હા, પસ્તાવો

30 05 2021

હા, પસ્તાવો**

**********************

“હા પસ્તાવો વિપુલ ઝરણું સ્વર્ગથી ઉતર્યું છે ,એ વાત સાચી ?

પાપી તેમાં ડૂબકી દઈને પુણ્યશાળી બને છે  ? કિંતુ પાપ ધોવાશે ખરા ?

****************************************

આજે સવારથી અણમોલના દિલમાં ઉમંગ માતો ન હતો. જ્યારે પણ કશુંક સારું થવાનું હોય તેની આગાહી અણમોલને દિલમાં થતી. તેને થતું ,’મારા જેવું નસિબદાર કોઈ નથી ‘. તેની ડાબી આંખ પણ ફરકતી હતી. એવી કોઈ મનની મુરાદ ન હતી જે પૂરી ન થઈ હોય. સુંદર પ્રેમાળ પતિ. જે અણમોલની કોઈ પણ વાતનો અનાદર કરતો ન હોય. ફૂલ જેવા બે સુંદર બાળકો ! પતિનો સંપૂર્ણ પ્રેમ નસિબદારને મળે !

અમલ આજે ઓફિસેથી વહેલો આવી ગયો હતો. તેના પણ ભણકારા અણમોલને વાગી ગયા હતા. મનોમન નક્કી કર્યું અને ચા ચારને બદલે સાડાચારે પીવાનું નક્કી કર્યું. હજુ તો ચા કપમાં રેડે તે પહેલાં દરવાજાની ઘંટડી વાગી. રોજ બારણું ખોલવા રમા જાય. આજે તેની ધીરજ રહી નહી. કામ પડતું મૂકીને બારણું ખોલવા ધસી ગઈ. અમલને જોઈને સીધી તેને વળગી પડી. આનંદ ઘણિવાર પેલી ‘ગાંડી નદી જેવો’ હોય . કિનારાની પરવા કર્યા વગર બેફામ વહેતો જણાય છે. અમોલને અણમોલનું વળગી પડવું ખૂબ પસંદ આવ્યું.

‘કેમ આજે કાંઈ બહુ ખુશ છે’?

‘મને હતું તું જ છે ! સાચું પડ્યું એટલે આનંદનો ઉભરો આવી ગયો. ચાલ, ચા તૈયાર છે’.

અમલને ચાની તલપ લાગી હતી. માથું દુખતું હતું એટલે આજે ઘરે વહેલો આવી ગયો હતો.

બન્ને જણા ચા પીવા બેઠા. ચા સાથે બાફેલા મુઠિયા તૈયાર હતા. માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરી વરંડાના હિંચકે આવી બન્ને બેઠા. અણમોલને ઘણીવાર પોતાના ભાગ્યની ઈર્ષ્યા આવતી. કયા કર્મોનું ફળ તે આ જન્મમાં પામી રહી હતી. પ્રેમાળ અને કહ્યાગરો કંથ, ખૂબ પ્યાર કરતા બે સુંદર બાળકો. જીવનમાં કશી કમી નહતી.

જ્યાં સુધી બધું આપણી મરજી પ્રમાણે મનગમતું  થાય ત્યારે  આપણો વિશ્વાસ દ્રઢ બને. બાળકો કોલેજમાંથી સારા ક્રમાંક લાવી અમેરિકા ભણવા ગયા હતા. અમલને વિશ્વાસ હતો તેઓ અમેરિકાની ઉચ્ચ તાલિમ લઈને  પાછા ભારત આવશે અને તેના ધંધામાં પ્રગતિના નવા શિખર સર કરશે.

માનવી ધારે કાંઇ અને કુદરત આપે કાંઈ. બન્ને બાળકોએ સુંદર ઉચ્ચ તાલિમ તો લીધી પણ પછી અમેરિકન છોકરીઓને પરણી અંહી અમેરિકામાં રહેવાનું વિચાર્યું. લગ્ન પણ કર્યા પછી માતા અને પિતાના આશિર્વાદ લેવા ભારત આવ્યા. એ તો સારા કર્મ જાણો કે આવતા પહેલાં કહ્યું હતું એટલે અણમોલ અને અમોલે નાની પણ અતિ સુંદર પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. બધા ખુશ થયા. ખુશી અલ્પજીવી નિવડી. દસ દિવસમાં તો ઘરમાં હતી એવી પાછી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

અમેરિકામાં બન્ને બાળકોને સુંદર નોકરી હતી. કેમ ન હોય ? ભણવામાં મહેનત ઘણી કરી હતી. તેમની પત્નીઓ અમેરિકન હોવાને કારણે ,એ સમાજમાં તેમને માન મળતું. આમ પણ ભારતિય અમેરિકામાં ભણતરને કારણે ઈજ્જત અને સારી નોકરી મેળવવા ભાગ્યશાળી બન્યા છે. વિદ્યા સર્વત્ર પૂજયતે. કામમાં કુશળતા અને મહેનત જીવનમાં રંગ લાવે તે સ્વભાવિક છે.

આજે અણમોલ વિચારી રહી, આવું કેવી રીતે બન્યું? શું મારી પરવરિશમા ક્યાંય ખોટ હતી ? અચાનક સ્મૃતિ પટ પર બા તેમજ બાપુજી છવાઈ ગયા. લગ્ન કરીને આવી ત્યારથી ઉછળતી હરણી જેવી હતી. ક્યારેય તેને બા તેમ જ બાપુજી પોતાના લાગ્યા ન હતાં. શાંતાબાએ મુંગા મોઢે સહી લીધું. રસિકભાઈ તો માસ્તર મારે પણ નહી અને ભણાવે પણ નહી તેવા હતાં. શાંતાબાને ખૂબ પ્યાર કરે. અમલ ઉપર તો જાન ન્યોછાવર કરે. હવે અણમોલ ઘરમાં ઠેકડા મારે પણ તેનું કાંઈ ઉપજે નહી. અમલ તેને અનહદ ચાહતો પણ કંકાસ ગમતો નહી. આખરે તેણે હારી થાકીને લગ્ન પછી બે વર્ષમાં અણમોલને લઈ  મુંબઈ આવી પોતાની જીંદગી શરૂ કરવાનું વિચાર્યું.

અણમોલની તો કાયાપલટ થઈ ગઈ. પોતાનો નાનકડો મજાનો બે બેડરૂમનો ઓનરશીપનો ફ્લેટ હતો. તેને ક્યાં ખબર હતી અમલના બાપુજીએ પ્રોવિડન્ટ ફંડના પૈસા ઉપાડીને તેમને અપાવ્યો હતો !  અમલને સારી તરક્કી મળતી રહી. પાંચ વર્ષમાં તેણે ખૂબ પ્રગતિ સાધી. મરિન ડ્રાઈવ પર મોટો ફ્લેટ લીધો. અમલ માતા તેમજ પિતાની ખબર રાખતો. તેમને ધંધાના કામે જાઉં છું કહી ગામ જઈ મળી આવતો. માતા અને પિતા પુત્રથી ખૂબ ખુશ હતા. શાંતાબાના સંસ્કાર દીપી ઉઠ્યા.

અમલ જાણી ગયો હતો, અણમોલ માત્ર તેને જ પ્રેમ કરતી હતી. તેના વહાલા માતા તેમજ પિતાને નહી! અમલ ખૂબ સાવધ રહેતો. તેની હાલત કફોડી હતી. માતા અને પિતાના સુંદર સંસ્કારને કારણે જીવનમાં કલેશને પ્રવેશવા દીધો ન હતો. પત્ની તેમજ માતા અને પિતાને પ્યાર આપવામાં કચાશ ન રાખતો. કઈ માટીનો બનેલો હતો અમલ ? વિચાર કરીને પગલા ભરતો. દરેક કદમ જીવનમાં કામયાબી તરફનું રહેતું. તેની માતા જીવનમાં પથદર્શક હતી અને પિતાનો જીગરી દોસ્ત હતો. પિતાએ સાથ આપ્યો તેથી અમલ બન્ને મોરચે જીવન સફળતા પૂર્વક જીવવા શક્તિમાન થયો.

અણમોલે તો બાળકો થયા પછી પણ પોતાના વર્તનમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નહી. બાળકોને ઘણીવાર થતું દાદા અને દાદી કેમ આવતા નથી. અષ્ટં પષ્ટં સમજાવી અણમોલ વાત ઉડાવી દેતી. બાળકો પછી ઝાઝી માથાકૂટ કરતા નહી. અમેરિકા જવાનું હતું ત્યારે અમલ બાળકોને લઈને ગામ ગયો હતો. દાદા તેમજ દાદી અને ઘર જોઈ ખૂબ ખુશ થયા. જો કે તેમની તબિયત ઉમરને કારણે થોડી નબળી થઈ ગઈ હતી.

બસ પછી તો તેઓ અમેરિકાવાસી થઈ ગયા. હવે જ્યારે પોતાના બાળકો અમેરિકા ખાતે થયા, ત્યારે એક સાંજે અમલ જમવાનો ન હતો. રાતના તાજમાં મિટિંગ હતી. અણમોલ ભૂતકાળમાં સરી પડી.

બા અને બાપુજી, એકીટશે તેને નિહાળી રહ્યા હતા. બા તો હમેશની જેમ શાંત હતા. બાની શાંતિ ‘ભારેલા અગ્નિ’ જેવી હતી. જે અણમોલને પ્રકાશ તો આપતી હતી, પણ એવી રીતે દઝાડી રહી હતી કે પ્રયત્ન કરવા છતાં એક શબ્દ બહાર પડતો ન હતો. અણમોલના અવાજની તાકાત ન હતી કે ગળાની બહાર સરી પડે !  બાપુજીની વેધક આંખો તેને વીંધી રહી હતી. આજે અણમોલને બાપુજીની આંખમાંથી નિકળતો સંદેશ સ્પષ્ટ વંચાયો. તેમની આંખોમાંથી નિકળતું દ્રૂષ્ટીનું કિરણ અણમોલના હ્રદયને આરપાર વિંધી રહ્યું હતું.

બાપુજી કહેતા જણાયા ,’હું બધું જાણતો હતો. ઘરના વડીલ તરિકે મૌન રાખીને મારો મોભો જાળવ્યો હતો.’ મારા અમલને તું ગમી ગઈ હતી એટલે કાંઈ પણ ન બોલવાનું નક્કી કર્યું હતું. તે બાના દિલને વિંધ્યું છતાં હું કાંઈ ન બોલ્યો. મારી ભોળી અને વહાલી શાંતાને પારાવાર દુઃખ થયું હતું. અમલને અમારાથી છીનવી લીધો !’ અમલ તેની માતાની આંખનો તારો અને દિલની ધડકન હતો. તેના એકના એક દીકરાને માતા તેમજ પિતા પાસેથી અળગો કરતાં તને ક્શું જ થયું ન હતું ? તારા મુખ પર વિજયના સ્મિતની રેખા મેં નિહાળી હતી! જ્યારે મારા અમલનો હાથ પકડી તું ઘરની બહાર નિકળી હતી ત્યારે તારા મુખ પર છલકતી ખુશીના તોરમાં તને અમારા મુખ પર રમતી દુઃખની વાદળી દેખાઈ  હતી ? દીકરાના સુખ માટે અમે મૌન રહેવાનું ‘પણ’ લીધુ હતું !

જુવાનીમાં તને ક્યાં ભાન હતું કે તારા વર્તનની અસર બાકી ઘરના સભ્ય ઉપર કેવી પડે છે. તને તો બસ,’ તું કહે એ સાચું દેખાતું હતું. ‘  જુવાનજોધ દીકરાની જિંદગીમાં અવરોધ ન આવે એટલે અમે બન્ને મુંગા રહેતાં. આમારા મૌનને તે નિર્બળતા માની હતી. તારા સંસ્કાર પણ જણાઈ આવતા હતાં. ‘કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે’.

અણમોલની માતાને પોતાના સાસુ અને સસરા સાથે આખી જિંદગી રહેવું પડ્યું હતું. પતિ પાસે કાંઈ ઉપજે નહી એટલે વર્ષો પસાર કર્યા. દાદા અને દાદી બાળકોને ખૂબ લાડકોડથી ઉછેરતા. પણ તેની માને મનમાં વસવસો હતો. સ્ત્રીને એમ કે લગ્ન પછી પતિ માત્ર પોતાનો જ હોવો જોઈએ. માતા અને પિતા પર પ્રેમ શું કામ વરસાવે ?

અણમોલને માતાની આ બાજુ ખબર ન હતી. જેને કારણે અણમોલના લગ્ન પછી, હમેશા તેને જુદા રહેવા ઉશ્કેરતી.  એમાં અણમોલનો ભાઈ લગ્ન પછી અમેરિકા જતો રહ્યો. જેણે બળતામાં ઘી હોમ્યું. આમ અણમોલ જુદા રહેવા માટે હમેશા પ્રવૃત્ત રહેતી.

જો માતા અને પિતા સાચા અને ખોટા વચ્ચે ભેદ ન પારખી શકે તો તને શું દોષ દેવો ? સંસારનું ચક્ર અવિરત ગતિ એ ચાલે છે. તું અમારા પુત્ર અને બાળકો સાથે સુખેથી રહે એવી મનોકામના કરનાર  અમલના માતા અને પિતા ખૂબ સમજૂ હતા. અણમોલ સાથે પોતાનો પુત્ર મુંબઈ જતો રહ્યો તેનું દુઃખ કળવા ન દીધું.

કોને ખબર ‘સ્ત્રી’ કેમ આટલું ક્રૂર વર્તન કરી શકે છે ? સ્વાર્થી બની માત્ર પોતાના ગમા અણગમાને જીવનનું મધ્ય બિંદુ બનાવે છે.  પુરૂષને શું કહેવું ?

“પરવશ કે પામર !”

ના, કદાચ ઝંઝટ અને ક્લેશથી દૂર રહેવાનો માર્ગ ન શોધી શકનાર મુસાફર !  ઘંટીના બે પડ વચ્ચે અનાજ સાબૂત નથી રહી શકતું એ સત્ય છે. માતા અને પત્ની બન્નેને ખુશ રાખવાનો રામબાણ ઈલાજ હજુ શોધાયો નથી. શોધાશે પણ નહી !

જો’ સમજણ નું ધાવણ ધાવ્યા હોય તેમને માટે આ સરલ છે.’

અણમોલે બે હાથ વડે કાન દબાવ્યા. તેનું અંતર આજે તેને કોસી રહ્યું હતું. તેના હૈયાનો અવાજ તેને બિહામણો લાગ્યો. આજે અચાનક આ વિચાર નહોતો આવ્યો. બન્ને દીકરાઓ દસ દિવસમાં પાછા અમેરિકા ગયા ત્યારથી તેનું અંતર મન હચમચી ગયું હતું. માતા અને પિતા બાળકોને ખૂબ ચાહતા હોય છે, તેની પ્રતીતિ થઈ હતી. અમલ હવે પહેલાં કરતા ખૂબ શાંત થઈ ગયો હતો. એટલે તો તેને બારણું ખોલતાં વળગી પડી હતી. તેનું દિલ, દિમાગ અને ઘર ખાલિપો અનુભવી રહ્યું હતું’.

જુવાનીમાં કરેલું વર્તન આજે તેને રહી રહીને સતાવવામાં સફળ થયું. જો આજે તે પોતાની ભૂલની કબૂલાત કરે તો  પણ કોની પાસે ? માતા અને પિતા એકલતાની જીંદગીમાં ઝૂરી  અકાળે અવસાન પામ્યા હતા. તેમને અસહ્ય દુખ પહોંચાડ્યા હતા. પસ્તાવાના પાવન ઝરણામાં અણમોલ સ્નાન કરી રહી પણ તેનું દિલ અને દિમાગ તેને કોસતું રહ્યું ! હવે તેના હાથમાં કોઈ ઈલાજ ન હતો.

અમલને હૈયે ખૂબ ધરપત હતી. તેણે માતા અને પિતાને જીવની સાટે સાચવ્યા હતા. અણમોલને કહેવાની કોઈ જરૂરત તેને જણાઈ ન હતી. અમલ પોતાની ફરજમાંથી તસુભર ચલિત થયો ન હતો. માતા અને પિતાને અનહદ ચાહતો હતો.  આખરે તે પણ બે બાળકોનો પિતા હતો. તેમની માતાને જરા પણ દર્દ  થાય તે સંતાનો સહી ન શકત. અણમોલની લાજ તેણે પોતાના બાલકો પાસે અકબંધ રાખી હતી.’ અમલના સંસ્કાર તેને કોઈ પણ દિશામાં ખોટું પગલું ભરવા દેતા નહી.

અણમોલને ખૂબ અફસોસ થઈ રહ્યો હતો. ‘જીવતા જીવ માતા પિતાની આંતરડી ઠારવાની’ વાત તો બાજુએ રહી ભરપૂર ઉપેક્ષા કરી હતી. એ તો અમલ હતો, જેણે આંખની પલકોં પર પોતાના માતા અને પિતાને સજાવ્યા હતા. જેની સાથે રહેવું તેની સાથે વેર ન રખાય. આખરે તે પણ પોતાના બાળકોની મા હતી !

જુવાનીમાં માનવ એવી તો દીશા ભૂલે છે કે જ્યારે તેને ખ્યાલ આવે છે ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે. જુવાનિયા ભૂલી જાય છે ‘જુવાની ચાર દિવસની ચાંદની છે’. તેને માત્ર પોતાના ‘માતા તેમજ પિતા’ દેખાતા હતાં. અમલને જાણ એના માતા તેમ જ પિતા ઝાડ પરથી તોડી લાવ્યા હતા !

પેલો કળીઑ સાથે કરેલો સંવાદ યાદ આવી ગયો. માળી તાજા તાજા ફૂલ ચુંટતો હતો. કળીએ વિચાર્યું કાલે મારો વારો છે ! હજુ પણ મોડું નથી થયું. જુવાનિયાઓ ,જુવાનીના મદમાં એવા અંધ ન બનો કે પાછળથી પસ્તાવો પણ તમને એ ડાઘ ધોવા માટે મદદ રૂપ ન થાય !

અણમોલના અંતરાત્માએ જવાબ આપ્યો. આજે તે અવાજને અણમોલ અવગણી ન શકી. રહી રહીને પોતાની આજની પરિસ્થિતિ માટે કોણ જવાબદાર છે તે સમજાયું.  શાંતિ રાખી  અમલ પાસે કઈ રીતે ક્ષમા માગવી તેનો વિચાર કરી રહી. અમલ પણ હવે કશું કરવાને સમર્થ ન હતો.

શાંતાબા તેમજ રસિકભાઈના ફોટા પાસે ઉભેલી અણમોલને સમયનો પણ ખ્યાલ ન રહ્યો કે ક્યારે અમલ તેની પાછળ આવીને ઉભો હતો. તેની આંખમાંથી અશ્રુધારા નિર્બંધ બની વહી રહી હતી. પત્નીને થયેલા પસ્તાવાને અમલ સાક્ષી બની નિહાળી રહ્યો !

પસ્તાવાનું ઝરણું કોને પાવન કરશે ?

મૃત શાંતાબા અને રસિકભાઈના હૈયા ઠરશે ?

અણમોલ માફી પામશે ?

અમલ ગઈ ગુજરી ભૂલી શકશે ?

**************************************************





બેટુ

28 05 2021

‘મમ્મી, તમે સાંભળતા કેમ નથી ?’

અર્પિતા સાસુમાને બૂમ પાડી રહી હતી. એને પેટમાં સખત વેણ ઉપડ્યાં હતા. પહેલી વાર

માતા બનવાની હતી. તેનાથી દર્દ સહન થતું ન હતું. મમ્મીને ખબર હતી હજુ પેટ નીચે

ઉતર્યું નથી ઓછામાં ઓછા છ કલાક તો નિકળશે. અર્પિતાનું દર્દ દેખાતું હતું. પણ

અનુભવ હતો. બાળકને આ સૃષ્ટિ પર લાવવું એ સહજ અને સરલ નથી !

આખરે મમ્મીએ ડ્રાઈવરને કહ્યું, ‘વિઠ્ઠલ ગાડી લાવ’.

મમ્મીએ અર્પિતાને પકડીને ગાડીમાં બેસાડી. તેની બાજુમાં બેઠી. પ્રેમથી સાંત્વના

આપી રહી હતી. ઓફિસમાં આલોકને ફોન કર્યો. ‘બેટા તું હોસ્પિટલમાં આવ. હું

અર્પિતાને લઈને ૨૦ મિનિટમાં આવી પહોંચીશ’.

આલોક હાથમાંનું કામ પડતું મૂકીને પોતાના સ્કૂટર પાસે દોડ્યો. એનો પણ પિતા થવાનો

આ પ્રથમ પ્રસંગ હતો. રોજ ગાડી લઈને આવતો. આજે ખાસ અર્પિતા અને મમ્મી માટે ઘરે

રાખી સ્કૂટર પર આવ્યો હતો. હોસ્પિટલ આવી પહોંચ્યો. અર્પિતાને લેબર રૂમમાં રાખી હતી.

દૂરથી હાથ હલાવ્યો,

‘હું આવી પહોંચ્યો છું ચિંતા નહી કરતી’.

અર્પિતા, આલોકને જોઈ ખૂબ ખુશ થઈ. એક મિનિટ દર્દ ભૂલી ગઈ, બીજી મિનિટે તેની રાડો

પાછી ચાલુ થઈ. લગભગ પાંચ કલાક થયા. ડોક્ટરે અર્પિતાની હાલત જૉઈ ‘સિઝેરિયન દ્વારા’

બાળક્ને બહાર કાઢવાની સલાહ આપી. જે સહુએ માન્ય રાખી.

બાળક્નો ઉંવા અવાજ સાંભળી સહુ હરખાયા. એ આનંદ માત્ર બે મિનિટ ટક્યો. બાળક માના

ખોળામાંથી ડોક્ટરે લઈ તેની તપાસ શરૂ કરી. બાળકને કોરોના પોઝિટિવ આવ્યું. મા અને બાળ

અલગ થયા. અર્પિતા ચિલ્લાતી રહી પણ વ્યર્થ ! તાજું જન્મેલું ફૂલ જેવું બાળ. કોરોનાને લઈને આવ્યું.

ડોક્ટર એકદમ સતેજ બન્યા. બાળકને ઉપચાર આપવાના ચાલુ કર્યા. અરે હજુ આ દુનિયામાં પ્રવેશે બે

કલાક પણ નહોતા થયાને કુમળા ફૂલ જેવા બાળકને ‘વેંટિલેટર’ પર મૂકવો પડ્યો. માતા અને પિતાની હાલતને

શબ્દમાં વર્ણવવી મુશ્કેલ છે. મા, પોતાનું બધું દર્દ ભુલી ગઈ. તાજી સિઝેરિયનની સર્જરીમાંથી બહાર આવી

હતી. બાળકને હ્રદય સરસો ચાંપવા ઉત્સુક હતી. પણ કેવું દુર્ભાગ્ય ! બાળક ન રડતું હતું ન કોઈ ચેષ્ટા કરી

રહ્યું હતું.

આવા સમયે ધિરજ અને શાંતિ આવશ્યક હોય. જન્મેલા બાળકની આ હાલત જોઈ શકવી સહેલી નથી. પણ

તેનો બીજો કોઈ ઈલાજ નથી. ડોક્ટર બધી મહેનત કરે. સમય સિવાય બીજો કોઈ ઇલાજ નથી. ભલું થજો

હોંશિયાર ડોક્ટર અને નર્સની દેખરેખ હેઠળ મુસિબતમાંથી બહાર આવવાની શક્યતા સો ટકા જણાતી હતી.

એ તાજું જન્મેલું બાળક શું અનુભવતું હશે ? કેવું શાંતિથી માની કુખે પોષાઈ રહ્યું હતું.. કેવા સંજોગોનો સામનો

કરી રહ્યું છે. ફુલ સમાન બાળક તારે શરણે છે.

નાનું પારેવડું કાચની પેટીમાં બંધ હતું. તેના માતા અને પિતા આકુળ વ્યાકુળ હતા, કિંતુ બેસહાય. બન્ને જણ

એકબીજાનો હાથ પકડી બેઠા હતાં. બાળકની હાલત જોઈ શકાય એવી ન હતી. સંપૂર્ણ તકેદારી પૂર્વક નાના

બાળકનો ઈલાજ થઈ રહ્યો હતો. મા, થાકેલી હોવાથી સૂઈ ગઈ. પિતા, મા તેમજ બાળકનું બન્નેના દર્દનો અનુભવ

કરી રહ્યો હતો. નાની, નાના, દાદા અને દાદી મૂક સાક્ષી બની બધા તાલ નિહાળી રહ્યા.

ત્રણથી ચાર કલાકના આરામ પછી મા ભાનમાં આવી. તેનું કલ્પાંત હ્રદય દ્રાવક હતું. ડોક્ટરે તેને ઉંઘની ગોળી આપી

તે પાછી સૂઈ ગઈ. પિતા બેબાકળો બની હોસ્પિટલમાં આમ તેમ આંટા મારી રહ્યો હતો. એમ કરતાં ચાર દિવસ થયા

બાળકની સારવાર હેઠળ પરિસ્થિતિ કાબૂમાં આવી રહી હતી. માતાને તો પાંચ દિવસ પછી ઘરે મોકલવામાં આવી.

તેની હાલત ખૂબ કફોડી હતી. બાળકને સમય સર પોતાનું દૂધ મળે તે માટે હોસ્પિટલ પતિ સાથે જતી. ન તેને ખાવાનું

ભાન ન સૂવાનું. જે નાના બાળને નવ મહિના પાળ્યું અને પોષ્યું હતું તેના આવા હાલ કઈ રીતે જોઈ શકે.

કોઈ પણ શિખામણ યા સલાહ કામ ન લાગતી. પતિ એ કલેજા પર પથ્થર મૂક્યો. પત્નીને વહાલથી સમજાવવાના

પ્રયત્ન ચાલુ રાખ્યા. અર્પિતા જો કોઈનું પણ માનતી તો એ એના પતિ આલોકનું. ખૂબ સમજાવીને થોડું ખવડાવતો.

બાળકને માતાના દુધની અગત્યતા સમજાવી. આ બાજુ બાળકની હાલત સુધારા પર હતી. ખૂબ નબળાઈને કારણ

શરીર પણ કથળી ગયું હતું.

વેંટીલેટર પર સ્વસ્થતા જાળવી રહેલું બાલક માતાનું દૂધ પામી સુધારા તરફ પ્રગતિ કરી રહ્યું હતું. નબળાઈને કારણે

હજુ પેટીમાં (“ઈન્ક્યુબેટર’ ) હતું. અર્પિતા રોજ આવીને બેસતી. આલોક સવાર સાંજ લેવા અને મૂકવા આવતો.

પોતાનું ટિફિન સાથે લાવતી. થાકતી ત્યારે સોફા પર આડી પડતી.

આમ લગભગ મહિનો નિકળી ગયો. અર્પિતા ,આલોક સાથે વાત કરી રહી હતી. ‘મને લાગે છે આજે આપણા કુંવરને

પેટીમાંથી બહાર કાઢશે. ‘

આલોક સાંજે ઓફિસેથી આવતાં ડોક્ટર સાથે વાત કરી રહ્યો હતો. ‘ડોક્ટરે કહ્યું, તબિયત સામાન્ય થતી જાય છે.

જો તમને વાંધો ન હોય તો એક અઠવાડિયુ બહાર રાખીને જોઈએ પછી તમે ઘરે લઈ જાવ તો સારું . ‘

આલોકને અર્પિતાને સમજાવતા ,આભના પાણી મોભે ગયા. અંતે તે માની ગઈ. આજે સવારથી ઘરમાં હલચલ મચી

રહી હતી. નાના અને નાની પણ ઘરે આવી ગયા હતા. આલોક ઓફિસથી ઘ્રરે વહેલો આવ્યો અને બન્ને જણા સાથે

હોસ્પિટલ પહોંચી ગયા. **********





અમાનુષી

27 05 2021

આજે પેલા પીઢ અને આગવી હરોળના કવિને રાજ્ય તરફથી પારિતોષક મળવાનું હતું. એમનું નામ કલા અને લેખન જગતમાં ખૂબ ગાજતું. દિવાનખંડમાં મૂકાયેલા પારિતોષકોમાં આજે એક ઉમેરાવાનું હતું. ‘જોબનને’ ગર્વ ન કરવો હોય તો પણ થઈ જતો. તેને મનમાં થતું ગુજરાતી ભાષામાં મારી બરાબરી કરી શકે તેવો કોઈ કવિ જણાતો નથી.

જોબનની રચનાઓ મનને પ્રફુલ્લિત કરે તેવી હોય છે. જ્યારે તે પોતાના કાવ્યનું પઠન કરે ત્યારે શ્રોતા ગણ મંત્ર મુગ્ધ થઈ જાય. તેમનું તખલ્લુસ પણ કેટલું સુંદર હતું. ‘જોબન’ , સર્જનહારે બધી બાજુથી વર્ષા કરી હતી. પત્ની ડોક્ટર. પુત્રી એમ. બી. એ. અને બે બાળકોની માતા. કવિ પોતે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ છે. ઘણા વર્ષો પૈસા કમાયા હવે તે દિશા તરફ પાછા વળવાનો કોઈ ઈરાદો નથી. કવિ હ્રદય છે ને ?

જોનારને કદાચ અંતરમાં છૂપી ઈર્ષ્યા આવે તો નવાઈ નહી. આજે માનવ મેદની ભરાઈ હતી. ‘જોબન’નું અસલી નામ જાણવાની કોઈને પડી ન હતી.

‘તેમનું લખાણ એ જ તેમની ઓળખાણ !’

બોલવાની છ્ટા અનેરી હતી. નમ્રતા ભારોભાર ભરેલી હતી. બસ, ત્યાં જ માનવી માર ખાઈ જાય છે. ક્યારેય કોઈના અંતરની તેને ખબર પડતી નથી. એ તો છે કુદરતની કરામત. આ દુનિયામાં તમે જેટલા બહારથી સારા, સુંદર, નમ્ર, વાણી ચાતુર્ય ધરાવનાર હો તેટલા તમે સફળતા અને લોકચાહના મેળવવામાં નસિબદાર. આજનો વિષય પણ ખૂબ સુંદર હતો. “અંદર બાહર”, સ્થળ અને પરિસ્થિતિની સુંદર છણાવટ કરી હતી.

‘જોબન’ જેવા મંચ ઉપર ઉભા થયા કે તાળિયોનો ગડગડાટ ગુંજી રહ્યો. માનવ મેદનીના મુખ પર તરવરતા ભાવ જોઈને ગર્વ થયો. ‘જોબન’ મનમાં મલકી રહ્યો, કેટલું મારું માન છે. અહંકારથી ટટાર થયેલી ગરદન અક્કડ બની. અંતરમાંથી નિકળતા અવાજને દબાવવા સફળ થયો. આજની તારિખ એના જીવનમાં ખૂબ મહત્વની હતી. ગુજરાતિ ભાષાના અતિ ઉત્તમ પારિતોષકનો તે હકદાર બન્યો હતો. હા, સમાજમાં તેનું નામ પ્રચલિત છે. મિત્ર મંડળ બહોળું છે. તેનું લખાણ ધારદાર છે.  તેની કલમમાં જાદુ છે. મુખ પર લોભાવનારું હાસ્ય સદા રમતું હોય છે.

જોબન, હાથમાં મળેલું પારિતોષક જોઈ ,જાણે દુનિયાનો ઉત્તમ વ્યક્તિ હોય તેવો અહેસાસ માણિ રહ્યો.

“શામાટે તેનું અંતર ખાલિપો યા રેતાળ સમું ભાસી રહ્યું હતું. તેને નજદિકથી ઓળખનારા તેની આંખો બરાબર વાંચી શકે છે !”

જોબનના દિમાગમાં ગઈકાલ રાતનો પ્રસંગ તરવરી રહ્યો. મિત્રને ત્યાં જલસામાં ગયો હતો. આજના ભવ્ય કાર્યક્રમની બધાને જાણ પણ કરી હતી.  મિત્રો અને પરિવાર સહુ ખૂબ ખુશ હતા. અચાનક તેની નજર મારા પર પડી. મને જોઈને કહે ,તમે ક્યારે આવ્યા ?

‘છેલ્લા દસ દિવસથી હું મુંબઈમાં હતી એટલે આ ખાસ પ્રસંગનું આમંત્રણ મળ્યું હતું. ‘

બધા મિત્રોને મળવાની લાલચ રોકી ન શકી. મારે અને ‘જોબન’ને વર્ષો જૂની ઓળખાણ હતી. સાચું કહું તો કોલેજ કાળથી. હવે તો તેનું સાચું નામ પણ યાદ કરવું પડે તેવા હાલ હતા. તેને પોતાને પણ જોબન, નામ જચી ગયું હતું. એક દિશામાં પાર્ટી ચાલી રહી હતી. અમે બ્ન્ને જૂની વાતો ઉખેળીને આનંદ માણી રહ્યા હતા,  અચાનક મારી પૌત્રી આવી. ગ્રાન્ડ મૉમ , મને ભૂખ લાગી છે. ્મારે ઉઠવું પડ્યું.  હું ઉઠી, મારી અમેરિકન વહુ આવી. તેણે પોતાની ઓળખાણ આપી.

જોબન અડધો કલાક સુધી  તેની સાથે વાત કરી રહ્યો હતો. સિન્ડી સાથે કોઈ વાત કરનાર હતું નહી એટલે તેને વાત કરવાની મઝા આવી. અચાનક વાત નું મધ્યબિંદુ,  હું અને મારા પતિ દેવ બન્યા. જોબને કોણ જાણે શું કહ્યું કે સિન્ડી આચકો લાગે તેમ તેની બાજુમાંથી ખસી ગઈ. મેં દૂર રહ્યે નિરિક્ષણ કર્યું હતું. હવે વાત શું હતી તેનાથી હું તદ્દન અજાણ હતી.

પાર્ટી પૂરી થઈ સહુ પોત પોતાને ઘરે ગયા. સિન્ડીના મુખ પર હમેશા રમતું સ્મિત ગાયબ હતું. મને શંકા તો ગઈ પણ કાંઈ પૂછ્યું નહી. બીજે દિવસે સવારે ટેબલ ઉપર સાથે બધા ચા પાણીની મિજલસ માણી રહ્યા હતા ત્યાં મારો દીકરો અને સિન્ડી આવ્યા.

” મમ્મી આ જોબન કોણ છે ?”

હું ચમકી ગઈ. શાંતિથી પૂછ્યું , ‘કેમ બેટા, મારો કોલેજ કાળનો મિત્ર છે’.

“મમ્મી, તું આવા મિત્રો રાખે છે”?

હવે ચમકવાનો વારો આવ્યો,મારા પતિદેવનો.

શું થયું, બેટા ?

મમ્મી, એણે કેવી બેહુદી વાત સિન્ડી સાથે કરી. આ અમેરિકનને પણ જો આવી વાત અજાણ્ય્પ પુરૂષ કરે તો ન ગમે. મારા માનવામાં નથી

આવતું આવો ‘ભદ્દો’ તારો મિત્ર કેવી રીતે છે ?

હું અચંબામાં પડી ગઈ. માનવીની આવી ભદ્દી બાજુ જોઈને.

મને યાદ આવી ગયું, ‘કોઈ પણ પુસ્તકને તેનું મુખ પૃષ્ઠ જોઈને તેની ઉત્તમતાનો પુરસ્કાર ન આપવો ” !

images14.jpg





પંતુજી

24 05 2021
સોનલ જ્યારે શાળામાં ભણતી હતી ત્યારે પણ તેને “પંતુજી” શબ્દ પ્રત્યે નફરત હતી. આજે તો જો કે
આ શબ્દ ચલણમાં નથી. એને તો અમેરિકા આવ્યે ૨૦ વર્ષ થઈ ગયા હતાં. ભારતની શાળા અને
શિક્ષકોથી સાવ અજાણ હતી. આજે આ શબ્દ ક્યાંથી દિમાગમાં ધસી આવ્યો અને સોનલના મનમાં
ઉલ્કાપાત થઈ ગયો.

‘સોનલ, શાળાએ જવાનો સમય થઈ ગયો છે.’

‘તારે હજુ નહાવાનું બાકી છે’.

‘સોનલ શાળાના થેલામાં પુસ્તકો બરાબર લીધા કે નહી ‘ ?

‘ઘરકામ કર્યું હતું તે પણ મને બતાવ્યું નથી.’

‘તારા શાળાના કપડાંને ઈસ્ત્રી મારીને તૈયાર મૂક્યા છે’.

‘બરાબર જો શાળાનો બિલ્લો તારા નાસ્તાના ડબ્બાની બાજુમાં છે’.

આવા વાક્યો દ્વારા સોનલની  સવાર પડતી. લાડકી હતી. સોનલ પંદર વર્ષની થઈ પછી સંજુનું
આગમન થયું હતું. આખા કુટુંબમાં તે એક જ દીકરી હતી એટલે તે ખૂબ લાડ પામતી. સંજુના
આગમન પછી તો ભાવ ઔર વધ્યા. ખેર ભણવામાં હોંશિયાર સોનલ શાળામાં શિક્ષકોની પણ
લાડલી.
સોનલ ઉપર વર્ગની બધી છોકરીઓ નારાજ રહેતી. આમાં સોનલનો વાંક ક્યાં હતો? સોનલ
ખૂબ વિચારતી. તેની મિઠાશ સહુને સ્પર્શી જતી.તેને પણ બહેનપણીઓ ખૂબ ગમતી. મોટે
ભાગે બધી છોકરીઓ તેનાથી દૂર રહેવાનો વ્યર્થ પ્રયત્ન કરતી. પણ પરિસ્થિતિ એવી આવતી
કે સોનલ પાસે આવતા અને તેની મદદ માગતા.

પટેલ સર કહેતા, ‘ સોનલ , તારે બધાનું ઘરકામ તપાસવાનું. ‘

શાહ સર તેને  ગણિતની એક્કો માનતા. સોનલે દરરોજ બોર્ડ ઉપર દાખલો ગણીને બતાવવાનો.

શાહ સરને બોલવામાં તકલિફ હતી, તેથી સોનલ તેમનો જમણો હાથ હતી. શાહ સરની ભૂલ કદાચ

થાય પણ દાખલો ગણતા સોનલની ભૂલ  ન થાય !

સોનલને સંસ્કૃત ન ગમે. પંડ્યા સર ખૂબ મહેનત કરે પણ વ્યાકરણ ગોખવાનું, રામઃ  રામૌ રામાઃ.

એવા નિયમો ગોખવા ન ગમે. તો પણ પંડ્યા સર હસીને કહે, ૫૦ માર્ક્સ લાવીશ તો પણ ઘણું.

સોનલને ખૂબ ખરાબ લાગતું પણ શું કરે ? ભલે તેને સંસ્કૃતમાં વ્યાકરણ ન ફાવતું કિંતુ સંસ્કૃત

વાંચવામાં તકલિફ પડતી નહી. તેના ઉચ્ચારણ શુદ્ધ રહેતા. તેનો મીઠો અવાજ હોવાને કારણે

શ્લોક ગાતા તેને ફાવતું.

આમ સોનલ ખૂબ હોંશથી ભણતી. બધા શિક્ષકો તેમજ શિક્ષિકાઓને માન પૂર્વક નિહાળતી.

તેના વર્ગનો દિલિપ કાયમ સર માટે ‘પંતુજી’ શબ્દ વાપરે. જેને કારણે તેને દિલિપ સાથે ઉભે ન

બનતું. દિલિપને સોનલ ખૂબ ગમતી. હવે આમ તેમની સાપ અને નોળિયા જેવી દોસ્તી હતી.

જો દિલિપ મારી સાથે દોસ્તી રાખવી હોય તો ‘પંતુજી’ શબ્દ તારે મારી સામે નહી વાપરવાનો.

તને ખબર છે, તેઓ આપણી પાછળ કેટલી મહેનત કરે છે. આપણને સારા નાગરિક બનાવવા

ખૂબ ઉત્સુક છે.  તું આવો શબ્દ તેમને માટે વાપરે તે ઉચિત નથી.

દિલિપને લાગતું સોનલની વાત સાવ સાચી છે. તેને ઘરે ભણાવવા પાંચાલ સર આવતા, ભણાવવામાં
ખૂબ કુશળ હતા.  કિંતુ દિલિપ મન દઈને ભણતો નહી. જેને કારણે દિલિપના પિતાજી તેમને ‘પંતુજી’
કહેતાં. દિલિપે આ શબ્દ પકડી લીધો. પોતાનો વાંક છે જાણતો હતો. તેઓ શાળામાં  ભણાવવામાં
ખૂબ કુશળ હતા એટલે તો તેમને ઘરે ભણાવવા રાખ્યા હતા.
નિશાળમાં માસ્તરની નોકરીને બહુ મહત્વ અપાતું નહી. એ વાત સોનલને ખૂબ ખુંચતી. તેને મન
શિક્ષકો બાળકોના ઘડતર માટે પાયા સમાન હતા.જેને કારણે સોનલની પ્રગતિ સારી થઈ હતી.
સહુનું પ્રોત્સાહન તેને આગળ વધવામાં સહાય કરતું. તેને  શિક્ષકો અને શિક્ષિકાઓ પ્રત્યે ખૂબ
આદરભાવ રહેતો.
અચાનક એક દિવસ પાંચાલ સરની દીકરી બિમાર પડી. તેમની પાસે પૈસા થોડા ઓછા હતા. દિલિપના
પિતાજી પાસે માંગ્યા, ‘ મારે અત્તયારે પૈસાની ખૂબ જરૂર છે. તમે આવતા મહિનાના પગારમાંથી કાપી
લેજો’.

બસ ત્યારથી દિલિપના પિતાજીને તેમના પરથી માન ઉતરી ગયું હતું. આ એ સમયની વાત છે જ્યારે

શાળામાં શિક્ષકોને પગાર બહુ મળતો નહી. મહેનત ખૂબ કરવાની વિદ્યાર્થિઓને ઘરે ભણાવવા જાય

તો તેમના માતા અને પિતા પૈસા આપવામાં કચ કચ કરે.

સોનલ સુખી ઘરની દીકરી હતી. દિવાળી આવે , પોતાની વર્ષગાંઠ આવે ત્યારે શિક્ષકોને , ‘ગુરૂ’ સમજી

પગે લાગતી અને સુંદર ભેટ સોગાદોથી નવાજતી.

એ દિલિપ આજે લગભગ ૧૭ વર્ષ પછી હ્યુસ્ટનમાં મળ્યો. અચાનક ગેલેરિયા મોલમાં બે જણા સામ સામે

ભટકાયા. સોનલ આગ્રહ કરીને  દિલિપને પોતાની ઘરે લઈ ગઈ. જૂની વાતો કરતા બન્ને ધરાતા ન હતા.

ભલું થજો સોનલના પતિદેવ સાહિલ, ધંધાના કામે ભારત ગયા હતા. સરસ મજાનું જમીને બન્ને બેકયાર્ડમાં

આવ્યા. સ્વિમિંગ પુલ જોઈને દિલિપ બોલ્યો,’ તું હજુ સ્વિમિંગ કરે છે’ ?

‘મને અને મારા પતિ બન્નેને શોખ છે’.

અચાનક દિલિપ બોલ્યો , ‘એક વાત કહું ?’

એટલે તો તને આગ્રહ કરીને ઘરે લાવી. કેટલા વર્ષોની વાત ભેગી થઈ છે. શાળા અને કોલેજ છોડ્યા પછી
હું પરણીને અમેરિકા આવી ગઈ. કોઈ મિત્રો સાથે સંપર્ક રહ્યો નથી. બોલ કાંઈ એવી વાત કરજે જે યાદગાર
બની જાય. વળી પાછા ક્યારે મળીશું કોને ખબર ?’
સોનલ સારું થયું તે મને આપણી મુલાકાત યાદગાર બને તેવી વાત કરવાનો મોકો આપ્યો. મારા દિલમાં
ધુંધવાતી વાત સાંભળવા તારા જેવું યોગ્ય પાત્ર નથી. બાળપણની આપણિ દોસ્તી અને મારો અભિગમ
તું બરાબર જાણે છે.
સોનલને વિસ્મય થયું એવું તો શું બન્યું હશે ? ઘણા વર્ષો પછી દિલિપ મળ્યો હતો. યાર, ‘જે કહેવું હોય
તે કહે . આપણી મૈત્રી હું આજે પણ ખૂબ પ્રેમ પૂર્વક યાદ કરું છું.  સાહિલ તારા વિષે બધું જાણે છે. જો
તારા દિલનો ભાર હળવો થતો હોય તો નિશ્ચિંત રહેજે.

‘અરે, તને પાંચાલ સર યાદ છે? મને ઘરે ભણાવવા આવતા હતાં ?’

‘હા’.બરાબર , તને ઘરે ભણાવવા પણ આવતા હતા. ‘

‘જેમને તું મને ન ગમતા શબ્દ,’પંતુજી’ કહીને સંબોધતો હતો . તે જ ને ?

તેઓ મને એકવાર મુંબઈના એન.સી.પી.એ માં મળ્યા હતા. હું તો તેમને બરાબર ઓળખી ગયો હતો.

તેમની સાથે વાત શરૂ કરી. અચાનક કહે, ‘અરે, તું દિલિપ મહેતા તો નહી ‘? મેં હા પાડી. વાતમાં ને

વાતમાં કહે, ‘તમે સારી પ્રગતિ કરી છે.’ કહીને મારા ખૂબ વખાણ કર્યા. ઉપરથી એમ પણ કહ્યું, ‘જે

વિદ્યાર્થી બાળપણમાં તોફાની હોય છે. તેઓનું ભવિષ્ય ખૂબ ઉજ્જવળ બને છે.’

‘જી’.તેમનો મારા પ્રત્યેનો આદર જોઈ મને પણ ગમ્યું. ‘

મેં તેમને મારું કાર્ડ આપ્યું, આગ્રહ પૂર્વક કહ્યું સમય મળ્યે જરૂરથી મારે ત્યાં આવજો. ‘

એ વાત મારા દિમાગમાંથી નિકળી ગઈ હતી. અચાનક છ એક મહિના પછી રવીવારની સાંજે હું

અને દીના ચા નાસ્તો કરી રહ્યા હતા, ત્યાં બારણાની ઘંટી વાગી. નોકરે બારણું ખોલી આવનાર

મહેમાનને દિવાનખાનામાં બેસાડ્યા.

‘હું અને દીના બહાર આવ્યા.’

પાંચાલ સરને  ઘરમાં સોફા પર બેઠેલા જોઈ નવાઈ પામી ગયો. દીનાને ઓળખાણ આપી તેમની
સરભરા કરવા માટે કહ્યું. અમે ખૂબ વાતો કરી.
દીનાએ પણ મારા ગુરૂજી સમજીને ખૂબ આદર પૂર્વક તેમની સરભરા કરી. તેમમુખ પર સંતોષની
રેખાઓ અંકાઈ ગઈ. પોતાનો વિદ્યાર્થી આટલો સફળ થાય એ જોઈને ગર્વ પણ થયો. એક મિનિટ
કહી હું મારા બેડરૂમમાં ગયા. આખી મુલાકાત દરમ્યાન મારું દિમાગ વિચલિત હતું.

‘આજે પાંચાલ સર ને કેટલા પૈસા આપું તો તેમને માથે કોઈ આપત્તિ હોય તો દૂર કરી શકું. તેઓ

જરૂર કોઈ આપત્તિમાં હશે એટલે મારે દ્વારે આવ્યા છે. એ વગર એમનું આવવાનું પ્રયોજન શું

હોઈ શકે ? મારા પિતાજીનો પંતુજી શબ્દ દિમાગમાં ઝબકી ગયો. મારું મોઢું મલકાઈ ગયું.  ‘

આ વિચારોને કારણે ,’હું ખુલ્લા દિલથી તેમને મળ્યાનો આનંદ માણી શકતો ન હતો. યંત્રવત સંવાદ

ચાલતા હતા. મારું દિમાગ આંકડો મુકરર કરવામાં વ્યસ્ત હતું ‘.

લગભગ દોઢ કલાક થયો. હું રાહ જોતો હતો કે ક્યારે બોલે અને તેમને મારી ઉદારતા બતાવું.

‘ચાલો તો, તમને મળ્યાનો ખૂન આનંદ થયો. તમારી આવી સુંદર પ્રગતિ જોઈને દિલ ઠર્યું. આશિર્વાદ

રૂપે એક પરબિડિયુ ખિસામાંથી કાઢી દીનાને આપ્યું’ મારા તરફથી આશિર્વાદ સમજજો બેટા’ !

કાપો તો લોહી ન નિકળે એવા મારા હાલ હતા.

ક્યારેય આપણિ શાળાના શિક્ષકોનું અવમૂલ્યન ન કરશો. આપણે ત્યારે તેમને “ગુરુ” માનતા હતા.

આજે પણ તેમના પ્રત્યે આદરભાવ છલકાય છે.

‘સોનલ, તેમને વિદાય આપીને હું પોસ પોસ આંસુએ રડ્યો. જેમને ‘પંતુજી’ કહેતો હતો એ તો મુઠ્ઠી

ઉંચેરા માનવી નિકળ્યા. મને મારી જાત ઉપર નફરત જેવું થઈ ગયું. આવો વાહિયાત વિચાર મને

આવ્યો કઈ રીતે ?





ચાવી

23 05 2021

જોડી તો ઘણી જોઈ પણ ‘તાળું અને ચાવી’ જેવો અમર પ્રેમ ક્યાંય ન નિહાળ્યો. એક વગર બીજું નકામું. બન્ને સાથે

હોય ત્યારે તેમની મજા જ કાંઈ ઔર હોય. એક વગર બીજું મારગ ભૂલે. કશા કામનું નહી. એ દિવસો યાદ કરો જ્યારે

હાવીના ઝુડાનું વજન ઓછામાં ઓછું બે રતલ હતું. અને છતાં ગૃહિણી તેને પ્રેમે કેડે ટીંગાડી ફરતી હતી.

નાનપણમાં મારી મમ્મીનો ચાવીનુ ઝુડો મને બહુ ગમતો. કારણ જાણશો તે તમને પણ ગમી જશે એમાં શંકા નથી.

‘સોનાનો હતો ! ચાલો ૨૧મી સદીમાં આવીએ !

‘અરે, મારી ગાડીની ચાવી ક્યાં છે ?’

‘રોજ તમારે આવીને ગમે ત્યાં મૂકવી અને પછી સવારના સમયે આખું ઘર માથે લેવાની તમને આદત પડી ગઈ છે’.

‘હવે ચાવી શોધવા લાગીશ કે ભાષણ આપીશ’.

ત્યાં દરવાજાની ઘંટડી વાગી. નાનો રોનક દોડતો ગયો, બારણું ખોલ્યું,  ગાડી ધોવાવાળાએ ચાવી રોનકને આપી.

‘પપ્પા, પપ્પા જુઓ તમારી ગાડીની ચાવી આ રહી’.

‘મારો હોંશિયાર દીકરો, કહીને ચાવી હાથમાં લઈ બેટાને ગાલે પપ્પી આપી. સલોનીને કહે ‘તારા કરતા મારો દીકરો મજાનો છે’.

સલોનીએ મીઠું સ્મિત રેલાવ્યું. તેને ખબર હતી, દીકરો ચાવી ક્યાંથી લાવ્યો હતો. આજે તેને શાળાએ મોડું જવાનું હતું. દાંતના ડોક્ટર પાસે જવાનું નક્કી હતું. સલોનીએ વિચાર્યું જ્યારે લઈને જઈશ ત્યારે બરાબર નાનકા રવીને દાવમાં લઈશ. રોનક તો પોતાને કામે જવા નિકળી ગયો.

રવી ગાડીમાં તો બેઠો, મમ્મીને સાથે પણ પેટમાં તેલ રેડાયું હતું. તેને ખબર હતી ,પપ્પાએ મમ્મીને બદલે પોતાને પપ્પી આપી હતી.

સલોનીને થયું, ‘જવા દે નાનો છે, શું તેની સાથે રકઝક કરવી, મનમાં જાણતી હતી રોનક તેને ખૂબ પ્રેમ કરે છે. ‘

આ તો સાવ સામાન્ય વાત છે. બાકી ‘ચાવી પુરાણ’ જો વાંચવા બેસીએ ને તો મહાભારત કરતા વધારે લાંબુ થાય. ચાવી એ એવી ‘ચિજ’ છે કે જેના વગર ચાલે નહી, સાથે હોય તો પલ્લે પડે નહી અને જો ભૂલે ચૂકે ખોવાઈ જાય તો વાવાઝોડા જેવી પરિસ્થિતિનું સર્જન થાય.

એક પ્રસંગ કહીશ તમે હસી હસીને બેવડ વળી જશે. રાધિકાને આદત હતી ચાવી ઠેકાણે મુકવાની. યાદ શક્તિને દાદ આપવી ઘટે કે ઠેકાણે મૂક્યા પછી ઠેકાણું ભૂલી જાય. કેશવને આજે બેંકમાં જવું હતું. અગત્યના પેપર્સ બેંકમાંથી લાવી પાસપોર્ટના ફોર્મ ભરવાના હતા.

‘રાધે ઓ મારી પ્રિય રાધે બોલને સેફની ચાવી ક્યાં છે? આજે ઓફિસમાં જતા પહેલા મારે સેફમાં કામ માટે જવાનું છે’.

રાધા ગૌરી ટિફિન ભરવામાં વ્યસ્ત હતા,. સવાલ સાંભળીને હાથમાંથી ચટણીની ડબ્બી પડતા પડતા રહી ગઈ. વિચાર કરવા લાગી. ‘ઓ બાપ રે’ ચાવી ક્યાં મૂકી છે કેમ યાદ આવતું નથી ?

કેશવનો ગુસ્સો જાય એ પહેલા કહે ,’લાગે છે ચાવી મારાથી ખોવાઈ ગઈ છે’.

‘પ્રિયે, બેંકનું લોકર તોડાવીને નવુ લોકર લઈ લો ને ! આમ પણ લોકર નાનું પડે છે’.

કેશવને બહુ વિવાદ કરવો ગમતો નહી. કામ પર જવા વહેલો નિકળ્યો. બેંકમાં સઘળું પતાવતા બે કલાક નિકળિ ગયા. સિધો પાસપોર્ટ ઓફિસમાં પહોંચ્યો. વાત અંહીથી અટકી હોત તો સારું. રવીવારે સલોનીની પર્સ સાફ કરવા બેઠો. મોટેભાગે બધા પતિદેવો ભલે પર્સ

( વૉલેટ) નાનું રાખે પણ પત્નીનું પર્સ સાફ કરવાનું હોંશે હોંશે સ્વીકારે. કદાચ કોઈ જૂના મિત્રનો કાગળ મળે તો ઘરમાં કુરુક્ષેત્ર રચાય !

આજે તો ઉંધુ થયું. પર્સ સાફ કરતા પરચુરણની પર્સમાંથી બેંકની સેફની ચાવી નિકળી.

બોલ્યા વગર સલોનીની સામે જઈને કેચ રમવા લાગ્યો. ગુસ્સો ખૂબ હતો પણ હવે કરવો વ્યર્થ સમજીને બોલ્યા વગર જતો રહ્યો. આ તો એક બનાવ છે. બીજો બનાવ તમે સાંભળશો તો ખરેખર તાળી પાડી ઉઠશો. રવીવારના બધા છાપા અમારે મંગાવવાના. વાત એમ છે કે જો છાપા ન હોય તો રવીવારે અમે કરીએ શું ?

રવીવારે અમારે ત્યાં રસોડાની રજા હોય. સવારે મફતલાલા બાથમાંથી આવતા ગાંઠિયા અને જલેબી ખાધા હોય. સાંજે પાંચ વાગે ડીનર લેવા બહાર જઈએ. બાકીનો સમય છાપા ઉથલાવીએ. છાપા વાંચ્યા પછી પાછા વ્યવસ્થિત ગોઠવવાનો અમને બન્નેને આવે મહા કંટાળૉ. બે હાથે ભેગા કરીને બેગમાં ખોસી પસ્તી ભેગા કરીએ યા કચરાની ટોપલીમાં. આમા એક વખત મારો આખો ચાવીનો ઝૂડો ફેંકાઈ ગયો હતો. આવા તો કેટલા ચાવી પુરાણ કહું ?

ચાલો હવે પુરાણ પરથી કથા પર આવું. ચાવીના પ્રકાર અને કદ કેટલા બધા. એમાં પેલા ગોદરેજના કબાટમાં તો બધી ચાવી બે. એક નંબર અને બે નંબર. તિજોરીની જુદી. ચોરખાનાની વળી સાવ નાની. આ બધું યાદ રાખવાનું. સારું હતું બાળપણમાં યાદ શક્તિ સારી હતી. જેને કારણે જ્યારે સેફ ખોલવાનું હોય ત્યારે મારા મોટાઈ, મને બોલાવે. મમ્મી પાસેથી દોડતી જઈને ચાવીનો ઝુડો તેની કેડેથી કાઢી લાવું અને પછી ખોલી આલું.

માંડ માંડ કબાટની ચાવીના કુડાળામાંથી બહાર આવી તો દરવાજાની ચાવીઓ. તેના પર લટકતા તાળાની ચાવીઓ . ઘરની સુરક્ષા કાજે બારણામાં લગાવેલા ઓટોમેટિક તાળા. જેઓ માત્ર દરવાજો બંધ કરવાથી પોતાનું કામ કરી લે. જો ઉતાવળમાં દરવાજો બંધ થઈ જાય તો ઘરની બહાર રહેવાનો વારો આવી જાય. જો એમાંની બીજી ચાવી પાકિટમાં ન હોય તો સિધા ચાવી બનાવવાળાને ઘરે બોલાવાની નોબત આવે.

ઘરમાં ગાડી હોય તો મુસિબતનો પાર ન રહે. એમાં મોટાઈ ચલાવે ફિયાટ અને ભાઈ ચલાવે એમ્બેસડર. ચાવી બરાબર યાદ રાખીને , જોઈને લેવી નહિતર લિફ્ટ વગરના મકાનમાં ચાર દાદરા પાછાં ચડવા પડે .

ચાવીનું તો મોટું મસ મહાભારત લખાય. દુક સવારે વહેલી ખોલવાની હોવાથી ગનુ દરરોજ સવારે  દુકાને જતાં પહેલા ઘરે ચાલી લેવા આવતો.

જીવનમાં સફળતા પામવાની ચાવી દરેકની પોતાની હોય છે. એ તાળું તમારા સિવાય કોઈ ખોલી નહી શકે !





ઠેરના ઠેર

20 05 2021

હાથમાં ગુલાબી રંગનું ફરફરિયુ લઈને જ્યારે શૈલી ઘરે આવી,ત્યારે સાસુમાના દિલમાં મોટો ધ્રાસકો પડ્યો. વર્ષોથી દીકરા વહુ સાથે રહેતા મણીબહેન સમજી ગયા શૈલીના હાથમાં શું છે ! વહુરાણી માટે  સરસ મજાની ચા બનાવી સાથે તાજો ચેવડો આપ્યો અને બોલ્યા,

‘બેટા આજે અગિયારસ છે, હું હવેલીમાં શયનના દર્શન કરીને આવું છું “.  મંદીરે જવાનું બહાનું કરીને નિકળ્યા. શૈલીએ મનમાં વિચાર્યું , મમ્મી દર અગિયારસે મંદીરે જતા નથી, આજે કેમ ? પણ મનમાં આનંદ થયો. સાહિલ જ્યારે નોકરી પરથી આવશે ત્યારે બન્ને જણા એકલા ઘરમાં હશે. હાથમાં મળેલી ‘પિંક સ્લિપ’ વિષે વાત કરવાની સુગમતા રહેશે. કદાચ મોટો ઝઘડો થાય તો ઘરના બારી બારણા તે અવાજ સાંભળશે !

સાહિલ આવ્યો ખુશખુશાલ હતો. ઘરનું બારણું ખોલ્યું અને શૈલીના મુખની ભુગોળ જોઈને સમજી ગયો. કાંઇ ન બોલવામાં માલ છે સમજતા વાર ન લાગી. શૈલી પણ કશું ક જણાવવા ખૂબ ઉત્સુક હતી. વિચારી રહી હમણા કહું કે , જમ્યા પછી. અત્યારનો સમય એકદમ બરાબર હતો. મમ્મી ઘરમાં ન હતા. જો સાહિલ સાથે ઝઘડવું પડે તો મેદાન સાફ હતું.

સાહિલ, ચા બનાવી છે. શાતીથી પી લે પછી જરા વાત કરવી છે. સાહિલ બોલ્યો .’યાર કહેને ચા પીતી વખતે હું બરાબર ધ્યાન આપીશ’.

શૈલીએ ચાનો કપ મૂક્યો. સાથે મમ્મીએ બનાવેલો ચેવડો પણ આપ્ય. મમ્મીએ આજે જ બનાવ્યો હતો. સાહિલ અને શૈલીને મમ્મીનો બનાવેલો ચેવડો ખૂબ ભાવતો. તાજો ચેવડો જોઈને સાહિલ મલકાયો. તેને ક્યાં ખબર હતી કે આ ખુશી અલ્પજીવી સાબિત થશે. આ તો ફાંસીને માંચડે ટીંગાડતા પહેલાં ગુનેગારની અંતિમ ઈચ્છા જેવું વાતાવરણ હતું.

શૈલી એ પર્સમાંથી ગુલાબી રંગનું કાગળ બહાર કાઢી સાહિલની સામે મૂક્યું. સાહિલે હજુ પહેલો ‘બુકડો’ ચેવડાનો મોઢામાં મૂક્યો હતો. કાગળનો રંગ જોઈને જ સમજી ગયો હતો.

“પિંક સ્લિપ” !

“શું શૈલીને આજે નોકરી પરથી પાણિચું પકડાવ્યુ હતું’ ?

સાહિલમાં તાકાત ન હતી. એક પણ સવાલ પૂછવા તે તૈયાર ન હતો. શૈલીની નોકરી એટલી સરસ હતી કે જેને કારણે મુંબઈથી સૂરત આવ્યા હતા. જો કે સાહિલને નોકરી મળવામાં વાંધો આવે એવું ન હતું. બન્ને જણા એમ.બી.એ. ભણેલા હતા. શૈલીને નસિબે યારી આપી અને તેની ફર્મમાં ભાગીદારી સાંપડી. હવે સાહિલ તેના કરતા વધારે હોંશિયાર હોવા છતાં શૈલી કરતા ઘણા ઓછા પગારની નોકરી હતી. ઈજ્જત અને કામ બન્નેથી ખુશ હતો.

શૈલીના ભાગીદારે બેંક સાથે ચેડા કર્યા. કરોડો રૂપિયા ઉચાપાત કર્યા. બન્નેની ભાગિદારી સરખી હતી. કોઈ એક જણની સહીથી કામ આસાનીપૂર્વક થતું હતું.  શૈલીના ભાગિદારના મનમાં લાલચે પ્રવેશ કર્યો અને ખોટા ધંધા ચાલુ કર્યા. શૈલી મિસ્ટર શાહને ખૂબ સજ્જન માનતી હતી. આવા કાળા કૃત્યો કરશે તેવો તેને અંદાઝ ન હતો.  એ તો જ્યારે ઈનકમ ટેક્સની ધાડ આવી ત્યારે ખબર પડી. શૈલીને પોતાને માથે આવી નાલોશી જોઈતી ન હતી. તેણે પોતાના મિત્ર અને સિનિયર પાર્ટનરને કહ્યું,’ મને ભાગીદારી અને નોકરીમાંથી પાણીચું પકડાવ. ” મારા પતિનું અને મારા કુટુંબનું નામ બદનામ થાય તે મને નહી ચાલે !

શૈલીનો ભાગીદાર સમજુ હતો. તેને થયું,’ મારા કરેલાં કૃત્યોની સજા શૈલીને શું કામ આપવી. તેનું નામ બદનામ કરવાનો મને કોઈ હક નથી !’ મિસ્ટર શાહ અને શૈલી વચ્ચેના વહેવારનો હિસાબ સાફ હતો. સમજુ મિસ્ટર શાહે શલીને કામકાજમાંથી છૂટી કરી તેના નામને બટ્ટો લાગવા ન દીધો.

શૈલીએ તો બીજા દિવસથી કામ પર જવાનું બંધ કર્યું. તેને જરા પણ અફસોસ ન હતો. આમ શૈલી ખુશ હતી કે તેનું નામ બદનામ ન થયું. પતિનું નામ અને કુટુંબની ઈજ્જતના ગઢની કાંકરી પણ ન ખરી. કામની ચર્ચા ઘણા વખતથી ચાલતી હતી. સાહિલ શૈલીને મદદ માગે ત્યારે જ આપતો. વાત વાતમાં માથુ મારવાની આદત ન હતી. શૈલી પોતાની જાત, નોકરી અને જવાબદારી સંભાળવામાં સક્ષમ હતી.

સાહિલ બોલ્યો નહી તેથી શૈલી વધારે ધુંધવાઈ.

“કેમ તારે કોઈ સવાલ નથી કરવાનો” ?

“હું સવાલ કરું તેના કરતા તું ખુલાસો કર એ વધુ સારું છે”.

હવે શૈલી કાબૂ ન રાખી શકી. ભલુ થજો મમ્મી ઘરની બહાર જતા રહ્યા હતા. ‘તને એમ નથી થતું કે આ’પિંક સ્લીપ શા કારણે મળી. કાલથી નોકરી બંધ. ઘરમાં જે દલ્લો આવતો હતો તે હવે બંધ”.

‘મને તારામાં સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે. એની પાછળ વ્યાજબી કારણ હશે. ‘.

‘તને તો બધું વ્યાજબી જ દેખાય છે’.

‘રહી વાત દલ્લાની, તો મને તારામાં વિશ્વાસ છે. તારા મનમાં ઘણા કિમિયા દોડતા હશે ‘!

‘આજે તું મને હેરાન ન કરીશ. જ્યાં સુધી હું તારી સાથે ત્રીજુ વિશ્વયુદ્ધ નહી કરું ત્યાં સુધી મને ચેન નહી પડે’.

‘તને જે યોગ્ય લાગે તે કર.’

‘કેમ એમ બોલે છે’.

‘મેં તો ગીતાના કૃષ્ણની જેમ આપણા રથના સારથિ બનવાનું નક્કી કર્યું છે, હું શસ્ત્ર ઉઠાવવાનો નથી ” !

શૈલી ગુસ્સે હતી છતાં પણ સાહિલ પર વારિ ગઈ’.

‘કેટલો ભરોસો છે, મારા પર”.

‘સાહિલ , તને યાદ છે ,મુંબઈથી સૂરત આવ્યા ત્યારે પણ મને ‘પિંક સ્લિપ’ મળી હતી’ ! ખોટા કામ હું કરતી નથી, કોઈ કરે તે મને પરવડતું નથી.’

એનો અર્થ એ કે તને “પિંક — મળી”.

‘હા’.

સાહિલને ખબર હતી શૈલી આરામથી બેસી રહે તેવી નથી.  સૂરતમાં બાને તેમજ બન્નેને ખૂબ ગમી ગયું હતું.  હવે ઉચાળા ભરવા ન હતા. સાહિલની નોકરી ભલે શૈલી જેટલી સદ્ધર ન હતી કિંતુ માન મળતું. જવાબદારી ભર્યા કાર્યોમાં મશગુલ રહેતો. નોકરીથી ખૂબ ખુશ હતો. શૈલી તે જાણતી હતી.

‘શાંતિ” માટેની બે આંગળી બતાવી. ઝઘડો કરવાનું મુલતવી રાખ્યું. શૈલીએ પોતાનું સ્મિત મુખ પર ફરકાવ્યું. ધીમેથી સાહિલની નજીક સરી બોલી,’ ગુસ્સો નહી કરતો એક વાત કહું”.

સાહિલ સમજી ગયો. પોલ્સન લગાડે છે. શૈલીને ખૂબ પ્રેમ કરતો હતો. ન કરવાનું કોઈ કારણ ન હતું. સાથે ભણતા હતા. શૈલીની આવડતથી વાકેફ હતો. સહુથી વધારે તો શૈલી તેની માને પ્રેમ અને સન્માન બન્ને આપતી. પોતાની વાત મનાવવી હોય ત્યારે દીકરીની જેમ ‘સાસુમાની’ સોડમાં ઘુસતી. મણીબા તેની બધી વાત માનતા. તેમને દીકરી  ન હોવાની ખોટ શૈલીએ પૂરી પાડી હતી.

સાહિલ પરણ્યો અને બીજે જ મહિને તેના પિતાજી નાની માંદગી ભોગવીને વિદાય થયા હતા. આખા કુટુંબને માથે આભ ટૂટી પડ્યું હતું. શૈલીને સંસારનો કોઈ અનુભવ ન હતો પણ સાહિલની હાલત જોઈ એકદમ સજાગ બની ગઈ. ઘર સંભાળ્યું.

‘સાહિલ, એક વાત કહું. આ નોકરી પરથી મારે ઘણા બધા સાથે સંબંધ બંધાયા છે. આપણા સ્ટડી રૂમમાં પોતાની ઓફિસ ખોલી કામ શરૂ કરવાનો વિચાર છે. ‘

સાહિલ તો સ્તબ્ધ થઈ ગયો. નોકરી ગયાનો કોઈ અફસોસ નથી. ઘરમાં આવતા પૈસા બંધ થશે છતાં કોઈ ચિંતા નથી. હપ્તા પર લીધેલા બધા સુખ સગવડના સાધનોનું બિલ દર મહિને આવશે. કોને ખબર તેને શૈલી કઈ માટીની છે.  સાહિલને શૈલી પર ખૂબ વિશ્વાસ હતો.

‘અરે, યાર તું કહે ને હું ના પાડું. ‘શુભસ્ય શિઘ્રમ’  રામ નવમીને દિવસે શરૂઆત કરીએ.  એક અઠવાડિયું બાકી છે. હું નોકરી પરથી ત્રણ દિવસની રજા લઈને તને બધી મદદ કરીશ. મણીબા મંદિરેથી આવી ગયા. ઘરનું વાતાવરણ રાબેતા મુજબનું જોઈને તેમને સંતોષ થયો.

‘બા મંદિરનો પ્રસાદ ન લાવ્યા’ ? શૈલી ટહુકી.

બાએ પ્રસાદનો શીરો આપ્યો. ત્રણે જણા  પ્રસાદ લઈને જમવા બેઠા.

બીજા દિવસથી બન્ને જણા તૈયારીમાં ડૂબી ગયા. સાહિલ અને શૈલી જે કામમાં પ્રાણ રેડે તેનું પરિણામ શુભ આવે, એમાં શંકાને સ્થાન ન હોય. તેમના સ્ટડીરૂમમાં બધી સુંદર સગવડ હતી. દરેકને ઈ મેઈલથી જાણ કરી.   પોતાને જેમના પર ભરોસો હતો એવા લોકો આ વાત જાણીને ખુશ થઈ ગયા. શૈલીની ઓફિસમાં પણ ત્વરિત ગતિથી સમાચાર પહોંચી ગયા. બસ હવે સારું મૂહર્ત જોઈને નવા કાર્યમાં ઝંપલાવાનું હતું.

જૂની કંપનીએ ડિરેક્ટરોની મિટિંગ બોલાવી.  બહુમતિથી એક ઠરાવ પસાર કર્યો. અચાનક બીજે જ દિવસે શૈલીના ઘરના દ્વાર ખખડાવ્યા. બારણામાં ફુલોના ગુલદસ્તા સાથે ઉભેલા મેનેજીંગ ડિરેક્ટરોએ “એપોઈન્ટમેન્ટનો લેટર  ‘ તેને પકડાવ્યો !

.





થાકની કથા

18 05 2021

‘અરે, કેમ આજે તારું મોઢું ઉતરી ગયું છે’ ?

‘મમ્માજી, શું કરું ,હું ખૂબ થાકી ગઈ છું ‘.

‘તારો સ્વભાવ જ એવો છે.’

‘મમ્માજી, મારા પૂ. સાસુમા અને સસરાજી અંહી કાયમ રહેતા નથી. જ્યારે આવે ત્યારે મને થાય કે તેઓ ખુશ રહે’.

‘બેટા તેઓ તને, તેમના દીકરાને અને પૌત્રને મળે એટલે ખુશ જ હોય’.

‘પણ મમ્માજી, હું દોડી, દોડીને તેમનું કામ કરું તેનાથી મને પણ આનંદ મળે છે’.

હવે, મારી આ મોં બોલી દીકરીને કેમ સમજાવું કે,’ બેટા થાય એટલું કરવાનું. પોતાની તબિયત પણ સાચવવાની. આ અમેરિકા છે. અંહી કોઈના ઘરમાં નોકર નથી. તું પણ માણસ છે. તારે શું પ્રમાણપત્ર જોઈએ છે કે ,’તું દુનિયાની ઉત્તમ વહુ છે’ ?

‘મમ્માજી, એવું તો નથી પણ હું તેમનું કામ કરું તો મારો વર મારા પર ખૂબ ખુશ રહે છે’.

‘પણ શાને ભોગે’?

સાચું કહું તો હું નોકરીએ જાંઉ ત્યારે પૂ. બા રસોઈ કરી રાખે. પછી હું એમને વાસણ કરવાની ના પાડું. ભારતમાં ઘરમાં નોકર હોય. નસિબ જોગે પતિ દેવ પણ મને મદદ કરે. શરુ ,શરુમાં બાને થતું એમનો દીકરો કામ કરે છે. પણ પછી સમજી ગયા કે ઘરે આવીને હું પણ એક  મિનિટ બેસવા પામતી નથી.

પછી તેઓ સમજી ગયા. આ તો અમેરિકામાં રહેવાની પદ્ધતિ છે.

આ વાર્તાલાપ મારી અને મારી મોં બોલી દીકરી તન્વી સાથે ચાલી રહી હતી. આજે લગભગ બે મહિને મને મળવા આવી. ઘરે ભારતથી વડીલ આવ્યા હતા એટલે મળી શકી ન હતી. હું પણ મા છું. મારે લીલીવાડી જેવો સુંદર સંસાર છે. એકલી રહું છું ટેવાઇ ગઈ છું. અમેરિકામાં ૪૦ ઉપર વર્ષો થઈ ગયા. માયા અને મમતાના બંધન ઢીલા મૂકી દીધા છે. ‘બોનસ’નું જીવનારને મોહ માયા ન ખપે ! તન્વી ખૂબ વહાલી લાગે તેવી છે. એક દીકરાની મા. પતિ અને પત્ની ખૂબ હોંશિયાર, ભણેલા ગણેલા છે. તેને ખબર પડી આન્ટીને દીકરી નથી એટલે મને મમ્માજી કહીને પુકારે. જો કે હવે પ્રભુની કૃપાથી બે પૌત્રી છે.

‘અરે  તન્વી, તું લગ્ન વખતે હતી એટલા વજનની થઈ ગઈ ?’

‘મમ્માજી, તમને કેવી રીતે ખબર પડી’?

‘તારા દિદાર પરથી’.

‘મમાજી આખો દિવસ રસોડામાં અને દીકરામાં વ્યસ્ત રહેતી હતી. ‘

‘એટલે શું પોતાની જાત પ્રત્યે બેદરકાર રહેવાનું ” ?

‘મમ્માજી હું શું કરું’

‘બેટા જ્યારે ભારતથી બે મહિના મહેમાન રહેવાના હોય તો તેઓ જરા મદદ કરે, એમાં વાંધો ન લેવાનો હોય! તારું નામ ‘ગિનિઝ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકર્ડમાં’ નથી આવવાનું.

તું પોતે માસ્ટર્સ ભણેલી છે. બેટું, થોડું વ્યવાહારિક થવાનું. જો કે એ મુંબઈની રહેવાસી ન હતી, એટલે ઘણા બધા વિષયોમાં કાચી હતી. તન્વી જ્યારે પણ આવે તો પોતાની મુંઝવણ મારી પાસે ઠાલવે. હું તેને કાયમ સાચી સલાહ આપું. એને મમ્માજીની બધી વસ્તુ ખૂબ ગમે. મારે તેને એકવાર ખુલાસો આપવો પડ્યો હતો.

‘બેટા , મમ્માજીની મમ્મી ખૂબ હોંશિયાર સ્ત્રી હતી. તેનું શિસ્તપાલન, કામ કરવાની સુઘડતા અને રાંધણકળાની છટા, મમ્માજીને આ બધું વારસામાં મળ્યું છે.

‘મમ્માજી, મને પણ બધું શિખવશો. ‘

નિવૃત્તિ કાળમાં જીવન જીવી રહેલી હું જ્યારે ,આવી યુવાન સ્ત્રીઓને મળું અને તેમને મુંઝવણમાં માર્ગ દર્શન આપું તે ખૂબ ગમતું. તેઓ મને ખૂબ પેમ આપતા. જેને કારણે મારી જીંદગીમાં જીવવાનો ઉમળકો પ્રસરી રહેતો.  પ્રવૃત્તિ મય જીંદગીને આવા જુવાનિયાઓનો સમાગમ જીવનને ધબકતું રાખતા. બાળકો સુખી હતા. તેમના પરિવારમાં વ્યસ્ત હોવાને કારણે  મળવાનું સંજોગવશાત બનતું. જ્યારે મળતા ત્યારે ઢગલો પ્રેમ આપી આનંદ માણતી.

બે મહિને જ્યારે તન્વી મળી ત્યારે તેને પેટનો ઉભરો ઠાલવવા દીધો. તેના માતા અને પિતા ભારતમાં રહેતા.  મને કહે આન્ટીજી આપ અમેરિકામેં મેરી મા હૈ. આવું બિરૂદ સાંભળી હૈયુ હરખાયું.

જુવાનીમાં સહુને લાગતું હોય છે ,’આ દિવસ ખાલી ૨૪ કલાકનો જ કેમ હોય છે”?

આજે તન્વીને જોઈને મને મારા જુવાનીના દિવસો યાદ આવી ગયા. ખેર એ તો હવે ભૂતકાળ બની ગયો છે. આજમાં જીવનારી તેને યાદ પણ કરતી નથી. બસ, જીંદગી શાંતિમય જીવવાની નેમ રાખી છે. કોઈના પણ કાર્યમાં હાથ બટાવી શકું તેવો પ્રયત્ન રહ્યો છે. તન્વી મારા જીવનમાં ઉમંગ ભરતી. નિખાલસતાથી મારી સાથે વાત કરી શાંતિ મેળવતી.

થાકની કથા બાળક નાનું હોય ત્યારે રહેવાની. છતાં પણ એ થાકમાં છુપેયોલો આનંદ માણવો જરૂરી છે. બાળકનો કલબલાટ. પતિનો પ્રેમ અને સંસારની સુગંધ તેમાંથી પ્રસરશે. ક્યારે આ કથા એક સ્વપનું બની જશે  ખબર પણ નહી પડૅ ?

જેમ કથા તેમજ સુંદર સત્સંગ અને વાર્તાલાપ સાંભળતા થાક નથી લાગતો, તેમ ઘર ગૃહસ્થી સફળતા પૂર્વક ચલાવતી ગૃહિણી ક્યારેય થાકતી

નથી.





તમન્ના

16 05 2021

                                             

સામાન્ય જનની જેમ જીંદગી ગુજારી અસામાન્ય મરવાની તમન્ના છે. એક જીંદગી જીવવાની છે.

**

પુરૂષાર્થ અને પ્રયત્નમાં ગરકાવ થઈ શિખરને આંબવાની તમન્ના છે. સતત કાર્ય ચાલુ રાખવું છે.

**

જન્મી છું ભગિરથ ધગશ દ્વારા જન્મ સફળ કરવાની તમન્નાછે. કંઈ તો પ્રયોજન આ જન્મ પાછલ છે.

સમયનો ઉપયોગ કરવાના આગ્રહે કશુંક નવતર કરવાની તમન્ના છે. સમય ક્યારેય કસમય હોતો નથી.

શુભસ્ય શિઘ્રમ.

*

આ જીવનનો ઉદ્દેશ શોધી સર્જનહારને મળવાની તમન્ના છે. ક્યારેક તો તેને મળ્યા વગર ચાલવાનું ન્તહૉ 

*

શ્રીજીનો હાથ ઝાલી ચીંધેલ માર્ગે પ્રગતિ કરવાની તમન્ના છે. સાચો રાહ અપનાવ્યો છે. 

*

ઘરમાં શાંતિ પ્રવર્તે તેની ખેવના દ્વારા યોગક્ષેમ જાળવવાની તમન્નાછે. શરૂઆત સાચી દિશામાં કરી

છે. 

*

કલાની અભિવ્યક્તિ કાજે આગ્રહ જીવન રસમય બનાવવાની તમન્ના છે. કલા છે તો જીવનમાં ઉમંગ

ભર્યો છે,

*

હસીને જીવન ગુજરે તેવી મનોકામના પ્રજ્વલિત રાખવાની તમન્ના છે. ચાર મિલે ચોસઠ ખીલે, બરાબર યાદ

કર્યું છે.

*

કોઈને કામમાં આવી શકું તેવા કાર્યમાં એકાગ્રતા સેવવાની તમન્ના છે. સત્કર્મનું ભાથું વાટડી માટે બાંધવું

જરૂરી છે. 

*

દિલને શાતા વળે તેવા કર્મો પ્રત્યે સજાગતા કાયમ રાખવાની તમન્ના છે. “શાંતિ” દિલમાં સૂતેલી છે. બહાર શોધવા

ફાંફાં ન મારો.

*

સાહ્યબાના કાળની સાહ્યબીમાં ગુલતાન દિલમાં યાદ સંઘરવાની તમન્ના છે. મારો સાહ્બો મુજથી રૂઠ્યો ભલે હોય ,

હાજરી અનુભવું છું.

*

બિંદુમાં સમંદરની કલ્પના કરી જગે હરખવાની દિલની તમન્ના છે. બિંદુની અપાર શક્તિ સાગરને સર્જવા

શક્તિમાન છે.

*

વાણિયણ લેખિકા બની મનોમન મલકી તેમાં રાચવાની તમન્ના છે. વાણિયણને જીવવા કાજે ભાષાનું વળગણ

સાંપડ્યું.

*

મૃત્યુ ક્યારે થશે મુલાકાત, વાટડી નિરખી હરખભેર ભેટવાની તમન્ના છે. સર્જનહાર પાસે માત્ર એક અંતરની માંગ છે.

*

દરરોજ પ્રભાતે ઉગતો સૂરજ નિહાળી મસ્તક નમાવવાની તમન્ના છે. ઉગતો સૂરજ દિવસ ભરની ઉર્જા અર્પણ કરે છે.

*

ૐ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ





દુધની દાઝી

14 05 2021

ઓ મારી દીકરી, આજે તને શું થાય છે ? મમ્મી આજે હું ખૂબ નારાજ છું.

‘શું થયું બેટા’?

મા, તને યાદ છે મારી કોલેજની બહેનણી, બે વર્ષ પહેલાં લગ્ન કરીને મુંબઈ ગઈ હતી. આજે

નોકરી પર એનો ફોન આવ્યો કે’ સૌમ્યા, હું પાછી સૂરત આવી ગઈ છું.’

‘અરે શું થયું ? બધું હેમખેમ તો છે ને ?’

ફોન ઉપર કહેવાની ના પાડી. જ્યારે તને સમય હશે ત્યારે મળીશું અને વાત કરીશ. મમ્મી તો

સૌમ્યાની વાત સાંભળીને સૂનમુન થઈ ગઈ. એવું તો શું થયું હશે કે બે વર્ષમાં સિમોની પાછી

આવી ગઈ. સૌમ્યા અને સિમોની સાથે મોટા થયા હતા. એક શાળામાં જતા. ભણવામાં બંને

ખૂબ હોંશિયાર. એમ.કોમ. કર્યા પછી, સિમોની પરણી ગઈ. સૌમ્યાએ સી. એ. કર્યું અને સરસ

નોકરી કરતી હતી.

મમ્મી જ્યારે પરણવાની વાત કરે ત્યારે હમણાં નહી કહીને વાત ઉડાવી દે. સમાજમાં ચારે

તરફ ફેલાયેલી હવાને કારણે સૌમ્યા પરણવાના નામ પર ખૂબ ગભરાતી. શામાટે, મમ્મી અને

પપ્પાને છોડી જવાનું ? પતિ બને એના મમ્મી અને પપ્પાને અપનાવવાના ?

આ વાક્ય મનમાં આવતા સૌમ્યા ચોંકી ઉઠી ! એને પણ પ્રેમ તો થયો હતો. ભૂલથી જેનો વિચાર

આવતાં સમગ્ર અસ્તિત્વમાં હલચલ ઉઠતી. ધીરને સૌમ્યા બે વર્ષ પહેલાં મળી હતી. ઓફિસના

કામકાજ દરમ્યાન મુલાકાત થઈ હતી. નામ પ્રમાણે બન્ને ગુણથી છલકતાં હતા. સૌમ્યાનું પોતાનું

આગવું વ્યક્તિત્વ હતું. ધીરમાં ધીરજ ઠાંસી ઠાંસીને ભરેલી હતી.

સિમોનીના સમાચરે સૌમ્યાને ઢંઢોળી. બે વર્ષના ટુંકા ગાળામાં એવું તો શું બની ગયું કે પોતાની

પ્રાણ પ્રિય સહેલી પાછી આવી ગઈ. આજનો આખો દિવસ ધીરની સાથે પસાર કરવાનો નિર્ણય

લીધો હતો. સૌમ્યાએ ફોન હાથમાં લીધો. સહુ પ્રથમ સિમોનીને સમય છે કે નહી તે જાણવું તેને

અગત્યનું લાગ્યું.

સિમોની એ કહ્યું તું આવ,

ધીરને ફોન કર્યો, ‘શું કરે છે’ ?

‘અરે યાર, આપણે મળવાનું છ એટલે તૈયાર થતો હતો. ‘.

‘નારાજ ન થાય તો એક વાત કહું’?

‘અરે, યાર બોલ ને’.

આપણે લંચને બદલે ,બપોરની ચા માટે રેશમ ભવન જઈએ. પછી સિનેમા જોઈ ડિનર લેવા જઈશું’ ઉપર

છલ્લી વાત કરી ધીરને મનાવ્યો.

‘અરે, યાર એમાં નારાજ શું થવાનું . મંજૂર છે’.

સૌમ્યાને હૈયે શાંતિ પ્રસરી ગઈ. ‘મમ્મી હું સિમોનીને મળીને આવું છું . ‘

સૌમ્યા, સિમોનીને જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. ક્યાં તિતલી જેવી ઉછળતી સિમોની અને ક્યાં આજે સામે

ઉભી હતી તે ?

હતી ૨૫ વર્ષની પણ લાગી ૪૫ વર્ષની સિમોની.

સિમોની શું થયું ?

કેમ આવા હાલ થયા ?

મુંબઈનું પાણી ન માફક આવ્યું ?

તું સિમોની છે કે તેનું ભૂત ?

સિમોની એક પણ સવાલનો જવાબ ન આપી શકી. બસ સૌમ્યાને વળગી રહી. બોલવું કે રડવું બંને તેને

માટે શક્ય ન હતું. આંખમાંથી આંસુ વણથંભે વહી રહ્યા હતા. સૌમ્યા તો એવી ને એવી જ હતી. તો

એવું શું થયું કે લગ્નના બે વર્ષમાં સિમોની એ રૂપ, રંગ અને નૂર સઘળું ગુમાવ્યું.

સિમોની લગ્ન પહેલાં સની સાથે ત્રણ મહિનાથી ફરતી હતી. બંને ઘણિવાર સાથે હરવા, ફરવા અને રાતના

ડીનર પર ગયા હતા. સની આમ ઓછા બોલો લાગતો હતો. પણ ખૂબ પ્યારથી સિમોની સાથે પેશ આવતો.

ભણેલો, ગણેલો, સારી નોકરી કરતા સનીમાં કશું ન ગમવા જેવું હતું નહી. ઉપરથી અલબેલી મુંબઈ જવાનું.

સિમોનીને કશું વાંધા જનક લાગ્યું નહી. સનીના માતા અને પિતા મુંબઈથી દૂર નવી મુંબઈમાં રહેતા હતા.

સનીને કંપની તરફથી સુંદર ઘર મહાલક્ષ્મી પાસે મળ્યું હતું . મહાલક્ષ્મીનું મંદીર પણ નજીક અને મુંબઈનો

ખૂબ સુંદર દરિયો ઘરમાંથી દેખાય.

લગ્ન કરીને બંને જણા સિમલા , મસૂરી ફરીને પાછા આવ્યા. સની નોકરી વિષે ધીરે ધીરે સિમોનીને ખબર

પડી. ભણેલો સની પથ ભૂલેલો હતો.બહારથી શાંત દેખાતા પાણી ખૂબ ઘહેરા હોય છે. જીવનમાં કૂદકે

અને ભૂસકે આગળ વધવાનો ઈરાદો હતો. ધીરે ધીરે તેણે પોતાનું પોત પ્રકાશ્યું. સિમોનીને ગેર ધંધા કરવા

માટે દબાણ કરતો.

સિમોની એની આ દાનત જોઈને ચોંકી ઊઠી. કહેવાય ન્હી અને સહેવાય નહી એવા દુખડા કોની પાસે રડે ?

લગ્ન પછી બે મહિનામાં ઘરમાં રોજ ઝઘડા થતા. સની એના પર જબરદસ્તી કરવાનો પ્રયત્ન કરતો. સિમોની

ખૂબ સંસ્કારી હતી. આવી વાત તો સ્વપનામાં પણ વિચારી ન શકે. તેણે સનીને કહ્યું .’હું પણ ભણેલી છું. આપણે

બંને સાથે ખૂબ કમાઈશું’. આવા અવળા ધંધા દ્વારા પૈસા મને જોઈએ પણ નહી. હું મરી જઈશ પણ તારા આવા

કાર્યમં સાથ નહી આપું.

સનીનો અહમ ઘવાયો. એને મન સ્ત્રી ‘તાડનકી અધિકારી’. તેણે સિમોનીને મારવાનું ચાલુ કર્યું. સિમોની એકની બે

ન થઈ. આમ કેમ જીવાય? શું લગ્ન કરીને આવા ધંધા કરવાનાં ? લગ્નની પવિત્રતાને અભડાવવા સિમોની તૈયાર ન

હતી. એક રાત્રે સની દારૂ પીને આવેલો હતો. હોશ હવાસ ખોયેલા સનીને ઉંઘતો મૂકી સવારની વહેલી ‘ફ્લાંઈગ

રાણી’ પકડીને સૂરત આવી ગઈ.

સૌમ્યા, સિમોનીની વાત સાંભળીને અવાચક થઈ ગઈ. લગ્ન પછી આવું પણ બની શકે તે વાત માનવા તૈયાર ન હતી.

સિમોનીને દિલાસો આપ્યો. તેને જે પણ પગલું ભરવું હોય તેમાં પોતાનો સાથ છે. કહી ઘરે જવા નિકળી.

તેના મુખના ભાવ કળી શકાય એવા હતા. ઘરે આવીને પહેલા ઠંડા પાણીએ નાહી. ધીર સાથે બહાર જવાનું હતું. ગમે

તેટલો પ્રયાસ કર્યો પણ તેના મુખના ભાવ ધીર કળી ગયો.

‘તું કહે કે ન કહે તું આજે જરા પણ ખુશ જણાતી નથી ? મને જોઈને, તું કળી ગુલાબ બને, એમ ખીલી ઉઠે છે’.

‘ધીર,’ કહીને સૌમ્યાએ પોતાનું માથું તેની છાતી પર ઢાળ્યું. કાંઇ પણ બોલી ન શકી.

ધીરને અંદાઝ આવી ગયો, સિમોની આવી હતી તે વાત સૌમ્યા દ્વારા જાણવા મળી હતી. ——–





ગદ્દાર

10 05 2021

” બાબુજી ,મૈં આજ સરહદ પર હું “.

‘બેટા અપના ખયાલ રખના”

;હાં, બાબા, મેરી માંકો મત કહના!’

‘ઠીક હૈ નહી બતાઉંગા, અભી તો વો મંદિર ગઈ હૈ’.

બન્ને બાપ બેટાની વાત મા, સાંભળી રહી હતી. તેને થયું શું વાત ચાલે છે, તે ચોરી છૂપીથી સાંભળું. વાત સમઝ પડી નહી પણ ફોન મૂકાઈ ગયો.

‘કોનો ફોન હતો’?

‘બીજા કોનો તારા દીકરાનો’.

‘મારા વિષે ન પૂછ્યું’.

‘કેમ એવું માને છે ? મેં કહ્યું કે,’ મા મંદિરે ગઈ છે’.  આ ઘરનો રિવાજ હતો, બાપ દીકરા વાત કરે તો હિદીંમાં કરવાની. ભારતની રાષ્ટ્રભાષા હિંદી અને દીકરો સરહદ પર એ ખૂબ વ્યાજબી કારણ હતું. આમ હજુ વાત પૂરી થઈ અને ફોન મૂક્યો ત્યાં મમ્મી આવી ગઈ. મમ્મી વાત વાતમાં ઉશ્કેરાઈ જતી તેથી તેની સાથે ઔપચારિક વાત થતી. બાપ દીકરા ટુંકમાં ઘણું સમજી જતા. પ્રેમ તો ત્રણેયમાં અનહદ હતો.

‘હવે, મારે બે દિવસ રાહ જોવી પડશે. દર બે દિવસે અમન ઘરે ફોન કરતો. તેની બહાદૂરીના વખાણ  કરવાની માતાને જરૂર પડતી નહી. રોજના સમાચાર છાપામાં અને ટી. વી. પર જોવા મળતા. મમ્મી અને પપ્પાને પોતાના દીકરાની વીરતા ઉપર ખૂબ ગૌરવ હતો. અમનના દાદા પણ ભારતની આઝાદીમાં ખપી ગયા હતાં. તેમનું નામ હતું ભરત, પણ તેઓ ‘ભારત’ના નામથી પંકાતા.

અમનના પિતાજી લશ્કરમાં જોડાઇ ન શક્યા. તેમની તબિયત હંમેશા નરમ ગરમ રહેતી. જન્મ વખતે, વિલંબ થવાને કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલિફ થઈ હતી. તેમના ફેફસાં થોડા કમજોર હતા. જેને કારણે અમનનો ઉછેર એવો કર્યો કે તે ખૂબ ખડતલ બન્યો. તેનો બાંધો અને વીરતા બાળપણથી ઝળક્યા હતાં. ત્રણ પેઢીથી લોહીમાં ‘રક્ત કણ’ ઓછાં પણ ‘ભારતના વીર રસની’ ધારા વધુ વહેતી હતી. જ્યારે તે લશ્કરમાં જોડાયો ત્યારે મમ્મી અને પપ્પાએ ખૂબ ખુશ થઈ સહુ સગાવહાલાંને જમવા તેડ્યા અને પોતાની ખુશી જાહેરમાં વ્યક્ત કરી.

આજ કાલ કરતાં અમનને લશકરમાં જોડાયે ચાર વર્ષ થયા હતાં. દર બે દિવસે ફોન કરનારનો અમન એક અઠવાડિયાથી ફોન આવ્યો ન હતો. સરહદ પર પાડોશી દેશે છમકલાં કર્યા હતાં. તેમા અમનનું બટાલિયન  કાર્યશીલ થઈ ગયું હતું. મમ્મી અને પપ્પા ચિંતા કરે પણ તેમને પોતાના પુત્ર ઉપર ખૂબ વિશ્વાસ હતો. આજે ફોન આવ્યો અને વાત થઈ અમનના પિતાને ખૂબ શાંતિ થઈ.

થાકેલો અમન આખરે સૂવાની તૈયારી કરતો હતો. તેની બાજુમાં સૂતેલા સૈનિકે પોતાનો સેલ ફોન કઢ્યો અને ધીરે ધીરે ગુસપુસ કરવા  ્લાગ્યો. કશું ચોખ્ખું સંભળાતું ન હતું. ત્રુટક ત્રુટક શબ્દો કાને અથડાયા. વિચારવા લાગ્યો. ભારત માતાનો વફાદાર સૈનિક આવું સાંભળીને શાંત કઈ રીતે બેસી રહે ? જાનની પરવા કોને હોય ? દેશ માટે ઝઝુમતાં જો મૃત્યુ આવે તો તેનાથી સુંદર પર્વ કયો કહેવાય ?

અમનને વધારે સમજણ ન પડી. દાળમાં કંઇ કાળું લાગ્યું. પોતાનો ઉંઘતા રહેવાનો ઢોંગ ચાલુ રાખ્યો. દેશની રક્ષા કાજે સરહદ પર હો ત્યારે ૨૪ કલાક સાવધાની રાખવી પડૅ. બેધ્યાનપણાની કિંમત ખૂબ મોટી ચૂકવવી પડૅ. સજાગ અને સતર્ક રહે તો ષડયંત્ર પકડવામાં આસાની સાંપડૅ.

અમનની બાજુમાં સૂતેલો જવાન વાત કરી રહ્યો હતો કે તેણે કોઈ આતંકવાદીના પગરણ જોયા. માત્ર સ્થળનું નામ સાંભળ્યું હતું. વાતચીત પૂરી થઈ ગઈ. જવાન ભર નિંદરમાં પડી ગયો. અમનની નિંદ હરામ થઈ ગઈ. ધીરે રહીને ઉઠ્યો અને ચું કે ચા કર્યા વગર છાવણીમાંથી બહાર નિકળી. ગયો. છાવણીમાં બધા સૂતા હતાં. બહાર જવાનો પહેરો ભરી રહ્યા હતાં. લપાતો છુપાતો અમન એ સ્થળે જઈ પહોંચ્યો. ત્યાં તેને બટાકાની વેફરનું ખાલી પેકેટ મળ્યું. તેના પર દુશ્મન દેશનું નામ લખ્યું હતું. સાથે નાની ટોર્ચ હતી, નામ બરાબર બે વખત વાંચ્યું.

પુરાવા સાથે લઈને પાછો આવ્યો. થાકી ગયો હતો અને સવાર થવાને બહુ વાર ન હતી. ઉંઘ આવી ગઈ. વહેલી સવારે તૈયાર થઈને ફરજ પર પહોંચ્યો. બે મિનિટ સાર્જન્ટ સાથે વાત કરવા માગી. રાતની વાત જણાવી. સાર્જન્ટ સતેજ થયો.

વળી પાછી વાત રાતના સમયે ધીરેથી સાંભળવા મળી. ‘અરે મેં ફેંકેલું ખાલી રેપર ત્યાં હતું નહી’. વાત ત્રુટક ત્રુટક સંભળાતી હતી. એટલે સમજતાં વાર લાગી. પણ ‘ખાલી પેકેટ’ શબ્દ બરાબર સંભળાયો. વળી બીજે દિવસે સવારે સાર્જન્ટને વાત કરી.

હવે શક ,હકિકતમાં બદલાઈ ગયો. અમનને બોલાવી મંત્રણા કરી. એ જવાન ને બોલાવ્યો. તેની બરાબર ખબર લીધી. એ ગદ્દાર નિકળ્યો હતો. દુશ્મનને અંદરની માહિતી પહોંચાડતો હતો. તેની સામે કોઈ પણ પગલાં ભરતા પહેલાં ખૂબ સાવધ રહેવાની જરૂર જણાઈ !

જો એ ગદ્દારને ખબર પડી જાય કે અમન હતો જેણે તેની પોલ પકડી છે તો અમન મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય !

અમનને તેના ઉપરી તરફથી કહેવામાં આવ્યું,  ‘અમન તું રજા પર ઉતરી જા’. અમનનો જાન જોખમમાં નાખવાનો ઈરાદો ન હતો. પેલા ગદ્દાર પર સખત કાર્યવાહી કરવાની હતી. કઈ રીતે, કેટલા સંદેશા પહોંચાડ્યા હતા તે બધી વાત કઢાવવાની હતી. અધુરામાં પુરું તે ગદ્દાર મુસલમાન ન હતો. તેની પાસેથી ખરું કારણ જાણવાનું મુશ્કેલ કામ પાર પાડવાનું હતું.

‘અમન, તારી ઉપર કોઈ આંચ ન આવવી જોઈએ. તારા ગયા પછી તેના પર પગલા એવામાં આવશે’. અમને ઘરે સંદેશો મોકલાવ્યો.

‘મમ્મી અને પપ્પાજી હું દસ દિવસ માટે ઘરે આવું છું ‘

મમ્મી તો ખુશ થઈ ગઈ. દીકરો યશસ્વી અને તેજસ્વી હોય કઈ માને ગૌરવ ન થાય ?  આમ પણ પોતાનું બાળક દરેક માતા પિતાને હૈયાના હાર સમાન હોય છે.

ઘરે આવ્યો ત્યાતે પિતાજીએ અમન એકલો હતો ત્યારે પૂછ્યું, ‘બેટા ઓચિંતો કેવી રીતે આવ્યો’ ?

ત્યાંની પરિસ્થિતિ વિષે કઈ રીતે પિતાજીને કહેવું ,તે અમનને સમજાયું નહી ! તેની જીભ ઉપડતી ન હતી. અમનના પિતાજીને પુત્ર ઉપર ગળા સુધી વિશ્વાસ હતો. કોઈ એવું કારનામું કરીને દીકરો ઘરે પાછો આવ્યો હશે. પિતાજી સમજી ગયા મારા દીકરાએ કોઈનું ષડયંત્ર પકડ્યું લાગે છે. આવી હતી બાપ દીકરાની એક બીજા પ્રત્યેની પ્રેમ ગંગા. બાળક પર મુકેલો ભરપૂર વિશ્વાસ અ જિંદાદિલીનું કામ છે.

પિતાજીનો દેશપ્રેમ અમન બરાબર જાણતો હતો. અંતે માત્ર “ગદ્દાર” શબ્દ મુખમાંથી સરી પડ્યો.

ચાર દિવસ પછી ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો પર સમાચાર આવ્યા, દેશ વિરૂદ્ધ કાવતરું પકડાયું, બાતમીદાર ગોળીએ ઉડાડ્યો ———-

.

********************************************************************************************************