સીધો દોર

5 12 2017
અંકિત બેઠો હતો જુલિયા સાથે મિટિંગમાં  પણ તેના મગજમાં પેલું વાક્ય ગુંજી રહ્યું હતું.” સિંહણ કદી વિધવા થતી સાંભળી છે’? અત્યારે પોતે સિંહની બકરી બની ગયો હતો. દર્શનાનો લાફો ગાલે ચચરી રહ્યો હતો. તેને લાગ્યું કે દર્શના જો હવે સિંહણ થાય તો મારું મોત નક્કી છે. આ સિંહણ વિધવા થશે ! જુલિયા બોસ સાથે અંકિતને સારું બનતું. કદાચ અંકિત પુરૂષ હતો અને બોસ પરણેલી ન હતી એ કારણ પણ હોઈ શકે. અંકિતમાં એક ગુણ હતો, નોકરી પર તેની કોઈ અવળચંડાઈનું પ્રદર્શન ન કરતો.  બેઠો હતો જુલિયા અને સુમી સાથે પણ દિમાગ પર દર્શના છવાયેલી હતી. જુલિયાને તે ગમતો તેથી તેને કોઈ ફિકર કે ચિંતા હતી નહી.
મન અંદરથી શંકા કુશંકા કરતું. તેને ખબર હતી, દર્શનામાં આટલી બધી હિમત નથી. પણ આ વખતે દર્શના એવી વિફરી હતી કે કાંઈ કહેવાય નહી! અંકિતનું મન તેના કાબૂમાં ન હતું. પોતાની જવાની પર મુસ્તાક રહેનારો સાવ પાણીમાં બેસી ગયો હતો. દર્શનાએ સંતાન બાબત જે ટકોર કરી તે તેને હાડોહાડ લાગી ગઈ હતી. પોતાની જાત પર તિરસ્કાર આવ્યો. આ વખતે તેની હાલત ખૂબ કઢંગી હતી. પોતાની પત્નીને સાચવી રાખવાને બદલે એ ‘પ્લેબોય’ જેવું વર્તન કરી રહ્યો હતો. હા, તેને નાનપણથી પતંગિયા ગમતાં તેનો અર્થ એવો ન કરાય કે ફૂલે ફૂલે જઈ મોજ માણવી ! દર્શનાનું ચંડિકા જેવું સ્વરૂપ તેની નજર સમક્ષથી ખસતું નહી. કામમાં ચિત્ત ચોંટતું નહી.
અંકિત બેઠો હતો પાર્ટીમાં પણ દર્શના નજર સમક્ષથી ખસતી ન હતી. જુલિયાની વાતોમાં હોંકારો પૂરાવતો હતો. એક પણ અક્ષર તેના કાનની અંદર પ્રવેશ્યો ન હતો. એમાં જ્યારે છૂટાછેડા શબ્દ રેના કાને અથડાયો ત્યારે તે ચોંક્યો. દર્શનાને ખૂબ વહાલ કરતો હતો. સ્વપનામાં પણ છૂટાછેડા શબ્દ તેને ગમતો નહી.  ગમે તેમ કરી એ વિચારો ખંખેરી પાછો વર્તમાનમાં આવીને પટકાયો. તે શબ્દ અંકિતને અંદરથી હલાવી ગયો.
દર્શના સાથે પરણ્યે ૧૫ વર્ષ થવા આવ્યા હતા. બાળક હતું નહી. અંકિત જાણતો હતો તેનું કારણ પોતે છે, દર્શના નહી. પણ ગુલાંટ મારવાનું તેના સ્વભાવમાં હતું. કંપનીની પાર્ટી ચાલતી હતી. આજના મુખ્ય મહેમાન અમેરિકાથી આવ્યા હતા. અંકિતને પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ ન બેઠો. આવનાર મહેમાન બન્ને ભારતિય હતાં. તેને મન અમેરિકાના ધોળિયા આવશે એમ હતું. નિરાશ થયો. શામાટે દર્શના સાથે સમય પસાર કરવાને બદલે અંહી આવ્યો. જુલિયા બોસ હતી એટલે તેને નારાજ કરવી પોષાય તેમ ન હતું.
નસિબ સારા હતાં આવનાર મહેમાન જુલિયા અને સુમી સાથે નાચવામાં મશગુલ હતાં. અંકિત હવે ઉદાસ જણાયો.
અંતે મધરાત થવા આવી હતી. અંકિત નીકળ્યો, પેલા બન્ને મહેમાનોને ‘હોટલ અશોક’માં ઉતારી  ગાડી લઈને  સીધો ઘરે પહોંચ્યો. તેના મનમાં પણ વ્યથા ચાલતી હતી. દર્શના કઈ રીતે આવકારશે! ચાવીથી ઘરનો દરવાજો ખોલ્યો. દર્શનાં આરામથી સૂતી હતી. ચોર પગલે ઘરમાં પેઠો અને વહાલથી દર્શનાને જગાડી આવતી કાલના લંચ વિષેની વાત કરી. અંકિત તો આશ્ચર્યમાં પડી ગયો કે દર્શનાએ કોઈ વિરોધ કે નાટક વગર હા કેવી રીતે પાડી ? માથેથી ચિંતા દૂર થઈ એટલે સીધો પલંગ પર લંબાવ્યું અને નસકોરાં બોલાવવા માંડ્યો.
 સમીર, ભારત કામ માટે આવવાનો છે તે દર્શના જાણતી હતી. વાત વાતમાં ખબર પડી અંકિતની કંપનીમાં આવવાનો છે. અંકિતને સ્વપને પણ ખ્યાલ ન હતો કે સમીર દર્શનાનો દૂરનો ભાઈ થાય છે. આવી સુવર્ણ તક દર્શના હાથમાંથી સરી ન જાય તેની તૈયારીમાં પડી.  જ્યારે અંકિતે તે સહુને લંચ પર આવવાના આમંત્રણ વિષે વાત કરી ત્યારે તેને છૂપો આનંદ થયો. કોઈ પણ જાતના હિચકિચાટ વગર સવારની તડામાર તૈયારીમાં લાગી ગઈ.
 જેટ લેગને હિસાબે શનિવારે સમીર અને ચેતન મોડા ઉઠ્યા. ‘હોટલ અશોક’ પરથી  બન્નેને લઈ સુમી, અંકિતને ઘરે આવી. દર્શનાએ  ગુસ્સો હતો છતાં પણ જાત પર કાબૂ રાખી મહેમાનોની આગતા સ્વાગતા કરી. આદર્શ ગૃહિણી પોતાના મનના ભાવ મહેમાનોને કળવા દેતી નથી. સુમી અને અંકિતની જુલિયા બોસ હતી.
  દર્શનાએ સમીરને સમજાવી રાખ્યું હતું કે ,’તું મારો ભાઈ છે તેની અંકિતને હાલમાં ખબર નથી પાડવી”. સમીરે કારણ જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ દર્શનાએ તેને ગલ્લાં તલ્લાં કરી સમજાવી દીધો. આમ પણ અમેરિકાવાળા બહુ પંચાત કરવામાં માનતા નથી તેથી સમીરે  ઝાઝા પ્રશ્નો પૂછવાનું માંડવાળ કર્યું. લંચ પર જુલિયા પણ હતી. તેથી સુમી બહુ બોલતી નહી.
દર્શના કુશળ ગૃહિણી હતી. સવારના પહોરમાં મહારાજને બધું સમજાવ્યું. સુંદર રીતે  ટેબલ સજાવ્યું. કોઈ પણ જાતના  વિરોધ વગર  બાર વાગતા, ટેબલે પર પ્લેટસ ગોઠવાઈ ગઈ. ઘર અંકિતના લાવેલા ફૂલોથી શણગારાઈ ગયું. વાતાવરણ માદક સુગંધથી મહેકી ઉઠ્યું. મહેમાનો આવ્યા વેલકમ ડ્રિંકથી તેમનું સ્વાગત કર્યું. અંકિતે દર્શનાની ઓળખાણ કરાવી. જુલિયા સાથે હાથ મિલાવી સમીર પાસે ગઈ. સમીરે ખૂબ વહાલથી તેનો હાથ દબાવ્યો. ઘણા વર્ષે ભાઈ બહેન મળી રહ્યા હતા. ચિંતન સાથે હાથ મિલાવી બધા વાતો એ વળગ્યા.
સમીરની બાજુમાં આવી દર્શના ધીરે ધીરે વાત કરતી હતા.  ખાસ તો અંકિતનું ધ્યાન ખેંચવાનો પ્રયત્ન કરી રહી હતી.  અંકિત, જુલિયાને ઘર બતાવતો હતો. તેની આંખોએ નોંધ્યું કે, દર્શનાએ સમીર સાથે કેવી રીતે હસ્તધૂનન કર્યું.  વળી પાછી તેની સાથે ધીરેથી વાત કરી રહી છે. સ્મિત પણ તેને આપી રહી છે. અંકિતને તે ભાવ ન આપતી. ચિંતનતો સુમી સાથે વાતો કરવામાં ગુંથાયેલો હતો. જુલિયાને બટકબોલો અંકિત ગમતો. આજે તેને અંકિતની કંપની માણવા મળી હતી.
અંકિત વાતો જુલિયા સાથે કરતો અને નજર દર્શના પર રાખતો. જુલિયાને નારાજ કરવી તેને પરવડે તેમ ન હતું. વેલકમ ડ્રીંક પછી આવ્યા મજાના ‘બાઈટિંગ્સ’ .  કોકટેઈલ સમોસા અને પનીર ટિકા. મહારાજે ખૂબ સરસ બનાવ્યા હતા. અંકિત જાણી જોઈને કહી રહ્યો, ‘રેસિપી દર્શનાની’ છે. સમીરે બે વધારે ખાધાં. જુલિયા અને સુમી ,દર્શનાને કુકિંગ ક્લાસ ખોલવા માટે કહી રહ્યા. દર્શનાને પોરસ ચડ્યું. અંકિત કદાપિ તેની કોઈ વાનગીના વખાણ ન કરતો. દર્શના બધાને આગ્રહ કરી ખવડાવી રહી.
સમીર પાસે જઈને ખૂબ આગ્રહ કર્યો. ના પાડવા જતા સમીરનો હાથ દર્શનાના હાથને સ્પર્શ્યો. દર્શનાએ તેને પંપાળ્યો. તેની ચાલાક આંખો અંકિતનો પ્રતિભાવ જોઈ રહી હતી. ચિંતનને પણ પ્રેમથી પિરસી રહી હતી.
હવે વારો આવ્યો લંચનો. અંકિત જુલિયાની બાજુમાં બેઠો. સુમી, ચિંતનની નજદિક અને દર્શના સમીરની બાજુમાં . જેથી બન્નેને વાતો કરવાનું ફાવે. અંકિત અંદરથી ધુંધવાઈ રહ્યો હતો. મહેમાનોને તેણે જ આમંત્રણ આપ્યું હતું. કાંઈ પણ બોલવાની કે કહેવાની તેની હેસિયત ન હતી. પત્નીનું વર્તન ભલે અભદ્ર લાગ્યું હોય પણ આજે મિંયા ચૂપ હતા. દરેક વાનગીના વખાણ કરતાં બધા ઝાપટી રહ્યા હતાં. આજે અંકિતને દર્શનામાં છૂપાયેલી કળાને અવલોકવાની તક મળી.
એકી અવાજે બધા બોલી ઉઠ્યા હમણા “ડીઝર્ટ’ ખાવાની જગ્યા નથી. એકાદ કલાક પાના રમીએ પછી વાત. છ જણા હતાં એટલે ચોંટાડવા રમવાનું નક્કી કર્યું. જુલિયાને જરા સમજાવવું પડ્યું. બાકી બધા ગુજ્જુ હતાં . તેમને આ રમત આવડતી હતી. દર્શના, સમીર અને સુમી એક પક્ષમાં, બીજા પક્ષમાં અંકિત સાથે જુલિયા અને ચિંતન.
દર્શના સમીરને આંખો દ્વારા ઈશારા કરી રહી હતી. સુમીને ચિંતનમાં રસ હતો પણ તે બીજા પક્ષમાં હતો. દર્શનાની હરકતો અંકિતને ગમતી ન હતી. બોલાય તેવું પણ ન હતું. અચાનક તેના મગજમાં ,
‘હું બીજા પાસેથી બાળક પેદા કરી શકું છું’.
એવો દર્શનાનો સંવાદ યાદ આવ્યો. ઠંડી હતી છતા અંકિતને પરસેવો છૂટી ગયો. દર્શના આ બધું જોઈ રહી હતી. અંદરથી સંતોષ થતો હતો કે ,લાટ સાહેબના હાલ બેહાલ છે’. દર્શના તો અંકિતને જલાવવામાં મગ્ન હતી. જાણે તે કાંઇ જાણતી નથી એમ અંકિતને ભાવ ન આપતી.
જુલિયા, ચિંતન અને સુમી તો રમત રમવામાં મશગુલ હતાં. સમીર નોંધ લેતો પણ તેને મન આ દર્શના દીદીની કોઈ રમત છે એવું લાગ્યું. અંકિતને મનમાં મુંઝવણ થઈ. શું સમીર અને ચિંતનને ઘરે જમવા બોલાવી ભૂલ તો નથી કરી ને ?
ત્યાં વળી સુમી ને તુક્કો સૂજ્યો. બાજુની ગલીમાં સિનેમા થિયેટર છે. ગઈ કાલે જ નવું સિનેમા આવ્યું છે. રમત રમવાથી થાકેલી સુમી બોલી ચાલો બધા નવા પિક્ચરમાં જઈએ. સસપેન્સ મુવી છે મઝા આવશે. આજે આખો દિવસ સાથે પસાર કરીએ કાલનો પ્લાન સરસ બનાયો છે. ચિંતન અને સમીર તો ખુશ થઈ ગયા. હિંદી પિક્ચર હતું એટલે જુલિયાએ ઘરે જવાનૉ ઈચ્છા બતાવી. સહુની રજા લઈ આ પાંચે જણા મુવીમાં બેઠાં.
દર્શનાની એક બાજુ અંકિત અને બીજી બાજુ સમીર. પછી સુમીની બાજુમાં અંકિત  આવ્યો અને બીજી બાજુ ચિંતન.  દર્શના સમીર જોડે હસી હસીને વાતો કરતી અને જ્યાં સમજ ન પડૅ ત્યાં સમજાવતી હતી. સુમીને ચિંતન બાજુમાં હતો. અંકિતની હાલત આજે ખરેખર દયનિય હતી. ટોળામાં અંકિત એકલો હતો. દર્શના અંદરથી ખૂબ ખુશ થતી હતી. અંકિત ગુસ્સામાં હતો, બોલવાને માટે બેતાબ પણ ભાઈ મુંગામંતર થઈ ગયા હતાં. સ્તબ્ધ બનીને પડદા પર જોઈ રહ્યો હતો. તેને ખબર પણ ન હતી મુવીમાં શું ચાલી રહ્યું છે.
બાજુમાં જ સુંદર,’ જુહુ ગાર્ડન ‘હતું. ત્યાં જઈ સાથે સૂર્યાસ્ત નિહાળવાનું નક્કી કર્યું. સમીર અને દર્શના બાજુ બાજુમાં ચાલતા હતા. દર્શના ગાર્ડન વિષે સમીરને માહિતિ આપી રહી હતી. સુમીને તો એમ હતું કે ચિંતન આજ પછી મળ્યો કે મળશે. અમેરિકાથી આવેલા, ભારતિય રંગની મોજ માણી રહ્યા હતાં. અંકિતને દર્શનાનું વલણ ખૂબ અજુગતું લાગ્યું. સમીર તેને કાંટાની જેમ આંખમાં ખુંચવા લાગ્યો.
તેણે કલ્પનામાં સમીર અને દર્શનાને એક પલંગ પર સૂતેલાં જોયા. તેની આંખો લાલઘુમ થઈ ગઈ હતી. દર્શના અંકિતના બદલાતા ભાવને કળી ગઈ હતી. તેને અંદરથી છૂપો આનંદ આવતો હતો. દર્શના આજે અંકિતને બરાબર પાઠ ભણાવવા માગતી હતી. મનમાં મુસ્કુરાઈને ગણગણી, ‘મિંયા જોયું ને કેવા હાલ થાય જ્યારે પતિ યા પત્ની એકબીજાને દગો આપે ત્યારે’?
સુમીનું ધ્યાન અચાનક ચિંતન પરથી દર્શના અને અંકિતને નિહાળવા પર ગયું. તે મલકાઈ ઉઠી. આખરે તેની સખી આજે બરાબર બદલો વાળી રહી હતી. અંકિત લાલ પીળૉ થઈ રહ્યો હતો. અચાનક દર્શનાએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો.
‘ સમીર તમે અને ચિંતન આજે અમારે ત્યાં રાત રહી જાવ”.
બસ હવે અંકિતની ધીરજની હદ આવી ગઈ.  બરાડો પાડી ઉઠે તે પહેલાં ચિંતન બોલી ઉઠ્યો, ‘અમને રાતે ન ફાવે. અમે અમારી હોટલ પર જઈશું. ‘સમિરે પણ પોતાની નામરજી વ્યક્ત કરી.
અંકિતને હૈયે ટાઢક વળી. તેના જીવમાં જીવ આવ્યો. તેણે ફોન કરીને ‘ઉબર’ મંગાવી આપી. સમીર અને ચિંતને સુમીને તેને ત્યાં ઉતારી દેવાની સભ્યતા બતાવી. ત્રણે જણ ટેક્સીમાં ગયા પછી, અંકિતને જાણે દર્શના તેની જીંદગીમાંથી સરી જશે એવો ભય  લાગ્યો. ગાડીમાં બેસતાંની સાથે હિબકાં ભરીને રડવા લાગ્યો.
તેણે દર્શનાને આલિંગનમાં જકડી કહ્યું,” દર્શુ, હવે હું કદાપિ ભૂલ નહી કરું. આજે મને ખબર પડી મારી આ બૂરી આદતે તને કેટલું દુંઃખ આપ્યું હશે.”. લાડમાં અંકિત દર્શનાને દર્શુ કહેતો. વણથંભે અંકિતનો લવારો ચાલુ હતો. ‘દર્શુ તેં સમીરમાં એવું તે શું ભાળ્યું જે મારામાં નથી?  એક મુલાકાતમાં તું આટલી બધી તેની નજદિક કેવી રીતે સરી ગઈ’. આજે એ ઈર્ષ્યાના અગ્નિમાં બળીને રાખ થઈ ગયો હતો. આજે આટલે વર્ષે અંકિતને દર્શનાની લાગણીઓનો અંદાઝ  આવ્યો.  અંકિતનું વિલું મોઢું જોઈ દર્શના હવે ચૂપ ન રહી શકી.
કેટલા વર્ષો પછી આ સંબોધન સાંભળી દર્શના બરફની જેમ પીગળી ગઈ. આમ પણ તે અંકિતને ખૂબ ચાહતી હતી. અંકિતની પકડમાંથી છૂટતાં , હસીને બોલી, ‘મારા રાજા સમીર મારા દૂરની માસીનો દીકરો છે. અમે બન્ને ભાઈ બહેન આજે દસ વર્ષે મળ્યા.’ આ તો તને સિધો દોર કરવાનો——–
Advertisements




કીસ

2 12 2017

શરણાઈના સૂર રેલાઈ રહ્યા હતા. હસ્ત મેળાપ ચાલતો હતો. સૂર અને ધ્વનીનું લગ્ન ઉમંગભેર જ્યારે હું નિરખી રહી હતી, ત્યારે મનમાં થયું કોના ચહેરાને દાદ દેવી સૂરના કે ધ્વનીના. બન્નેને ભગવાને ખૂબ કાળજીથી બનાવ્યા હતા. એક જ વર્ગમાં સાથે ભણતા હતા. ક્યારેય પ્રેમને નજીક ઢુંકવા દીધો ન હતો.

કિંતુ, પ્રેમ ક્યારે અને કોની સાથે થઈ જાય છે તે ખબર પડતી નથી. સાચું પૂછો તો એક વાત ચોક્કસ જણાશે, પ્રેમ અને અકસ્માત ક્યારે થાય છે તેનું નક્કી નહી. અધુરામાં પુરું બન્ને આગળથી જાણ પણ કરતાં નથી. એ તો થઈ જાય પછી આંખ ખૂલે, ‘થઈ ગયો’ ! ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ જાય છે. શું તમને પહેલેથી ખબર હોત તો અકસ્માતમાંથી ઉગરી ન જાત ? પ્રેમનું પણ કાંઈક એવું કારસ્તાન મને લાગે છે. જો પહેલેથી ખબર હોત તો બરાબર ચકાસીને ન કરત.

‘કેટલા પૈસા છે’?

‘કેટલું ભણેલો છે’?

‘શોખિન જીવડો છે કે ઘરકૂકડી’?

‘ગાડી છે કે નહી’?

‘ઘરમાં માતા, પિતા અને ભાઈ બહેન કેટલાં છે’?

ખરું પૂછો તો પ્રેમ થયા પછી આ બધું ગૌણ બની જાય છે. સૂર અને ધ્વનીએ કોલેજના સમારંભમાં એક સુંદર ગીત સથે ગાયું. કોલેજના વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ તાળીઓના ગડગડાટ વચ્ચે વધાવ્યું.

‘દુબારા’

‘દુબારા’ નો કોલાહલ થયો. તેમણે ત્રણ વખત ગાવું પડ્યું. અંતે કાર્યક્રમમાં બીજી ઘણી બધી સુંદર ચીજો માણવાની છે કહી બેસી ગયા.  આ એક  પ્રસંગ પૂરતો હતો. જુવાન હૈયા ધબકી રહ્યા અને પ્રેમનો આવિષ્કાર થઈ ગયો. આજ સુધી ક્યારેય એકબીજાને ધારી ધારીને જોયા ન હતા.

‘ધ્વની, તું ખૂબ સુંદર દેખાય છે’.

‘સૂર તારો અવાજ કાનોને ગમે છે’. બસ આમ પ્રણય ગાથા શરૂ થઈ અને લગ્નમાં પરિણમી. પ્યાર થાય ત્યારે પ્રેમી ભૂલી જાય છે કે ‘માત્ર રૂપ’ પર લગ્ન જીવનનો પાયો એટલે પાયામાં સિમેન્ટને બદલે રેતી. સૂર અને ધ્વનીએ પોતાનો સંસાર સોહામણો અને આરામદાયક બનાવવા નોકરી શોધી. નાના ગામમાંથી મોટા શહેરમાં આવ્યા. બન્નેના માતા અને પિતાએ ઘર વસાવવામાં મદદ કરી. બાળકો સુખી થાય તે તો માતા અને પિતાની અંતરની ઈચ્છા હોય છે. પછી તે દીકરીના હોય કે દીકરાના. તાજા પરણેલા યુગલ માટે તો આ સુવર્ણકાળ ગણાય છે. સવારે સાથે નિકળે અને સાંજે સાથે પાછાં આવે.

ચકી લાવી ચોખાનો દાણો અને ચકો લાવ્યો મગનો દાણો, રાંધી ખિચડી અને પોઢ્યાં. બાર મહિના નિકળી ગયા. નોકરી પર જ્યારે છોકરી દેખાવડી અને બુદ્ધીશાળી હોય તો ઓફિસમાં મધમાખીની જેમ તેની આજેબાજુ માખીઓ બણબણતી હોય. ધ્વનીનું પણ એમ જ થયું. તેની કાર્યદક્ષતા એક વર્ષમાં પુરવાર થઈ અને મેનેજરે તેને પગાર વધારે તેમજ ઉંચા પદની મરજી બતાવી. સૂરને માટે જરા તકલિફ પડે તેવું કામ હતું.

તેને નોકરી પર બીજી મહિલાઓની તેમજ બીજા એન્જીનિયરો સાથે મુકાબલો કરવો પડતો. જેને કારણ તેને મોડે સુધી નોકરી પણ કરવી પડતી. જ્યારે પતિ તરક્કી પામે ત્યારે પત્નીનું શેર લોહી ચડે. કદાચ જો પત્ની સડસડાટ પ્રગતિના સોપાન સર કરે ત્યારે પતિનું બશેર લોહી બળી જાય.

આ ગણિત હમેશા ઉંધુ ચાલ્યું છે. દુનિયાનો આ ખૂબ અઘરો દાખલો છે. જેનો ઉકેલ શોધવામાં ભલભલા શૂરવીરો નાસિપાસ થયા છે. ધ્વની પ્રગતિના સોપાન સર કરતી હતી ત્યારે સૂરને શંકા ગઈ હતી. ખૂબ સાવધ બની ગયો હતો. તેને થતું કે ધ્વની સમજશે, હું તેની પ્રગતિની ઇર્ષ્યા કરું છું. નોકરી કરતા પુરુષોની બદદાનતથી તે વાકેફ હતો.

ધ્વનીને હવે મોડે સુધી કામ કરવું ન પડતું. ઘણી વખત મિટિંગ અને સેમિનારને બહાને શનિવારે જવું પડતું. સૂરને તે દિવસે રજા હોય એટલે તેને એકલા ઘરમાં રહેવું ગમતું નહી. જો પોતાના શહેરમાં મિટિંગ હોય ત્યારે દર વખતે તે ધ્વનીની સાથે જતો. સૂરને વાંચવાનો ખૂબ શોખ હતો. સાથે પુસ્તક લઈ નજીકના વાચનાલયમાં બેસી વાંચતો. સૂર સાથે આવતો તે ધ્વનીને ખૂબ ગમતું.  તેની કંપનીનો મેનેજર નાખુશ થતો. પરાણે મોઢા પર સ્મિત લાવી સૂર સાથે વાત કરતો.

આમ પણ પુરુષો આ બધામાં ખૂબ પાવરધા હોય છે. ધ્વની જેટલી સુંદર હતી તેના કરતાં વધારે ભોળી હતી. તેને બધા પર વિશ્વાસ બેસી જતો. પોતાના મેનેજરને ભગવાનનું માણસ માનતી. ઉપરથી સ્મિત આપતો એ દીપક અંદરથી ભોરિંગ કરતાં વધારે ઝેરીલો હતો. તેની પત્ની તરફથી સંતોષ ન હતો. કાયમ બહાર હવાતિયાં મારતો. તેણે ધ્વનીને બરાબર જાળમાં ફસાવી હતી.

આ તો ધ્વનીના નસિબ સારા કે સૂર ખૂબ જાગ્રત હતો. મેનેજરની દાળ ગળતી નહી. આમ સમય ગુજરતો. સૂર અને ધ્વનીના પ્રેમમાં ભરતી આવતી. બન્ને હવે બાળક માટે તૈયાર હતા. લગ્નની પાંચમી વર્ષગાંઠ આવી પહોંચી. નાની પાર્ટીનું આયોજન કર્યું. ધ્વની અને સૂર બન્ને ભણેલા તેમજ સારી નોકરી કરતાં હતા. વીસેક મિત્રોને બોલાવી તાજમાં ‘ડીનર પાર્ટી’ રાખી હતી. ધ્વની અને સૂર તૈયાર થઈને નિકળી રહ્યા હતાં, ત્યાં ફોન આવ્યો કે સૂરની કંપનીમાં અચાનક અગત્યનું કામ આવ્યું જે તેના સિવાય કોઈ કરી સ્શકે તેમ ન હતું.

ધ્વનીએ સૂચવ્યું કે મારી કંપનૉનો મેનેજર આપણા ઘરની નજીક રહે છે. તે મને હોટલ પર લઈ જશે. સૂરના ગયા પછી ધ્વની તૈયાર થઈ અને દીપક તેને લેવા માટે આવી પહોંચ્યો.

‘તું કામ પતાવીને ત્યાં આવ. પાછા આવતા આપણે સાથે ગાડીમાં આવીશું. ‘ હવે જો સૂર ના પાડે તો ધ્વનીને ખરાબ લાગે તેવી પરિસ્થિતિ હતી. કમને, સૂરે હા પાડી. ગાડી લઈને તે કામ પર જવા નિકળી ગયો. ધ્વનીએ મેનેજર દીપકને ફોન કરી પરિસ્થિતિ જણાવી. દીપકના મનમાં લડ્ડુ ફૂટવા મંડ્યા. તેણે સહર્ષ ધ્વનીની વાત સ્વિકારી લીધી.

પત્નીને અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી સાથે ન લીધી જેને કારણે પોતે એકલો ધ્વનીનો સંગ માણી શકે. સૂર ગયો તો ખરો પણ તેના દિમાગમાં ભણકારા વાગતા હતાં, ‘ક્શુંક અજૂગતું આજે બનશે’! ખૂબ ઝડપથી કામ પતાવી હોટલ પર પહોંચ્યો. અડધો કલાક મોડો હતો. તેની શંકા મજબૂત થઈ.

હોટલ પર ધ્વની તેમજ તેનો મેનેજર દીપક આવ્યા ન હતાં. મહેમાનોને કહ્યું,’ ધ્વનીને હજુ નથી આવી, તે લઈને આવી પહોંચે છે. ‘ જવાબની રાહ જોયા વગર નિકળી ગયો.

દીપકની પત્ની ન હતી તેથી ધ્વનીને જરા અજુગતું લાગ્યું. દીપકે તેને આગળ બેસવાનો આગ્રહ સેવ્યો.

‘કેમ ભાભી ન આવ્યા’?

‘તેની તબિયત ઠીક નથી’.

‘આપણે જરા ચા પીને હોટલ પર જઈશું’ ?

‘મારા મત પ્રમાણે સિધા જઈએ ત્યાં જઈને ચા મંગાવશું’. ધ્વની પોતાની મુંઝવણ છુપાવવા બોલી ઉઠી. ક્યારેય આમ મેનેજર સાથે ગઈ ન હતી. તેને મુંઝવણ થતી હતી.

દીપક આ તકનો લાભ લેવા માગતો હતો. ‘ધ્વની તું ખૂબ સુંદર લાગે છે’.

ધ્વની નીચું જોઈને શરમાઈ ગઈ.

દીપક આ પ્રતિભાવને હા સમજી ,તેને કીસ આપવા નજદિક સર્યો.

ધ્વનીએ તમતમતો લાફો ગાલ પર મારી દીધો.

ગાડી ધીમી થઈ ગઈ હતી. ચાલુ ગાડીએ તે ઉતરી પડી. હજુ તો ટેક્સીની રાહ જોતી હતી ત્યાં સામેથી સૂર આવતો જણાયો !

 





તિલાંજલી

28 06 2017

 

 

“અરે, પણ ડોક્ટર ક્યાં છે ?”

‘ઘરેથી નિકળી ગયા છે. તમને તો ખબર છે, મુંબઈનો ટ્રાફિક. ડોક્ટર ઉડી ને તો ન આવે ને?’ આવો જવાબ જ્યારે નર્સે આપ્યો ત્યારે સ્તુતિ ખૂબ નારાજ થઈ. પૂ.મમ્મીને શ્વાસ લેવામાં તકલિફ પડતી હતી. સ્તુતિને મનનની મમ્મી ખૂબ વહાલી હતી.

સ્તુતિ ખૂબ ગભરાઈ ગઈ હતી. મમ્મીની સાથે બેસીને ચા પીતી હતી. પપ્પા તો તેના લગ્ન પછી બે વર્ષમાં જતા રહ્યા હતાં. બસ ત્યારથી સ્તુતિ મમ્મીની દીકરી બની ગઈ હતી.  હા, તેને પોતાની મમ્મી હતી. પણ મનનના પ્યારમાં મસ્તાની સ્તુતિને ક્યારેય કોઈ ફરક લાગ્યો ન હતો. દયાને ક્યારેય એવું નહોતું લાગ્યું કે સ્તુતિ દીકરી નહી વહુ છે. કારણ સહજ હતું. સ્તુતિ, મમ્મીની ખૂબ ઈજ્જત કરતી. દયાને યાદ નથી ક્યારેય સ્તુતિ તેની સામે ઉંચ અવાજે બોલી હોય. સ્તુતિનો ઉછેર ખૂબ સંસ્કારી કુટું બમાં થયો હતો.

લગ્ન પહેલાં તેના દાદા અને દાદીની છત્રછાયામાં તે મોટી થઈ હતી. દાદી હોય કે નાની બન્ને ને સ્તુતિ ખૂબ વહાલી. સ્તુતિનો ભાઇ રમતિયાળ હતો. સ્તુતિ એક વર્ષ નાની હતી છતાં ભાઈલાને સીધોદોર રાખતી.  દયા બીજા સંબંધીને ત્યાં અને સગાને ત્યાં જોતી, તેમની વહુઓ ધાણીની જેમ ફૂટે. બાપના ઘરનો પૈસો દિમાગમાં ભરીને આવી હતી.  સ્તુતિના પિતા ખૂબ ધનાઢ્ય હતાં પણ દયા બહેનની મમતા પાસે સ્તુતિ કશું યાદ ન રાખતી. તેના પગલે  ભણેલો  પતિ ખૂબ  ખ્યાતિ  પામ્યો હતો. બે બાળકોની માતા સ્તુતિ સંતોષી અને સુખી હતી.

રોજ બપોરે ચાર વાગે તેમનો નિયમ કે મમ્મી સાથે બેસીને ચા પિવાની અને રાતના શું રસોઈ કરવી તે નક્કી કરવાનું. સ્તુતિ  એમ. બી.એ. ભણેલી હતી. બાળકોના ઉછેરમાં પુરતું ધ્યાન અપાય એટલે બાળકો થયા પછી નોકરીને તિલાંજલી આપી. શરૂઆતના સાત વર્ષ જ્યાં સુધી બાળકો ન હતાં ત્યાં સુધી ઘરનો કારોબાર દયાબહેને સંભાળી લીધો હતો. દયા બહેન કરે એ વસ્તુ કોઈ સ્તુતિને ન ગમે તો સુંદર રીતે સમજાવીને કહેતી. નહી કે પોતાનો તૌર બતાવીને. સ્તુતિ ક્યારે ધાણિની જેમ ફૂટી ન હતી. જો કદાચ કાંઈ કહેવાઈ જાય તો તરત દીકરીની જેમ આવીને માફી માગી લેતી.

‘બેટા, એમાં માફી માગવાની ન હોય. મા દીકરીને પણ બોલાચાલી થાય છે. તું જુએ છે ને મારો મનન કાંઈ પણ બોલે તે અમે બન્ને ભૂલી જઈએ છીએ. તારા માટે હું કશું દિલમાં સંગ્રહ કરીને રાખતી નથી.’

આમ સુખી કુટુંબ હતું. આજે અચાનક દયાબહેને ચા પીવા કપ મોઢે માંડ્યોને હાથમાંથી છૂટી ગયો. બાળકો શાળાએથી આવ્યા ન હતાં. સ્તુતિ ગભરાઈ ગઈ. દયાબહેન હોશ હવાસ ગુમાવ્યા હતાં.  ડ્રાઈવર પાસે ગાડી કઢાવી સ્તુતિ તેમને લઈને ઈમરજન્સી રૂમમાં આવી. ગાડીમાંથી મનનને ફોન કર્યો. જલ્દી પુરંદર હોસ્પિટલમાં આવ. મમ્મીની તબિયત ઠીક નથી. મનન આવી ગયો. ડોક્ટરના કોઈ ઠેકાણા ન હતાં. ડોક્ટર રહે વરલી અને હોસ્પિટલ ચોપાટી પર.

‘હજુ અડધો કલાક લાગશે’. નર્સે કહ્યું. ત્યાં સુધીમાં ઈમરજ્ન્સી સારવાર ચાલુ થઈ ગઈ હતી. મમ્મીને જરા પણ ભાન ન હતું. મનન આવી ગયો એટલે સ્તુતિને હૈયે ટાઢક હતી. દયા બહેન એમના જમાનામાં ‘માસ્ટર્સ’ હતાં. રાજકારણનો વિષય લઈને ભણ્યા હતાં. આટલા હોંશિયાર હોવા છતાં દિલમાં જાણતા કે ‘એકલતા’નું દર્દ કેવું છે. તેમને બીજી કશી ચિંતા પણ ન હતી. પતિ ગુમાવ્યાનું દર્દ જેણે ભોગવ્યું હોય તે જાણે. કોઈ તેમને સમજે કે ન સમજે જરા પણ ચિંતા કરતાં નહી. નસિબ સારા હતાં કે વહુ દુધમાં સાકર ભળે તેમ કુટુંબમાં સમાઈ ગઈ હતી.

સ્તુતિ રૂદન થંભાવી શકતી નહી. મનન સાંત્વના આપતો પણ તેનું હ્રદય કાબૂમાં રહેતું નહી. તેને મમ્મી પ્રત્યે ખૂબ લાગણી હતી.  દયા બહેને પતિના અકાળે અવસાન પછી દિલનો ઉભરો ઠાલવવા સાહિત્યમાં મન પરોવ્યું.  પતિ ગયા પછી તેમણે એક નવલકથા લખી ,પહેલીવાર જીવનમાં.  નામ પણ કેટલું સુંદર, “વિકલ્પ”. જે ભલે બેસ્ટ સેલર્સ ન થઈ પણ તેની ઘણી પ્રતો વેચાઈ. પહેલી વાર ૨૦૦ છપાવી હતી. એક મહિનામાં વેચાઈ ગઈ. બીજી વાર ૫૦૦ છપાવી. નવલકથામાં પતિના ગયા પછીની એકલતા અને તેની હયાતિમાં હતી ,”હૈયા ધારણા” વિષે ખૂબ સુંદર લખાણ હતું. સ્તુતિને મમ્મીની લેખનકળા પર ગર્વ હતો.

આખરે ડોક્ટર આવ્યા. દયા બહેનને તપાસી , હળવો હાર્ટ એટેક હતો એટલે આઈ.સી.યુ.માં રાખ્યા. ઓક્સિજન આપ્યો અને જરૂરી બધી કાર્યવાહી કરી. ચિંતાનું કારણ નથી એમ કહ્યું એટલે સ્તુતિ અને મનનનો જીવ હેઠો બેઠો. પરિસ્થિતિ કાબૂમાં હતી. સારવાર માટે ૨૪ કલાક નર્સ હોય. ભાન હતું નહી. ડોક્ટરે મનન અને સ્તુતિને ઘરે જવાનું કહ્યું. મનનનું દિલ માનતું ન હતું.

સ્તુતિએ મનાવ્યો, ‘ઘરે ચાલ , નાહીને જમ્યા પછી પાછો આવજે. ઘરે બાળકો પણ તારી અને મારી રાહ જુએ છે.  બન્ને ઘરે આવ્યા. બાળકો જમીને બેઠા હતાં. બીજે દિવસે શાળાએ જવાનું હોય એટલે ઘરકામ કરવામાં વ્યસ્ત હતાં. દાદીની તબિયત સારી છે જાણી ખુશ થયા.

મનન જમીને પાછો હોસ્પિટલ પહોંચી ગયો. મનન વિચારે ચડ્યો. બાળપણમાં પપ્પા અને મમ્મીએ કેટલી મહેનત કરી હતી. પપ્પાને તો તેમના મમ્મીએ ઉછેર્યા હતાં. પોતાની ત્રેવડ ઉપર જીંદગીમાં આગળ આવ્યા હતાં.   મનના પપા અને મમ્મીએ દાદીની ખૂબ સેવા કરી હતી. મનન આ બધું જોઈને મોટો થયો હતો.  તેથી તો સ્તુતિને પરણતા પહેલાં ચોખવટ કરી હતી.  ‘મારી માની ક્ષતિઓ પણ સહન કરવી પડશે’. હું માથી અલગ નહી થાંઉ’.

સ્તુતિએ સ્વિકાર્યું હતું કે,’ એ પાપ હું નહી કરું’.

નસિબ સારાં કે સ્તુતિ જેવી સુંદર પત્ની મળી. મારાં કરતા મમ્મી હવે સ્તુતિની વાતો કરતાં થાકતી નથી. સ્તુતિ ક્યારેય મમ્મીમાં અવગુણ ન જોતી. હા, ઉમરને કારણે વિચાર જુદા હોય તો શું થઈ ગયું. તેને ખબર હતી, જો મારામાં આવદત હોય તો દુનિયામાં કાંઈક કરી બતાવવાનું. મનન અને મમ્મી તો મને જાણે છે. ખેર મનને વિચાર ખંખેર્યા. મનમાં થયું , ‘મમ્મી તું જલ્દી સાજી થઈ જા. ‘

દયા બહેનને અઠવાડિયામાં તો ઘરે લઈ જવામાં આવ્યા. સ્તુતિ ના કહે, છતાં બધી મદદ તેને કરે. પાછાં પગભર થયા. બાળકો ધીરે ધીરે મોટા થતાં ગયા. સ્તુતિને પાછો નોકરી પર જવા આગ્રહ કર્યો. ઘરમાં રાંધવાવાળી બાઈ પણ રાખી લીધી હતી. દાદીની નિગરાની હેઠળ બાળકો મોટા થઈ રહ્યા.

તેમને ખબર હતી સ્તુતિ ખૂબ હોંશિયાર છે. બાળકોને કારણે શામાટે પોતાની આવી સરસ કારકિર્દીને તિલાંજલી આપે ?

 

 

 

 

 

 

 





યાદ

13 04 2017

 

 

 

 

 

 

 

*************************************************************************************

આજે અચાનક પાછી યાદ ઉભરાઈ ગઈ. ગરમા ગરમ થેપલાં બનાવતી હતી. મારા દીકરાનો દીકરો સીધો શાળાએથી આવવાનો હતો. એક સમય હતો બાળકોને અને પતિદેવને ગરમાગરમ ખવડાવી આનંદ માણતી હતી. તેમના મુખ પરનો સંતોષ મારો આખા દિવસનો થાક ઉતારવા સફળ થતો.

મારો નાનકો જે આજે હવે જીંદગીમાં ખુબ તરક્કી કરી આગળ નિકળી ગયો છે. એ તો જ્યારે સ્કૂલેથી આવતો ત્યારે ખાસ થેપલા બનાવું. તમે નહી માનો એક પણ થેપલું બચે નહી. હજુ તો તૈયાર થઈને થાળીમાં મૂકું ત્યાં ઉપડી જાય. પાંચથી છ ક્યાંય પેટના ખૂણામાં સંતાઈ જાય. જ્યારે દુધનો ગ્લાસ મોઢે માંડે ત્યારે સમજાય.

‘મમ્મી હવે રાતના જમવાનું નહી. ‘

મને ખબર જ હોય. હવે એ વાત ક્યાં રહી જીંદગીમાં ?. જો કે હું પણ ૭૦ ઉપર પહોંચી ગઈ. છતાં હજુ બાળકો માટે કામ કરવાની આ કાયા ના નથી પાડતી. બાળકો એમની જીંદગીમાં પરિવાર સાથે સ્થાયી થયા. પતિદેવને તબિયતે યારી ન આપી એટલે વિદાય થયા. હજુ કેટલા બાકી ? આ પ્રશ્ન મ્હોં ફાડીને ઉભો છે. જવાબ ક્યાં મળે છે.

આમ જ્યારે સોનલ વિચારી રહી હતી ત્યાં બારણાનો બેલ વાગ્યો. કોઈ અજાણ્યો છોકરો બારણે મોટી મસ એનસાઈક્લોપિડિયા વેચવા આવીને ઉભો હતો. તેની ખૂબી વિષે વાત કરી રહ્યો હતો. મારે હવે એનું શું કામ ? તેની વાણીનું માધુર્ય અને વેચવાનો પાકો નિરધાર ,મને આકર્ષી ગયો. મારા બધા સવાલના જવાબ  કુશળતાપૂર્વક આપતો. મારી ઇંતજારી વધી. મારે જરૂર ન હતી છતાં લેવા લલચાઈ. અચાનક મને યાદ આવ્યું.

‘તું સ્કૂલેથી છુટીને આ કામ કરે છે’.

‘જી’.

‘તારા પપ્પા’ ?

તેઓ નથી. મારી મમ્મી, મને અને મારી નાની બહેનને ભણાવે છે. તેને પૈસાની અગવડ ન પડે એટલે થોડા પૈસા કમાવામાં તેને મદદ કરું છું.

મને અચાનક યાદ આવ્યું.  ‘બેટા તેં કાંઈ ખધું’.

‘ના, મારી મમ્મી ઘરે આવશે પછી બનાવશે ત્યારે અમે ત્રણે સાથે ખાઈશું.

ઘરમાં હજુ પણ થેપલાંની સુગંધ રેલાઈ રહી હતી. મેં તેને આગ્રહ કરીને બે થેપલા અને દુધ આપ્યા. ખુબ ખુશ થઈ તેણે ખાધાં.

‘લે આ બાકીના તારી બહેન અને મમ્મી માટે લઈ જા’.

મારી તરફ આભારથી તાકી રહ્યો. તેના માનવામાં આવતું ન હતું. તેના મુખ પર સ્પષ્ટ હતું કે તેને ગરમા ગરમ થેપલાં ખુબ ભાવ્યા હતાં.

તેની પાસેથી બે વોલ્યુમ ખરીદ્યા. મને હતું લાયબ્રેરીમાં આપી દઈશ. મારા બાળકો પાસે કમપ્યુટર અને બીજી બધી સગવડ છે.

સોનલ તેના લાડલા પૌત્રને થેપલા, છુંદો અને દહી ખાતાં જોઈ ખુશ થઈ રહી હતી. તે તો પછી રૂમમાં ભરાયો. ઘરકામ પુષ્કળ હતું.

આજે  સોનલ પાછી  યુવાનીમાં પહોંચી ગઈ હતી. વિચારી રહી, વિત્યા વર્ષોની મધુરી યાદ આવે પણ કોઈ ફરિયાદ નથી. કોણ જાણે ટેલીપથી પહોંચી ગઈ  હોય તેમ સોનલ રાતે ટી.વી. જોતી હતી. ત્યાં બારણું ઠોકાવાનો અવાજ સંભળાયો. ઉભી થઈને દરવાજો ખોલ્યો તો સામે ,’મારા પૌત્રને લેવા દીકરો વહુ આવ્યા હતા’.

‘કેમ બે દિવસ વહેલા આવ્યા.

વહુ બોલી, ‘મમ્મી તેના વગર ઘરમાં સુનું લાગતું હતું ‘.

‘મમ્મી, ઘરમાં જાણિતી સુગંધ આવે છે’.

‘બોલ તું કહી આપે તો ખબર પડે’.

‘એક મિનિટ મમ્મી, તેં આજે થેપલા બનાવ્યા હતાં’?

સોનલના કાન માની ન શક્યા કે એના દીકરાને હજુ એ બાળપણની સુગંધ યાદ છે. તેમના ગયા પછી હરખભેર પલંગ પર સૂવા ગઈ, ક્યારે નીંદ આવી ગઈ તેનું તેને ભાન પણ ન રહ્યું.





પાછી ફરી

22 03 2017

 

 

 

 

 

 

***********************************************************************************************************************************************

પાછી ફરી

**********

 

દેશ વિદેશની યાત્રા કરીને મનગમતા માણસોને મળીને આજે સલોની પાછી ભારત આવવા ન્યૂયોર્કથી વિમાનમાં બેઠી. વતનથી દૂર વતનવાસીઓને મળીને ખૂબ આનંદ થયો. તેના અંતરમાં ઉમંગ સમાતો ન હતો. આટલો બધો પ્રેમ તેને મળશે તેવી આશા ન હતી. અરે, અમેરિકા જઈ આવેલાંના અનુભવ સાંભળી એક વખત એવો હતો કે તેણે  ટિકિટ કઢાવવાનો વિચાર માંડવાળ કર્યો હતો. આ તો સાજન હોય નહી અને તે અમેરિકા સહુને મળવા આવે નહી. તેના પતિ સાજને પ્રેમ પૂર્વક સમજાવી.

‘આવી ઉમદા તક મળે છે. હાથમાંથી સરી જવા દેવી નથી.’

ન્યૂયોર્કના ગુજરાતીઓએ તેના મનમાં મોટો સમારંભ રાખ્યો હતો. તેની નવી નવલકથા,” દિલદાર દીકરો” બેસ્ટ સેલરનો ખિતાબ પામી હતી. તેની બીજી આવૃત્તિ પણ વેચાઈ જવા પામી હતી. તેનું બહુમાન કરવા માટે ખાસ આમંત્રણ મળ્યું હતું.

‘અમેરિકાના લોકો મોઢે મીઠું બોલે છે. મહેમાનોને ઈજ્જત આપી સાચવતાં નથી. ‘ આ વાક્ય તેને સાંભળવા મળતું. માત્ર તેની ટિકિટ લેવાનો તેમનો આગ્રહ નકારી ન શકી. પૈસાની તેને કોઈ અછત ન હતી. પણ શ્રી નિરંજન મહેતાના આગ્રહ પાસે તેણે નમતું જોખવું પડ્યું હતું.

સાજનનો આગ્રહ હતો, સલોનીને માન સનમાન મળવાના છે, તો તે એકલી જઈ આવે. ફરવા તો બીજી વાર સાથે જાવનો વિચાર હતો. સલોની એરપોર્ટ પર આવી. નિરંજન અને નેહા બન્ને લેવા આવ્યા હતાં. પ્લેનમાંથી ઉતરી, કસ્ટમમાંથી બહાર આવી તેનું  સુંદર બુકે આપી સ્વાગત કર્યું. સલોની ખુશ થઈ ગઈ.

ગાડીમાં વાતો ચાલતી હતી કે તામારો ઉતારો ઘરથી નજીકની ફાઈવ સ્ટાર હોટલમાં છે.

સલોની ચમકી. ખૂબ પ્રેમથી બોલી, ‘મારા મનની વાત કહું’.

‘બેશક’!

‘તમને વાંધો ન હોય તો હું, તમારે ત્યાં જ રહીશ’. નિરંજન અને નેહા બન્ને ચમક્યા.

‘અરે, ભારતથી આવનાર મહેમાન હમેશા મોટી હોટલનો આગ્રહ રાખે છે. તમે તો મહાગજાના લેખિકા છો, તમારે માટે ખાસ ફાઈવ સ્ટાર હોટલનો બંદોબસ્ત કર્યો છે.’

સલોની વધારે આગ્રહ પૂર્વક બોલી, ‘મારી મરજી તમારી સાથે રહેવાની છે. તમારી રહેણી કરણીથી વાકેફ થવું છે. અંહીના ભારતિયોનો પ્રેમ પામવો છે.’

નિરંજન અને નેહા બન્ને એકબીજાની સામે જોઈ રહ્યા. આંખોથી વાત થઈ ગઈ. તેમનું ઘર, જેને અંહી ‘હાઉસ’ કહે છે. ખૂબ સુંદર વિસ્તારમાં હતું . પાંચ બેડરૂમનું ઘર અને ્સ્વિમિંગ પુલ તથા થ્રી કાર ગરાજ હતાં. નિરંજન પોતે સર્જન હતો, સાહિત્યનો રસિયો. નેહા એમ.બી.એ. ભણેલી હતી. બે બાળકો હાઈસ્કૂલમાં હતા. પતિ અને પત્ની બન્ને પ્રોફેશનલ હોવાને કારણે ઘરમાં દરરોજ સવારથી મેઈડ આવતી. અડધી રસોઈ પણ કરતી અને ઘરનું બધું કામકાજ સાચવતી. તેમને ત્યાં બે ગેસ્ટ રૂમ પણ હતાં. બાજુમાં નાનું કોટેજ હતું.

સલોનીની બધી સગવડ સાચવવામાં કોઈ અડચણ હતી નહી.

સલોનીના આગ્રહને માન આપી બન્ને તેને લઈને ઘરે આવ્યા. તે મનમાં રાજી થઈકે તેણે ઘરે રહેવાનો આગ્રહ સેવ્યો. બે દિવસ જરા આરામ અને જેટ લેગમાં ગયા. શની અને રવીવારે બે દિવસનો કાર્યક્રમ હતો. સલોનીને જરા પણ અતડું ન લાગ્યું. ઘરનું વાતાવરણ સહજ હતું. બાળકો ભલે અમેરિકામાં જનમ્યા હતાં પણ ઘરના સંસ્કારી વાતાવરણને કારણે ભારતથી આવેલા મહેમાન સાથે સુંદર વહેવાર કરી રહ્યા હતાં.

શનીવારે સવારે ‘સાહિત્ય સરિતા’ના મિત્રો સાથે બ્રન્ચ લેવા ‘જીન્જર કાફે’માં ગયા. સુંદર વાતાવરણ અને મનગમતા માનવીઓ. સલોની બધાને પહેલીવાર મળી રહી હતી. હસમુખા સ્વભાવને કારણે સહુની સાથે હસીખુશીની વાતો કરી. બીજા દિવસના કાર્યક્રમની ચર્ચા કરી.

કાર્યક્રમમાં ગુજરાતી સમાજ અને બીજી સંસ્થાઓના વ્યક્તિઓએ હાજરી આપી. સલોનીએ પોતાના પુસ્તક વિષે રસપ્રદ માહિતી પૂરી પાડી. જેમાં માતા, પિતા અને દીકરાના પ્રેમ તથા તેના પરિવાર સાથેના પ્રસંગો વણી લીધા હતા. સુંદર સંસ્કાર પામી આવેલી વહુ ઘરમાં એવી તો ભળી ગઈ કે કોઈના માન્યમાં પણ ન આવે. હાસ્યના પ્રસંગોની છણાવટ કરી ત્યારે પ્રેક્ષકો પેટ પકડીને હસી રહ્યા હતાં. આપણા ભારતમાં બાળપણથી દીકરીને કહેવામાં આવે છે.

‘આમ કર, આમ ન કર’ મોટા થઈને સાસરે જવાનું છે.

સલોની કહે સાસરું જાણે જેલખાનું ન હોય એમ ચીતરવામાં આપણે સહુ એક્કા છીએ.

આમ તેણે જૂના, પ્રચલિત અને નવા જાત જાતના તુક્કઓની હાંસી ઉડાવી હતી.  બાળકો પરણે ત્યાર પછી થતી ગેરસમજને રમૂજી રીતે રજૂ કર્યા હતાં. દિલના ભાવ ઠાલવી વાર્તાને ઉચ્ચ કોટીની બનાવવામાં તે સફળ  પૂરવાર થઈ હતી. કાર્યક્રમ ધાર્યા કરતાં વધારે આનંદમય રહ્યો અંતે છેલ્લે જ્યારે આભાર વિધિ માનવાનો સમય આવ્યો ત્યારે , નિરંજનભાઈએ એક પરબિડિયું સલોનીના હાથમાં મૂક્યું.

જાણે દાઝી હોય તેમ તેણે હાથ પાછા ખેંચી લીધા.

સલોની ગદગદ થઈને બોલી રહી ,’મારા મિત્રો, સ્નેહીજનો. તમે મને અંહી બોલાવી. મારો આદર સત્કાર કર્યો. આટલો બધો પ્રેમ આપ્યો. તમે શું માનો છો હું ,અંહી પૈસા લેવા આવી હતી. તમે સહુ ભિંત ભૂલો છો.  હું તો મારા ભારતિય ,ગુજરાતીઓને મળવા આવી છું. અમેરિકાની ભૂમિ ઉપર તમે સહુ જે સુંદર કાર્ય કરી રહ્યા છો તે નિહાળવા આવી છું. ગુજરાતની બહાર ગુજરાતી ભાષા વિષેનો તમારો પ્રેમ ખરેખર સરાહનિય છે. મારી નવલકથાને પ્રેમ ભર્યો આવકાર આપ્યો તે બદલ તમારી ઋણી છું.”

” મુ. નિરંજન ભાઈ આ પૈસાના પરબિડિયા દ્વારા મારી હાંસી ન ઉડાવશો. ”

સભાખંડમાં બેઠેલાં સહુ દંગ થઈ ગયા. હજુ તો ૪૦ પણ નથી વટાવ્યા એવી આ જાજવલ્યમાન યુવતીના મુખેથી આવી સરસ વાણી સાંભળી સહુને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન બેઠો. અત્યાર સુધી ભારતથી આવેલા દરેક અતિથિઓ વિષેનો અનુભવ વાગોળવા લાગ્યા.

આ સ્વપનું નથી, હકિકત છે.

પ્રસિધ્ધ http://opinionmagazine.co.uk/details/2563/paachhee-faree





પંક્તિ અને ભક્તિ ====

6 02 2017

twins

*************************************************************************************************************

પંક્તિ અને ભક્તિ

*************

જ્યારે તુલસીને લગ્ન પછી દસ વર્ષે સારા દિવસ રહ્યા ત્યારે કનૈયો ખૂબ ખુશ થયો. જસુમતિનો પતિ, કનૈયો ગર્ભમાં હતો ત્યારે સીડી પરથી પડ્યો હતો. આખી ખોપરી ફાટી ગઈ. લોહીલુહાણ દેવાને જસુમતિ જોઈ પણ ન શકી. એણે ગર્ભના બાળકનું પણ ધ્યાન રાખવાનું હતું. દેવાના અને તેના પ્રેમનું એ ફુલ હતું. દેવો વર્ષોથી મકાન રંગવાના કામ કરતો. પૈસા સારા મળતાં.  આ વખતે વાંસ બરાબર બાંધ્યા નહિ હોય કે પેલી સૂતરી જૂની હતી તેથી ઘસાઈ ગઈ હતી. વાંસ ટૂટી પડ્યા અને રંગના ડબ્બા સહિત તે જમીન પર પટકાયો.

રૂપિયાના ત્રણ અડધા લાવે તેવી જસુમતિ હતી. ્તેના પૂજ્ય સાસુમાએ તેને પાંખમાં ઘાલી. દુખી બધા થઈ ગયા હતાં. પણ આવનાર પારેવડાંની ચિંતામાં પે્લું દુખ અડધું થઈ ગયું. તેમાંય જ્યારે કનૈયા કુંવર જેવો દીકરો આવ્યો ત્યારે સાસુ તેમજ વહુએ મળીને તેનું નામ જ કનૈયો રાખી દીધું. કનૈયાને થતું હું ,કોને મા કહું ? ‘માને કે દાદીને’? માએ જનમ આપી દાદીને ખોળે મૂક્યો. જસુમતિ પતિનો જામેલો ધંધો ચલાવવામાં પ્રવૃત્ત થઈ, મનમાં વિચાર્યું ,જો ધંધો ચાલુ નહી રાખું તો કનૈયાની સારસંભાળ કેવી રીતે કરશે ? માએ વહુની મરજીને માન્ય રાખી. ‘દીકરા કરતાં વ્યાજ વધારે વહાલું હોય.

તેને તો કનૈયામાં, દેવલો દેખાતો. દાદી હતી, લાડ પણ કરે અને સંસ્કાર, વિનય અને વિચાર સારા આપે. કનૈયો હતો નટખટ પણ ભણવામાં હોંશિયાર.   જેમ જેમ મોટો થતો ગયો તેમ સમજી શક્યો કે પિતા નથી. મા અને દાદી તેના માટે પ્રાણ પાથરે છે. દાદી તો કનૈયો પરણીને તુલસી સાથે ઘરે આવ્યો તેના હરખમાં ગાંડા જેવી થઈ ગઈ.  તુલસી પણ હતી એવી કે બન્ને ‘મા’ને ખૂબ પ્રેમ આપતી. ઉમર થઈ હતી.  દીકરાનો દીકરો પરણીને ઘરમાં સુંદર વહુ લાવ્યો, એ તો એના માટે ખૂબ આનંદના સમાચાર હતાં. તુલસી પણ સંયુક્ત કુટુંબમાં ઉછરી હોવાથી, દાદીનો પ્રેમ સમજી શકતી.  દાદીએ સારા દિવસો જોયા અને એક દિવસ ઉંઘમાં આંખ મિંચાઈ ગઈ.

કનૈયાને અને તેની માને અતિશય દુખ થયુ. દુખનું ઓસડ દહાડા. જસુમતિ હવે રાહ જોતી ક્યારે તુલસી શુભ સમાચાર આપે. દસ વર્ષે જ્યારે શુભ સમાચાર સાંપડ્યા ત્યારે જસુમતિનો હરખ ન માયો. પૂરા દિવસે તુલસીએ બે દીકરીઓને જન્મ આપ્યો. ભક્તિ નામ બધાને ગમ્યું હતું . બે આવી એટલે બીજીનું નામ પંક્તિ પાડ્યું.

નામ એવા સુંદર હતાં કે સાંભળનારને કાનમાં સંગીત જેવું લાગે. સુંદર પંક્તિ અને લાગણીશીલ ભક્તિ. કનૈયો અને તુલસી બન્ને જણા ‘ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ’ હતાં. બન્ને જણાએ ખૂબ મહેનત કરી નામના મેળવી હતી. બે સુંદર દીકરીઓને જન્મ આપીને થોડો વખત તુલસી વ્યસ્ત થઈ ગઈ. એ ચાર મહિનામાં બે આયા રાખી લીધી બન્ને જણા દાદીમાની હાજરીમાં બાળકીઓનું ધ્યાન રાખતાં.  દાદી પણ તેમના ઉછેરમાં ખૂબ ધ્યાન આપતી. સુંદર પંક્તિઓ દ્વારા ભક્તિ રસ બન્નેમાં રેડતી. આજના જમાના પ્રમાણે તેમને ઉછેરવાના હતાં.

તેને યાદ હતું કનૈયો દાદીના રાજમાં મોટો થયો હતો. બે હતાં એટલે એકલી ન રાખી શકે. તેને ઘડપણ પણ ધાર્યા કરતાં વહેલું આવી ગયું હતું. કેટલી નાની ઉમરમાં પતિ ખોયો, ઘર ગૃહસ્થી સંભાળી દીકરો યોગ્ય બનાવ્યો. એ માને કનૈયો ભગવાન કરતાં પણ વધારે પ્રેમથી રાખતો.

તુલસીએ ખૂબ પ્રગતિ કરી હતી. તેની વાણીના પ્રભાવથી તેને બહારગામ જવાનું પણ રહેતું. બીજા શહેરોમાં તેને ‘આમંત્રિત મહેમાન તરિકે ‘ બોલાવતાં . માગે તેટલી મોટી રકમ લોકો આપવા તૈયાર હતાં. તેણે પોતાના ક્ષેત્રમાં પ્રભુત્વ પ્રાપ્ત થયું હતું. તેના અનુભવો દ્વારા લોકોને ખૂબ જાણવા મળતું. ધંધામાં કેવી રીતે આગળ વધવું તેની બધી ‘ટેકનિક’ તે બતાવતી.

પંક્તિ અને ભક્તિ પોતાની મા વગર ઘણીવાર નારાજ થતાં. કનૈયો અને દાદી સમજાવતાં. બન્ને માની પણ જતાં. હવે તો તેમણે પણ સ્વિકારી લીધું કે મમ્મી, પોતાના ક્ષેત્રમાં ખૂબ આગળ વધવાની તમન્ના સેવે છે. ઘણિ વાર કનૈયો નારાજ થતો. સફળતાનો નશો એવો છે કે માનવીને એક વાર ચડૅ પછી તે ઉતારવો નામુમકિન છે.

પંક્તિ અને ભક્તિ વાણી, વર્તન અને હોશિયારીની મિશાલ હતાં. દિલમાં હમેશા ચિનગારી જલતી કે ,’મમ્મી નથી”.

જસુમતિ દીકરા અને વહુની બાબતમાં કશું બોલતી નહી. મનમાં સમજતી. કનૈયાએ પણ તુલસીને કશું કહેવાનું છોડી દીધું.

તુલસીને અમેરિકાથી એક સારી ,’ઓફર ‘આવી. તુલસી ના ન પાડી શકી. સેમિનાર પંદર દિવસ માટે લેવાનો હતો. અમેરિકા જવાની તૈયારીમાં તુલસી વ્યસ્ત થઈ ગઈ.  આવી સુનહરી તક છોડવા તુલસી તૈયાર ન હતી. ઘરે આવીને વાત કરી ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે, એ દરમ્યાન બન્ને દીકરીઓને બેંગ્લોર કોલેજમાં ભણવા જવાનું છે.

‘મમ્મી તમે અને કનૈયો  ભક્તિ અને પંક્તિને મૂકવા જજો. આવ્યા પછી હું તેમને મળવા બેંગ્લોર જઈશ’.

કનૈયો અને જસુમતિ દીકરીઓને બેંગ્લોર મૂકવા ગયા. બન્નેને સાથે જ કોલેજમાં એડમિશન મળ્યું હતું. જસુમતિ એ ખૂબ કાળજીથી તેમને ,’હોસ્ટેલમાં’  સગવડ કરાવી આપી.  દીકરીઓને દુઃખ થયું મમ્મી મૂકવા ન આવી શકી. દાદી અને પિતાના પ્યારમાં એ વાત હળવી બની ગઈ. પૈસાતો ખૂબ હતાં . મમ્મીનો પ્રેમ ખાલી ખૂટતો હતો. આખી જીંદગી બન્ને બહેનો મમ્મીની છાંવ અને વહાલના તરસ્યા રહ્યા.

બન્ને જણા ગયા, ઘર ખાલી થઈ ગયું. દાદીને ખૂબ એકલું લાગતું. અચૂક રોજ ફોન ઉપર વાત કરતી. તેમને કોઈ વસ્તુની જરૂર હોય તો વ્યવસ્થા કરી આપતી.   કનૈયો અને તુલસી પોતાના વ્યવસાયમાં ગળાડૂબ  રહેતાં. જસુમતિ , દીકરીઓનું ધ્યાન રાખતી. પોતાનો સમય ભગવત ધ્યાન તથા સેવાપૂજામાં પરોવતી. હવે તો રસોઈ માટે પણ બાઈ રાખી હતી.   જસુમતિ એકલી આ બધા કાર્ય કરી શકે એમ ન હતી. દીકરીઓ ભણી ને ઘરે પાછી આવી.

ઘરમાં આનંદ મંગલ છવાઈ ગયો.  દીકરીઓ મોટી થાય એટલે સાસરે તો જવાની. મન પસંદ સાથી મેળવી બન્ને ખુશ હતાં.   લગ્નની શરણાઈ વાગી. બે મહિનામાં બન્ને ને પરણાવી વિદાય કરવાની ઘડી આવી ગઈ.  મોટી અમેરિકા જવાની હતી અને નાની સિંગાપોર .લગ્ન મંડપમાં કન્યાદાન દેવાના સમયે જ્યારે ગોરમહારાજે માતા અને પિતાને બોલાવવા કહ્યું ત્યારે, પંક્તિ કહે,” મારું કન્યાદાન મારી દાદી કરશે”.





અનોખી અદા

31 01 2017

 

great

 

 

 

 

 

 

 

*************************************************************************************************************************************************

‘અરે, તમે રહેવા દો હું કરીશ’. આ વાક્ય દિવસમાં પંદરેક વાર સાંભળવા મળતું . અમેરિકા આવ્યા પછી નયનાને આખો દિવસ કામ કરતી જોઈ નિખિલ રહી શકતો નહી. હંમેશા તેને કામમા સહાય રૂપ થતો.

નયના કામેકાજે ખુબ ઝડપી અને હોંશિયાર હતી. બાળપણથી માતાને મદદ કરતી હોવાથી રસોઈનું કામ તેને મન ડાબા હાથની વાત હતી.

એક દીકરો સાથે લઈને ભારતથી આવી ત્યારે ચપળ આંખોએ નોંધી લીધું હવે’ મધુ રજની’ ખતમ. નવા નવા આવ્યા છીએ કામ કરીને બે પૈસા બચાવીશું તો બાળકને સારું ભણતર આપી. શકાશે. તેમાં વળી બીજી વાર મહિના રહ્યા. પોતે ભણેલી હતી અને નીલ પાંચમાં ધોરણમાં હતો તેથી અંહીની જીંદગીની રીતભાત અપનાવતા વાર ન લાગી. નીલ આખોદિવસ સ્કૂલમાં હોય તેથી ઘરનું કામ અને રસોઈ સરળતા પૂર્વક પતાવી ઓન લાઈન કામ કરી પૈસા બનાવતી.

નવી દુનિયા, નવા રીત રસમ નયના બરાબર અમેરિકાની લાઈફમાં ફિટ થઈ ગઈ. કમપ્યુટરમાં માસ્ટર્સ કર્યું હતું. ઘરે રહીને કામકાજ કરી શકતી. નીલ પણ સચવાતો અને નીનાના આગમનની તૈયારી સાવધાનીથી કરતી.

નિખિલ નોકરી પરથી આવીને સીધો નીલને રાખતો જેથી નયનાને રસોઈ કરવામાં અગવડ ન પડે. રસોઈ કર્યા પછીનું બધું કામ નિખિલે ઉપાડી લીધું હતું. અરે ઘણી વખતતો રાતના નીલને સ્નાન કરાવી તેના રૂમમાં પણ સુવાડી આવતો. નયના જોતી અને તે મનોમન ઈશ્વરનો આભાર માનતી આવો સુંદર સમજુ પતિ પામવા બદલ.

ચારે તરફ છૂટાછેડાના સમાચાર સંભળાતા ત્યારે તે વિચારમાં પડી જતી આ જુવાનિયા જરા પણ વિચાર કરતાં હોય છે ખરાં? લગ્નની પવિત્રતા અને તેમાં રહેલી સુગંધ તેમને સ્પર્શે છે ખરી? બસ હંમેશા હું, મને, મારું ત્રિકોણની બહાર કાંઈ તેમને્ દેખાય છે?

નયનાના કિસ્સામાં સાવ જુદું હતું. બીજા બાળકના જન્મ પછી અનુકૂળ પરિસ્થિતિ હોવાને કારણે ઘરમાં એક માજી રાખ્યા હતાં જે રસોઈ કરે અને સમય મળ્યે કપડાં ધોવાનું તથા ઈસ્ત્રીનું કામ પણ કરે. ભારતમાં જરૂર પડ્યે કામવાળા રાખી શકાય તો અંહી કેમ નહી? નિખિલ અને નયના આપણા સંસ્કાર સાથે લઈને આવ્યા હતાં.

ગયે અઠવાડ્યે મિત્રને ત્યાં લગ્નમાં ગયા ત્યારે ખબર પડી કે તેમના દીકરાએ બધી લગ્નની તૈયારી કરી હતી. તેના માતા પિતા પણ આમંત્રિત મહેમાન હતાં. દીકરા અને વહુએ ખૂબ નાનું પણ ભવ્ય લગ્ન અને રિસેપ્શન ગોઠવ્યું હતું.

નયના અને નિખિલ પ્રભાવિત થયા.નવજુવાનોની કુશળતા તેમને ગમી.
ખુલ્લા દિલે અને મને આવેલો નવો અભિગમ વખાણ્યો.તેમાં રહેલાં ફાયદા જણાયા. ‘બીજું નવ પરણિત યુગલે ‘નો બો્ક્સ ગિફ્ટ’ લખ્યું હતું તેથી આવેલાં ગિ્ફ્ટના જેટલા પૈસા હતાં તેમા પોતાના એટલા ઉમેરી જરૂરિયાતવાળા બાળકોને ભારત પોતાની ગામની શાળામાં મોકલવાનો ફેંસલો સંભળાવ્યો.’

આજકાલના જુવાનિયા લગ્નની મહત્વતા ઓછી સમજતાં નથી ! માત્ર તેમની અદા અનોખી છે————–