સ્વતંત્રતા દિવસની શુભકામના ૨૦૧૭ (૭૧મો)

14 08 2017

૧૫મી ઓગસ્ટ,  આપણા ભારતના સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણીના નિમિત્તે

ધનિક વર્ગ પણ (વચન) લો.

૧. સગવડ ન હોય એવા સ્થળે ‘સંડાસ’ બનાવીશું

૨. કોઈ પણ બાળકને ભણવા માટે જોગવાઈ કરી આપીશું.

૩. રહેવાની સગડવન હય તેને રહેઠાણ કાજે મદદ આપીશું

૪. અન્ન વગર જીવતા પરિવારને અન્ન સહાય.

૫. ‘ઘરડાં ઘરમાં’ રહેતા વડીલો પ્રત્યે હમદર્દી.

‘પંચશીલ’નો અમલ.

જય હિંદ. સહુને શુભ કામના.

સઘળાં જીવ અને જંતુને ‘સ્વતંત્રતા’ પ્યારી છે. પરતંત્રતા, જેલ કે પિંજરું દોઝખ સમાન

લાગે છે. મિત્રો આ સહુનો સમાન અધિકાર છે.

સમાજમાં અમુક વર્ગ ‘ચમન’ કરતો હોય અને અમુકને બે ટંકના ભાણાના પણ ફાંફા

હોય તો  દિલમાં દર્દ થાય. ‘૭૦’ વર્ષ પૂરા કર્યા. આપણે આઝાદી પ્રાપ્ત કરી. શં નથી

લાગતું ‘રોટી, કપડા અને મકાન ‘ જેવી સામાન્ય જીવન જરૂરિયાત સહુને ઉપલબ્ધ

થવા જોઈએ.

જો આપણા દેશનો ધનિક વર્ગ પોતાને ત્યાંના કર્મચારીઓને આટલી સવલત પૂરી

પાડૅ તો, દેશનો આ પ્રશ્ન હલ કરવાનું સરળ થઈ જાય. એક મંત્ર યાદ રહે, ‘ખાલી હાથે

આવ્યા હતા, ખાલી હાથે જવાના’. સ્વાર્થિ બની બધુ પોતાના બાળકો જ વાપરે એવી

સંકુચિત મનોદશાને તિલાંજલી આપો.

વધુ પડતી , વગર મહેનતની સંપત્તિ તેમને ગેરમાર્ગે દોરશે.

ખુશ રહો

મોજ મનાઓ.

આજની દિવસની શુભેચ્છા.

 

India’s 71st Independence Day Celebration and Flag Hoisting.

 

 

 





આધુનિક ઉપકરણો*****૪

9 08 2017

અત્યાર સુધી આપણે જે આધુનિક ઉપકરણોની છણાવટ કરી તેમા ‘ફોન’નો નંબર પહેલો આવે. ફોનમાં જે આધુનિકતાનો ઉછાળૉ આવ્યો છે તે અણકલ્પ્ય છે. ઘણી વખત મનમાં પ્રશ્ન ઉદભવે છે, ‘ફોન ઉપાધિ છે કે સગવડ’. મારે મન, તો એ સગવડ કરતાં ઉપાધિ વધારે લાગે છે.

શું પહેલા ફોન વગર જીવાતું ન હતું ? કેટલી શાંતિ હતી. ક્યાંય પણ ગયા હોઈએ તો ચિંતા નહી કે રસ્તામાં દસ વાર ફોનનો જવાબ આપવો પડે.

“હજુ કેટલી વાર”?

‘સાંજે છ વાગે આવવાનું કહ્યું હતું , સાત વાગી ગયા’.

‘ક્યાં ગુડાણા છો ?’

‘આ થાળી પિરસીને રાખી , બધું ખાવાનું ઠંડુ થઈ ગયું’.

‘બસ, હવે ટાઢી શેરથી ચલાવજો’.

‘તમારે મોડું થશે, ટિકિટ ડોરકિપરને આપી છે. હું થિએટરમાં અંદર બેસી ગઈ’.

‘તમે હવે પાર્ટીમાં નહી આવતા’.”

આવા આવા કેટલા ફોનના જવાબ આપવા પડૅ. ભૂલેચૂકે જો જવાબ ન આપો તો ઘરે પહોંચીને તમારી ખેર નથી.

આ બધાનો સરળ અને સહેલો જવાબ કહી દંઉ. આ તો તમારી દયા આવીને, એટલે ઉપાય બતાવું છું.

‘પ્રિયે, ફોન ઘરે રહી ગયો હતો”. બધી મુસિબત ટળી ગઈ અને તમારા મુખ પર વિજેતાનું સ્મિત રેલાઈ રહ્યું.

બીજો જવાબ છે, “ફોન ડેડ હતૉ”. ચાર્જર ભૂલી ગયો હતો’.

છે ને મસ્ત જવાબ. શૂળીનો ઘા સોયથી સરી ગયો.

આ તો થઈ રમુજી વાતો. ઘણિવાર એવા  ગંભિર અકસ્માતો ફોનને કારણે ટાળી શકાય. પત્નીથી છાના કોઈને મળવાનું આમંત્રણ મળ્યું હતું. આમ તો દિલમાં ઉમળકો હોય પણ ઘરે ‘જગદંબા’ છે, એનો ડર પણ લાગતો હોય.

ભલેને પેલી પંદર વાર ફોન કરે . જવાબ જ નહી આપવાનો. ફોન ઓફિસામાં રહી ગયો. એક પણ રીંગ સાંભળી જ નથી. આવા બધા કાર્યો ફોનને કારણે જીવનમાં ઝંઝાવાત લાવે.

ઘણી વખત ફોનને કારણે જાન પણ બચી જાય. ત્યારે ભાન આવે ફોન હતો તો કેટલું સારું થયું. ફોનનો ઉપયોગ જો વિવેકબુદ્ધી વાપરીને કરીએ તો તે આશિર્વાદ સમાન છે.

નવા નવા અમિરિકા આવ્યા તે સમયે ભારત જવાનું થાય ત્યારે, ‘વરજીને કહેતી, જો ન્યુઝમાં કે પેપરમાં પ્લેન ટૂટી પડ્યાના સમાચાર ન આવે તો માની લેજો કે હું હેમખેમ મારી મમ્મીને ત્યાં પહોંચી ગઈ છું’.

તે સમયે ફોન ખૂબ જ મોંઘા હતાં. તેમાં અમારા વરજી હસાવે, ‘વાત કરવી હોય તો મમ્મી સાથે કર, હું ફોન પર રડવાના પૈસા નહી આપું’.

મને ખબર છે તમે ખડખડાટ હસી રહ્યા છો. આ બધી હકિકત છે, ટાઢા પહોરના ગપ્પા નથી.

હવે આજની હકિકત તપાસીએ.  ઘરમાં માણસ ચાર અને ફોન હોય સાત. અ ધ ધ ધ નથી લાગતું. ફોન જાણે રમવાનું રમકડું ન હોય. મમ્મી પાસે બે ફોન જોઈએ. એક નોકરી માટૅ, બીજો બાળકો માટે. શાળામાં હોય, તેમને જલ્દી પાછા લાવવાના હોય કે સંગિતના વર્ગમાં લઈ જવાના હોય . આ બધી ઉપાધિ કોને તો કહે કે, મમ્મીને !’

પપ્પાને એક પેજર જોઈએ. નોકરી પરથી કોલ લેવાના હોય તો પાછો વધારાનો ફોન. જો ભૂલે ચૂકે લગ્ન કર્યા છતાં બહેનપણી રાખી હોય તો બૈરીથી છૂપાવવા ફોન. બાળકોને ફોન જોઈએ,’મમ્મી લંચના પૈસા ભૂલી ગયો. અરે આજે હોમવર્ક કરવા મિત્રને ત્યાં જવાનું છે તે જણાવવા’.

સાંજ પડે ત્યારે તેમના ઘરમાં જેમ ઘોડાને ખૂંટે બાંધ્યો હોય તેમ બધા રૂમમાં ફોન ચાર્જર પર હોય. એર પોર્ટની જેમ એક ચાર્જીંગ સ્ટેશન રાખ્યું હોય તો કેમ ?

પેલો નિક, મિત્રો સાથે તરવા ગયો હતો. ભૂલથી ફોન ખિસામાં રહી ગયો. અને ફોનનું થઈ ગયું સત્યાનાશ. ઘરે અવતા ગભરાતો હતો. પપ્પા વઢશે અને મમ્મી રીસાશે. ૬૦૦ ડોલરનો ખર્ચો. ભલું હોય જો વિમો ઉતાર્યો હોય તો થોડા ઓછા પૈસા આપવા પડે ! આ થઈ સામાન્ય ઘરની વાત.

જ્યાં પેલા ડોક્ટર અને વકિલના છોકરાઓ તો જરા લાડમાં ઉછર્યા હોય ને ! ‘હું નહી મારો પૈસો બોલે” . તેમને તો લેટેસ્ટ મોડલ જ ચાલે. પછી ભલેને પપ્પાના પૈસાનું આંધણ મૂકાય. બહેનપણી અને દોસ્તારોની સામે ‘વટ’ પડવો જોઈએ ને. જો જરાક ગડબડ લાગે તો તરત ,’એમેઝોન ડોટ કોમ ‘નવો ઓડર મૂકી દે. ફેસ ટાઇમ કરવા જોઈએ. નવી ગેમ બધી સેલ ફોન પર ડાઉન લોડ કરવાની. આઈ ટ્યુનના બધા પ્રખ્યાત ગાયન અપલોડ કરવાના. જે આધુનિક રમત કે કશું પણ નવું આવે એટલે ફોનમાં આવી ગયું સમજી લેવાનું. અરે પેલું ,’નેટ ફ્લિક્સ’ પણ ફોનમાં હોય. ચાલુ વર્ગે ભણે કે સિનામા જુએ, તેના માટે સિક્કો ઉછાળવાનો.

શું આ બધા આધુનિકતાના લક્ષણ છે ? તમે જ કહો ફોને દાટ વાળ્યો છે કે નહી. આ તો સિનેમાનો પ્રીવ્યુ છે.  આખી ફિલમ તો હજુ બાકી છે. તમને તો ખબર છે, ફોન સાથે કેમેરો અને વિડિઓ કેમેરા પણ હોય. તેનાથી કામની વસ્તુ પણ થાય, વગર કામની પણ થાય અને ઘણા લોકો કેવો ‘ખરાબ’ ઉપયોગ કરે છે તે પણ આપણને ખબર છે. જે લખતા પણ મને સંકોચ થાય.

હજુ એક પ્રકરણ આ ફોનની ‘રામાયણ ‘ માટે સાચવ્યું છે. આજે હવે થાકી ગઈ, કારણ સેલ ફોન રણક્યો !

 

 





તફાવત

8 07 2017

મર્યા પછી ક્યાં જઈશું કોને ખબર. પણ પેલો બિરબલ યાદ છે ને, જીવતે જીવ સ્વર્ગે જઈ આવ્યો હતો. અતિશયોક્તિ નથી કરતી. મને ભગવાને પૂછ્યું ( સ્વપનામાં) ,’એ્ય તારે સ્વર્ગની અને નરકની મુસાફરી કરવી છે’?

હવે મને ખબર ન હતી કે આ સ્વપનું છે. હું તો ખુશીથી ઉછળી પડી.

હા, હા જલ્દી કરો. હું તો ક્યારની મોત નો ઈંતજાર કરું છું . એકલા બહુ જીંદગી જીવી લીધી !

‘ચાલ તો પકડ મારો હાથ.’

‘શ્રીજી ભૂલી ગયા, ક્યારનો આ જમણો હાથ તમારા હાથમાં જ સોંપ્યો છે”.

સારું સારું ચાલ’.

પહેલાં નરક જો.

અંહી બધાના હાથ બાંધેલા છે. સામે છપ્પન ભોગ ધર્યો છે. મોઢેથી જાનવરની જેમ નહી ખાવાનું. આ બધા જે પ્રમાણ એ હાથ ઘુમે તેમ જબરદસ્તીથી ઘુમાવી કોળિયા ઉછાળે છે અને નીચે મોઢું ધરે છે. આમ તો કેવા સજાવેલા સુંદર ડાઈનિંગ એરિયામાં બેઠા છે, પણ તેમના હાલ જો. આને નરક કહેવાય. માંડ ,માંડ નસિબ હોય તો કોળિયો મોઢામાં જતો.

‘તો શ્રીજી સ્વર્ગમાં કેવું હોય?’

‘તું જ તારી નરી આંખે જો ને’.

એવી જ સુંદર સજાવટ. એવી જ રીતે હાથ ટટ્ટાર  બાંધેલા વાળવા માટે કોઈ રસ્તો નહી. હા, નરકની જેમ જ.

સહુ વ્યવસ્થિત ખુરશી પર બેસી પ્રેમથી આરોગતા હતાં. અદ્ભૂત વાતાવરણ જોઈ મારું હૈયું પુલકિત થઈ ગયું.

દરેકની ખુરશી ટેબલથી એક ફુટ દૂર રાખી સહુ પોતાની સામે વાળાને પ્રેમથી જમાડતા હતાં. પોતે પણ મધુર છપ્પન ભોગનો આનંદ માણતા હતાં.

ત્યાં મારી દીકરી આવી, ‘મમ્મી ઉઠને ભૂખ લાગી છે’.

શ્રીજી વિદાય લેવાનો સમય પણ ન પામી.

 





શુભારંભ, ૧લી જુલાઈ ૨૦૧૭

1 07 2017

દેશ છોડી ગયો પરદેશ, ભાષાનો વાટ્યો ભાંગરો

ડોલરનો દિમાગે તોખાર તો શાનો દેશો વારસો

***********************************

વારસો શાનો આપશો? ધનનો, સંસ્કારનો, સદવિચારોનો કે પછી આડા અવળા ધંધા કરી કમાયેલી પુંજીનો ? આ બહુ અગત્યનો પ્રશ્ન છે. જીવનમાં ક્યારેક આપણે મેળવ્યો હશે યા ક્યારેક આપવાનો સમય આવશે. ખૂબ વિચાર માગી લે તેવી આ વાત છે.

આજે પિતાજીનું લખેલું “વિલ” વંચાવાનું હતું. કુટુંબના સહુ ભેગા મળીને બેઠા હતાં. દરેકને ખબર હતી બચપનમાં હાલત કેવી હતી અને આજે કેવી છે. બધા જ બાળકો પરણેલા હતાં. આમ જોવા જઈએ તો સહુ સુખી પણ હતાં. પિતાજીની મિલકતમાંથી વારસો મળે કે નહી તેની કોઈને ચિંતા ન હતી. છાતાં સહુના મુખ પર આતુરતા જણાતી હતી. સહુથી મોટા દીકરાના બે દીકરા અને દીકરી સહુ પરણીને ઠરી ઠામ થઈ ગયા હતાં. વચલો અમેરિકા રહે તો હતો. બન્ને બહેનો નાની હતી. એક મુંબઈમાં પાર્લા રહે અને બીજી લંડન. મમ્મીના ગયા પછી પિતાજી હમેશા મોટાની સાથે રહેતા.

મોટી વહુ દિલની સારી, લાગણી પણ ઘણી બતાવે. કાયમ, તેને એકલીને જ અમને  રાખવા પડે તે તેના વર્તનમાં  કોઈવાર  જણાઈ આવે.  છતાં પણ દિલથી પ્રેમ કરે. પિતાજી એવા સજ્જન કે મુખેથી એક અક્ષર ન બોલે. મમ્મીના ગયા પછી તો તેમણે મૌનવ્રત પાળવાનું નક્કી કર્યું હતું. હા, કે ના,માં  માત્ર દશ શેરી હલાવે. જ્યારે પિતાજીની તબિયત બગડી હતી ત્યારે હોસ્પિટલમાં ૨૪ કલાકના નર્સ અને વોર્ડબોય રાખ્યા હતાં. માતા અને પિતાના સુંદર સંસ્કાર અને ઉછેરને કારણે બધા બાળકોનું જિવન વ્યવસ્થિત હતું. એક વાક્ય એમના દિલમાં કોતરાયેલું હતું.

” પૈસો સુખનું સાધન નથી’.

સુખ માનવને કુટુંબમાંથી, સહુની સાથે મિઠાશથી અને સંતોષ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. અનિતિનો પૈસો સાધન સામગ્રી આપશે પણ તેનું પરિણામ કદાચ મનગમતું ન પણ હોય. બાળકો તરફથી સંતોષ ન હોય. સ્વાસ્થ્યમાં ગરબડ હોય. કે પછી સંસારમાં રસ કસ ઉડી ગયા હોય.

બચપનમાં એક વાક્ય શીરાની જેમ ઉતરી ગયું હતું. ” સંતોષી નર સદા સુખી’. આ વાક્ય મારા મમ્મી અને પપ્પાએ જીવનમાં પચાવેલું હતું એવું   નાની પાર્લામાં રહેતી પમી માનતી. લંડન વાળા અને અમેરિકાવાળા ભાઈ બહેન સારી વિદ્યા પામ્યા હોવાથી તરક્કી કરી ગયા હતા. મુંબઈવાળો મોટોભાઈ બાળકો ઠેકાણે પડી ગયા પછી પોતાને મનગમતી પ્રવૃત્તિમાં રચ્યો પચ્યો રહેતો. હું સહુથી નાની, પાર્લામાં રહેતી. બાળકો સુંદર રીતે ઉછેરતી. જરૂરત પડ્યે પતિને તેના ધંધામાં મદદ કરતી. પોતાનું કામ જાતે કરવામાં કદી નાનમ ન લાગતી. પતિ મારા પર જાન છિડક્તા. મને યાદ નથી ક્યારેય ધંધામાંથી છૂટીને બહાર ગયા હોય. પહેલા ઘરે આવે, જમી કરીને અમે સાથે બહાર નિકળીએ. બાળકોની પ્રગતિ ખૂબ સંતોષકારક હતી. તેમના મિત્રો પણ સંસ્કારી હતા.

ચાલો વાત કરવાની હતી પિતાજીના “વિલ”ની. તે પહેલાં અમે બધા ભાઈ અને બહેન વિષે થોડો પરિચય આપ્યો. ઈર્ષ્યા અમને કરતા આવડતી નહી.  પિતાજી ગયાનો અફસોસ સહુને હતો. કુટુંબને જોડતી આખરી કડી નંદવાઈ ગઈ. ખેર, સહુને એ રસ્તે વહેલા કે મોડા જવાનું છે. પિતાજીન મિત્ર વકીલકાકા આવ્યા. તેમના હાથમાં વિલ હતું. અમે સહુ બેઠા. મોટાભાભીએ સહુ માટે ચા અને નાસ્તો બનાવ્યા હતાં, તેને ન્યાય આપી રહ્યા. કેવું સદભાગ્ય પિતાજીનું કે તેમના અંતિમ દર્શન કરવા અમે ચારેય ભાઈ બહેન આવી પહોંચ્યા હતાં.

‘ભાભી તમે હવે નવરા થયા હો તો આવો અને બેસો. બાકીનું બધું કામકાજ ગણપત સંભાળી લેશે. ગણપત અમારે ત્યાં લગભગ ૪૦ વર્ષથી હતો. નાનો છોકરો હતો ૧૬ વર્ષનો કામે વળગ્યો ત્યારે. પછી તો મમ્મીએ તેના લગ્ન કરાવી આપ્યા. મુંબઈમાં જ એક ખોલી અપાવી જેને કારણે તે પરિવારનું સાન્નિધ્ય અને સુખ માણી શકે. તેના બાલકોને ભણાવવામાં તેમજ સ્થાયી કરવામાં સહાય કરી. તેને અમારા બાળકો ગણપત કાકા કહીને બોલાવતાં. અમે તો તેના હાથ નીચે ઉછર્યા હતાં.

બધાએ પોતપોતાનું સ્થાન ગ્રહણ કર્યું. વકીલકાકાએ વિલ વાંચવાનું શરુ કર્યું.

‘મારા વહાલા બાળકો , આજે મારી હસ્તી નથી. તમારી મમ્મી અને પપ્પાના સુનહરા સંસારની નિશાનીઓ સઘળી એકઠી થઈ છે.  તમે બધા ખૂબ ધન કમાયા છો. તમારા ઉછેરમાં મમ્મીએ જાન રેડ્યો હતો. શિક્ષણ સારું પામો તેના માટે સદા તમને સાચો માર્ગ ચિંધ્યો હતો. પોતાની ઈચ્છાઓને ક્યારેય મહત્વ આપ્યું ન હતું. તેના પરિણામ રૂપે આજે તમે સહુ સુખી છો.

તમે બન્ને પરદેશવાળા ખૂબ સુખી છો. નાની પમી અને મોટો બન્ને ભારતમાં શાંતીથી જીવે છે. પમી ના બાળકો નાના છે. તેમેને નાનાનું બહુ સુખ પ્રાપ્ત થયું નથી. નાનાનું વહાલ પામવાને સમય ન મળ્યો. બાળકો નાનાને યાદ રાખજો. હા, હજુ તમારા દાદા અને દાદી છે. તેઓ પણ હવે તમને બમણો પ્યાર આપશે. જેથી નાના યાદ ન આવે.

બાળકો તમારી માતાના અને પિતાના સંસ્કાર દિપાવજો.

બધા ભાઈ અને બહેન સંપીને રહેજો. યાદ રહે ડાંગે માર્યા પાણી અળગા ન થાય. જરૂરત વખતે ભાઈ બહેન એક બીજાને સહારો દેજો.

બાળકોને ઉત્તમ શિક્ષણ અને સારા સંસ્કારની મૂડી આપજો. જે તેમને જીવનભર ખર્ચી માટૅ ચાલશે.

મારા મરણ પાછળ કોઈ શોક મનાવશો નહી. ઉત્સવ મણાવજો. આવા સૂંદર પરિવાર ખાતર.

હવે રહી આ તિજોરીની ચાવી. જે ખોલશો એટલે રહસ્ય છતું થશે.  જે સાવ ખાલી છે. બાળકો તમારી પાછળ અને તમારી જરૂરિયતો પર સર્વસ્વ ન્યોછાવર કરી દીધું હતું. મરણ પણ એવું આવ્યું કે તમારે કોઈએ ઘસાવું ન પડ્યું. તમારી માની ચાર બંગડી  છે, દરેકને એક એક આપશો. (બે વહુ અને બે દીકરી). મોટી વહુને મારા ગળાની ચેન. આખી જીંદગી ‘બાપની’ જેમ મારી સેવા કરી હતી.

પમીના બાળકો માટે ૧૦,૦૦૦ રૂની સી.ડી. છે.

જો તમને સહુને નારાજી સાંપડી હોય તો તમારા બુઢા બાપને વિસરી જજો.

મોટો દીકરો ઉભો થયો, પિતાજીની તસ્વિર પર તાજા ગુલાબનો હાર પહેરાવ્યો.  માતાની તસ્વિરને પણ આજે હાર પહેરાવી તેની સમક્ષ અગરબત્તી જલાવી ઘીનો દીવો કર્યો.

તમારા જેવા માતા અને પિતા પામી અમે સહુ ધન્ય થઈ ગયા. તમારી યાદની દીવી સદા અમારા દિલમાં જલતો રહેશે. આનાથી સુંદર બીજો વારસો શું હોઈ શકે ?

સહુએ સાથે મળી પ્રાર્થના કરી. નવા મહિનાની સાથે નવી જીંદગીનો શુભારંભ——

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





મને સમજાવશો

3 05 2017

 

 

 

 

 

 

*****************************************************************************************************************************************

કોઈ મને સમજાવશો ? થાકી ગઈ. ઘણા પ્રયત્નો કર્યા, ભેજુ કસ્યું પણ પ્રશ્ન અનઉત્તર રહ્યો. આખરે થયું લાવો તમને પૂછી જોંઉ. દીકરીઓ ઉપર એટલા બધા લેખ લખાય છે કે હવે ગણતરી મૂકી દીધી છે. હા, આપણા ભારતમાં ‘દહેજ’નો ક્રૂર રિવાજ છે. દીકરીઓને દૂધપીતી કરે છે. તમને નથી લાગતું એમાં માતા, જે પોતે પણ સ્ત્રી છે. તેની પણ સંમતિ હોય છે ?

‘હવે જ્યાં વાડ ચિભડાં ગળે ત્યાં દંડ કોને દેવો’ ?

અરે, હમણા વાંચવામાં આવ્યું કે સુરતમાં એક હોસ્પિટલ, જો માતાના પુત્રી આવે તો પૈસા નથી લેવાની. જો બીજી દીકરી આવે તો તેને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા આપશે. આનું નામ કહેવાય સદવર્તન. અભિનંદન હો આવા ડોક્ટરને અને આવી હોસ્પિટલોને.

આ સમાજ બે ધારી તલવાર જેવો છે. આમ જાવ તો પણ વહેરે અને તેમ જાવ તો પણ વહેરે. તેને કારણે ભગવાને આપેલા ભેજાનો ઉપયોગ આવશ્યક બને છે. ફરિયાદ કરવાથી કોઈ વાતનો સુલજાવ નથી થવાનો. દરેક મનુષ્યે પોતાની વિચાર શક્તિનો વિનિમય કરી સફળ ઉત્તર પ્રાપ્ત કરવાનો છે.

ગામડાઓમાં વસતાં અમુક જડ જેવા પ્રતિનિધિઓ સમજવાનો પ્રયત્ન જ કરતા નથી. સમાજના કહેવાતા મોવડીઓ દીકરીઓને શ્રાપ ગણે છે. માત્ર તેમને દોષ શામાટે દેવો? આજના ૨૧મી સદીના આગેવાન ગણાતા શહેરી લોકો પણ દહેજ શબ્દ વાપરતા નથી, પણ માગણી તેના કરતાં પણ ચડિયાતી કરતા હોય છે.

કેટલા ઉમંગથી મા કહી શકે,’ મારી દીકરી ગમે તેટલી મોટી થાય, પણ મારા માટે તો મારી દીકરી જ રહેવાની.’ ત્યારે તે ભૂલી જતી હોય છે કે એક દિવસ તે પણ દીકરી હતી ! હવે કેવી સાસરીમાં સમાઈ ગઈ છે.

જ્યારે કોઈ પણ મા પોતાની દીકરીને પ્રેમથી ચુંબન કરે, બે શબ્દ શિખામણના આપે કે તરત મને પણ મારી મમ્મી યાદ આવી જાય. જેણે દીકરીઓને ખૂબ સુંદર સંસ્કાર આપી ઉછેરી હતી. ક્યારેય પણ તેમને ‘સાપનો ભારો’ માની ન હતી. અરે પરણાવતી વખતે કહે , પસંદ હોય તો જ હા પાડવાની’, સાસરે ગયા પછી ત્યાં સમાવનું. હસતા ખેલતાં પિયર આવવાનું.

‘દીકરી અને મા’ એટલે એક  મગની બે ફાડ” ! જે બનાવીને ભગવાને ધરતી પર સ્વર્ગ ઉતાર્યું છે. માત્ર બાહ્ય રીતે જોઈશું તો આ સંબંધ એટલો પવિત્ર પણ છે. તેમાં સુગંધ ત્યારે ઉમેરાય જ્યારે તે મા સુંદર સંસ્કાર આપી દીકરીનું લાલન પાલન કરે. દીકરીના ઉછેરમાં કાળજીનું સિંચન કરે. માત્ર તેને વહાલ આપવું કે મનગમતી વસ્તુઓનો ખડકેલો કરવો એ યોગ્ય નથી. તેને સુંદર સંસ્કાર આપવા, સત્ય અને અસત્ય વચ્ચે ભેદ પારખવાની શક્તિ બક્ષવી, એ ખૂબ અગત્યનું છે.

માતા સાચો પથ દર્શાવે. નહી કે સાસરે ગયેલી દીકરીને ચડાવી તેના કુટુંબમાં કલેશ ભર્યું વાતાવરણ સર્જે. જે દીકરીના ભલા માટે નથી હોતું. ત્યારે માતા તેની દુશ્મન કરતા પણ બદતર ભાગ ભજવે છે.  અરે ગઈ કાલે એક મિત્ર આવી હતી. ઘણા વખતે આવી હતી. પી.એચડી. કમ્પ્યુટર સાયન્સમાં કર્યું છે.

‘અરે, હું તો બે મહિને એક વાર મારી મમ્મીને ફોન કરું છું’.

મારાથી રહેવાયું નહી, ‘તારા પિતાજી હયાત નથી તો પણ આવું કેમ કરે છે. ;’

‘મારી મા જાણે છે હું સુખી છું.  ‘

‘તને તેનો અવાજ સાંભળવાનું મન નથી થતું’?

‘હા, થાય પણ ફોન કરું ત્યારે અડધો કલાક વાત કરી બધું જાણી લંઉ’.

ત્યારે મને થયું, એવા પણ માબાપછે ,છ મહિના નથી થયાને આવી જાય દીકરીને મળવા. વાત તો જોકે રોજ જ થાય. પણ પેટ ન ભરાય. કેમ જાણે અમેરિકામાં શું ય દુઃખ પડતું હોય’. અરે ભાઈ, દીકરીઓને એમના ઘરમાં શાંતિથી રહેવા દો ને ! તમે યાદ કરોને તમારા માતા અને પિતા કેટલું તમારે ત્યાં આવતા હતાં ? અરે એક જમાનો હતો માતા અને પિતા દીકરીઓના ઘરનું પાણી પણ પિતા નહી. હવે સમય જુદો છે. પુત્ર યા પુત્રી કશો ફરક નથી. માન્ય છે.

આ વાલ કાળાના ધોળાં થયા, કેટલા અનુભવો થયા ગણવાના પણ છોડી દીધાં. રોજ નવા નવા થાય છે. બસ જબાન બંધ અને જીંદગી શાંતિથી જીઓ. હવે આ નવો અનુભવ ખૂબ રોમાંચિત છે.

એક કિસ્સામાં નસિબ જોગે છૂટાછેડા પછી ,બન્ને વ્યક્તિઓએ  ફરી લગ્ન કર્યા ન હતાં. કારણ તેમને એક દીકરી હતી. બન્ને જણા દીકરીને ખૂબ પ્યાર કરતા. એ જ દીકરી જુવાન થઈ ,માતા તથા પિતાને પાછા મેળવી આપવામાં કારણ ભૂત બની. આનાથી ઉત્તમ દૃષ્ટાંત કયું હોઈ શકે? બાળકો નિર્દોષ અને સત્યના આગ્રહી હોય છે. ઉમર સાથે સ્ત્રી અને પુરુષ માત્ર સ્વાર્થમાં આંધળા થઈ જાય છે. ખાસ કરીને દીકરીના માતા અને પિતા. તેમની દીકરી સિવાય બીજું કશું દેખાતું હોતું નથી.

મારી બાજુમાં રહેતી મેઘનાને ત્યાં આખા કુટુંબમા કોઈને ત્યાં દીકરી ન હતી. મેઘનાને પણ બે પુત્રો પછી પતિના આગ્રહને કારણે ત્રીજુ સંતાન જ્યારે પુત્રી આવી ત્યારે ઘરમાં દીવા પ્રગટાવી તેનું સ્વાગત કર્યું. મેઘનાને બે દિયર અને તેને પણ ભાઈ બધાને ત્યાં બાળકોમાં પુત્ર રત્ન હતાં. દીકરી તેમને ત્યાં લાખોમાં એક હતી.

કોઈ તેને કુંવરી કહે, તો કોઈ ગુડિયા, કોઈએ સોનબાઈ નામ પાડ્યું તો કોઈએ સ્નેહ. મેઘના અને માનસે, મમ્મી અને પપ્પાની સંમતિથી દીકરીનું નામ ‘મહેક’ પાડ્યું. જેના પનોતા પગલા પડવાથી ઘરમાં મહેક પ્રસરી રહી. ખુશી રેલાઈ રહી. મહેક હતી પણ એવી મીઠી. સર્જનહારે તેને ખુબ શાંતિથી ઘડી હતી. દરેકનું મન મોહી લે તેવી. ઘરમાં ,અરે આખા કુટુંબમાં સહુની લાડકી.

મેઘના ખૂબ તકેદારી રાખતી કે બહુ લાડકોડમાં દીકરી બેકાબૂ ન બની જાય. જૂની કહેવતો કે,’ દીકરી તો સાપનો ભારો’ અને ‘દીકરી તો પારકી થાપણ’ એવી કોઈ વાત તેમને જચતી નહી. દીકરી તો હૈયાનો હાર હતી. માના દિલની ધડકન અને બાપની આંખનો તારો હતી. મહેક સર્વગુણ સંપન્ન હતી. સંસરના વૃક્ષની  શાખ જેવી મહેક આંગણામાં લહેરાતી.  તેની મીઠી વાણી સહુનું દિલ જીતતી.  દાદા અને દાદીની દુલારી અને નાના તેમજ નાનીની નજાકત. બન્ને ભાઇઓની નાની બહેન મહેક, હમેશા મઘમઘતી હોય.

મહેકનું બાળપણ તો લાડ પ્યારમાં હાથતાળી દઈને જતું રહ્યું. હવે તો શાળામાં ભણવાનું અને ઈતર પ્રવૃત્તિઓમાં ઉલઝી ગઈ. ઘણી બધી કળાઓમાં પારંગત બની. વર્ષોના વહાણાણ વાયા. મેઘના ભણિગણીને પરવારી. તેને બનવું હતું ડોક્ટર.

ભણતા ભણતા તેને વિવેક સાથે પ્રેમ થઈ ગયો. વિવેક માતા અને પિતાનો એકનો એક દીકરો હતો. તેના માતા અને પિતાને ખબર પડીકે ,’મહેક’ સાત ખોટની દીકરી છે, ઉપરથી ડોક્ટર. કોને ખબર કેટલી તુંડ મિજાજી હશે? તેમણે વિવેકને ચેતવ્યો. પ્રેમીને કદાપિ ચેતવવા નહી. તેમના આંખ, કાન અને વિચારવાની શક્તિ બધા પર ગોદરેજના તાળા લાગેલાં હોય. જેની ચાવી આજ સુધી કોઈ બનાવી શ્કયું નથી.

આખરે લગ્ન થયા. ખૂબ ધામધુમથી લગ્ન પતાવી વિવેક અને મહેક જીવનમાં સ્થાયી થયા. શરૂઆતના દિવસો તો હસીખુશીમાં પસાર થયા. વિવેકના મમ્મી બહુ મહેક સાથે બોલતા નહી. તેમને થતું ક્યારે મારું અપમાન કરી બેસશે. તેના કરતાં થોડું અંતર રાખવું સારું. વિવેક સમજતો પણ બોલતો કાંઇ નહી. તેને મહેક પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ હતો. મહેક ખૂબ હોંશિયાર હતી. મેઘના પાસેથી સુંદર સંસ્કાર પામેલી હતી. લાડકોડમાં ઉછરેલી મ્હોં ફાટ ન હતી. વિવેકના મમ્મી  મહેકનો ખૂબ આદર કરતાં.

મહેકને લાગતું ,મમ્મી તેની સાથે દિલ ખોલીને નથી બોલતાં.

તેણે વિવેકને પૂછ્યું. વિવેકે તેને સત્ય વાત જણાવી.

મહેકને મુંઝવણ થઈ. તેને લાગ્યું મમ્મીની વાત સાચી છે. ધીરે ધીરે તેણે પ્રેમ પૂર્વક મમ્મીનું દિલ જીતવાનો પ્રયત્ન કર્યો. ભણેલી ગણેલી હોંશિયાર હતી. વિવેકના દિલ પર રાજ કરતી હતી. પોતાની માતા પાસેથી કુશળતા તેને વરી હતી. જેમ ભણવામાં પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી હતી તેમ ઘર સંસારમાં સફળતાને વરવાની ઠાની હતી.કોઈની દખલબાજી ચલાવે તેવી ન હતી. અરે વિવેકને જણાવ્યું , ‘તારા મમ્મી અને પપ્પાના દિલ પર રાજ કરીશ’.

વિવેક પોતાના પ્યાર પર મુસ્તાક હતો. તેને મહેક પર ગળા સુધી વિશ્વાસ હતો. આખરે,’ ઘીના ઠામમાં ઘી પડ્યું’. મહેકની મહેક કુટુંબમાં ચારેકોર પ્રસરી રહી. વિવેકની માતાએ કબૂલ કર્યું .મહેકને માટે જે ધાર્યું હતું તે સત્યથી છેટુ હતું.

મહેકે પણ પુરવાર કર્યું , ઘર સંસાર કોઈના કહ્યાથી ન ચલાવાય. જેમ ‘ગોર મહારાજ પરણાવી આપે, સંસાર તો તમારે ચલાવવો પડૅ’. ડાહીમાની દીકરી સલાહ નહી, પોતાની સરળતા અને કાબેલિયતથી જીંદગી જીતી ગઈ. પતિનો અનહદ પ્યાર અને વિશ્વાસ આ બધાના મૂળમાં છે.

છૂટાછેડા લીધીલે દીકરીઓનું પુરાણ તો હજુ ચાલુ નથી કર્યું ફરી કોઈક વાર.

 

 





એપ્રિલ, ૨૦૧૭

1 04 2017

 

 

 

 

 

 

 

*******************************************************************************

જુઓ એપ્રિલનો મહિનો આવ્યો

સાવનની ઝડી લાવ્યો

એપ્રિલમાં સાવન છત્રી મનભાવન

વરસાદ મનમૂકીને વરસ્યો

એપ્રિલ મહિનો જૂની યાદોનો મેહુલો

તનબદન ભિંજવી ગયો

હું નહી રહું એ રહ્યા નથી આજે

નિશાનીઓ પ્રસરાવી ગયો

પહેલી તારિખને વાટ જોતી હતી

ગાડી ડ્રાઈવર લઈ આવ્યો

થિયેટર મુવી  ડીનર ‘સન એન્ડ સેન્ડ”

બાળકો સાથે કાફલો ચાલ્યો

હરખ પદુડાં સહુ આવીને ઉભા ત્યાં

બારણે અવાજ સંભળાયો

ઉઠો સાસુમા, ચા પીઓ પેલા પાડોશી

ચંપામાસીનો દેકારો સંભળાયો

નજર સમક્ષ પેલો તારિખનો ડટ્ટો

ખડખડાટ હસ્તો સંભળાયો

‘પહેલી એપ્રિલ’ છે દીવા સ્વપ્ન ત્યજીને

બગિચામાં ટહેલવા પગ ઉપાડ્યો

 

 

 

 

 





મને તું બસ છે

27 03 2017

 

 

 

 

 

 

*************************************************************************************************************************

 

હરણી જેવી ફફડતી ગાભરૂ ચીર જ્યારી મંડપમાં બેઠી હતી ત્યારે ગોરમહારાજ પણ શ્લોક બોલવામાં ભૂલ કરતા હતાં. લાજ કાઢીને બેઠેલી ચીરનો હાથ વસ્ત્રના હાથમાં મૂકાયો. હસ્ત મેળાપની મંગલ ઘડીની શુભ શરૂઆત થઈ રહી. હાથની કંપન અનુભવી વસ્ત્ર ચોંક્યો. તેના હાથમાં મૂકેલા ચોખા ક્યારે સરી પડ્યા તેની પણ તેને ખબર ન રહી. ચીરનો હાથ જોરથી પકડી દબાવ્યો. ચીરના હૈયે શીતળતાનો સંચાર થયો.તેનો ડર સંપૂર્ણ દૂર ન થયો. માત્ર તેની ધ્રુજારી થોડી હળવી થઈ. તેનું મસ્તક વધારે ઝુક્યું.વસ્ત્રના હસ્તની ઉષ્મા તેના હૈયાને સ્પર્શી ગઈ.

ચીરમાં હિમત ન હતી કે ઘુંઘટની આડમાંથી વસ્ત્રનું મુખ નિહાળે. ચીરે આગ્રહ સેવ્યો હતો કે લગ્ન વખતે તે ઘુંઘટ રાખશે. સાડી શીફોનની પારદર્શક હતી. વસ્ત્ર બધું નિહાળી રહ્યો હતો. ચીરની જીંદગીથી વાકેફ હતો. તેના પ્રેમાળ સ્વભાવને કારણે ચીર પર તેણે સંમતિની મહોર મારી હતી. ચીર ખૂબ સુંદર હતી. સર્જનહારે તેને ફુરસદના સમયે ઘડી હતી. વસ્ત્રના નયનોમાંથી નિતરતા પ્યારની ધારામાં તે વહી જતી. વસ્ત્ર તેના દિલ પર રાજ કરતો.

ચીરનું એ રૂપ એનું વેરી હતું.  ચીર આબેહૂબ તેની મા જેવી દેખાતી જે તેના પિતાથી ખમાતું નહી. ચીરને જન્મ આપીને ડોક્ટરની ભૂલને કારણે માતાએ ઓપરેશનના ટેબલ ઉપર આખરી શ્વાસ લીધા હતાં. ચીર દાદીની દેખભાળ અને પ્યાર પામી ઉછરી હતી. પિતાજીને મનમાં ડંખ હતો કે ચીરના આગમનથી તેમણે વહાલસોયી પત્નીનો સાથ ભર જુવાનીમાં ગુમાવ્યો હતો. ખેર હવે આ માહોલમાંથી ચીર, વિદાય લેવાની હતી. હોંશભેર પતિને ત્યાં જવાનો મંગલ દિવસ આવી પહોંચ્યો હતો.

ચીરની દાદીએ તેને વહાલથી ગોદમાં સુવડાવી. આવી સુંદર બાળાનો શું વાંક? પરી જેવી ચીર આખી જીંદગી પિતાની ગોદમાં રમવા તરસી. તેની એ આશા સફળ ન થઈ.

પિતાજીએ બીજા લગ્ન પછી ચીર તરફ દુર્લક્ષ્ય સેવ્યું હતું. નવીમા પ્રેમ ન આપતી પણ તિરસ્કાર પણ ન કરતી તેથી ચીર માનસિક સમતુલા ગુમાવી બેઠી ન હતી. દેખાવે સુંદર અને ભણવામાં હોંશિયાર ચીર આજે પિતાનું ઘર છોડી સાસરે જવાની હતી.

તે જાણતી હતી ,લગ્ન પછી દરેક સ્ત્રી માતા બને છે. અપવાદ સિવાય. જેને કારણે તે ખૂબ ભયભિત હતી. ચીરે માતાને જોઈ હતી, માત્ર તસ્વીરમાં. તેની નજર સમક્ષ હમેશા રહેનારી માતા નાની ઉમરે પોતાને કારણે વિદાય થઈ હતી. એ સત્ય તેને કોરી ખાતું. ગોરમહારાજે ત્રણ વખત સાવધાન શબ્દનું   ઉચ્ચારણ કર્યં. તેનો હાથ વસ્ત્રએ એવો સજ્જડ પકડ્યો હતો કે તેને મંડપમંથી ઉઠીને ભાગી જવું હતું છતાં આચરણમાં ન મૂકી શકી. જ્યારે મહારાજ ,સાવધાન શબ્દ બોલે ત્યારે વસ્ત્ર તેના હાથની પકડ વધારે મજબૂત બનાવે.

વસ્ત્રને ચીર ખૂબ પસંદ હતી. મનોમન તો ચીર પણ વસ્ત્ર પાછળ ઘેલી હતી. જેને કારણે આજનો સુનહરો દિવસ ઉગ્યો હતો. વસ્ત્ર જાણતો હતો ચીરના દિલ અને મનની વાત. વાત એટલી બધી નાજુક હતી કે જે ન ઉચ્ચારવામાં આવે તો જ મજા હતી. ચીરની વિદાયનો સમય આવી ગયો. સખત કાળજાના બાપની આંખમાં પણ નીર ઉભરાઈ ગયા. પ્રેમથી ચીરના મસ્તક પર હાથ મૂકી આશિર્વાદ આપ્યા. તેને આલિંગન આપવાનું મન ન હતું પણ આ ઘડી એવી છે કે પાષણને પણ પિગળવું પડે. જીવનમાં પહેલીવાર પિતાએ પુત્રીને આલિંગન આપ્યું.

આવા ઉષ્મા ભર્યા આલિંગન માટે ચીર આખી જીંદગી તડપતી રહી હતી. જે અંતે પામવા સફળ રહી. ‘મા’એ પણ અંતરના આશિર્વાદ આપ્યા. નવીમાને નસિબ જોગે કોઈ બાળક થયું ન હતું. ચીરના પિતાને તેનો જરા પણ અફસોસ ન હતો.   એક અનુભવ આખી જીંદગી માટે પૂરતો હતો. ઘર ખાલી થઈ ગયું. દિલમાં તેની અસર પહોંચી હતી. આજની રાત પછી હવે કાલથી ઘરમાં ચીરના અલપઝલપ પણ  દર્શન તેમને થવાના ન હતાં.

દીકરીને વિદાય કરી. વસ્ત્ર, ચીરનો હાથ ઝાલી મંડપમાંથી તેને લઈને વિદાય થયો. ચીરની ધડકન ખૂબ તેજ હતી. તે અસંજસમાં હતી. પ્રતિક્રિયાની તેને પહેચાન ન હતી. પિતાનું ઘર છોડી કદી ક્યાંય ગઈ ન હતી. દાદી હતી ત્યાં સુધી તો તેને કોઈ ચિંંતા સતાવતી ન હતી. દાદીના ગયા પછી ખૂબ નરમ થઈ ગઈ હતી. વસ્રએ તેના હાથ થામી ઉગારી. હવે આજે જાણે બન્ને એકબીજા માટે સર્વસ્વ હોય એવો અનુભવ થયો. જાન ઘર તરફ પાછી ફરી.કોડીલી વધુ અને દીકરો આંગણે આવી ઉભા.

વરઘોડિયાને પોંખી ઘરમાં લાવ્યા. વસ્ત્રના મમ્મી અને પપ્પા ખૂબ ખુશ હતા. વસ્ત્રની બહેન રેશમ, ભાભીની આજુબાજુ આંટા મારતી. ચીરને રેશમ ખૂબ વહાલી હતી. તે બટકબોલી અને પ્રેમાળ હતી. હવે વાતાવરણ શાંત થયું. સહુ ઝંપી ગયા. ચીર અને વસ્ત્ર બન્ને રૂમમાં એકલા થયા. રેશમે ભાઈ અને ભાભીનો રૂમ  સુંદર રીતે શણગારી પોતાની કલામયતા દર્શાવી હતી. ચીર ખૂબ ખુશ થઈ. સહુએ તેને ખુલ્લે દિલે આવકારી હતી.  તેના દિલની ધડકન થોડી શાંત થઈ અને લજ્જાએ તેનું સ્થાન ગ્રહણ કર્યું. આવીને સીધી સજાવેલી શૈયા પર બેઠી.

વસ્ત્રએ આવીને તેને બાહોંમા જકડી લીધી.

“ચીર આજથી તું મારી, હું તારો. કોઈ ડર કે સંદેહને સ્થાન નથી”.

ચીર વધારે લજવાઈ તેની ખૂબ નજદીક સરી.

” વસ્ત્ર,  તેં મારા પર મૂકેલો મૂકેલો વિશ્વાસ કદી ટૂટવા નહી દંઉ’.

ચીર, વસ્ત્રને વેલની માફક વિંંટળાઈ ગઈ. વસ્ત્રને પ્રેમથી ચીરનું વિંંટળાઈ વળવું પસંદ આવ્યું.   વસ્ત્ર જાણતો હતો ચીરને કોઈ પણ ભોગે માતા નથી બનવું. તેણે મનોમન નિશ્ચય કર્યો હતો જ્યાં સુધી ચીર તૈયારી ન બતાવે ત્યાં સુધી આગ્રહ ન રાખવો. મધુરજની મનાવવા નૈનીતાલ ગયા, આગ્રાનો તાજમહાલ જોયો અને રાજધાની દિલ્હીની સૈર કરી ૨૦ દિવસે બન્ને પાછાં ફર્યા.

ચીરને નવા વાતાવરણમાં ગોઠવાતા વાર ન લાગી. લગ્ન પછી જ્યારે નવી આવનાર વધુ, ખુલ્લા દિલે પતિના કુટુંબનો સ્વીકાર કરે છે ત્યારે તેને નવું ઘર પોતાનું લાગે છે. દિલથી ચાહનાર પતિની અનુકૂળતામાં તે ગોઠવાઈ આનંદ અને ઉલ્લાસ વેચે છે. પિતાના ઘરનો આડંબર કે અહંકાર ન રાખતા નવા વાતાવરણમાં તેને પોતીકાનો અહેસાસ થાય છે.

લગ્નને ત્રણ વર્ષ થઈ ગયા. વસ્ત્રના મમ્મીએ પૂછ્યું,’ બેટા હવે અમને દાદી અને દાદા ક્યારે બનાવવાના?’

ચીર દોડીને પોતાના રૂમમાં જતી રહી. આખરે વસ્ત્રએ હકિકત જણાવી. પહેલાં તો તેના મમ્મીએ આંચકો અનુભવ્યો. પિતાજી પોતાના રૂમમાં જતા રહ્યા. વસ્ત્રના મમ્મી વિણાબહેન વિચારમાં પડી ગયા. તેમનું હ્રદય ચીરે જીતી લીધું હતું. અરે રેશમના લગ્ન વખતે તેમની સાથે ખભે ખભો મિલાવી બધા પ્રસંગ ખૂબ સુંદર રીતે ઉજવ્યા હતા.

ત્રણેક દિવસ પછી ચીરને પ્રેમથી પોતાની પાસે બોલાવી. ચીરને વિણા બહેનમાં પોતાની માના દર્શન થતાં. સ્નેહના તાંતણે બંધાયેલી ચીર મમ્મી પાસે દિલ ખોલીને  વાત કરી રહી. વિણા બહેને સાંત્વના આપી. લાગણિવશ ચીર પાસે સહજ ભાવે બોલી રહ્યા.  જરા પણ આગ્રહ ન સેવ્યો. માતા થવાનો લહાવો એ તો સ્ત્રીનું સૌભાગ્ય છે. પતિ અને પત્નીના પ્રેમનું તો એ પ્રતીક છે. ચીરે, વસ્ત્રના મમ્મીના મુખેથી જાણે તેની મમ્મી તેને શોખામણ ન આપી રહી હોય તેમ અનુભવ્યું. વસ્ત્રના મમ્મી જે બોલી રહ્યા હતાં તેના પ્રેમ ભાવમાં ચીર તણાઈ રહી. તેના દિમાગમાં જે ગ્રંથી હતી તે એક, એક તાંતણે ટૂટવા લાગી. આવા પ્રેમથી તેને કોઈની સાથે વાત કરી ન હતી.

ચીર ખૂબ શાંતિથી બધી વાત સાંભળી રહી. પિતાએ તેના તરફ દાખવેલો અણગમો વિસરાઈ ગયો. જો કે ક્યારેય તેના પિતા પ્રત્યે તેને ઘૃણા ન હતી. કિંતુ ખાસ લગાવ પણ ન હતો. પિતા અને પુત્રીનો સંબંધ તેમણે જીવનમાં માન્ય રાખ્યો ન હતો. ચીરના હ્રદયમાં પિતા તરફ કરૂણાની ગંગા વહેવા લાગી. મનોમન કાંઈ નક્કી કરી પોતાના રૂમમાં ગઈ.

‘ચાલને બહુ દિવસ થયા આપણે મહાબળેશ્વર જઈએ. લેકમાં બોટિંગ કરીશું. સનસેટ પોઈન્ટ જોઈ બે દિવસમાં પાછા ફરીશું’.

ચીરનો પ્રસ્તાવ સાંભળી વસ્ત્ર આનંદથી ઉછળી રહ્યો. ડ્રાઈવરને સવારે વહેલાં આવવાનું  સૂચન કર્થયું. શનીવારે સવારના પહોરમાં બન્ને જણા રવાના થયા. ‘લેક પેલેસ’માં તેમને ઓળખાણ હતી. ફોન કરી ડીલક્ષ રુમ બુક કરાવ્યો. રાતના શયનખંડમાં પ્રવેશતા ,’વસ્ત્ર હું તૈયાર છું’.