મુંઝાયો. હા, ધંધો સારો હતો. પૈસે ટકે સધ્ધર હતો . ઘરમાં કોઈ પણ વાતની કમી ન હતી.  કિંતુ આટલો બધો સ્વાર્થી કેવી રીતે થઈ ગયો. માત્ર પોતાના પરિવાર વિસ્તારવાનો જ વિચાર કરવાનો? આવનાર બાળકના  ભવિષ્ય અને ભારતની આબાદી માટે તેણે કાંઈ જ વિચારવાનું નહી ? તે અભણ તો ન હતો !

વધુ બાળક ન થાય તેની કાળજી લેવાની તેની ફરજ બનતી હતી. જો અચલા કાંઈ પણ કહે તો તેને ઉતારી પાડવામાં પાવરધો હતો. આ તો જ્યારે પોતાના લોહીએ આ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો ત્યારે તેની આંખ ખૂલી. ખૂબ મોડું થઈ ગયું હતું. તે હમેશા પોતાની જાતને આશ્વાસન આપતો, ” મુસલમાન લોકો આપણા દેશની આબાદી બઢાવે છે . હું શું કામ પાછળ રહું’ ?

વાત વણસી ગઈ હતી. અંશે તો પિતાની આંખ ખોલવાનું કાર્ય સફળતા પૂર્વક પાર પાડ્યું. ઉપરા ઉપરી બાળકોને જન્મ આપનાર માતા સાવ નંખાઈ ગઈ હતી. છેલ્લે ટાણે તેની અશક્તિને કારણે માતા તેમજ દીકરી બન્નેની જાન ખતરામાં હતાં. ઘણા પ્રયત્નો કર્યા પણ અંતે અભિષેક બાજી હારી ગયો.  અંશે જ્યારે માતાના દેહને અગ્નિદાહ આપ્યો ત્યારે અંતરથી ધ્રુજી ઉઠ્યો.  મોટી ત્રણ બહેનો થોડી સમજુ હતી. નાની બે તો ચાર અને બે વર્ષની હતી.  અભિષેકને માથે આભ ટૂટી પડ્યું.

હવે શું ?

અંતિમ ક્રિયાની બધી વિધિ પૂર્ણ કરી. અભિષેકે સગા તેમજ વહાલાંઓને જણાવ્યું કે,’ કોઈ પણ જાતના રિતરિવાજમાં હું, માનતો નથી. અચલા તેમજ મારી નાની દીકરી પાછળ જે કરવું હશે તે અમે નક્કી કરીશું. ઘરે મળવા આવવાની કે દુઃખ પ્રદર્શિત કરવાના શિષ્ટાચારની આવશ્યકતા નથી. જય શ્રી કૃષ્ણ . ”

શનીવાર અને રવીવારે બધાએ સાથે બેસીને નક્કી કર્યું. અભિષેકના માતા તેમજ પિતાએ નાની બાળકીઓને સંભાળવાની જવાબદારી લીધી. અચલાના માતા તેમજ પિતાએ પણ સહકાર આપવાનું સ્વેચ્છાએ વિચાર્યું.  અંશ ખૂબ જવાબદાર મોટોભાઈ રાતોરાત બની ગયો. અભિષેકની તો રાતની નિંદર પલાયન થઈ ગઈ. સારું હતું અચલાના સમયથી ઘરમાં નોકર, મહારાજ તથા દીકરીઓ માટે આયાની સુંદર વ્યવસ્થા હતી. અભિષેક દરેકને સુંદર પગાર આપતો અને તેમને આડભીડ વખતે પૈસાની મદદ કરવામાં આનાકાની ન કરતો. તેને ત્યાં કામ કરવાવાળા દરેક વ્યક્તિના, દવાના બીલ, તેમના બાળકોનું શિક્ષણ પ્રેમથી ભરતો.

અંશનું કોલેજનું છેલ્લું વર્ષ હતું. ૨૦ વર્ષની ઉમરે કોલેજમાંથી સ્નાતક થઈને તૈયાર થઈ ગયો. તેની ટકોરને કારણે અભિષેકને પોતાના પુત્રમાં ખૂબ સુંદર સંસ્કારની ઝાંખી થઈ. પિતાએ પુત્ર પાસે ખુલ્લ દિલે કબૂલ્યું.

‘બેટા , મારા બેજવાબદાર વર્તનને કારણે સહુ બાળકોએ માતા અને મેં પત્ની ખોઈ.’

‘પપ્પા તમને પસ્તાવો થયો છે. તમારી ભાવના સારી છે. હવે હું છું ને, તમારી સાથે ખભે ખભો મિલાવીને કામ કરીશ.  ગયેલી મમ્મી પાછી નહી આવે. બહેનો મને ખૂબ વહાલી છે. આપણે બન્ને સાથે તેમનો સંગ માણીશું. તેમના ઉછેરમાં કે પ્રગતિમાં કોઈ બાધા નહી આવે તેનો ખ્યાલ કરીશું’.

અભિષેક તો અંશની સહાય પામીને ધન્ય થઈ ગયો. તેને તો પુત્રના રૂપમાં જીગરી દોસ્ત મળ્યાનો આનંદ થયો.

‘પપ્પા તમે એટલે તો મારું નામ ‘અંશ’ પાડ્યું હતુ.’

‘બેટા મેં નહી તારી મમ્મીએ, એક તો તું દેખાય મારા જેવો અને પાછો દીકરો. તને જોઈને મમ્મી બોલી ઉઠી હતી, અભિષેક આ જુઓ તમારો અંશ, તમારા જેવા નાક અને નકશાને લઈને આવ્યો છે’.

પિતાજી, ‘મારી મમ્મી સાચું બોલી હતી, હું તમારો અંશ , નાક નકશા સાથેનો વિચારોનો નહી ! તમારી જેમ —–‘

અભિષેક અટ્ટાહાસ્ય કરતાં બોલ્યો ,’માન લિયા દોસ્ત, તેરે કો સલામ’.

અંશને પપ્પાની ખેલદિલે પર ખૂબ ગર્વ થયો. હવે માત્ર વાતોમાં સમય બરબાદ કરવાનું પાલવે તેમ ન હતું. અનુ અને અમી જોડિયા બહેનો હતી. સહુથી મોટી. કોલેજનો ઉબરો ઓળંગી પ્રવેશ મેળવી ચૂકી હતી. મોટી હોવાને કારણે નાની બહેનોને સંભાળવાની થોડી જવાબદારી તેમના પર નાખી.  ચાર વર્ષની આભા અને બે વર્ષની આન્યા ની દેખરેખ ભલે આયા કરતી હોય પણ નિગરાની તેમને રાખવી પડતી. દાદી ને આંખે જરા ઓછું દેખાતું. આયા ગોલમાલ ન કરે તે મોટી બે બહેનો જોતી.  મોતિયો ઉતરાવ્યો પછી દાદીની આંખો સુધરવાને બદલે વધારે ખરાબ થઈ હતી. વચલી અનુષ્કા, ૯માં ધોરણમાં હતી.

અંશને પપ્પાની બીજી બાજુનો અનુભવ થયો. પપ્પાની યાદ શક્તિ પર એ મુસ્તાક બન્યો. જેવી કુશળતાથી પપ્પાએ ધંધો વિકસાવ્યો હતો તે જાણી અંશ મોઢામાં આંગળા નાખી ગયો. ધીરે ધીરે પપ્પામાં રહેલાં ગુણોનો ‘ખુલજા સિમ સિમ દરવાજો’ ખૂલતો ગયો. મમ્મીને દિલથી ચાહતા પપ્પા, જીવનમાં ગોથું ખાઈ ગયા. પણ જે થઈ ગયું તેનો અફસોસ કરવો નકામો હતો.   એ તો ભૂલી પણ ગયો હતો કે તેણે પપ્પાને આવી વાત હસવામાં કરી હતી. મમ્મીનું જવું અને પપ્પાની નજીક સરવું એ લહાવો તેને માણવો હતો. પિતા અને પુત્રની જોડીએ આ કામ સફળતા પૂર્વક પાર પાડવાનો નિર્ધાર કર્યો.

જો કે આને કામ કહેવું યોગ્ય શબ્દ ન હતો.  પરિવારનો બાગ સુંદર રીતે મઘમઘી ઉઠે તે માટે બાપ અને દીકરાએ કમર કસી. અંશે સ્નાતકની પદવી હાંસિલ કરી  આગળ ફાઈનાન્સમાં માસ્ટર્સ કરવાનું વિચાર્યું. જેથી પિતા અને કુટુંબ માટે સમય ફાળવી શકાય.

‘કેમ પપ્પા આજે સારું નથી લાગતું’ ?

‘હા, બેટા તું તો હવે મની બરાબર વાંચતો થઈ ગયો છે ‘ ?

‘અરે, પપ્પા તમને હવે નજદિકથી રોજ નિહાળું છું’.

‘બેટા તારી મમ્મી સ્વપનામાં આવી હતી, કહે કે મારા દીકરાને સાચવજો. એ તમને બરાબર સમજતો થઈ ગયો છે. એની જુવાની વેડફતા નહી’.

‘પપ્પા, તમે મારી ચિંતા ન કરો. મમ્મીએ મને ખૂબ શીળી છાયા આપી તેથી તો તમારી નજદિક આવવાનો મોકો મળ્યો ન હતો. બોલો મારા જેવું નસિબદાર કોણ છે ?  આ પાંચેય બહેનો એ પ્યારથી વંચિત રહી. અમી અને અનુને થોડો અનુભવ થયો છે. અનુષ્કા, આભા અને આન્યાની પરવરિશ આપણે તથા દાદા અને દાદીએ સાથે મળીને કરવાની છે’. ખોટા વિચાર ન કરો.

અભિષેક , અંશને એક પલક તાકી રહ્યો. વિચારી રહ્યો ,’આ મારો દીકરો કઈ રીતે આટલો સમજુ અને શાણો પાક્યો’ ?

આજે આખી રાત અચલા જોડે વાત કરી હતી ,સવારના પહોરમાં મીઠી નિંદર આવી ત્યાં આન્યાએ ઘર ગજવી મૂક્યું. બસ મમ્મી જોઈતી હતી. હવે મમ્મી ક્યાંથી લાવવી. ખૂબ મનાવી, લાલચ આપી પણ એકની બે ન થઈ. ત્યાં અમીને વિચાર આવ્યો. આન્યાની વર્ષગાંઠ વખતે વિડિયો લીધી  હતી. તે ચાલુ કરવાનું ભાઈને કહ્યું. અંશે આન્યાને ખોળામાં બેસાડી સી.ડી. ચાલુ કરી. અચાનક આન્યા મમ્મીને જોઈને ખુશ થઈ ગઈ. અભિષેક દૂરથી નિહાળી રહ્યો. તેનામાં હિમત ન હતી કે કશું બોલી શકે. અનુ અને અમી કોલેજ જવા નિકળી ગયા. એક ગાડી ઘરે રાખી હતી. બાળકો તેમેજ દાદા અને દાદીની તહોનતમાં.

આન્યા રાજી થઈ એટલે આયાને સોંપી બધા ચા પીવા આવ્યા. અનુષ્કા સ્કૂલ બસમાં જતી. આભાને બાર વાગ્યાની સ્કૂલ હતી એટલે નિરાંતે દૂધ નાસ્તો કરી આન્યા સાથે મમ્મીની મોજ માણવા બેઠી.  દાદીમાએ જવાબદારી ઉપાડી હતી. આન્યા ને તો દાદી જ પોતાની મમ્મી લાગવા માંડી. અનુષ્કા, અમી અને અનુ જાણતા કે આ દાદી છે. નાની આન્યા અને આભા ધીરે ધીરે મમ્મીને વિસરી ગયા.

આજે અંશને ઘરે આવતા મોડું થયું. પપ્પાની ઓફિસમાં પણ ગયો ન હતો. અભિષેકને ચિંતા થઈ .  સેલ ફોન લગાવ્યો. બંધ હતો. અભિષેક કાગડોળે દીકરાની રાહ જોઈ રહ્યો હતો. રાતના દસ વાગે આવ્યો.

‘કેમ બેટ મોડું થયું. ક્યાં હતો આખો દિવસ?’

અંશે હસતાં હસતાં કહ્યું, ‘પપ્પા સાચું કહું કે બહાનું બનાવું.’.

‘બેટા જ્યાં સુધી હું તને ઓળખું છું, તું બહાનું સરખું આપી નહી શકે. જુઠું બોલવું તારા સ્વભાવમાં નથી. સાચું કહીશ તો તારી મુશ્કેલીમાં ભાગિદાર થઈશ અને સારા સમાચર હશે તો તારી ખુશી બેવડાશે’.

અંશ પપ્પાના મુત્સદીગીરી જેવા સ્વભાવથી ગેલમાં આવી ગયો.

‘પપ્પા, તમે ઉસ્તાદ થઈ ગયા છો. ‘

‘બેટા એક દિવસ હું પણ તારી ઉમરનો હતો’.

‘તો પછી કહી આપો કારણ શું હશે’ ?

‘ જો , હું તને ઓળખતો હોંઉ અને કારણ સાચું હોય તો ના નહી પાડવાની’.

બાપ દીકરાની વાતમાં  દાદા અને દાદી કાંઈ સમજી શક્યા નહી. ‘એમ કરો તમે બાપ દીકરા પહેલી સુલઝાવો અમે સૂવા જઈએ છીએ’.

અભિષેકે કહ્યું સારું અને પછી અંશ સામે આંખ મિચાકારી, ‘બોલ બેટુ, કારણ કોઈ છોકરી છે ને’ ?

‘જી પપ્પા. ‘

‘અરે પણ તેમાં શરમાય છે શું?  એક જમાનામાં હું પણ તારી ઉમરનો હતો.’ ચાર વાક્યમાં બીજી વાર આ વાક્ય બોલી અચલાને મૂક અંજલી આપી.

પપ્પા, જ્યારથી મમ્મી ગઈ છે, આપણા જીવનમાં  ‘યુ ટર્ન’ આવી ગયો છે. જેને કારણે મારી મિત્ર, પૂર્ણા ખૂબ નારાજ હતી. આજે તો તે છેલ્લા પાટલે બેસી ગઈ હતી.

‘ જો અંશ, તું આજનો દિવસ મારી સાથે નહી વિતાવે તો સમજ જે કે હું તારી જિંદગીમાં નથી’.

‘પણ આજે એવું તોશું છે કે સાવ આમ બોલે છે’.

‘એય, તે પણ મારે તને યાદ કરાવવું પડશે’ ?

અચાનક અંશને યાદ આવ્યું , આજે પૂર્ણાની વર્ષગાંઠ હતી.  પૂર્ણાએ જબરદસ્તીથી તેનો ફોન સ્વીચ ઓફ કરી દીધો હતો.

અંશના પપ્પાજી હવે મિત્ર થઈ ગયા હતા. તેણે બધી વાત કરી.

‘પપ્પા, પૂર્ણા તમને અને મારી બહેનોને મળવા માગે છે. તમને વાંધો ન હોય તો ઘરે બોલાવું.  મમ્મીના વિરહનું  દુખ હળવું કરવામાં તેણે મને ખૂબ મદદ કરી છે.’

આવતે મહિને મમ્મીની યાદમાં બધા પિકનિક પર જવાના હતા. પૂર્ણાને પણ સાથે આવવાનું આમંત્રણ મળ્યું.

અંશ પોતાની બેવડી ભૂમિકા ભજવી રહ્યો હતો. પૂર્ણાનો સંગ તેમાં રંગ લાવતો. પૂર્ણા અને અંશ લગ્નની બેડીમાં ક્યારે બંધાશે એ તો હજુ નક્કી કરી શક્યા ન હતાં. છતાં અંશની પડખે ઉભી રહી પૂર્ણા અંશને બનતી સહાય કરતી. અભિષેકે હવે ધંધાની જવાબદારી અંશને સોંપી સાથે વર્ષો જૂનો મેનેજર પણ હતો.

અભિષેકે દીકરીઓના જીવનમાં રસ લીધો. તેમને માતાની ખોટ ન સાલે તે માટે બધી તૈયારી રાખતો. મોટી બન્નેને કહી દીધું તમે ભણો અને તમારા ભવિષ્યની કારકિર્દી માટે તૈયાર થઈ જાવ. આનુષ્કા, આભા અને આન્યા પર હું પૂરતું ધ્યાન કેંદ્રિત કરીશ. અંશને પણ ધંધાની આંટીઘુંટીથી વાકેફ થવાનું હતું. માસ્ટર્સ પુરું કરી બધો વખત ધંધામાં ગાળતો. અભિષેકે તેને બરાબર પલોટવા માંડ્યો. અંશ પિતાજીની કુનેહથી વાકેફ હતો. તેને ગર્વ હતો કે પિતાજી હવે બહેનોની પ્રવૃત્તિમાં પ્રવૃત્ત થયા છે.

અમીને ડોક્ટરી ભણતા અનુજ સાથે ઓળખાણ થઈ. બન્ને સાથે હતાં. ભવિષ્યના રંગીન શમણા જોવા લાગ્યા. અનુને અમિત મળ્યો . બન્નેને કોર્પોરેટ લૉમાં રસ હતો.  એ બન્ને ઠેકાણે પડી ગયા. જ્યારે અંશ ૨૮ વર્ષનો થયો ત્યારે અભિષેકે સામે ચડીને કહ્યું, “બેટા હવે લગ્નની શરણાઈ વગડાવીએ”.

અંશ બોલી ઉઠ્યો ,’પપ્પા હું રાહ જોતો હતો કે તમે મને ક્યારે કહો છો”.

આખું ઘર લગ્નની તૈયારીમાં ધમધમી ઉઠ્યું. મુંબઈની મોંઘામાં મોંઘી ‘વેડિંગ પ્લાનર’ને સોંપ્યું . ઘરમાં મા તો હતી નહી. દાદી આજના રિતરિવાજથી   અજાણી. આન્યા હવે મોટી થઈ હતી તેથી કામકાજમાં દાદીને થોડી નવરાશ મળતી. અભિષેકે પપ્પાના પાત્રમાં ” મા”નું ‘પાત્ર’ ભજવવામાં પી.એચ.ડી. કરી લીધું હતું. ધંધો તો અંશ સંભાળતો. પિતા અને પુત્રની જોડીએ સુંદર કામાગીરી બજાવી. મોટી બન્ને બહેનોએ ભણતર સાથે ગણતર મેળવી પપ્પાને સહકાર આપ્યો.

વાજતે ગાજતે પૂર્ણા  રૂમઝુમ કરતી આવી પહોંચી. દાદી તો વહુને જોઈને ફૂલી ન સમાતી. અભિષેકે ,અંશ અને પૂર્ણાને લગ્ન પછી મધુરજની માણવા આગ્રહ કરીને કાશ્મીર મોકલ્યા. પંદર દિવસ કાશ્મીરની વાદીઓમાં અંશનો હાથ પકડીને ઘુમતા ઘુમતા ‘પૂર્ણા’ સંપૂર્ણપણે ‘અંશમય’ બની ગઈ. અંશને પણ લાગ્યું ભલે તે ‘અંશ’ હતો , ‘પૂર્ણા’ને પત્ની  રૂપે પામીને પૂર્ણ બની ચૂક્યો હતો. ખુશખુશાલ બન્ને પાછા આવ્યા અને કુટુંબમાં સમાઈ ગયા.

પૂર્ણા અને અંશના બાળકને રમાડ્યા વગર એક દિવસ દાદી ઉંઘમાં લાંબી યાત્રા પર ચાલી ગઈ. દાદીના વિરહમાં દાદાએ ઝાઝુ ન ખેંચ્યું. અભિષેકે પૂર્ણાને કહ્યું, ‘મારી મા બાળકોને તૈયાર કરી પોતાની ફરજ બજાવી જતી રહી. તેણે મને તો જન્મ આપ્યો પણ મારા બાળકોને પણ છાતીએ લગાડી સાચવ્યા. હું તેનો ખૂબ ઋણી છું. ‘

‘મા અને પિતા પાછળ અભિષેકે તેમની મરજી મુજબ સઘળું કર્યું. દાદા અને દાદીને બાળકો વહાલા હતાં. અનાથ આશ્રમ અને શાળામાં પાણીની જેમ પૈસા વેરી તેમના આશિર્વાદ મેળવ્યા. અમી અને અનુ પોતાના મનગમતા સાથી સાથે લગ્ન ગ્રંથીથી જોડાઈ પ્રગતિના સોપાન સર કરવા માંડ્યા. અનુષ્કા અમેરિકા એમ.બીએ. કરવા ગઈ અને એન્ડ્રુને પરણી ગઈ. એક બાળક થયા પછી પપ્પાને અને બધા ભાઈ બહેનને મળવા આવી.

અંશ અને પૂર્ણા હજુ બાળક કરવું કે નહી તેના વિચારમાં છે.

‘જો તને જોઈતું હોય તો હા પાડ, નહી તો ના’.

‘કેમ તને નથી જોઈતું’ ?

‘ જો પૂર્ણા મને શું જોઈએ છે, એની મને ખબર નથી’?

‘એમ વાત છે તો તારો કાન લાવ હું તને ખાનગી વાત કહું’.

અંશ કાન નજીક લાવ્યો એટલે બચકું ભરતાં બોલી મને ,’મિલન’ જોઈએ છે.

મોટી ત્રણ પોત પોતાના સંસારમાં ગુલતાન હતી. આ વર્ષે અભિષેક નાની બે ઢીંગલીઓને લઈને અલાસ્કાની ક્રુઝમાં નિકળી ગયો. અલાસ્કામાં બરફની ચાદર ઓઢેલા પર્વત પર ઠંડી લાગતી ત્યારે અચલા અચૂક યાદ આવતી. આન્યા અને આભાને સૌંદર્ય માણવા સાથે સ્કી કરવાની મોજ પડી.

અંશ ધંધો સંભાળતો  હતો. પૂર્ણાએ અંશને તેને ‘ શું જોઈએ છે” , એ શોધ’માં સંપૂર્ણ સહકાર આપવાનો નિર્ધાર પાકો કર્યો.

 

 

 

 

 

 

 





વસંત

24 01 2018

બારી પાસે ઉભી રહીને બહારનું સૌંદર્ય નિહાળતાં વર્ષા બોલી,’ અરે વસંત તું હજુ સૂવાનો, કેમ આજે નોકરી પર નથી જવાનું” ?

બહાર ઝાડ પર બેઠેલી કોયલે કૂ કૂ કરીને વાતા વરણ ભરી દીધું.

‘અરે, પાગલ હું તને નથી કહેતી, આ મારો ૨૧ વર્ષનો દીકરો ઓઢવાનાની અંદર હજુ નસકોરાં બોલાવે છે’.

કોયલનો શ્વાસ હેઠો બેઠો.

‘મમ્મી બસ પાંચ મિનિટ’.

‘આ તારી ત્રીજી વારની પાંચ મિનિટ છે’.

વસંત સફાળો ઉભો થઈ ગયો. આજે સવારના પહોરમાં બોસ, સાથે મિટિંગ હતી. ગઈ કાલે કરેલા કામની અગત્યતા સમજાવાની હતી. જો માન્ય રાખે તો સાંજ પહેલા બધી કાર્યવાહી પૂરી કરીને બીજા દિવસથી તેના પર આખા ડિપાર્ટમેન્ટને કામ શરૂ કરવાની સલાહ સૂચના આપવાની હતી. વસંતને ખાત્રી હતી કામમાં કોઈ બાધા નહી આવે. એક તો તેનું નામ વસંત, અને વસંત પંચમીના શુભ દિવસે આ આખો કાર્યક્રમ બોસ સમક્ષ રજૂ કરવાનો હતો.

મમ્મી આજે સવારનો નાસ્તો નહી બનાવતી , મિટિગ વખતે નોકરી પર મળશે. જો મારો ફોન બપોરે ત્રણેક વાગ્યા સુધીમાં આવે તો સાંજના સુંદર આપણા બધા માટે વાળુ તૈયાર કરજે. કહીને દસ મિનિટમાં તૈયાર થઈને ભાગ્યો. ઉતાવળ હતી છતાં ખાત્રી કરી, બરાબર બધા કાગળ અને પ્રોજેક્ટનો સરસામાન બેગમાં ગોઠવ્યો. બસ ચૂકી ન જવાય એટલે લગભગ દોડતો બસ સ્ટોપ પર આવીને ઉભો રહ્યો. નસિબ સારા હતા, બસ આવવાને હજુ બે મિનિટની વાર હતી.

બસ સ્ટોપ પર ઉભેલી કોકીલાને જોઈ મુખ મલકી ગયું. તે પણ સાથે કામ કરતી હતીને મિટિંગ માટે ઉત્સુક હતી.

અરે વસંત, સારું થયું આપણે બસ સ્ટોપ પર મળી ગયા. તમારે આજે પ્રોજેક્ટ બોસને બતાવવાનો છે. તેમણે મને પણ સાથે રહેવાનું  આમંત્રણ આપ્યું છે. ‘શુભકામના. ‘

વસંતને આ સમાચાર સાંભળી શેર લોહી ચડ્યું. આમ પણ કોકીલા તેને ગમતી હતી. બહુ બોલવાનો પ્રસંગ સાંપડતો ન હતો. તેને થયું હવે માર્ગ મોકળો બનશે. મિટિંગ બરાબર આઠ વાગે શરૂ થઈ. મિ. દારૂવાલાને ખાત્રી હતી, વસંતના કામમાં જરા પણ ભૂલચૂક નહી હોય. વસંતની છટા કોકીલાને ગમી અને દારૂવાલાને વસંતનું કામ.

બરાબર ત્રણના ટકોરે ઘરે ફોન કર્યો.

‘હા, બેટા સમજી ગઈ’.

રોજ છવાગે ઘરે આવનાર વસંતને કામ પતાવતા મોડું થયું હતું.

સાંજના સાત વાગે વસંત ,કોકીલાને લઈને ઘરને આંગણે આવી પહોંચ્યો.





સીધો દોર

5 12 2017
અંકિત બેઠો હતો જુલિયા સાથે મિટિંગમાં  પણ તેના મગજમાં પેલું વાક્ય ગુંજી રહ્યું હતું.” સિંહણ કદી વિધવા થતી સાંભળી છે’? અત્યારે પોતે સિંહની બકરી બની ગયો હતો. દર્શનાનો લાફો ગાલે ચચરી રહ્યો હતો. તેને લાગ્યું કે દર્શના જો હવે સિંહણ થાય તો મારું મોત નક્કી છે. આ સિંહણ વિધવા થશે ! જુલિયા બોસ સાથે અંકિતને સારું બનતું. કદાચ અંકિત પુરૂષ હતો અને બોસ પરણેલી ન હતી એ કારણ પણ હોઈ શકે. અંકિતમાં એક ગુણ હતો, નોકરી પર તેની કોઈ અવળચંડાઈનું પ્રદર્શન ન કરતો.  બેઠો હતો જુલિયા અને સુમી સાથે પણ દિમાગ પર દર્શના છવાયેલી હતી. જુલિયાને તે ગમતો તેથી તેને કોઈ ફિકર કે ચિંતા હતી નહી.
મન અંદરથી શંકા કુશંકા કરતું. તેને ખબર હતી, દર્શનામાં આટલી બધી હિમત નથી. પણ આ વખતે દર્શના એવી વિફરી હતી કે કાંઈ કહેવાય નહી! અંકિતનું મન તેના કાબૂમાં ન હતું. પોતાની જવાની પર મુસ્તાક રહેનારો સાવ પાણીમાં બેસી ગયો હતો. દર્શનાએ સંતાન બાબત જે ટકોર કરી તે તેને હાડોહાડ લાગી ગઈ હતી. પોતાની જાત પર તિરસ્કાર આવ્યો. આ વખતે તેની હાલત ખૂબ કઢંગી હતી. પોતાની પત્નીને સાચવી રાખવાને બદલે એ ‘પ્લેબોય’ જેવું વર્તન કરી રહ્યો હતો. હા, તેને નાનપણથી પતંગિયા ગમતાં તેનો અર્થ એવો ન કરાય કે ફૂલે ફૂલે જઈ મોજ માણવી ! દર્શનાનું ચંડિકા જેવું સ્વરૂપ તેની નજર સમક્ષથી ખસતું નહી. કામમાં ચિત્ત ચોંટતું નહી.
અંકિત બેઠો હતો પાર્ટીમાં પણ દર્શના નજર સમક્ષથી ખસતી ન હતી. જુલિયાની વાતોમાં હોંકારો પૂરાવતો હતો. એક પણ અક્ષર તેના કાનની અંદર પ્રવેશ્યો ન હતો. એમાં જ્યારે છૂટાછેડા શબ્દ રેના કાને અથડાયો ત્યારે તે ચોંક્યો. દર્શનાને ખૂબ વહાલ કરતો હતો. સ્વપનામાં પણ છૂટાછેડા શબ્દ તેને ગમતો નહી.  ગમે તેમ કરી એ વિચારો ખંખેરી પાછો વર્તમાનમાં આવીને પટકાયો. તે શબ્દ અંકિતને અંદરથી હલાવી ગયો.
દર્શના સાથે પરણ્યે ૧૫ વર્ષ થવા આવ્યા હતા. બાળક હતું નહી. અંકિત જાણતો હતો તેનું કારણ પોતે છે, દર્શના નહી. પણ ગુલાંટ મારવાનું તેના સ્વભાવમાં હતું. કંપનીની પાર્ટી ચાલતી હતી. આજના મુખ્ય મહેમાન અમેરિકાથી આવ્યા હતા. અંકિતને પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ ન બેઠો. આવનાર મહેમાન બન્ને ભારતિય હતાં. તેને મન અમેરિકાના ધોળિયા આવશે એમ હતું. નિરાશ થયો. શામાટે દર્શના સાથે સમય પસાર કરવાને બદલે અંહી આવ્યો. જુલિયા બોસ હતી એટલે તેને નારાજ કરવી પોષાય તેમ ન હતું.
નસિબ સારા હતાં આવનાર મહેમાન જુલિયા અને સુમી સાથે નાચવામાં મશગુલ હતાં. અંકિત હવે ઉદાસ જણાયો.
અંતે મધરાત થવા આવી હતી. અંકિત નીકળ્યો, પેલા બન્ને મહેમાનોને ‘હોટલ અશોક’માં ઉતારી  ગાડી લઈને  સીધો ઘરે પહોંચ્યો. તેના મનમાં પણ વ્યથા ચાલતી હતી. દર્શના કઈ રીતે આવકારશે! ચાવીથી ઘરનો દરવાજો ખોલ્યો. દર્શનાં આરામથી સૂતી હતી. ચોર પગલે ઘરમાં પેઠો અને વહાલથી દર્શનાને જગાડી આવતી કાલના લંચ વિષેની વાત કરી. અંકિત તો આશ્ચર્યમાં પડી ગયો કે દર્શનાએ કોઈ વિરોધ કે નાટક વગર હા કેવી રીતે પાડી ? માથેથી ચિંતા દૂર થઈ એટલે સીધો પલંગ પર લંબાવ્યું અને નસકોરાં બોલાવવા માંડ્યો.
 સમીર, ભારત કામ માટે આવવાનો છે તે દર્શના જાણતી હતી. વાત વાતમાં ખબર પડી અંકિતની કંપનીમાં આવવાનો છે. અંકિતને સ્વપને પણ ખ્યાલ ન હતો કે સમીર દર્શનાનો દૂરનો ભાઈ થાય છે. આવી સુવર્ણ તક દર્શના હાથમાંથી સરી ન જાય તેની તૈયારીમાં પડી.  જ્યારે અંકિતે તે સહુને લંચ પર આવવાના આમંત્રણ વિષે વાત કરી ત્યારે તેને છૂપો આનંદ થયો. કોઈ પણ જાતના હિચકિચાટ વગર સવારની તડામાર તૈયારીમાં લાગી ગઈ.
 જેટ લેગને હિસાબે શનિવારે સમીર અને ચેતન મોડા ઉઠ્યા. ‘હોટલ અશોક’ પરથી  બન્નેને લઈ સુમી, અંકિતને ઘરે આવી. દર્શનાએ  ગુસ્સો હતો છતાં પણ જાત પર કાબૂ રાખી મહેમાનોની આગતા સ્વાગતા કરી. આદર્શ ગૃહિણી પોતાના મનના ભાવ મહેમાનોને કળવા દેતી નથી. સુમી અને અંકિતની જુલિયા બોસ હતી.
  દર્શનાએ સમીરને સમજાવી રાખ્યું હતું કે ,’તું મારો ભાઈ છે તેની અંકિતને હાલમાં ખબર નથી પાડવી”. સમીરે કારણ જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ દર્શનાએ તેને ગલ્લાં તલ્લાં કરી સમજાવી દીધો. આમ પણ અમેરિકાવાળા બહુ પંચાત કરવામાં માનતા નથી તેથી સમીરે  ઝાઝા પ્રશ્નો પૂછવાનું માંડવાળ કર્યું. લંચ પર જુલિયા પણ હતી. તેથી સુમી બહુ બોલતી નહી.
દર્શના કુશળ ગૃહિણી હતી. સવારના પહોરમાં મહારાજને બધું સમજાવ્યું. સુંદર રીતે  ટેબલ સજાવ્યું. કોઈ પણ જાતના  વિરોધ વગર  બાર વાગતા, ટેબલે પર પ્લેટસ ગોઠવાઈ ગઈ. ઘર અંકિતના લાવેલા ફૂલોથી શણગારાઈ ગયું. વાતાવરણ માદક સુગંધથી મહેકી ઉઠ્યું. મહેમાનો આવ્યા વેલકમ ડ્રિંકથી તેમનું સ્વાગત કર્યું. અંકિતે દર્શનાની ઓળખાણ કરાવી. જુલિયા સાથે હાથ મિલાવી સમીર પાસે ગઈ. સમીરે ખૂબ વહાલથી તેનો હાથ દબાવ્યો. ઘણા વર્ષે ભાઈ બહેન મળી રહ્યા હતા. ચિંતન સાથે હાથ મિલાવી બધા વાતો એ વળગ્યા.
સમીરની બાજુમાં આવી દર્શના ધીરે ધીરે વાત કરતી હતા.  ખાસ તો અંકિતનું ધ્યાન ખેંચવાનો પ્રયત્ન કરી રહી હતી.  અંકિત, જુલિયાને ઘર બતાવતો હતો. તેની આંખોએ નોંધ્યું કે, દર્શનાએ સમીર સાથે કેવી રીતે હસ્તધૂનન કર્યું.  વળી પાછી તેની સાથે ધીરેથી વાત કરી રહી છે. સ્મિત પણ તેને આપી રહી છે. અંકિતને તે ભાવ ન આપતી. ચિંતનતો સુમી સાથે વાતો કરવામાં ગુંથાયેલો હતો. જુલિયાને બટકબોલો અંકિત ગમતો. આજે તેને અંકિતની કંપની માણવા મળી હતી.
અંકિત વાતો જુલિયા સાથે કરતો અને નજર દર્શના પર રાખતો. જુલિયાને નારાજ કરવી તેને પરવડે તેમ ન હતું. વેલકમ ડ્રીંક પછી આવ્યા મજાના ‘બાઈટિંગ્સ’ .  કોકટેઈલ સમોસા અને પનીર ટિકા. મહારાજે ખૂબ સરસ બનાવ્યા હતા. અંકિત જાણી જોઈને કહી રહ્યો, ‘રેસિપી દર્શનાની’ છે. સમીરે બે વધારે ખાધાં. જુલિયા અને સુમી ,દર્શનાને કુકિંગ ક્લાસ ખોલવા માટે કહી રહ્યા. દર્શનાને પોરસ ચડ્યું. અંકિત કદાપિ તેની કોઈ વાનગીના વખાણ ન કરતો. દર્શના બધાને આગ્રહ કરી ખવડાવી રહી.
સમીર પાસે જઈને ખૂબ આગ્રહ કર્યો. ના પાડવા જતા સમીરનો હાથ દર્શનાના હાથને સ્પર્શ્યો. દર્શનાએ તેને પંપાળ્યો. તેની ચાલાક આંખો અંકિતનો પ્રતિભાવ જોઈ રહી હતી. ચિંતનને પણ પ્રેમથી પિરસી રહી હતી.
હવે વારો આવ્યો લંચનો. અંકિત જુલિયાની બાજુમાં બેઠો. સુમી, ચિંતનની નજદિક અને દર્શના સમીરની બાજુમાં . જેથી બન્નેને વાતો કરવાનું ફાવે. અંકિત અંદરથી ધુંધવાઈ રહ્યો હતો. મહેમાનોને તેણે જ આમંત્રણ આપ્યું હતું. કાંઈ પણ બોલવાની કે કહેવાની તેની હેસિયત ન હતી. પત્નીનું વર્તન ભલે અભદ્ર લાગ્યું હોય પણ આજે મિંયા ચૂપ હતા. દરેક વાનગીના વખાણ કરતાં બધા ઝાપટી રહ્યા હતાં. આજે અંકિતને દર્શનામાં છૂપાયેલી કળાને અવલોકવાની તક મળી.
એકી અવાજે બધા બોલી ઉઠ્યા હમણા “ડીઝર્ટ’ ખાવાની જગ્યા નથી. એકાદ કલાક પાના રમીએ પછી વાત. છ જણા હતાં એટલે ચોંટાડવા રમવાનું નક્કી કર્યું. જુલિયાને જરા સમજાવવું પડ્યું. બાકી બધા ગુજ્જુ હતાં . તેમને આ રમત આવડતી હતી. દર્શના, સમીર અને સુમી એક પક્ષમાં, બીજા પક્ષમાં અંકિત સાથે જુલિયા અને ચિંતન.
દર્શના સમીરને આંખો દ્વારા ઈશારા કરી રહી હતી. સુમીને ચિંતનમાં રસ હતો પણ તે બીજા પક્ષમાં હતો. દર્શનાની હરકતો અંકિતને ગમતી ન હતી. બોલાય તેવું પણ ન હતું. અચાનક તેના મગજમાં ,
‘હું બીજા પાસેથી બાળક પેદા કરી શકું છું’.
એવો દર્શનાનો સંવાદ યાદ આવ્યો. ઠંડી હતી છતા અંકિતને પરસેવો છૂટી ગયો. દર્શના આ બધું જોઈ રહી હતી. અંદરથી સંતોષ થતો હતો કે ,લાટ સાહેબના હાલ બેહાલ છે’. દર્શના તો અંકિતને જલાવવામાં મગ્ન હતી. જાણે તે કાંઇ જાણતી નથી એમ અંકિતને ભાવ ન આપતી.
જુલિયા, ચિંતન અને સુમી તો રમત રમવામાં મશગુલ હતાં. સમીર નોંધ લેતો પણ તેને મન આ દર્શના દીદીની કોઈ રમત છે એવું લાગ્યું. અંકિતને મનમાં મુંઝવણ થઈ. શું સમીર અને ચિંતનને ઘરે જમવા બોલાવી ભૂલ તો નથી કરી ને ?
ત્યાં વળી સુમી ને તુક્કો સૂજ્યો. બાજુની ગલીમાં સિનેમા થિયેટર છે. ગઈ કાલે જ નવું સિનેમા આવ્યું છે. રમત રમવાથી થાકેલી સુમી બોલી ચાલો બધા નવા પિક્ચરમાં જઈએ. સસપેન્સ મુવી છે મઝા આવશે. આજે આખો દિવસ સાથે પસાર કરીએ કાલનો પ્લાન સરસ બનાયો છે. ચિંતન અને સમીર તો ખુશ થઈ ગયા. હિંદી પિક્ચર હતું એટલે જુલિયાએ ઘરે જવાનૉ ઈચ્છા બતાવી. સહુની રજા લઈ આ પાંચે જણા મુવીમાં બેઠાં.
દર્શનાની એક બાજુ અંકિત અને બીજી બાજુ સમીર. પછી સુમીની બાજુમાં અંકિત  આવ્યો અને બીજી બાજુ ચિંતન.  દર્શના સમીર જોડે હસી હસીને વાતો કરતી અને જ્યાં સમજ ન પડૅ ત્યાં સમજાવતી હતી. સુમીને ચિંતન બાજુમાં હતો. અંકિતની હાલત આજે ખરેખર દયનિય હતી. ટોળામાં અંકિત એકલો હતો. દર્શના અંદરથી ખૂબ ખુશ થતી હતી. અંકિત ગુસ્સામાં હતો, બોલવાને માટે બેતાબ પણ ભાઈ મુંગામંતર થઈ ગયા હતાં. સ્તબ્ધ બનીને પડદા પર જોઈ રહ્યો હતો. તેને ખબર પણ ન હતી મુવીમાં શું ચાલી રહ્યું છે.
બાજુમાં જ સુંદર,’ જુહુ ગાર્ડન ‘હતું. ત્યાં જઈ સાથે સૂર્યાસ્ત નિહાળવાનું નક્કી કર્યું. સમીર અને દર્શના બાજુ બાજુમાં ચાલતા હતા. દર્શના ગાર્ડન વિષે સમીરને માહિતિ આપી રહી હતી. સુમીને તો એમ હતું કે ચિંતન આજ પછી મળ્યો કે મળશે. અમેરિકાથી આવેલા, ભારતિય રંગની મોજ માણી રહ્યા હતાં. અંકિતને દર્શનાનું વલણ ખૂબ અજુગતું લાગ્યું. સમીર તેને કાંટાની જેમ આંખમાં ખુંચવા લાગ્યો.
તેણે કલ્પનામાં સમીર અને દર્શનાને એક પલંગ પર સૂતેલાં જોયા. તેની આંખો લાલઘુમ થઈ ગઈ હતી. દર્શના અંકિતના બદલાતા ભાવને કળી ગઈ હતી. તેને અંદરથી છૂપો આનંદ આવતો હતો. દર્શના આજે અંકિતને બરાબર પાઠ ભણાવવા માગતી હતી. મનમાં મુસ્કુરાઈને ગણગણી, ‘મિંયા જોયું ને કેવા હાલ થાય જ્યારે પતિ યા પત્ની એકબીજાને દગો આપે ત્યારે’?
સુમીનું ધ્યાન અચાનક ચિંતન પરથી દર્શના અને અંકિતને નિહાળવા પર ગયું. તે મલકાઈ ઉઠી. આખરે તેની સખી આજે બરાબર બદલો વાળી રહી હતી. અંકિત લાલ પીળૉ થઈ રહ્યો હતો. અચાનક દર્શનાએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો.
‘ સમીર તમે અને ચિંતન આજે અમારે ત્યાં રાત રહી જાવ”.
બસ હવે અંકિતની ધીરજની હદ આવી ગઈ.  બરાડો પાડી ઉઠે તે પહેલાં ચિંતન બોલી ઉઠ્યો, ‘અમને રાતે ન ફાવે. અમે અમારી હોટલ પર જઈશું. ‘સમિરે પણ પોતાની નામરજી વ્યક્ત કરી.
અંકિતને હૈયે ટાઢક વળી. તેના જીવમાં જીવ આવ્યો. તેણે ફોન કરીને ‘ઉબર’ મંગાવી આપી. સમીર અને ચિંતને સુમીને તેને ત્યાં ઉતારી દેવાની સભ્યતા બતાવી. ત્રણે જણ ટેક્સીમાં ગયા પછી, અંકિતને જાણે દર્શના તેની જીંદગીમાંથી સરી જશે એવો ભય  લાગ્યો. ગાડીમાં બેસતાંની સાથે હિબકાં ભરીને રડવા લાગ્યો.
તેણે દર્શનાને આલિંગનમાં જકડી કહ્યું,” દર્શુ, હવે હું કદાપિ ભૂલ નહી કરું. આજે મને ખબર પડી મારી આ બૂરી આદતે તને કેટલું દુંઃખ આપ્યું હશે.”. લાડમાં અંકિત દર્શનાને દર્શુ કહેતો. વણથંભે અંકિતનો લવારો ચાલુ હતો. ‘દર્શુ તેં સમીરમાં એવું તે શું ભાળ્યું જે મારામાં નથી?  એક મુલાકાતમાં તું આટલી બધી તેની નજદિક કેવી રીતે સરી ગઈ’. આજે એ ઈર્ષ્યાના અગ્નિમાં બળીને રાખ થઈ ગયો હતો. આજે આટલે વર્ષે અંકિતને દર્શનાની લાગણીઓનો અંદાઝ  આવ્યો.  અંકિતનું વિલું મોઢું જોઈ દર્શના હવે ચૂપ ન રહી શકી.
કેટલા વર્ષો પછી આ સંબોધન સાંભળી દર્શના બરફની જેમ પીગળી ગઈ. આમ પણ તે અંકિતને ખૂબ ચાહતી હતી. અંકિતની પકડમાંથી છૂટતાં , હસીને બોલી, ‘મારા રાજા સમીર મારા દૂરની માસીનો દીકરો છે. અમે બન્ને ભાઈ બહેન આજે દસ વર્ષે મળ્યા.’ આ તો તને સિધો દોર કરવાનો——–




કીસ

2 12 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

 

શરણાઈના સૂર રેલાઈ રહ્યા હતા. હસ્ત મેળાપ ચાલતો હતો. સૂર અને ધ્વનીનું લગ્ન ઉમંગભેર જ્યારે હું નિરખી રહી હતી, ત્યારે મનમાં થયું કોના ચહેરાને દાદ દેવી સૂરના કે ધ્વનીના. બન્નેને ભગવાને ખૂબ કાળજીથી બનાવ્યા હતા. એક જ વર્ગમાં સાથે ભણતા હતા. ક્યારેય પ્રેમને નજીક ઢુંકવા દીધો ન હતો.

કિંતુ, પ્રેમ ક્યારે અને કોની સાથે થઈ જાય છે તે ખબર પડતી નથી. સાચું પૂછો તો એક વાત ચોક્કસ જણાશે, પ્રેમ અને અકસ્માત ક્યારે થાય છે તેનું નક્કી નહી. અધુરામાં પુરું બન્ને આગળથી જાણ પણ કરતાં નથી. એ તો થઈ જાય પછી આંખ ખૂલે, ‘થઈ ગયો’ ! ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ જાય છે. શું તમને પહેલેથી ખબર હોત તો અકસ્માતમાંથી ઉગરી ન જાત ? પ્રેમનું પણ કાંઈક એવું કારસ્તાન મને લાગે છે. જો પહેલેથી ખબર હોત તો બરાબર ચકાસીને ન કરત.

‘કેટલા પૈસા છે’?

‘કેટલું ભણેલો છે’?

‘શોખિન જીવડો છે કે ઘરકૂકડી’?

‘ગાડી છે કે નહી’?

‘ઘરમાં માતા, પિતા અને ભાઈ બહેન કેટલાં છે’?

ખરું પૂછો તો પ્રેમ થયા પછી આ બધું ગૌણ બની જાય છે. સૂર અને ધ્વનીએ કોલેજના સમારંભમાં એક સુંદર ગીત સથે ગાયું. કોલેજના વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ તાળીઓના ગડગડાટ વચ્ચે વધાવ્યું.

‘દુબારા’

‘દુબારા’ નો કોલાહલ થયો. તેમણે ત્રણ વખત ગાવું પડ્યું. અંતે કાર્યક્રમમાં બીજી ઘણી બધી સુંદર ચીજો માણવાની છે કહી બેસી ગયા.  આ એક  પ્રસંગ પૂરતો હતો. જુવાન હૈયા ધબકી રહ્યા અને પ્રેમનો આવિષ્કાર થઈ ગયો. આજ સુધી ક્યારેય એકબીજાને ધારી ધારીને જોયા ન હતા.

‘ધ્વની, તું ખૂબ સુંદર દેખાય છે’.

‘સૂર તારો અવાજ કાનોને ગમે છે’. બસ આમ પ્રણય ગાથા શરૂ થઈ અને લગ્નમાં પરિણમી. પ્યાર થાય ત્યારે પ્રેમી ભૂલી જાય છે કે ‘માત્ર રૂપ’ પર લગ્ન જીવનનો પાયો એટલે પાયામાં સિમેન્ટને બદલે રેતી. સૂર અને ધ્વનીએ પોતાનો સંસાર સોહામણો અને આરામદાયક બનાવવા નોકરી શોધી. નાના ગામમાંથી મોટા શહેરમાં આવ્યા. બન્નેના માતા અને પિતાએ ઘર વસાવવામાં મદદ કરી. બાળકો સુખી થાય તે તો માતા અને પિતાની અંતરની ઈચ્છા હોય છે. પછી તે દીકરીના હોય કે દીકરાના. તાજા પરણેલા યુગલ માટે તો આ સુવર્ણકાળ ગણાય છે. સવારે સાથે નિકળે અને સાંજે સાથે પાછાં આવે.

ચકી લાવી ચોખાનો દાણો અને ચકો લાવ્યો મગનો દાણો, રાંધી ખિચડી અને પોઢ્યાં. બાર મહિના નિકળી ગયા. નોકરી પર જ્યારે છોકરી દેખાવડી અને બુદ્ધીશાળી હોય તો ઓફિસમાં મધમાખીની જેમ તેની આજેબાજુ માખીઓ બણબણતી હોય. ધ્વનીનું પણ એમ જ થયું. તેની કાર્યદક્ષતા એક વર્ષમાં પુરવાર થઈ અને મેનેજરે તેને પગાર વધારે તેમજ ઉંચા પદની મરજી બતાવી. સૂરને માટે જરા તકલિફ પડે તેવું કામ હતું.

તેને નોકરી પર બીજી મહિલાઓની તેમજ બીજા એન્જીનિયરો સાથે મુકાબલો કરવો પડતો. જેને કારણ તેને મોડે સુધી નોકરી પણ કરવી પડતી. જ્યારે પતિ તરક્કી પામે ત્યારે પત્નીનું શેર લોહી ચડે. કદાચ જો પત્ની સડસડાટ પ્રગતિના સોપાન સર કરે ત્યારે પતિનું બશેર લોહી બળી જાય.

આ ગણિત હમેશા ઉંધુ ચાલ્યું છે. દુનિયાનો આ ખૂબ અઘરો દાખલો છે. જેનો ઉકેલ શોધવામાં ભલભલા શૂરવીરો નાસિપાસ થયા છે. ધ્વની પ્રગતિના સોપાન સર કરતી હતી ત્યારે સૂરને શંકા ગઈ હતી. ખૂબ સાવધ બની ગયો હતો. તેને થતું કે ધ્વની સમજશે, હું તેની પ્રગતિની ઇર્ષ્યા કરું છું. નોકરી કરતા પુરુષોની બદદાનતથી તે વાકેફ હતો.

ધ્વનીને હવે મોડે સુધી કામ કરવું ન પડતું. ઘણી વખત મિટિંગ અને સેમિનારને બહાને શનિવારે જવું પડતું. સૂરને તે દિવસે રજા હોય એટલે તેને એકલા ઘરમાં રહેવું ગમતું નહી. જો પોતાના શહેરમાં મિટિંગ હોય ત્યારે દર વખતે તે ધ્વનીની સાથે જતો. સૂરને વાંચવાનો ખૂબ શોખ હતો. સાથે પુસ્તક લઈ નજીકના વાચનાલયમાં બેસી વાંચતો. સૂર સાથે આવતો તે ધ્વનીને ખૂબ ગમતું.  તેની કંપનીનો મેનેજર નાખુશ થતો. પરાણે મોઢા પર સ્મિત લાવી સૂર સાથે વાત કરતો.

આમ પણ પુરુષો આ બધામાં ખૂબ પાવરધા હોય છે. ધ્વની જેટલી સુંદર હતી તેના કરતાં વધારે ભોળી હતી. તેને બધા પર વિશ્વાસ બેસી જતો. પોતાના મેનેજરને ભગવાનનું માણસ માનતી. ઉપરથી સ્મિત આપતો એ દીપક અંદરથી ભોરિંગ કરતાં વધારે ઝેરીલો હતો. તેની પત્ની તરફથી સંતોષ ન હતો. કાયમ બહાર હવાતિયાં મારતો. તેણે ધ્વનીને બરાબર જાળમાં ફસાવી હતી.

આ તો ધ્વનીના નસિબ સારા કે સૂર ખૂબ જાગ્રત હતો. મેનેજરની દાળ ગળતી નહી. આમ સમય ગુજરતો. સૂર અને ધ્વનીના પ્રેમમાં ભરતી આવતી. બન્ને હવે બાળક માટે તૈયાર હતા. લગ્નની પાંચમી વર્ષગાંઠ આવી પહોંચી. નાની પાર્ટીનું આયોજન કર્યું. ધ્વની અને સૂર બન્ને ભણેલા તેમજ સારી નોકરી કરતાં હતા. વીસેક મિત્રોને બોલાવી તાજમાં ‘ડીનર પાર્ટી’ રાખી હતી. ધ્વની અને સૂર તૈયાર થઈને નિકળી રહ્યા હતાં, ત્યાં ફોન આવ્યો કે સૂરની કંપનીમાં અચાનક અગત્યનું કામ આવ્યું જે તેના સિવાય કોઈ કરી શકે તેમ ન હતું.

ધ્વનીએ સૂચવ્યું કે મારી કંપનૉનો મેનેજર આપણા ઘરની નજીક રહે છે. તે મને હોટલ પર લઈ જશે. સૂરના ગયા પછી ધ્વની તૈયાર થઈ અને દીપક તેને લેવા માટે આવી પહોંચ્યો.

‘તું કામ પતાવીને ત્યાં આવ. પાછા આવતા આપણે સાથે ગાડીમાં આવીશું. ‘ હવે જો સૂર ના પાડે તો ધ્વનીને ખરાબ લાગે તેવી પરિસ્થિતિ હતી. કમને, સૂરે હા પાડી. ગાડી લઈને તે કામ પર જવા નિકળી ગયો. ધ્વનીએ મેનેજર દીપકને ફોન કરી પરિસ્થિતિ જણાવી. દીપકના મનમાં લડ્ડુ ફૂટવા મંડ્યા. તેણે સહર્ષ ધ્વનીની વાત સ્વિકારી લીધી.

પત્નીને અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી સાથે ન લીધી જેને કારણે પોતે એકલો ધ્વનીનો સંગ માણી શકે. સૂર ગયો તો ખરો પણ તેના દિમાગમાં ભણકારા વાગતા હતાં, ‘ક્શુંક અજૂગતું આજે બનશે’! ખૂબ ઝડપથી કામ પતાવી હોટલ પર પહોંચ્યો. અડધો કલાક મોડો હતો. તેની શંકા મજબૂત થઈ.

હોટલ પર ધ્વની તેમજ તેનો મેનેજર દીપક આવ્યા ન હતાં. મહેમાનોને કહ્યું,’ ધ્વનીને હજુ નથી આવી, તે લઈને આવી પહોંચે છે. ‘ જવાબની રાહ જોયા વગર નિકળી ગયો.

દીપકની પત્ની ન હતી તેથી ધ્વનીને જરા અજુગતું લાગ્યું. દીપકે તેને આગળ બેસવાનો આગ્રહ સેવ્યો.

‘કેમ ભાભી ન આવ્યા’?

‘તેની તબિયત ઠીક નથી’.

‘આપણે જરા ચા પીને હોટલ પર જઈશું’ ?

‘મારા મત પ્રમાણે સિધા જઈએ ત્યાં જઈને ચા મંગાવશું’. ધ્વની પોતાની મુંઝવણ છુપાવવા બોલી ઉઠી. ક્યારેય આમ મેનેજર સાથે ગઈ ન હતી. તેને મુંઝવણ થતી હતી.

દીપક આ તકનો લાભ લેવા માગતો હતો. ‘ધ્વની તું ખૂબ સુંદર લાગે છે’.

ધ્વની નીચું જોઈને શરમાઈ ગઈ.

દીપક આ પ્રતિભાવને હા સમજી ,તેને કીસ આપવા નજદિક સર્યો.

ધ્વનીએ તમતમતો લાફો ગાલ પર મારી દીધો.

ગાડી ધીમી થઈ ગઈ હતી. ચાલુ ગાડીએ તે ઉતરી પડી. હજુ તો ટેક્સીની રાહ જોતી હતી ત્યાં સામેથી સૂર આવતો જણાયો !





તિલાંજલી

28 06 2017

 

 

“અરે, પણ ડોક્ટર ક્યાં છે ?”

‘ઘરેથી નિકળી ગયા છે. તમને તો ખબર છે, મુંબઈનો ટ્રાફિક. ડોક્ટર ઉડી ને તો ન આવે ને?’ આવો જવાબ જ્યારે નર્સે આપ્યો ત્યારે સ્તુતિ ખૂબ નારાજ થઈ. પૂ.મમ્મીને શ્વાસ લેવામાં તકલિફ પડતી હતી. સ્તુતિને મનનની મમ્મી ખૂબ વહાલી હતી.

સ્તુતિ ખૂબ ગભરાઈ ગઈ હતી. મમ્મીની સાથે બેસીને ચા પીતી હતી. પપ્પા તો તેના લગ્ન પછી બે વર્ષમાં જતા રહ્યા હતાં. બસ ત્યારથી સ્તુતિ મમ્મીની દીકરી બની ગઈ હતી.  હા, તેને પોતાની મમ્મી હતી. પણ મનનના પ્યારમાં મસ્તાની સ્તુતિને ક્યારેય કોઈ ફરક લાગ્યો ન હતો. દયાને ક્યારેય એવું નહોતું લાગ્યું કે સ્તુતિ દીકરી નહી વહુ છે. કારણ સહજ હતું. સ્તુતિ, મમ્મીની ખૂબ ઈજ્જત કરતી. દયાને યાદ નથી ક્યારેય સ્તુતિ તેની સામે ઉંચ અવાજે બોલી હોય. સ્તુતિનો ઉછેર ખૂબ સંસ્કારી કુટું બમાં થયો હતો.

લગ્ન પહેલાં તેના દાદા અને દાદીની છત્રછાયામાં તે મોટી થઈ હતી. દાદી હોય કે નાની બન્ને ને સ્તુતિ ખૂબ વહાલી. સ્તુતિનો ભાઇ રમતિયાળ હતો. સ્તુતિ એક વર્ષ નાની હતી છતાં ભાઈલાને સીધોદોર રાખતી.  દયા બીજા સંબંધીને ત્યાં અને સગાને ત્યાં જોતી, તેમની વહુઓ ધાણીની જેમ ફૂટે. બાપના ઘરનો પૈસો દિમાગમાં ભરીને આવી હતી.  સ્તુતિના પિતા ખૂબ ધનાઢ્ય હતાં પણ દયા બહેનની મમતા પાસે સ્તુતિ કશું યાદ ન રાખતી. તેના પગલે  ભણેલો  પતિ ખૂબ  ખ્યાતિ  પામ્યો હતો. બે બાળકોની માતા સ્તુતિ સંતોષી અને સુખી હતી.

રોજ બપોરે ચાર વાગે તેમનો નિયમ કે મમ્મી સાથે બેસીને ચા પિવાની અને રાતના શું રસોઈ કરવી તે નક્કી કરવાનું. સ્તુતિ  એમ. બી.એ. ભણેલી હતી. બાળકોના ઉછેરમાં પુરતું ધ્યાન અપાય એટલે બાળકો થયા પછી નોકરીને તિલાંજલી આપી. શરૂઆતના સાત વર્ષ જ્યાં સુધી બાળકો ન હતાં ત્યાં સુધી ઘરનો કારોબાર દયાબહેને સંભાળી લીધો હતો. દયા બહેન કરે એ વસ્તુ કોઈ સ્તુતિને ન ગમે તો સુંદર રીતે સમજાવીને કહેતી. નહી કે પોતાનો તૌર બતાવીને. સ્તુતિ ક્યારે ધાણિની જેમ ફૂટી ન હતી. જો કદાચ કાંઈ કહેવાઈ જાય તો તરત દીકરીની જેમ આવીને માફી માગી લેતી.

‘બેટા, એમાં માફી માગવાની ન હોય. મા દીકરીને પણ બોલાચાલી થાય છે. તું જુએ છે ને મારો મનન કાંઈ પણ બોલે તે અમે બન્ને ભૂલી જઈએ છીએ. તારા માટે હું કશું દિલમાં સંગ્રહ કરીને રાખતી નથી.’

આમ સુખી કુટુંબ હતું. આજે અચાનક દયાબહેને ચા પીવા કપ મોઢે માંડ્યોને હાથમાંથી છૂટી ગયો. બાળકો શાળાએથી આવ્યા ન હતાં. સ્તુતિ ગભરાઈ ગઈ. દયાબહેન હોશ હવાસ ગુમાવ્યા હતાં.  ડ્રાઈવર પાસે ગાડી કઢાવી સ્તુતિ તેમને લઈને ઈમરજન્સી રૂમમાં આવી. ગાડીમાંથી મનનને ફોન કર્યો. જલ્દી પુરંદર હોસ્પિટલમાં આવ. મમ્મીની તબિયત ઠીક નથી. મનન આવી ગયો. ડોક્ટરના કોઈ ઠેકાણા ન હતાં. ડોક્ટર રહે વરલી અને હોસ્પિટલ ચોપાટી પર.

‘હજુ અડધો કલાક લાગશે’. નર્સે કહ્યું. ત્યાં સુધીમાં ઈમરજ્ન્સી સારવાર ચાલુ થઈ ગઈ હતી. મમ્મીને જરા પણ ભાન ન હતું. મનન આવી ગયો એટલે સ્તુતિને હૈયે ટાઢક હતી. દયા બહેન એમના જમાનામાં ‘માસ્ટર્સ’ હતાં. રાજકારણનો વિષય લઈને ભણ્યા હતાં. આટલા હોંશિયાર હોવા છતાં દિલમાં જાણતા કે ‘એકલતા’નું દર્દ કેવું છે. તેમને બીજી કશી ચિંતા પણ ન હતી. પતિ ગુમાવ્યાનું દર્દ જેણે ભોગવ્યું હોય તે જાણે. કોઈ તેમને સમજે કે ન સમજે જરા પણ ચિંતા કરતાં નહી. નસિબ સારા હતાં કે વહુ દુધમાં સાકર ભળે તેમ કુટુંબમાં સમાઈ ગઈ હતી.

સ્તુતિ રૂદન થંભાવી શકતી નહી. મનન સાંત્વના આપતો પણ તેનું હ્રદય કાબૂમાં રહેતું નહી. તેને મમ્મી પ્રત્યે ખૂબ લાગણી હતી.  દયા બહેને પતિના અકાળે અવસાન પછી દિલનો ઉભરો ઠાલવવા સાહિત્યમાં મન પરોવ્યું.  પતિ ગયા પછી તેમણે એક નવલકથા લખી ,પહેલીવાર જીવનમાં.  નામ પણ કેટલું સુંદર, “વિકલ્પ”. જે ભલે બેસ્ટ સેલર્સ ન થઈ પણ તેની ઘણી પ્રતો વેચાઈ. પહેલી વાર ૨૦૦ છપાવી હતી. એક મહિનામાં વેચાઈ ગઈ. બીજી વાર ૫૦૦ છપાવી. નવલકથામાં પતિના ગયા પછીની એકલતા અને તેની હયાતિમાં હતી ,”હૈયા ધારણા” વિષે ખૂબ સુંદર લખાણ હતું. સ્તુતિને મમ્મીની લેખનકળા પર ગર્વ હતો.

આખરે ડોક્ટર આવ્યા. દયા બહેનને તપાસી , હળવો હાર્ટ એટેક હતો એટલે આઈ.સી.યુ.માં રાખ્યા. ઓક્સિજન આપ્યો અને જરૂરી બધી કાર્યવાહી કરી. ચિંતાનું કારણ નથી એમ કહ્યું એટલે સ્તુતિ અને મનનનો જીવ હેઠો બેઠો. પરિસ્થિતિ કાબૂમાં હતી. સારવાર માટે ૨૪ કલાક નર્સ હોય. ભાન હતું નહી. ડોક્ટરે મનન અને સ્તુતિને ઘરે જવાનું કહ્યું. મનનનું દિલ માનતું ન હતું.

સ્તુતિએ મનાવ્યો, ‘ઘરે ચાલ , નાહીને જમ્યા પછી પાછો આવજે. ઘરે બાળકો પણ તારી અને મારી રાહ જુએ છે.  બન્ને ઘરે આવ્યા. બાળકો જમીને બેઠા હતાં. બીજે દિવસે શાળાએ જવાનું હોય એટલે ઘરકામ કરવામાં વ્યસ્ત હતાં. દાદીની તબિયત સારી છે જાણી ખુશ થયા.

મનન જમીને પાછો હોસ્પિટલ પહોંચી ગયો. મનન વિચારે ચડ્યો. બાળપણમાં પપ્પા અને મમ્મીએ કેટલી મહેનત કરી હતી. પપ્પાને તો તેમના મમ્મીએ ઉછેર્યા હતાં. પોતાની ત્રેવડ ઉપર જીંદગીમાં આગળ આવ્યા હતાં.   મનના પપા અને મમ્મીએ દાદીની ખૂબ સેવા કરી હતી. મનન આ બધું જોઈને મોટો થયો હતો.  તેથી તો સ્તુતિને પરણતા પહેલાં ચોખવટ કરી હતી.  ‘મારી માની ક્ષતિઓ પણ સહન કરવી પડશે’. હું માથી અલગ નહી થાંઉ’.

સ્તુતિએ સ્વિકાર્યું હતું કે,’ એ પાપ હું નહી કરું’.

નસિબ સારાં કે સ્તુતિ જેવી સુંદર પત્ની મળી. મારાં કરતા મમ્મી હવે સ્તુતિની વાતો કરતાં થાકતી નથી. સ્તુતિ ક્યારેય મમ્મીમાં અવગુણ ન જોતી. હા, ઉમરને કારણે વિચાર જુદા હોય તો શું થઈ ગયું. તેને ખબર હતી, જો મારામાં આવદત હોય તો દુનિયામાં કાંઈક કરી બતાવવાનું. મનન અને મમ્મી તો મને જાણે છે. ખેર મનને વિચાર ખંખેર્યા. મનમાં થયું , ‘મમ્મી તું જલ્દી સાજી થઈ જા. ‘

દયા બહેનને અઠવાડિયામાં તો ઘરે લઈ જવામાં આવ્યા. સ્તુતિ ના કહે, છતાં બધી મદદ તેને કરે. પાછાં પગભર થયા. બાળકો ધીરે ધીરે મોટા થતાં ગયા. સ્તુતિને પાછો નોકરી પર જવા આગ્રહ કર્યો. ઘરમાં રાંધવાવાળી બાઈ પણ રાખી લીધી હતી. દાદીની નિગરાની હેઠળ બાળકો મોટા થઈ રહ્યા.

તેમને ખબર હતી સ્તુતિ ખૂબ હોંશિયાર છે. બાળકોને કારણે શામાટે પોતાની આવી સરસ કારકિર્દીને તિલાંજલી આપે ?